CConstaterende datBaarn
Koppel je AI →
Document · PDF

1462769 Perspectiefnota 2027-2030 Bijlage 1 Perspectiefnota 2027-2030

Raadsvergadering 8 juli 2026, gemeente BaarnBij agendapunt: Perspectiefnota 2027-20306.847 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Perspectiefnota 2027-2030

2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 3 Bestuurlijke inleiding ............................................................................................................................... 4 Autonome en onvermijdelijke ontwikkelingen ....................................................................................... 6 Openbare Ruimte ................................................................................................................................ 6 Openbare orde en veiligheid ............................................................................................................... 6 Jeugdzorg............................................................................................................................................. 6 Organisatie en digitale infrastructuur ................................................................................................. 9 Algemene uitkering uit het gemeentefonds ....................................................................................... 9 Geactualiseerd begrotingssaldo 2027-2030..........................................................................................

11 Financiële ruimte en begrenzing ........................................................................................................... 12 Ombuigingsopgave ................................................................................................................................ 13 Overige ontwikkelingen en risico's ........................................................................................................ 14 Besluitvorming ...................................................................................................................................... 17 Bijlagen .................................................................................................................................................. 18 Ad. 1 Ombuigingen ............................................................................................................................ 18 Ad. 2 Kaders begroting 2027-2030 .................................................................................................... 21

3

Bestuurlijke inleiding Jaarlijks biedt het college de gemeenteraad een Perspectiefnota aan, waarin de financiële kaders en verwachtingen voor het beleid voor de komende jaren zijn opgenomen. Dit jaar is een bijzonder jaar, vanwege de gemeenteraadsverkiezingen en de daaruit voortvloeiende onderhandelingen voor een nieuwe coalitie en vanwege de vele financiële onzekerheden. Daarom beperken we ons tot een beleidsarme Perspectiefnota 2027-2030, waarin we naast de financiële ruimte en de autonome ontwikkelingen, de financiële kaders en uitgangspunten hebben opgenomen. We nemen alleen onvermijdelijke financiële mutaties op en de financiële effecten van al genomen raadsbesluiten. Voor de noodzakelijke aanvullende ombuigingsmaatregelen sluiten we aan bij het al voor de begroting 2026-2029 in gang gezette ombuigingstraject. Dit zit u terug bij het onderdeel "ombuigingsopgave'. De Perspectiefnota 2027-2030 is compacter dan in de afgelopen jaren. Niet alleen vanwege het beleidsarme karakter. In de praktijk is de Perspectiefnota uitgegroeid tot een document met veel detailinformatie. Hierdoor is de focus verschoven van kaderstelling naar toelichting en uitwerking, terwijl het instrument primair bedoeld is om duidelijkheid te geven over beleidsmatige richting en financiële uitgangspunten. De inhoud hebben we daarom teruggebracht tot de hoofdlijnen.

We werken dit vervolgens uit in de begroting. De Perspectiefnota 2027-2030 is als volgt opgebouwd: • • • • • • • •

Bestuurlijke inleiding Autonome en onvermijdelijke ontwikkelingen Geactualiseerd begrotingssaldo 2027-2030 Financiële ruimte en begrenzing Ombuigingsopgave Overige ontwikkelingen en risico's Besluitvorming Bijlagen

Actualisatie van het meerjaren investeringsplan vindt niet plaats in de Perspectiefnota. De meerjarige herijking vindt alleen in de begroting plaats. Financieel perspectief De gemeente staat voor financiële uitdagingen. Dat komt door ontwikkelingen die grotendeels buiten de invloedsfeer van de gemeente zelf liggen. De grootste post betreft de raming voor de lasten van jeugdzorg. Daarnaast valt de herijking van het gemeentefonds voor Baarn negatief uit. Het Rijk is voornemens om de verdere ingroei van de effecten van de herverdeling vanaf 2029 voort te zetten. Voor Baarn komt dit neer op een lagere opbrengst uit de algemene uitkering uit het gemeentefonds van € 375.000 in 2029 en € 750.000 in 2030. De gemeente staat daardoor opnieuw voor een ombuigingsopgave. Ook zijn er ontwikkelingen die nog niet financieel zijn vertaald, maar die het structureel evenwicht in de begroting (verder) kunnen verstoren. Verder werden veel budgetten en bijbehorende taken de afgelopen jaren op incidentele basis beschikbaar gesteld, terwijl deze een structureel karakter hebben. In de Raadsinformatiebrief over de "Financiële ontwikkelingen na vaststelling begroting 2026-2029" meldden wij u dat het invullen van de ombuigingen op schema ligt.

