181583 Beleidsnota Sociaal Domein Baarn 2021-2024 bijlage 4 Beantwoording college advies ASDB en onderwijs

Advies Adviesraad Sociaal Domein Baarn Algemene indruk De Adviesraad is positief over de geformuleerde toekomstvisie ‘Baarn Vitaal’. Een algemeen advies is om de nota te ontdoen van jargon als: “ontschotten” en “een wendbare organisatie die flexibel kan inspelen op de veranderingen”. Financiële De ASDB is bezorgd dat er geen aparte financiële aandachtspunten reserves in de begroting voor het Sociaal Domein zijn opgenomen. De ASDB dringt aan op het zoveel mogelijk ontzien van onze doelgroepen als er financiële tekorten ontstaan. Monitoring en indicatoren

Organisatiewijziging

Corona

De ASDB betreurt dat doelen en doelstellingen in de beleidsnota onvoldoende SMART geformuleerd zijn. Desondanks zijn wij verheugd dat bepaalde indicatoren zijn benoemd in bijlage G. De ASDB adviseert de gemeente om bij de indicatoren de beginsituatie (als nulmeting) op te nemen, zodat voor alle betrokkenen duidelijk is waarnaartoe wordt gewerkt in een bepaalde periode. In de beleidsnota wordt gesproken over “een wendbare organisatie die flexibel in kan spelen op de veranderingen”. De ASDB adviseert de gemeente aan te geven welk beeld beoogd wordt en duidelijk te onderbouwen hoe deze wendbaarheid en flexibiliteit gerealiseerd moeten worden.

De ASDB vraagt de gemeente om ons een realistische

Beantwoording De suggestie om jargon zoveel mogelijk te vermijden nemen we mee en passen we aan. Is aangepast in de nota.

Gemeenten kunnen kiezen om een reserve sociaal domein in te stellen of hiervoor aanspraak te maken op de algemene reserve. Baarn heeft voor de algemene reserve gekozen en daarom zijn de grote risico’s binnen het sociaal domein beschreven in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Bij financiële tekorten zullen wij zoveel mogelijk de kwetsbare doelgroepen ontzien. De indicatoren worden gemeten via landelijke en lokale monitors, zoals onder andere via Waarstaatjegemeente en de Gezondheidsmonitor Volwassen en Ouderen van de GGD. Najaar 2020 voert de GGD weer een nieuwe meting uit van de Gezondheidsmonitor. De cijfers uit de verschillende monitors gebruiken we als nulmeting. Dit komt overeen met onze organisatievisie: “Wij zijn een wendbare organisatie die samen met u werkt aan de toekomst van Baarn. We gaan voor optimale dienstverlening: Wij staan open voor ideeën, zijn nieuwsgierig en denken graag met onze inwoners mee en zoeken hen op. Daarin zijn we betrouwbaar, helder en oprecht. Om dit te realiseren, dagen we elkaar uit en werken samen, binnen én buiten de organisatie. We blijven ons ontwikkelen en leren van wat goed én fout gaat. Zo halen we met elkaar de juiste resultaten.” Dit wordt dus van de hele organisatie gevraagd en dus ook van het sociaal domein. Trainingen, opleidingen, aansturing van medewerkers is hier op gericht.

Dit is naar onze mening ook nog moeilijk te concretiseren. Dat er 1

Toekomstvisie ‘Baarn Vitaal’. Pag. 4.

Financiële aandachtspunten

Algemene voorziening i.r.t. de individuele voorziening.

B2. Flexibiliteit Budget Sociaal Domein. Pag. 12.

