1463658 Jaarstukken 2025 en Ontwerpbegroting 2027 VRU rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

1463658

Onderwerp

Jaarstukken VRU 2025 en Ontwerpbegroting 2027 incl. geactualiseerde begroting 2026 Veiligheidsregio Utrecht

Besluit in raad

8 juli 2026

Portefeuillehouder(s)

Burgemeester Röell

Naam steller

Joram van der Zanden

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. Geen zienswijze in te dienen op de voorlopige jaarstukken 2025 en de voorgestelde invulling van de resultaatbestemming. 2. Geen zienswijze in te dienen op de geactualiseerde begroting 2026 VRU en de ontwerpbegroting 2027 VRU. 3. De reactiebrief aan het DB van de Veiligheidsregio Utrecht vast te stellen.

Samenvatting van het voorstel De Veiligheidsregio Utrecht (VRU) heeft diverse financiële stukken verzonden met betrekking tot de jaren 2025 t/m 2027 waarop de gemeenteraden zienswijzen mogen indienen. • De voorlopige jaarstukken 2025 • De geactualiseerde begroting 2026 • De ontwerpbegroting 2027 Deze stukken geven geen aanleiding tot het indienen van zienswijzen. Aanleiding De voorlopige jaarstukken 2025 en ontwerpbegroting 2027 / geactualiseerde begroting 2026 worden door het bestuur van de VRU toegezonden aan de gemeenteraden. De raden kunnen bij het dagelijks bestuur hun zienswijzen kenbaar maken of nadere toelichting vragen ten aanzien van deze stukken. De zienswijzen worden betrokken bij het vaststellen van de begroting door het algemeen bestuur van de VRU. Beoogd effect 1. Door een zienswijze in te dienen kan de gemeenteraad aan het bestuur van de VRU duidelijk maken welke maatregelen zij verwacht. Het sluit daarnaast aan bij de gezamenlijke oproep van 21 Utrechtse colleges (brief 5 februari 2026) om de indexeringsmethodiek in lijn te brengen met de financiering die gemeenten via het gemeentefonds ontvangen. 2. Een begroting van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht (VRU) die in het verlengde ligt van de beleidsmatige uitgangspunten die zijn vastgesteld door alle gemeenten binnen het gebied van de VRU waarbij financiële terughoudendheid van belang is.

Argumenten 1.1. De voorlopige jaarstukken 2025 en de ontwerpbegroting 2027 geven aan dat de voorgenomen en gerealiseerde prestaties en producties in een juiste verhouding staan

1

In de ontwerpbegroting VRU 2027 en de geactualiseerde begroting VRU 2026 wordt voor de onderdelen Brandweer, Risicobeheersing, Crisisbeheersing & GHOR, Meldkamer Midden-Nederland en Ondersteuning aangegeven welke doelen de VRU nastreeft en welke activiteiten hiervoor worden uitgevoerd. Daarnaast wordt inzicht gegeven in de ontwikkelingen, risico’s en financiële kaders die samenhangen met de uitvoering van de taken van de VRU. De begroting sluit aan op de Bestuursagenda VRU 2024-2027 en bevat daarnaast de uitwerking van de bestuurlijke besluitvorming over de toekomstscenario’s. De stukken laten geen bijzondere afwijkingen zien. 1.2. De VRU heeft in 2025 een positief resultaat behaald van € 2,09 miljoen Het jaar 2025 wordt afgesloten met een positief resultaat van € 2,09 miljoen. Het reële resultaat bedraagt € 1,34 miljoen (circa 1% van de begroting). Dit resultaat wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door lagere personeelskosten als gevolg van vacatureruimte die samenhangt met de krappe arbeidsmarkt (€ 1,49 miljoen) en personeelsgerelateerde vergoedingen (€ 0,46 miljoen). Daartegenover staan hogere kosten voor onderhoud van materieel en materiaal (-/- € 0,53 miljoen) en hogere ICT- en overige kosten (-/- € 0,41 miljoen). Daarnaast leiden hogere baten uit doorbelasting van kosten en renteopbrengsten tot een aanvullend voordeel (€ 0,33 miljoen).