Er zijn voor een bedrag van € 338.500 aan niet in 2026 gehaalde ombuigingen (Pit Baarn, beeldkwaliteit openbare ruimte en bewonersparticipatie) alternatieve structurele ombuigingen nodig. In de begroting 2027-2030 worden deze uitgewerkt.

4

Regionale samenwerking en verbonden partijen Regionale samenwerking is onmisbaar. We werken zelfbewust en doelgericht samen met andere gemeenten en partners aan maatschappelijke uitdagingen op het gebied van wonen, verkeer, veiligheid, klimaat en een gezonde leefomgeving. Zo versterken we onze uitvoeringskracht en blijven we bouwen aan het beste voor Baarn. De raad heeft op 16 april 2025 een motie aangenomen waarin aangedrongen wordt op de nullijn voor de jaren 2026 en 2027. De meeste kadernota's (en in sommige gevallen ook de begroting 2027) van de verbonden partijen zijn door de raad inmiddels vastgesteld. In de praktijk gaan de verbonden partijen zeer terughoudend om met verhogingen. We gaan ervan uit dat de hogere bijdragen 2027 als gevolg van loon- en prijsstijgingen worden gecompenseerd door de algemene uitkering uit het gemeentefonds (in de meicirculaire). Dit wordt uitgewerkt in de begroting 2027-2030. Monitor Woningbouw Conform de toezegging aan de raad is bij deze perspectiefnota een uitdraai van de provinciale planmonitor opgenomen als bijlage. Deze uitdraai biedt een overzicht op hoog detailniveau, waarbij projecten zijn uitgesplitst naar onder andere segment en de verwachte jaren van gereedheid. De planregistratie biedt inzicht in de woningbouwprogrammering, waarbij onder andere wordt gerapporteerd over het aantal gerealiseerde woningen per segment en de voortgang.

5

Autonome en onvermijdelijke ontwikkelingen Openbare Ruimte Japanse duizendknoop (€ 150.000 nadelig, dekking binnen activiteiten fysiek domein) De Japanse duizendknoop, een invasieve exoot die de inheemse biodiversiteit aantast, breidt zich razendsnel uit. Ook in Baarn. Niet ingrijpen leidt tot verdere verspreiding. Volledig afgraven kan, maar is zeer kostbaar en alleen inzetbaar waar echt nodig. Daarom richten we ons op beheersing om verspreiding beperken. Dit vraagt om een extra structureel budget van € 150.000. Ook is een eenmalig budget nodig om bestaande uitbreidingen te verwijderen. Budgettair lossen wij dit op binnen dit programma. We zien dat we relatief weinig uitgeven voor groot onderhoud van wegen waardoor de uitgaven achterblijven bij de geraamde jaarlijkse toevoeging aan de voorziening onderhoud openbare ruimte. Aan de andere kant neemt het dagelijks (regulier) onderhoud en de vervangingsinvesteringen (wegen) toe. We gaan dit integraal herijken om op die wijze beschikbare budgetten doelgerichter te kunnen inzetten.

