1462769 Perspectiefnota 2027-2030 rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

1462769

Onderwerp

Perspectiefnota 2027-2030

Besluit in raad

8 juli 2026

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Prakke

Naam steller

Huub van der Wel

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. De Perspectiefnota 2027-2030 vast te stellen. Samenvatting van het voorstel Met deze perspectiefnota geeft het college inzicht in de ontwikkelingen met een financieel effect vanaf 2027. Aangezien dit jaar een bijzonder jaar is, met de gemeenteraadsverkiezingen en de daaruit voortvloeiende onderhandelingen voor een nieuwe coalitie is de Perspectiefnota beleidsarm. Bestaande wettelijke taken die de gemeente moet uitvoeren leiden echter tot structureel hogere kosten. Daarom is er, naast de al uit de begroting 2026-2029 voortvloeiende ombuigingsopgave, sprake van een aanvullende ombuigingsopgave van € 0,3 miljoen in 2027 oplopend naar € 1,7 miljoen in 2030. In deze Perspectiefnota 2027 zijn scenario's voor ombuigingen en de financiële uitgangspunten voor de op te stellen begroting 2027-2030 opgenomen. Deze zijn gebaseerd op de ambities en uitgangspunten die eerder gehanteerd zijn voor het opstellen van de perspectiefnota en begroting 2026-2029. De raad kan middels een motie kaders meegeven aan het college voor het opstellen van de begroting 2027-2030. Als de raad geen kaders mee geeft, zal het college aan de slag gaan met het uitwerken van scenario 1. Dat wil zeggen dat het tekort voor 2027 wordt gedicht door het verminderen van de uitgaven en het verhogen van de inkomsten met matregelen die zijn gecategoriseerd als ‘Oranje’.

Aanleiding Op grond van de financiële verordening van de gemeente Baarn wordt jaarlijks een perspectiefnota aan de raad voorgelegd. Deze perspectiefnota geeft een zo reëel mogelijk beeld van de ontwikkeling van de saldi van de meerjarenraming 2027-2030. Voor loon- en prijsstijgingen zijn geen bedragen opgenomen, omdat het uitgangspunt is dat dit wordt gecompenseerd uit de vergoeding die daarvoor in de meicirculaire 2026 wordt opgenomen. Beoogd effect Deze beleidsarme perspectiefnota geeft inzicht in de financiële ruimte voor de komende jaren, bij voortzetting van het huidige beleid en rekening houdend met autonome ontwikkelingen. Daarnaast worden er financiële kaders en uitgangspunten voorgesteld, op basis waarvan de begroting 2027-2030 kan worden opgesteld. Doordat de ontwikkeling van vooral wettelijke taken een negatief effect heeft op de gemeentebegroting, blijft het noodzakelijk ombuigingen door te voeren. Aan de hand van dit raadsvoorstel wordt de raad in de gelegenheid gesteld het college richting mee te geven voor het opstellen van de begroting 2027-2030. bijvoorbeeld door indiening van een motie. Als de raad geen kaders mee geeft, zal het college aan de slag gaan met het uitwerken van scenario 1. Dat wil zeggen dat het tekort voor 2027 wordt gedicht met als oranje gecategoriseerde ombuigingen, aangevuld met

1

het verhogen van de baten uit parkeren en de OZB. Op pagina 13 van de perspectiefnota vindt u de verschillende scenario’s. Argumenten 1.1 De Perspectiefnota geeft inzicht in de financiële ruimte voor de komende jaren Uit deze perspectiefnota komt naar voren dat de gemeente voor financiële uitdagingen staat als gevolg van ontwikkelingen die grotendeels buiten de directe invloedsfeer van de gemeente zelf liggen. De grootste post betreft de raming voor de lasten van jeugdzorg. De herverdeling van het gemeentefonds valt voor Baarn negatief uit. Het Rijk is voornemens om de verdere ingroei van de effecten van de herverdeling vanaf 2029 voort te zetten. Voor Baarn komt dit neer op een lagere opbrengst uit de algemene uitkering uit het gemeentefonds van € 375.000 in 2029 en € 750.000 in 2030. De gemeente staat daardoor opnieuw voor een ombuigingsopgave. Daarnaast zijn er ook diverse risico's en mogelijke ontwikkelingen die nog niet financieel zijn vertaald maar het structureel evenwicht in de begroting (verder) kunnen verstoren. In de Raadsinformatiebrief over de "Financiële ontwikkelingen na vaststelling begroting 2026-2029" meldden wij u dat het invullen van de ombuigingen op schema ligt.