inschatting te geven van de effecten van corona, met name op de gebieden: toename eenzaamheid, schoolverzuim/ achterstanden, werkeloosheid, psychische problematiek en huiselijk geweld. Zorg voor een naadloze aansluiting tussen de drie pijlers of beter nog: zorg dat er een overlap is tussen de pijlers, zodat niemand tussen twee pijlers vast komt te zitten. Dat zien we graag helder geborgd in het beleid, zodat onze doelgroepen niet in de klem kunnen komen. De ASDB signaleert een algemene trend in Nederland dat kosten uit de wet langdurige zorg (WLZ) geschoven worden naar de ziektekosten. Voor cliënten betekent dat dat zij hun eigen risico in moeten zetten. Dit kan de drempel naar de zorg verhogen. Advies ASDB: zorg dat het eigen risico niet ingezet wordt, waardoor de toegankelijkheid van de zorg wordt geborgd. De ASDB signaleert een tendens dat er eerder een groepsaanbod wordt gegeven (denk aan valpreventie of dagbesteding) dan dat zorg op maat wordt gerealiseerd. Tegelijkertijd is er veel specialistische zorg nodig en wordt het aangeboden. Wij vragen de gemeente te waarborgen aan onze doelgroepen dat niemand last krijgt van de gesignaleerde verschuiving. Wij achten het onwenselijk dat een budget binnen het Sociaal Domein tussentijds aan andere doelen besteed kan worden.

Indien onontkoombaar, krijgen wij graag de verzekering dat dergelijke voorgenomen wijzigingen eerst aan de ASDB voor advies moeten worden voorgelegd, alvorens te worden doorgevoerd.

een toename is op de terreinen zoals u die omschrijft, is voor ons helder. In de afspraken met onze ketenpartners zullen wij deze ontwikkelingen zo goed mogelijk monitoren en op acteren. Dit is een goede suggestie. Wij zullen opnemen dat wij ernaar streven dat niemand tussen de drie pijlers kan vallen en dat er een overlap tussen de pijlers is door hierover goede afspraken te maken. Dit is in de tekst van de nota aangepast. Wij kunnen er als gemeente niet voor zorgen dat het eigen risico door de zorgverzekering niet wordt ingezet. Wel kunnen we kijken of we in het kader van het minimabeleid en bijzondere bijstand de kwetsbare doelgroep tegemoet kunnen komen daar waar het gaat om het stapeleffect van eigen bijdragen.

Er is landelijk sprake van een verschuiving van individuele voorzieningen naar algemene voorzieningen. Maar het aanbieden van een groepsaanbod is ook zorg op maat. De inhoudelijke ontwikkeling is dat er steeds meer aandacht en aanbod komt voor groepsaanbod. Mensen kunnen in een groep van elkaar leren en elkaar steunen. Dit is van waarde. Wij zullen zeker de vinger aan de pols houden en daar waar nodig zullen we altijd een individuele voorziening inzetten. De ontschotting waarover wordt gesproken en het schuiven van budgetten gaat alleen over het sociaal domein. Het is niet zo dat budgetten worden gebruikt voor doeleinden buiten het sociaal domein. Tot voor kort was de begroting opgebouwd met een budget per onderdeel (Jeugd, WMO, Participatiewet, etc.). Met ontschotting wordt bedoeld dat er nu één budget is voor het Sociaal Domein en dat daarbinnen met budgetten kan worden geschoven om de vastgestelde doelen te bereiken. De verantwoording over het gebruik van de middelen zullen we rapporteren in de tussentijdse 2

B.3 Financiële positie kwetsbare inwoners

DIVOSA (vereniging voor gemeentelijk directeuren in het sociaal domein) > stelt dat de tekorten in het sociaal domein fors blijven. Het afgelopen half jaar werd duidelijk dat de structurele problemen niet worden aangepakt. Dit ondanks de extra middelen die voor het sociaal domein die in de Miljoenennota zijn aangekondigd en die voorlopig wat extra financiële ruimte bieden.

B.3 Financiële positie kwetsbare inwoners

ANBO (belangenvereniging ouderen) > stelt dat “één op de drie ouderen aangeeft aan dat ze zich ernstige zorgen maken over de pensioenen” en naast deze zorg houden de ouderen hun hart vast voor de stijgende lasten. De ANBO geeft aan dat een op de vier zegt dit niet financieel te trekken. Veel ouderen zetten zich schrap voor wat 2021 voor hen in petto heeft. Uit onderzoek door o.a. het Algemeen Dagblad blijkt dat zeven van de tien rekening houdt met stijgende uitgaven door hogere zorguitgaven en duurdere boodschappen. Ongeveer een kwart van de ouderen zegt dat financieel niet meer te trekken. Voedselbanken / SCP (sociaal en cultureel planbureau) zien dat steeds meer oudere, chronisch zieke of invalide klanten in het bestand van de voedselbanken terecht komen. “Dat de voedselbank meer structurele klanten krijgt, is verrassend”, zegt Stella Hoff, armoedeonderzoeker bij het Sociaal en Cultureel Planbureau (op basis van gegevens van net voor de Coronacrisis). "Er is al vijf jaar economische bloei in Nederland. En dus daalt de armoede", zegt ze. Maar niet iedereen profiteert. Hoff: "Er is een groep die achterblijft en waar de