Openbare orde en veiligheid Geopolitieke spanning dragen bij aan toenemende druk in de samenleving. De AIVD spreekt over een zeer hoog dreigingsbeeld. Dit heeft effecten op de veiligheid én op de veiligheidsbeleving van inwoners. Daarnaast spelen er onzekerheden, zoals klimaatveranderingen (o.a. meer kans op bosbranden), waterschaarste of elektriciteitsuitval. Uitvoeren veiligheidsbeleid (€ 400.000 nadelig) De gemeente heeft een analyse laten uitvoeren van de huidige veiligheidssituatie en het huidige veiligheidsbeleid in relatie tot de beschikbare capaciteit. We hebben een beeld laten optekenen van wat er speelt en wat dat betekent voor de dagelijkse praktijk van de gehele veiligheidsketen (OOV, VTH en BOA). Uit de analyse blijkt dat uitbreiding van de capaciteit (met 4 fte) nodig is om goed te kunnen sturen op de aanpak van veiligheidsvraagstukken en het uitvoeren van het huidige beleid. Dit zou gaan om € 400.000 structureel vanaf 2027. Natuurbrandbeheersing (€ 50.000 nadelig) Het risico op onbeheersbare natuurbranden neemt toe. De VRU heeft, onder meer aan de voorzitters van raadsfracties op 18 maart 2026, een gezamenlijke kernboodschap over de natuurbrandbeheersing gedeeld.

Jeugdzorg Specialistische jeugdzorg (€ 1.100.000 nadelig) De inzet van jeugdhulp is van groot maatschappelijk belang, een wettelijke verplichting voor gemeenten en een open-einde-regeling. Tijdige en passende ondersteuning aan jeugdigen en gezinnen draagt bij aan veiligheid, gezondheid en ontwikkelingskansen van kinderen en voorkomt dat problemen verergeren of langdurig worden. Tegelijkertijd moet de gemeente Baarn deze wettelijke taak binnen een steeds krapper financieel kader uitvoeren. Het vraagt om een realistische en stabiele financiering én om scherpe keuzes om de continuïteit en kwaliteit van zorg te kunnen blijven waarborgen. 6

In de afgelopen jaren waren er aanzienlijke overschrijdingen van de jeugdzorgkosten ten opzichte van zowel de oorspronkelijke begrotingen als de tussenrapportages. De gemeente stuurt daarom nadrukkelijk op het beheersen van de uitgaven en heeft diverse kostenbesparende maatregelen ingezet. Daarnaast hebben we te maken met een structurele taakstelling binnen het sociaal domein, die vanaf 2027 onverkort geldt. Deze taakstelling vormt een harde financiële randvoorwaarde en betekent dat de gemeente, ondanks stijgende zorgvraag en kosten, structureel minder middelen beschikbaar heeft. De Hervormingsagenda Jeugd versterkt deze opgave verder. De inhoudelijke maatregelen die we hebben ingezet en in de komende jaren doorontwikkelen en aanvullen, zijn noodzakelijk om op termijn financieel effect te realiseren en invulling te geven aan de taakstelling, ook binnen de jeugdzorg. Tegelijkertijd blijkt uit landelijke benchmarks en vergelijkingen met andere gemeenten dat Baarn de jeugdzorg in het verleden structureel te laag heeft begroot. Voor 2026 is € 8,3 miljoen begroot, terwijl op basis van deze vergelijking een theoretisch benodigd niveau van minimaal 8,8 miljoen volgt. De realisatiecijfers over 2025 laten zien dat de jeugdzorgkosten zijn uitgekomen op € 9,4 miljoen. Dit bedrag weerspiegelt het huidige, reële niveau van de zorgvraag in de gemeente Baarn.

De provincie toetst of de gemeentelijke begroting reëel en structureel sluitend is. Gegeven de herhaalde overschrijdingen op jeugdzorg is het niet reëel om het oorspronkelijk begrote bedrag voor 2027 ongewijzigd te handhaven. Dit zou uitsluitend verdedigbaar zijn indien sprake is van voldoende concreet onderbouwde en doorgerekende besparingsmaatregelen, die bovendien binnen korte termijn tot effect leiden. Die onderbouwing is op dit moment niet te maken. De provincie betrekt bij haar beoordeling nadrukkelijk de realisatiecijfers van eerdere jaren. Uitgaande van de uitgaven in 2025 ligt het voor de hand om het begrotingsniveau hierop te baseren. Daarmee geven we invulling aan een realistische begroting en wordt het risico op verscherpt provinciaal toezicht beperkt. Er is onderzocht in hoeverre op korte en middellange termijn besparingen mogelijk zijn. Op basis van een uitgewerkte businesscase en een externe toets door BMC kan circa € 0,1 miljoen aan besparing als realistisch en onderbouwd worden aangemerkt. Voor overige maatregelen, zoals het verkorten van doorlooptijden en het afschalen van langdurige en complexe casuïstiek, geldt dat deze sterk afhankelijk zijn van individuele situaties en daarmee nog niet financieel hard zijn te kwantificeren.

