210111 Bijlage actiepuntenlijst Memo beantwoording toezegging extra informatie werkzaamheden Stationsplein

Memo Aan Onderwerp

: Wethouder Vissers : Beantwoording toezegging afwatering Stationsplein

Van Doorkiesnummer Programma Datum

: Steffan Polderman : (035) 548 16 65 : Beheer ruimte/omgeving : 8 januari 2021

Aanleiding / historie Bij hevige buien in augustus 2014 is het Stationsplein blank komen te staan. Er viel circa 50 mm in en half uur in het stationsgebied. Dat was zeer extreem en een bui die theoretisch ongeveer eens per 100 jaar voorkomt. Ook het stationsgebouw is toentertijd onder water gelopen. De parketvloer van de Koninklijke Wachtkamer van de NS is hierbij verloren gegaan. Bij zwaardere buien stond het stationsplein ook blank en dat is onwenselijk. Daarom is in de periode daarna een plan opgesteld om het regenwater op het stationsplein te infiltreren in de bodem ter plaatse. Sinds 2012 zijn we daar in Baarn mee begonnen en dit was ook een ambitie uit het vGRP 2012-2017. In april 2017 is het college akkoord gegaan met de aanleg van 35 stuks verticale infiltratiebuizen (rond 300 mm, 6 m lang). Het aantal infiltratiebuizen is bepaald aan de doorlaatbaarheid van de bodem, de zogeheten k-waarde. Dit onderzoek is uitgevoerd door aannemer ZVS. De benodigde berekeningen zijn uitgevoerd door Wavin, ZVS en Roerdink Advies. Dus niet door Wareco zoals door wethouder Vissers abusievelijk verklaard is. De voorgeschreven infiltratievoorziening is uiteindelijk geplaatst door aannemer ZVS. De kosten bedroegen € 120k. De NS heeft hieraan € 50k bijgedragen. De uitvoering heeft in het derde kwartaal van 2017 plaatsgevonden.

Problemen na aanleg Vrij kort na de aanleg heeft het hard geregend en bleek de infiltratie niet te werken zoals verwacht. Het stationsplein kwam weer blank te staan (het stationsgebouw dit keer echter niet). Daarom is aanvullend bodemonderzoek verricht en zijn enkele infiltratiebuizen getest door deze te vullen met water en de leeglooptijd te controleren. Hoewel drie buizen aanzienlijk minder presteerde als in de berekening was opgenomen konden er geen eenduidige conclusies over de (oorzaken van de beperkte) werking getrokken worden door de deskundigen van diverse partijen. De slechte werking kan veroorzaakt worden door: •

Voor een goede werking van de infiltratiebuizen is een goede grondslag rond de buis van cruciaal belang. Daarom is vooraf de doorlaatbaarheid van de bodem gemeten, de zogeheten k-waarde. Door lokale afwijkingen in de bodem, versmering tijdens het aanbrengen of vervuiling achteraf (dichtslibben van de poriën) kan de werking van de buis afwijking of verminderen. Zo kan bijvoorbeeld een lokale eerder onontdekte leemlaag grote gevolgen hebben voor de werking van het systeem.

1

•

Daarnaast is het systeem destijds gedimensioneerd op zogeheten “dynamische” berging. Dat betekend dat in het infiltratiesysteem zelf weinig berging zit (maar 15m3). Door een goede doorlaatbaarheid (hoge k-waarde) van de bodem kan het systeem ‘theoretisch’ toch een flinke bui aan. Het water dat in de buizen loopt infiltreert direct en doorlopend in de rondom liggende bodem waardoor de buis niet snel vol komt te staan. Risico is echter dat als het systeem toch minder werkt dat verwacht, er al snel water op straat komt te staan. De buizen zijn onderling ook niet verbonden. Een ‘goede’ infiltratiebuis kan een ‘slechter’ werkende infiltratiebuis niet opvangen. Achteraf kunnen we concluderen dat deze berekeningen in deze situatie te rooskleurig waren ingeschat. De berekeningen zijn dus niet fout (hetgeen betekent dat Wavin niks verweten kan worden). Echter er is weinig tot geen speling indien de doorlaatbaarheid toch slechter is dan waar voorheen rekening mee werd gehouden.

Inmiddels gaat het al een paar jaar goed zonder al te grote problemen. Een herhaling van overlast bij toekomstige buien valt niet uit te sluiten in de huidige situatie. Mogelijke oplossing in combinatie met herinrichting stationsplein De oplossing is een groot “krattenveld” op, of eigenlijk onder het stationsplein. In dit krattenveld kan een zeer hevige bui “statisch” geborgen worden. Dat wil zeggen dat de bui in de kunststof kratten kan lopen en daarna kan infiltreren in de bodem. Deze werkzaamheden willen we combineren met een herinrichting en kwaliteitsimpuls voor het gehele stationsplein waarbij we ook de riolering aanpakken en de bestrating vervangen met gebakken materiaal. Daarnaast pakken we het groen rond het gedenkmonument en park aan. Het krattenveld gebruiken we om ook de gebouwen in de directe omgeving af te koppelen. Daarnaast onderzoeken we of het opgeslagen hemelwater ook hergebruikt kan worden tijdens droge periodes. Uitbreiden van de infiltratievoorzieningen op het Stationsplein moet zorgen voor een langdurige vermindering van de wateroverlast en draagt bij aan de klimaatadaptatie. In die zin wordt het leefklimaat (hittestress) op het Stationsplein en omgeving verbeterd. De voorziening die voor ogen is moet, mits goed onderhouden, minimaal 40 jaar dienst kunnen doen.