In paragraaf 3.2 van de jaarrekening is een toelichting opgenomen op alle onderdelen, waaruit blijkt dat het resultaat grotendeels incidenteel van aard is. 1.3. De voorgestelde gedeeltelijke teruggave van het positieve resultaat komt tegemoet aan de wens van gemeenten om incidentele meevallers terug te storten naar gemeenten Bij eerdere zienswijzen hebben verschillende gemeenteraden aandacht gevraagd voor de financiële positie van gemeenten en verzocht om incidentele meevallers zoveel mogelijk terug te laten vloeien naar gemeenten. Het algemeen bestuur heeft besloten om € 0,75 miljoen van het incidentele positieve rekeningresultaat 2025 terug te storten naar de deelnemende gemeenten. De teruggave vindt plaats naar rato van de begrote gemeentelijke bijdrage voor het gezamenlijke basistakenpakket in 2025. Het resterende deel van het resultaat wordt ingezet om het weerstandsvermogen van de VRU op peil te houden en eerder ingezette middelen aan te vullen: · Versterking weerstandscapaciteit (€ 1,85 miljoen): in de kadernota VRU 2027 is € 1,20 miljoen uit de bedrijfsvoeringreserve onttrokken voor de overbrugging van de toekomstscenario’s in 2026. Dit bedrag wordt via de resultaatbestemming teruggestort. Daarnaast heeft een beoordeling van de actuele risico’s geleid tot de noodzaak om aanvullend € 0,65 miljoen toe te voegen aan de bedrijfsvoeringreserve.

Hiermee blijft het weerstandsvermogen van de VRU op het gewenste niveau. · Ontwikkel- en egalisatiereserve MDIEU (€ 0,15 miljoen): in 2025 heeft de VRU een MDIEU-subsidie ontvangen voor activiteiten gericht op duurzame inzetbaarheid, mentale en fysieke weerbaarheid van medewerkers en het versterken van de positie van de VRU als aantrekkelijke werkgever. Een deel van deze middelen is nog niet besteed en wordt toegevoegd aan de ontwikkel- en egalisatiereserve om deze activiteiten in 2026 voort te zetten. 2. De ontwerpbegroting 2027 en de geactualiseerde begroting 2026 sluiten aan op de bestuurlijke keuzes rondom de toekomstscenario’s en houden rekening met de financiële positie van gemeenten De voorliggende ontwerpbegroting is gebaseerd op de Bestuursagenda 2024-2027 en de bestuurlijke besluitvorming over de toekomstscenario’s. Op basis van de zienswijzen van gemeenten heeft het algemeen bestuur definitief gekozen voor het scenario ‘op orde’. Hiermee wordt gefaseerd toegewerkt naar een toekomstbestendige taakuitvoering van de VRU vanaf 2030. Gemeenten hebben in hun zienswijzen aandacht gevraagd voor de financiële gevolgen van loon- en prijsontwikkelingen, noodzakelijke investeringen en mogelijke wijzigingen in de financieringssystematiek.

De VRU geeft aan de komende jaren zorgvuldig om te blijven gaan met nieuwe financiële voorstellen en kosten zoveel mogelijk voorspelbaar, beheersbaar en transparant te houden. De actuele loonontwikkeling leidt ten opzichte van de kadernota tot een incidentele verlaging van de gemeentelijke bijdrage. Dit komt door het recent afgesloten principeakkoord voor een nieuwe cao voor veiligheidsregio’s. Door de

2

gefaseerde loonontwikkeling ontstaat een incidenteel voordeel van € 1,5 miljoen in 2026 en € 2,75 miljoen in 2027 ten opzichte van de eerder vastgestelde kadernota. Dit voordeel is verwerkt in de voorliggende begroting. Daarnaast zijn extra middelen vanuit het Rijk beschikbaar gesteld voor de versterking en intensivering van de regionale weerbaarheid in het kader van crisisbeheersing. Deze middelen zijn verwerkt in de ontwerpbegroting. 3. Conform de gemeenschappelijke regeling wordt de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld een zienswijze aan het dagelijks bestuur van de VRU kenbaar te maken De voorlopige jaarstukken 2025, de geactualiseerde begroting 2026 en de ontwerpbegroting 2027 geven geen aanleiding om zienswijzen in te dienen. Het bestuur wordt hierover door middel van een brief geïnformeerd. In de reactiebrief kan aandacht worden gevraagd voor het belang van blijvende terughoudendheid bij toekomstige financiële voorstellen en voor het inzichtelijk maken van de cumulatieve effecten van toekomstige ontwikkelingen voor gemeenten. Financiële risico's Het terugstorten van een deel van het positieve rekeningresultaat geeft gemeenten op korte termijn ruimte voor eigen prioritering.