Tegelijkertijd zetten we in op verdere kostenbeheersing, onder meer door het verminderen van diagnostiek waar mogelijk, het verkorten van doorlooptijden en het versterken van het voorveld en het lokaal team. Deze transformatie vraagt echter ook om extra inzet en investeringen, conform de aanbevelingen uit het BMC-rapport. Het financiële rendement hiervan is pas op termijn zichtbaar vanwege huidige doorlooptijden en wachtlijsten. Tegenover dit beperkte en deels onzekere besparingspotentieel staan ontwikkelingen die de druk op de kosten verder vergroten. Er is sprake van structurele druk door meer complexere en langdurige casuïstiek en door de verschuiving van landelijke en bovenregionale zorg naar regionaal georganiseerde zorg. Deze landelijke ontwikkelingen zijn ook in Baarn zichtbaar. Daarnaast wordt regionaal gewerkt aan een herijking van tarieven, waarbij aansluiting wordt gezocht bij landelijke benchmarks. De verwachting is dat dit leidt tot hogere tarieven en daarmee tot een verdere stijging van de kosten, naast reguliere indexering. Gelet op de onverminderde werking van de taakstelling, het beperkte aantoonbare besparingspotentieel, de aanhoudende kostenstijging en de rol van de provincie bij het toezicht op de begroting, is het noodzakelijk om de begroting realistischer en hoger vast te stellen.

Daarbij houden we rekening met het feit dat inhoudelijke maatregelen tijd vragen en dat de financiële effecten daarvan pas met vertraging optreden, onder meer door doorlooptijden, bestaande trajecten en wachtlijsten.

7

Voor 2027 gaan we daarom uit van een begrotingsniveau gebaseerd op de realisatie van € 9,4 miljoen in 2025. We houden rekening met ingezet kostenbeperkend beleid én de verwachte kostenstijgingen als gevolg van prijsontwikkelingen, met toenemende zorgzwaarte, met beperkte beïnvloedbaarheid van de instroom en met de verdere verschuiving van landelijk naar regionaal georganiseerde jeugdzorg. Zonder deze structurele bijstelling blijft sprake van een begroting die aantoonbaar niet aansluit op de feitelijke uitgaven en de structurele kostenontwikkeling. Dit vergroot het risico op aanhoudende overschrijdingen en beperkt de feitelijke sturingsmogelijkheden, terwijl het risico op verscherpt provinciaal toezicht toeneemt. De structurele ophoging vormt daarmee een noodzakelijke correctie van de uitgangspositie en laat de taakstelling nadrukkelijk onverlet. Ondanks deze noodzakelijke ophoging blijft de financiële uitgangspositie kwetsbaar. De komende jaren blijven in het teken staan van forse financiële opgaven en een harde taakstelling binnen het sociaal domein. De structurele bijstelling is geen verruiming van ambities of beleid, maar een noodzakelijke stap om te komen tot een realistische uitgangspositie. Van daaruit kunnen we verdere besparingen en hervormingen binnen de jeugdzorg verantwoord en beheerst realiseren.