B.3 Financiële positie kwetsbare inwoners

rapportages en jaarrekening. We onderschrijven dat de door het Rijk beschikbaar gestelde budgetten op gespannen voet staan met de te verwachten uitgaven. Vanaf 2019 worden de uitkering voor het Sociaal Domein voor een groot deel opgenomen in de Algemene uitkering van het Gemeentefonds. In de tabel op pagina 12 van de nota geven wij aan wat de benodigde budgetten zijn voor de drie pijlers voor de komende jaren. Met de beschreven indicatoren zullen wij periodiek aangeven of de gestelde doelen worden bereikt en of de beschikbare middelen toereikend zijn. Mocht dit niet het geval zijn dan zal een beroep worden gedaan op de algemene reserve van de gemeente. In dat geval zullen wij zeker hierover het College en Raad informeren en toestemming vragen. De geschetste zorg voor ouderen geldt ook in de gemeente Baarn. Via onze netwerken en de beschreven pijlers verwachten wij deze problematiek goed in beeld te houden en te krijgen om, indien nodig, gepaste maatregelen te treffen. Binnen de pijler Toegang tot de zorg geven we invulling aan de nota Minimabeleid. De communicatie om de kwetsbare inwoners te bereiken wordt verbeterd en de toegang en het aanvraagproces vereenvoudigd. Daarnaast wordt het actieplan armoedebestrijding 2021-2024 voor eind van dit jaar vastgesteld en inmiddels is ook het uitvoeringsplan Schuldhulpverlening vanaf 2021 vastgesteld.

Binnen de pijler Toegang tot de zorg geven we invulling aan de nota Minimabeleid. De communicatie om de kwetsbare inwoners te bereiken wordt verbeterd en de toegang en het aanvraagproces vereenvoudigd. Daarnaast wordt het actieplan armoedebestrijding 2021-2024 voor eind van dit jaar vastgesteld en inmiddels is ook het uitvoeringsplan Schuldhulpverlening vanaf 2021 vastgesteld.

3

B.3 Financiële positie kwetsbare inwoners

B.3 Financiële positie kwetsbare inwoners

B.3 Financiële positie kwetsbare inwoners

armoede dieper wordt. Mensen die nu arm zijn, hebben een inkomen dat een stuk verder onder de armoedegrens ligt dan een paar jaar geleden.” Volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau en het Centraal Planbureau is de voornaamste oorzaak van de groeiende armoede de jaarlijkse verlaging van de bijstandsuitkering die door de overheid in 2011 is ingezet. De ASDB verneemt graag: * of het bovenstaande ook geldt voor Baarn. De ASDB verneemt graag: * of het college onze mening deelt dat deze ontwikkelingen duidelijk maken dat er naast de groeiende hulpvraag van inwoners tot 65 jaar, ook de groep 65-plussers met onvoldoende bestaansmiddelen aan het groeien is.

C.1 Lokaal Team en Integrale Toegang. Pag. 21.

Wij vragen de gemeente om te voorkomen dat er straks onvoldoende middelen zijn voor die groepen inwoners van Baarn die het toch al zwaar te verduren hebben. Wij adviseren de gemeente om daarom een aparte reserve op te nemen voor het Sociaal Domein, die uitsluitend binnen dit domein besteed kan worden. De ASDB wil prioriteit leggen bij uitbreiding en het efficiënter maken van het Lokaal Team en bij het realiseren van Integrale Toegang.