Daar tegenover staat dat uit de toekomstscenario’s en de ontwerpbegroting VRU 2027 blijkt dat aanvullende investeringen noodzakelijk zijn om de taakuitvoering van de VRU toekomstbestendig te houden en de organisatie vanaf 2030 “op orde” te brengen. Door toenemende maatschappelijke en veiligheidsrisico’s, stijgende loon- en prijsontwikkelingen, investeringen in crisisbeheersing, natuurbrandbestrijding, waterongevallenbestrijding en digitale weerbaarheid, blijft de verwachting dat de gemeentelijke bijdragen de komende jaren onder druk staan. Daarnaast kunnen toekomstige wijzigingen in de financieringssystematiek van de VRU leiden tot herverdeeleffecten tussen gemeenten. De VRU geeft aan de komende jaren zorgvuldig om te blijven gaan met nieuwe financiële voorstellen en kosten zoveel mogelijk voorspelbaar, beheersbaar en transparant te houden. Gemeenteraden blijven via de reguliere zienswijzeprocedures betrokken bij toekomstige bestuurlijke keuzes en financiële ontwikkelingen. Algemene risico's De VRU wordt geconfronteerd met toenemende maatschappelijke en veiligheidsrisico’s, terwijl tegelijkertijd de wettelijke verplichtingen en kwaliteitseisen aan veiligheidsregio’s verder toenemen.

Daarnaast staat de VRU voor grote uitdagingen als gevolg van technologische en maatschappelijke ontwikkelingen, krapte op de arbeidsmarkt, stijgende loon- en prijsontwikkelingen, hogere onderhouds- en ICT-kosten en onzekerheden rondom de financiering vanuit het Rijk. Uit de toekomstscenario’s blijkt dat aanvullende investeringen noodzakelijk zijn om de taakuitvoering van de VRU toekomstbestendig te houden en de organisatie vanaf 2030 “op orde” te brengen. Daarbij wordt onder meer ingezet op versterking van crisisbeheersing, natuurbrandbestrijding, waterongevallenbestrijding, digitale weerbaarheid en bedrijfscontinuïteit. Daarnaast lopen nog discussies over de toekomstige financieringssystematiek van de VRU, waaronder de afbouw van het compensatiemechanisme en mogelijke wijzigingen in de indexeringssystematiek en volumecomponent. Deze ontwikkelingen kunnen leiden tot herverdeeleffecten tussen gemeenten en hogere gemeentelijke bijdragen in de komende jaren. De VRU geeft aan toekomstige financiële ontwikkelingen zorgvuldig af te wegen en gemeenten via de reguliere zienswijzeprocedures te blijven betrekken bij bestuurlijke keuzes en financiële consequenties. Kosten, baten en dekking

3

1.1. De voorlopige jaarstukken 2025 en de ontwerpbegroting 2027 geven aan dat de voorgenomen en gerealiseerde prestaties en producties in een juiste verhouding staan In de ontwerpbegroting VRU 2027 en de geactualiseerde begroting VRU 2026 wordt voor de onderdelen Brandweer, Risicobeheersing, Crisisbeheersing & GHOR, Meldkamer Midden-Nederland en Ondersteuning aangegeven welke doelen de VRU nastreeft en welke activiteiten hiervoor worden uitgevoerd. Daarnaast wordt inzicht gegeven in de ontwikkelingen, risico’s en financiële kaders die samenhangen met de uitvoering van de taken van de VRU. De begroting sluit aan op de Bestuursagenda VRU 2024-2027 en bevat daarnaast de uitwerking van de bestuurlijke besluitvorming over de toekomstscenario’s. De stukken laten geen bijzondere afwijkingen zien. 1.2. De VRU heeft in 2025 een positief resultaat behaald van € 2,09 miljoen Het jaar 2025 wordt afgesloten met een positief resultaat van € 2,09 miljoen. Het reële resultaat bedraagt € 1,34 miljoen (circa 1% van de begroting). Dit resultaat wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door lagere personeelskosten als gevolg van vacatureruimte die samenhangt met de krappe arbeidsmarkt (€ 1,49 miljoen) en personeelsgerelateerde vergoedingen (€ 0,46 miljoen).