Jeugd op de Agenda (€ 100.000 nadelig) In 2025 zijn we met Jeugd op de Agenda gestart om jeugdparticipatie te versterken en het activiteitenaanbod voor jongeren te verbreden. De eerste evaluatie laat zien dat deze aanpak werkt: jongeren worden beter bereikt, het netwerk is versterkt en het aantal en de diversiteit van activiteiten zijn toegenomen. De jeugdcoördinator heeft een belangrijke verbindende sleutelrol tussen jongeren, uitvoering en beleid. Preventie (het voorkómen dat problemen bij jongeren, zoals opvoed-, ontwikkel- of gedragsproblemen, ontstaan of verergeren, zodat zware, specialistische jeugdhulp minder nodig is), participatie en jeugdzorg zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Alleen investeren in specialistische jeugdhulp verlaagt de druk op de jeugdzorg niet structureel. Onderzoek van onder andere het NJi en de Rekenkamer laat zien dat effectieve preventie vraagt om een sterke pedagogische basis, vroegsignalering én structurele betrokkenheid van jongeren. Zonder participatie sluit beleid minder goed aan op hun leefwereld en is het minder effectief. Daarnaast neemt Baarn sinds november 2025 deel aan het UNICEF Child Friendly Cities Initiative (CFCI). Structurele jeugdparticipatie is een kernvoorwaarde binnen deze aanpak en vraagt om duurzame borging. De afgelopen periode hebben we met tijdelijke middelen een werkende structuur opgebouwd.

De eerste evaluatie laat zien dat deze inzet resultaat oplevert, maar dat het ontbreken van structurele financiering het moeilijk maakt om preventief en samenhangend te blijven werken aan mentale gezondheid. Een uitvoeringsbudget van Jeugd op de Agenda is nodig om via participatie toe te werken naar daadwerkelijke preventieprogramma's voor Jeugdzorg. Voorstel vanaf 2027 Om Jeugd op de Agenda duurzaam te verankeren is structurele inzet nodig: van een jeugdcoördinator (1 fte). Dit biedt continuïteit, borgt opgebouwde kennis en netwerken en maakt het mogelijk om preventief en effectief te blijven werken. De investering levert maatschappelijke meerwaarde voor jongeren én draagt bij aan beter beleid, preventie van problematiek en een stevige verbinding tussen gemeentelijke (inhoudelijke en financiële) ambities en de leefwereld van jongeren. Voor het uitvoeringsbudget wordt aansluiting gezocht bij het bestaande programma, aangevuld met inzet van beschikbare subsidies.

8

Organisatie en digitale infrastructuur Budget vervanging ziekte: structureel budget (€ 169.000 nadelig) De afgelopen jaren is een, aflopend, incidenteel budget beschikbaar gesteld voor vervanging bij middellang en langdurig verzuim om de continuïteit van de dienstverlening aan inwoners en het realiseren van (bestuurlijke) ambities te waarborgen. Gevraagd wordt om dit incidentele budget om te zetten in een structureel budget. Digitale infrastructuur (€ 225.000 nadelig) Nieuwe wetten (zoals de Wet open overheid, archiefwet, Wet modernisering elektronisch berichtenverkeer, cyberveiligheidswet, AI-verordening en digitale overheid) en wettelijk verplichte aanbestedingen vragen om doorlopende aanpassingen en investeringen. Ook investeren we blijvend in informatiebeveiliging om de data van onze inwoners te beschermen en te voldoen aan landelijke en Europese wetgeving (de Baseline Informatiebeveiliging (BIO) en de Network and Information Security Directive (NIS2)). Tot nu toe werden deze kosten voor een belangrijk deel gedekt uit incidenteel budget via het regionale IV-programma (circa 150.000 per jaar), terwijl het om structurele uitgaven gaat. Ook investeringen in de digitale infrastructuur vanuit het informatiebeleidsplan van de gemeente zijn de laatste jaren met incidenteel budget gedekt (circa 75.000 per jaar).

In 2026 wordt het informatiebeleidsplan vernieuwd in de vorm van een i-Visie met een roadmap. Voor deze onderdelen is een structureel budget van € 225.000 nodig. Naast het structurele budget zijn er incidentele uitgaven € 300.000 in 2027 en € 200.000 in 2028 voor een toekomstbestendige digitale werkruimte (multi-tenant) binnen de RID en onderzoek naar Europese cloud-alternatieven. Dit mede naar aanleiding van een motie hierover die de gemeenteraad in februari 2026 heeft aangenomen.