C.2 Begeleiding

De ASDB is bezorgd dat bepaalde groepen burgers (met name

De ontwikkelingen gelden ook voor inwoners van de gemeente Baarn. Ook hiervoor geldt dat wij er alles aan zullen doen de problematiek in beeld te krijgen en daar waar nodig via het minimabeleid en/of bijzondere bijstand adequate maatregelen te nemen. Wij zien inderdaad dat deze groep aan het groeien is. Met de nota minimabeleid willen deze groep in beeld krijgen.

Zoals eerder aangegeven wordt er geen aparte reserve opgenomen voor het sociaal domein, maar in dat geval een beroep zal worden gedaan op de Algemene reserve van de gemeente Baarn.

Het project Integrale Toegang wordt eind dit jaar afgerond. Het project zit in de afrondende fase. In januari 2021 gaat het rapport ter advies naar de Adviesraad Sociaal Domein. In april 2021 ligt het ter besluitvorming bij de gemeenteraad. Na besluitvorming kan gestart worden met de implementatie. In de begroting 2021 is incidenteel opgenomen om 1 Fte aan het Lokaal Team toe te voegen. Besluitvorming over de herijking van de opdracht van het lokaal team (en daarmee structurele middelen) vindt plaats in 2021 vanwege regionale ontwikkelingen. We zijn nu volop aan het werk om zaken uit te zoeken hiervoor. Deze suggestie nemen we zeker mee. We zullen hier in de 4

laaggeletterde burgers en nieuwkomers. Pag. 22.

laaggeletterde burgers en nieuwkomers) de wegen niet kunnen vinden om tot handelen te komen. Denk aan: maatschappelijk-/burgerinitiatieven. Wij adviseren de gemeente om het voor iedereen duidelijk te maken waar deze initiatieven te vinden zijn: hoe word je hiernaartoe geleid? Gaat dat via de gemeente of een andere organisatie?

C.3 Leren van good practices. Bijlage C. vanaf pag. 21.

De ASDB adviseert om good practises initiatieven in de regio en het land goed te bekijken. Indien opportuun: toepassen in de Baarnse situatie, met inbedding van een monitoring en rapportagesysteem. De ASDB vindt de nota op het punt van ‘het vergroten van het netwerk van burgers met een klein netwerk’ enerzijds optimistisch/idealistisch en anderzijds onvoldoende SMART geformuleerd. Wij krijgen graag een toelichting hierop.

C.4 Vergroten netwerk van inwoners. Pag. 21.

C.5 Zelfredzaamheid ouderen. Bijlage A. Pag. 14. D. Tekstuele aanpassingen / correcties.

De ASDB adviseert de gemeente om de komende jaren de vinger aan de pols te houden door de regie te blijven voeren voor de zorg van zowel voldoende ouderenhuisvesting als een goed voorzieningenniveau. Pagina 3: bij inleiding 2e alinea De ASDB stelt voor om ‘aparte tijd’ te vervangen door ‘bijzondere tijd’. Pagina 8: laatste alinea, laatste zin Daarom zetten wij ons…, daar moet het woord ‘in’ worden toegevoegd. Pagina 13: 3e alinea ‘De ASDB bestaat uit……..’ Het moet zijn> De ASDB bestaat uit enkele leden van de

communicatie naar burgers rekening mee houden. Daarnaast wordt de nieuwe wet Inburgering met ingang van 1 juli 2021 ingevoerd. Gemeenten krijgen dan meer taken om nieuwkomers te begeleiden. Eén van deze taken is het afnemen van een leerbaarheidstoets, waarin beoordeeld wordt wat de mogelijkheden zijn om o.a. de Nederlandse taal machtig te worden. We ontvangen hiervoor middelen om een adequaat traject uit te zetten. Tekst in de nota is aangepast. Deze suggestie nemen we mee in de nota. Tekst in de nota is aangepast.

De nota spreekt de ambitie uit om het netwerk van burgers te vergroten, wanneer er sprake is van een klein en kwetsbaar netwerk. Partijen binnen Pit Baarn en zorgloket zijn getraind in de netwerkversterkende methodiek van MEE. Ook via inzet van pilots zoals het maatjesproject, de dagbestedingscoach en Samen Sterk van Kwintes wordt gewerkt aan netwerkversterking. Dit is ook opgenomen als doelstelling in de pilots. In de evaluaties van de pilots en in de accountgesprekken zullen wij monitoren of de ambitie wordt gerealiseerd. Hiervoor zullen wij zeker de vinger aan de pols houden, onder andere via het uitvoeringsprogramma Wonen en Zorg. Tekst in de nota is aangepast. Tekst in de nota wordt aangepast.