Daartegenover staan hogere kosten voor onderhoud van materieel en materiaal (-/- € 0,53 miljoen) en hogere ICT- en overige kosten (-/- € 0,41 miljoen). Daarnaast leiden hogere baten uit doorbelasting van kosten en renteopbrengsten tot een aanvullend voordeel (€ 0,33 miljoen). In paragraaf 3.2 van de jaarrekening is een toelichting opgenomen op alle onderdelen, waaruit blijkt dat het resultaat grotendeels incidenteel van aard is. 1.3. De voorgestelde gedeeltelijke teruggave van het positieve resultaat komt tegemoet aan de wens van gemeenten om incidentele meevallers terug te storten naar gemeenten Bij eerdere zienswijzen hebben verschillende gemeenteraden aandacht gevraagd voor de financiële positie van gemeenten en verzocht om incidentele meevallers zoveel mogelijk terug te laten vloeien naar gemeenten. Het algemeen bestuur heeft besloten om € 0,75 miljoen van het incidentele positieve rekeningresultaat 2025 terug te storten naar de deelnemende gemeenten. De teruggave vindt plaats naar rato van de begrote gemeentelijke bijdrage voor het gezamenlijke basistakenpakket in 2025.

Op basis van het aandeel van Baarn in de verdeelsleutel van het gezamenlijk basistakenpakket bedraagt de incidentele tegemoetkoming voor Baarn naar verwachting circa € 14.000 Het resterende deel van het resultaat wordt ingezet om het weerstandsvermogen van de VRU op peil te houden en eerder ingezette middelen aan te vullen: · Versterking weerstandscapaciteit (€ 1,85 miljoen): in de kadernota VRU 2027 is € 1,20 miljoen uit de bedrijfsvoeringreserve onttrokken voor de overbrugging van de toekomstscenario’s in 2026. Dit bedrag wordt via de resultaatbestemming teruggestort. Daarnaast heeft een beoordeling van de actuele risico’s geleid tot de noodzaak om aanvullend € 0,65 miljoen toe te voegen aan de bedrijfsvoeringreserve. Hiermee blijft het weerstandsvermogen van de VRU op het gewenste niveau. · Ontwikkel- en egalisatiereserve MDIEU (€ 0,15 miljoen): in 2025 heeft de VRU een MDIEU-subsidie ontvangen voor activiteiten gericht op duurzame inzetbaarheid, mentale en fysieke weerbaarheid van medewerkers en het versterken van de positie van de VRU als aantrekkelijke werkgever. Een deel van deze middelen is nog niet besteed en wordt toegevoegd aan de ontwikkel- en egalisatiereserve om deze activiteiten in 2026 voort te zetten. 2.

De ontwerpbegroting 2027 en de geactualiseerde begroting 2026 sluiten aan op de bestuurlijke keuzes rondom de toekomstscenario’s en houden rekening met de financiële positie van gemeenten De voorliggende ontwerpbegroting is gebaseerd op de Bestuursagenda 2024-2027 en de bestuurlijke besluitvorming over de toekomstscenario’s. Op basis van de zienswijzen van gemeenten heeft het algemeen bestuur definitief gekozen voor het scenario ‘op orde’. Hiermee wordt gefaseerd toegewerkt naar een toekomstbestendige taakuitvoering van de VRU vanaf 2030. Gemeenten hebben in hun zienswijzen aandacht gevraagd voor de financiële gevolgen van loon- en prijsontwikkelingen, noodzakelijke investeringen en mogelijke wijzigingen in de financieringssystematiek. De VRU geeft aan de komende jaren zorgvuldig om te blijven gaan met nieuwe financiële voorstellen en kosten zoveel mogelijk voorspelbaar, beheersbaar en transparant te houden.