Algemene uitkering uit het gemeentefonds Ontwikkeling algemene uitkering: herverdelingseffect (€ 375.000 in 2029 en € 750.000 in 2030 nadelig) Het regeerakkoord geeft geen verlichting voor de financiële problematiek van gemeenten. De meicirculaire 2026 geeft waarschijnlijk meer informatie hierover. Zodra de meicirculaire is verschenen zullen wij u met een raadsinformatiebrief informeren over het effect voor daarvan voor Baarn, De herverdeling van het gemeentefonds, waartoe in 2023 door het Rijk is besloten, leidt voor Baarn tot een structureel nadeel van € 3,7 miljoen. Hiervan is in de afgelopen jaren al € 0,9 miljoen doorgevoerd, zodat er, op termijn, nog een structureel bedrag van € 2,8 miljoen zal worden ingehouden. Het Rijk was voornemens vanaf 2027 weer de volgende stap in de herverdeling te zetten. Begin april 2026 heeft de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) in een advies voortzetting van de herverdeling van het gemeentefonds vanaf 2027 afgeraden. Het Rijk volgt dit advies waardoor voortzetting van de herverdeling is verschoven naar 2029. Het negatieve effect daarvan hebben wij in deze Perspectiefnota verwerkt. De korting op de algemene uitkering wordt in stappen doorgevoerd met een bedrag van € 15 per inwoner per jaar.

9

Stelpost Deskundigencommissie Hervormingsagenda jeugd (€ 650.000 voordelig vanaf 2028) Op basis van het Rapport van de deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd (commissie van Ark) gaan wij ervan uit dat het Rijk vanaf 2028 extra gelden voor jeugdzorg beschikbaar stelt. Het Rijk heeft hierover nog geen besluit genomen dus het is nog onzeker of de adviezen van de commissie Van Ark daadwerkelijk worden opgevolgd. Begin 2027 komt de commissie Van Ark met een tweede rapport. In het Overhedenoverleg van 13 april jl. heeft het kabinet de afspraak rond de commissie Van Ark herbevestigd. Daarbij heeft het kabinet onderstreept dat dit advies zwaarwegend en maatgevend is. Het ligt daarom voor de hand dat in de Voorjaarsnota 2027 (gedeeltelijk) compensatie zal volgen indien de kostenstijging zich voortzet en deze niet verwijtbaar is aan gemeentelijk handelen. Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) adviseert in het op 19 mei 2026 uitgebrachte "begrotingsadvies" om vanaf 2028 een stelpost (inkomstenraming) hiervoor op te nemen. Hoewel de toezichthouder heeft aangegeven een dergelijke stelpost niet te accepteren willen wij deze wel ramen, omdat we erop vertrouwen dat het Rijk zich aan de gemaakte afspraken houdt.

10

Geactualiseerd begrotingssaldo 2027-2030 Het uitgangspunt voor de actualisatie van het begrotingssaldo voor 2027-2030 is de vastgestelde meerjarenbegroting 2026-2029. Dit saldo is vervolgens geactualiseerd op basis van de Septembercirculaire 2025 en de raadsbesluiten die tot en met februari 2026 zijn genomen. Begrotingssaldo na bestemming 2027-2030 (Bedragen * € 1.000) Prgr. S/I 2027 Saldo conceptbegroting raadsvergadering 30 oktober 2025:

2028

2029

2030

Wettelijke taak

Beinvloedbaar

-510 V -786 V -1.029 V -1.407 V

Amendement Cultuurhuis terug in Begroting 2026-2029, rente en afschrijving

S

38 N

38 N 1.341 N 1.320 N

Structureel begrotingssaldo 2026-2029 na amendementen

S

-472 V -748 V

312 N

-87 V

Effect sept. Circulaire 2025 (RIB 1382571 / 1391157)

S

-165 V -123 V

Raad 25-2-2026, Aanschaf debatrijk (zaak 1445604)

S

Actueel begrotingssaldo start PPN 2027

S

Nee

Ja

-85 V

-19 V

n.v.t.