Tekst in de nota wordt aangepast.

Tekst in de nota wordt aangepast.

5

voormalige Wmo-raad en de Allochtonenraad, aangevuld met leden uit verschillende disciplines. N.B.: De SGB en SR zijn geen onderdeel van de ASDB. Beide functioneren apart van de ASDB en zijn (anno 2020) geen officiële adviesraad voor het college. Let op er staat ook: De ASDB voorziet de gemeente van gevraagd en ongevraagd advies als het gaat om communicatievraagstukken. Dit moet zijn beleidsvraagstukken.

Samenwerkingsverband de Eem Onderwijshuisvesting. Op pag. 19 spreken jullie over onderwijs huisvesting, maar niet Pag. 19. met een visie op een inclusief Baarn. Hiervoor is niet alleen een samenwerking tussen onderwijs en opvang nodig, maar ook met het jeugdteam, welzijn en jeugdhulp. Bij het herijken van het IHP wil het samenwerkingsverband graag betrokken worden in dit kader. Gelijke kansen voor De samenwerking m.b.t. de taalplusklassen begrijpen we en is kinderen. Pag. 23. in lijn met het plan wat recent in werking is gezet. Maar de inzet van de onderwijsassistent is een verrassing. Is dit een wens van het onderwijs? Hier is met ons in ieder geval niet over gesproken. Graag zouden we meedenken over een effectieve samenwerking en effectieve interventies i.h.k.v. gelijke kansen voor kinderen.

Wat betreft uw wens om betrokken te worden bij de actualisatie van het IHP van de gemeente Baarn: wij zullen met u en de schoolbesturen in gesprek gaan met als doel input te verkrijgen voor deze actualisatie.

In de nota geven wij aan dat wij, waar nodig, eenmalige initiatieven subsidiëren om ernstige ontwikkelingsachterstanden in te halen, zoals het faciliteren van een onderwijsassistent. Dit alles doen we met het doel om analfabetisme en laaggeletterdheid te voorkomen en onze kinderen een betere, gelijke kans te bieden om op latere leeftijd zelfstandig te kunnen functioneren in de maatschappij. Anticiperend hierop hebben wij 14 juli 2020 ingestemd met het door u, namens de schoolbesturen basisonderwijs Baarn, opgestelde plan van aanpak taalontwikkelingsachterstanden0-12 jaar Baarn. Daarin vraagt u om uitbreiding van de taalplusklassen en een eenmalige subsidie voor een onderwijsassistent in de kleutergroep van basisschool de Uitkijck. In Baarn is het SWV de Eem voor ons al een partner in bestande overleggen zoals de werkgroep VVE Baarn en het IWOO. Ook op 6

bestuurlijk niveau, zowel regionaal als lokaal, is het voor ons vanzelfsprekend samen op te trekken in het kader van gelijke kansen voor kinderen. Lokale pilots. Pag. 26.

Daar wordt gesproken over lokale pilots die invloed hebben op de inkoop van dagactiviteiten. Wij zijn benieuwd naar welke pilots en welke invloed. En op welke manier onze samenwerking hierin ook is meegenomen.

In Q4 van 2019 is in Baarn gestart met een aantal pilots die invloed hebben op de inkoop van dagactiviteiten: • pilot laagdrempelige dagactiviteiten en dagbestedingscoach • pilot maatjesproject • pilot Samen Sterk Daarnaast zijn we in gesprek met een kinderopvangorganisatie en een zorgaanbieder over BSO+. Sinds een aantal jaren is er de werkwijze ‘jongeren sterker door sport’. Onze wens is om zorg en ondersteuning lokaal en daarmee dichtbij aan te bieden. In deze beweging trekken we regionaal op. Wat betreft de ontwikkeling van dagactiviteiten en passend onderwijs; deze ontwikkeling wordt regionaal opgepakt in samenwerking met de Samenwerkingsverbanden PO en VO.

7