4

De actuele loonontwikkeling leidt ten opzichte van de kadernota tot een incidentele verlaging van de gemeentelijke bijdrage. Dit komt door het recent afgesloten principeakkoord voor een nieuwe cao voor veiligheidsregio’s. Door de gefaseerde loonontwikkeling ontstaat een incidenteel voordeel van € 1,5 miljoen in 2026 en € 2,75 miljoen in 2027 ten opzichte van de eerder vastgestelde kadernota. Dit voordeel is verwerkt in de voorliggende begroting. Op basis van het aandeel van Baarn in de verdeelsleutel van het gezamenlijk basistakenpakket bedraagt dit voordeel voor Baarn indicatief circa € 28.000 in 2026 en circa € 51.000 in 2027. Daarnaast zijn extra middelen vanuit het Rijk beschikbaar gesteld voor de versterking en intensivering van de regionale weerbaarheid in het kader van crisisbeheersing. Deze middelen zijn verwerkt in de ontwerpbegroting. De VRU heeft de afgelopen jaren verschillende maatregelen en investeringen binnen de bestaande begroting opgevangen. Tegelijkertijd blijkt uit de uitgewerkte toekomstscenario’s dat aanvullende investeringen onvermijdelijk zijn om de kwaliteit en continuïteit van de taakuitvoering te waarborgen. Op basis van de zienswijzen van gemeenten heeft het algemeen bestuur gekozen voor het scenario “op orde”. Hiermee wordt gefaseerd toegewerkt naar een toekomstbestendige organisatie vanaf 2030.

Daarnaast wordt nog gesproken over de toekomstige financieringssystematiek van de VRU, waaronder de afbouw van het compensatiemechanisme, de indexeringssystematiek en een mogelijke volumecomponent. Deze ontwikkelingen kunnen in de komende jaren leiden tot herverdeeleffecten tussen gemeenten en wijzigingen in de gemeentelijke bijdrage. Aanpak / Uitvoering • De financiele stukken zijn op 9 april door de VRU aangeleverd. De gemeenteraden worden uitgenodigd uiterlijk 2 juli 2026 hun zienswijze te geven op de voorlopige jaarstukken 2025 en ontwerpbegroting 2027 en geactualiseerde begroting 2026. • De gemeenteraad besluit echter op 8 juli over de zienswijze. De VRU wordt hierover geïnformeerd. • Dit voorstel wordt nog afgestemd met de nieuwe raadsrapporteurs voor behandeling in de raad. • Na verwerking van de zienswijzen worden de definitieve stukken voor vaststelling voorgelegd aan het algemeen bestuur. • Na vaststelling van de begroting wordt deze aangeboden aan gedeputeerde staten van de Provincie Utrecht. Duurzaamheid Als overheidsorganisatie committeert de VRU zich uiteraard aan de landelijke afspraken op het gebied van duurzaamheid. Er wordt gewerkt aan de CO2-reductie en vermindering van het klimaatgebruik door o.a. het wagenpark te verduurzamen, duurzaamheidseisen te stellen aan de leveranciers en zelf het eigen materiaalgebruik te beperken.

Communicatie Het Dagelijks Bestuur van de VRU vraagt om een reactie op de stukken vóór 3 juli. Het definitieve besluit zal naar de VRU worden gestuurd. Evaluatie Met de volgende begrotingscyclus worden de jaarcijfers vergeleken met de nu voorliggende begroting voor 2027. De jaarstukken geven aan welke afwijkingen te zien zijn en welke redenen daarvoor zijn. Deze systematiek wordt elk jaar toegepast.

Burgemeester en wethouders van Baarn,

5

A. van Wijk waarnemend gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: Bijlage 1 - Aanbiedingsbrief VRU Bijlage 1A - Voorlopige jaarstukken VRU 2025 Bijlage 1B - Ontwerpbegroting VRU 2027 en geactualiseerde begroting VRU 2026 Bijlage 1C - Overzicht zienswijzen toekomstscenario’s en kadernota VRU 2027 Bijlage 1D - Infographic jaaroverzicht VRU 2025 Bijlage 2 - Reactiebrief

6