Nee

22 N

22 N

22 N

Nee

Ja

-615 V -849 V

249 N

-84 V

22 N

Autonome en onvermijdelijke ontwikkelingen PPN Bestrijden Japanse Duizendknoop

3 S

150 N

150 N

150 N

150 N

Nee

Ja

Uitvoeren veiligheidsbeleid

4 S

400 N

400 N

400 N

400 N

Ja

Deels

Veerkracht en weerbaarheid (bestrijden bosbranden)

4 S

50 N

50 N

50 N

50 N

Ja

Ja

Specialistische Jeugdzorg

5 S

Ja

Deels

Jeugd op de agenda

5 S

100 N

100 N

100 N

100 N

Deels

Ja

Structureel budget vervanging bij ziekte en zwangerschap

9 S

169 N

169 N

169 N

169 N

Nee

Ja

Digitale infrastructuur (structurele lasten)

9 S

225 N

225 N

225 N

225 N

Ja

Ja

Digitale infrastructuur (eenmalige lasten)

9 I

300 N

200 N

0

0

Nee

ja

Digitale infrastructuur (ten laste van de algemene reserve)

9 I

-300 V -200 V

0

0

Dekken lasten Japanse Duizendknoop binnen budget fysiek domein

3 S

-150 V -150 V

-150 V

-150 V

Effect herverdeling gemeentefonds (GF)

9 S

375 N

750 N

n.v.t.

Nee

Totaal financieel effect ontwikkelingen

S

2.044 N 2.044 N 2.419 N 2.794 N

Prognose saldo begroting 2027-2030

S

1.429 N 1.195 N 2.668 N 2.710 N

Stelpost Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd

S

0

Prognose inclusief te verwachten extra gelden jeugdzorg

S

1.429 N

1.100 N 1.100 N 1.100 N 1.100 N

0

0

-650 V

-650 V

-650 V

545 N 2.018 N 2.060 N

11

Financiële ruimte en begrenzing Omschrijving (toelichting) Gelet op de geschetste ontwikkeling van het begrotingssaldo staat de gemeente voor een nieuwe ombuigingsopgave. Deze bedraagt in 2027 € 1,4 miljoen. Daarbij is het uitgangspunt dat al in de begroting 2026-2027 ingeboekte ombuigingen volledig worden gehaald. Zo niet dan neemt de nieuwe ombuigingsopgave evenredig toe. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft op 19 mei 2026 een Begrotingsadvies 2027-2030 uitgebracht. Daarin adviseert de VNG ten minste boekjaar 2027 structureel en reëel sluitend te maken, zodat de toezichthouder de gemeente niet onder preventief toezicht stelt. Onderstaand hebben we allereerst mogelijke financieel technische maatregelen inzichtelijk gemaakt, waardoor het tekort in 2027 kan worden verlaagd naar € 291.000. Dit betreft: •

Inzet surplus algemene reserve in 2027, de gemeente mag 10% van het deel van de algemene reserve dat niet hoeft te worden ingezet voor het afdekken van risico's inzetten als structurele dekking.

•

Verlagen post onvoorzien naar € 2 per inwoner, de post onvoorzien is vanaf 2026 verhoogd. In de praktijk wordt hiervan in geringe mate gebruik gemaakt vanwege de strenge regels omtrent de inzet daarvan (onvoorzien, onontkoombaar en onuitstelbaar).

•

Aframen risicobuffer 2027, in de jaren 2026 en 2027 is een risicobuffer in de begroting opgenomen van € 0,4 miljoen. Als dit bedrag niet was geraamd zou het saldo van de begroting € 0,4 miljoen positiever zijn. De risicobuffer is geraamd omdat bij vertraagde invulling van ombuigingen tijd is om met alternatieven alsnog de noodzakelijke ombuigingsdoelstellingen te halen. Het aframen van de buffer heeft tot gevolg dat alle ombuigingen volledig moeten worden gehaald in het jaar waarin ze zijn geraamd.

•

Ruimte onder BTW compensatiefonds, de toezichthouder (provincie Utrecht) heeft ons gewezen op de mogelijkheid om de beschikbare ruimte die het BTW compensatiefonds (BCF) biedt binnen de algemene uitkering structureel te ramen. Tot nu toe raamde wij dit niet vanuit het oogpunt voorzichtig te ramen. Een doelmatige inzet van deze ruimte kan echter bijdragen aan het verminderen van de noodzaak voor ombuigen.