Wel dient er voor een bedrag van € 338.500 aan niet in 2026 gehaalde ombuigingen (Pit Baarn, beeldkwaliteit openbare ruimte en bewonersparticipatie) alternatieve structurele ombuigingen te worden aangewezen. In de begroting 2027-2030 zal dit worden uitgewerkt. 1.2 De perspectiefnota geeft inzicht in mogelijke aanvullende ombuigingsmaatregelen Uit deze Perspectiefnota komt naar voren dat de bestaande ombuigingsopgave vanaf 2027 met € 0,3 miljoen toeneemt, wat oploopt naar € 1,7 miljoen vanaf 2030. Om het financieel evenwicht te herstellen zijn, naast de eerder gemaakte keuzes, aanvullende keuzes nodig. Om preventief toezicht van de provincie te voorkomen zal in ieder geval het begrotingsjaar 2027 structureel sluitend moeten zijn. In een aparte bijlage bij deze Perspectiefnota (Ombuigingen vanuit bestaand ombuigingstraject) vindt u de in het vorige ombuigingstraject voorgestelde maatregelen. Verdeeld in "grijs" (al verwerkt in begroting 2026-2029, Oranje (te overwegen ombuigingsmaatregelen begroting 2027) en "Rood" (ombuigingsmaatregelen met grote consequenties). Op basis van dit overzicht kan de raad richting mee geven voor de door het college op te stellen begroting 20272030. Als de raad geen kaders mee geeft, zal het college aan de slag gaan met het uitwerken van scenario 1.

Dat wil zeggen dat het tekort voor 2027 wordt gedicht met als oranje gecategoriseerde ombuigingen, aangevuld met het verhogen van de baten uit parkeren en de OZB. Op pagina 13 van de perspectiefnota vindt u de verschillende scenario’s, 1.3 De Perspectiefnota stelt de indexatiesystematiek bij naar een beter werkbare werkwijze De indexatiesystematiek zoals in de gemeente Baarn wordt toegepast is nader geanalyseerd. Voor de indexering van lonen en prijzen stellen wij voor om de kaders te wijzigen ten opzichte de systematiek die de afgelopen vier jaar is gehanteerd. In die systematiek werd na 2 jaar een correctie in de indexering toegepast op basis van het werkelijke verloop daarvan. Vooraf bepaalde indexeringen die achteraf te hoog of te laag bleken te zijn geweest, werden daarbij achteraf gecorrigeerd. Vooral in de begroting 2026, waar als gevolg daarvan sprake was van negatieve indexeringen, leidde dit tot ongewenste gevolgen. Bijvoorbeeld omdat contracten die de gemeente met leveranciers heeft afgesloten niet uitgaan van correctie van vooraf bepaalde indexering. Om ook duidelijkheid te geven aan subsidieontvangers wordt voorgesteld om voor de indexering aan te sluiten bij de indexering zoals is opgenomen in de meicirculaire en deze achteraf niet meer aan te passen.

Financiële risico's Een aantal risico's dat in de Perspectiefnota is opgenomen, kan alsnog tot structurele lasten leiden. Daarnaast was de meicirculaire 2026 ten tijde van het opstellen van de Perspectiefnota nog niet beschikbaar. De verwerking hiervan kan effect hebben op de begroting 2027. Over de resultaten van de meicirculaire zullen wij u informeren via een Raadsinformatiebrief. De gemeente wordt geconfronteerd met een aanvullende ombuigingsopgave ten opzichte van de al in de begroting

2

2026-2029 opgenomen ombuigingen. Deze stapeling van ombuigingen zet de financiële positie onder druk. Vooral omdat er in alle begrotingsjaren tekorten worden geraamd. Algemene risico's Ombuigingen kunnen leiden tot weerstand vanuit de inwoners. Keuzes zijn nodig om de geraamde tekorten vanaf 2027 op te lossen. Kosten, baten en dekking Het begrotingssaldo voor 2027 is, na inzet van diverse administratief technische maatregelen, € 0,3 miljoen negatief. Ook de jaren erna is sprake van tekorten. Aanpak / Uitvoering Na vaststelling van de Perspectiefnota 2027-2030 door de raad op 8 juli 2026 zal de begroting op basis van de Perspectiefnota, en eventuele amendementen en moties, worden opgesteld. Daarnaast is er op 22 juni 2026 een technische sessie met de gemeenteraad over het voorliggende stuk. Duurzaamheid n.v.t. Communicatie De Perspectiefnota 2027-2030 is digitaal beschikbaar via https://baarn.begrotingsapp.nl Evaluatie Niet van toepassing

Burgemeester en wethouders van Baarn,

A. van Wijk waarnemend gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

3

Bijlagen: bijlage 1 Perspectiefnota 2027-2030 bijlage 2 Ombuigingen vanuit bestaand ombuigingstraject bijlage 3 Uitdraai Planregistratie gemeente Baarn

4