Excel-tabel Begrotingssaldo na bestemming 2027-2030 (Bedragen * € 1.000)

S/I

Saldo Perspectiefnota (inclusief herijking gemeentefonds)

2027

2028

2029

2030

1.429 N

545 N

2.018 N

2.060 N

Financieel technische maatregelen Inzet surplus algemene reserve 2027

I

-375 V

0

0

0

Verlagen post onvoorzien naar € 2 per inwoner

S

-113 V

-113 V

-113 V

-113 V

Aframen risicobuffer 2027

I

-400 V

0

0

0

Ramen ruimte BTW Compensatiefonds

S

-250 V

-250 V

-250 V

-250 V

Prognose saldo begroting 2027-2030 inclusief herverdeling gemeentefonds

S

291 N

182 N

1.655 N

1.697 N

12

Ombuigingsopgave Door financieel technische maatregelen kan het tekort in 2027 worden beperkt. Vanaf 2028 neemt het nadelig saldo toe en zal het noodzakelijk zijn om aanvullende structurele ombuigingsmaatregelen te nemen. De nog niet ingevulde ombuigingsmaatregelen uit de begroting 2026-2029 (€ 338.500) zullen in 2026 alsnog structureel worden ingevuld. Ook de vanaf 2027 ingeboekte ombuigingsopgave vanuit de begroting 2026-2029 van in totaal € 1 miljoen wordt volledig structureel ingevuld of anders voorzien van een alternatief. De gemeenteraad heeft diverse (strategische) keuzes om de begroting sluitend te maken. In de bijlage "Ombuigingen" gaan wij hier concreter op in. Voor de scenario's sluiten wij aan op de in de begroting 2026-2029 geformuleerde uitgangspunten om te komen tot ombuigingsvoorstellen. Ambities: • • • • •

De Jeugd heeft de Toekomst We staan voor bestaanszekerheid en kansengelijkheid We blijven inzetten op meer woningen We houden vast aan onze klimaat doelstellingen Digitalisering en IT worden de komende jaren steeds belangrijker

Uitgangspunten: • • • • •

We stellen mensen voorop, niet stenen. We doen een groter beroep op inwoners, ondernemers en organisaties. We verdelen de lasten evenwichtig en maken het kostendekkend. We kijken naar onszelf en mogelijkheden om anders te organiseren/financieren. We willen terugveren en kunnen opveren.

In Bijlage 1 (ombuigingen) hebben wij de (overige) ombuigingsmogelijkheden weergegeven die ook in het vorige ombuigingstraject zijn ingebracht en al deels zijn geëffectueerd (categorie "grijs"). Daarom komen nu de volgende ombuigingen uit de categorie "oranje" en eventueel "rood" in beeld. De ombuigingen kunnen worden bepaald op basis van de volgende vier scenario's: 1. Verminderen uitgaven en verhogen inkomsten vanuit de kolom ‘Oranje’. 2. Verminderen uitgaven en verhogen inkomsten vanuit de kolommen ‘Oranje’ en ‘Rood’. 3. Ombuigingen realiseren alleen door verhogen inkomsten. 4. Ombuigingen realiseren alleen door verminderen uitgaven. Scenario 1 geeft in onze ogen de meeste mogelijkheden om te kunnen komen tot een structureel sluitend meerjarenperspectief.

13

Overige ontwikkelingen en risico's In deze Perspectiefnota hebben wij het financiële effect van een aantal ontwikkelingen opgenomen. Daarnaast is er een aantal ontwikkelingen waarvan de financiële impact nog niet bekend is. Of waarvan het financiële effect pas kan worden bepaald na richtinggevende besluitvorming over die onderwerpen door de gemeenteraad. 1. Vervallen incidentele budgetten. Omzetten naar structureel budget of stoppen activiteiten? In vorige begrotingen is (nieuw) beleid in sommige gevallen bekostigd door inzet van incidentele middelen. Nu deze middelen vervallen stoppen in principe ook de daaraan gekoppelde activiteiten. Het is aan de nieuwe raad om te beslissen of hiervoor vanaf 2027 alsnog (structurele) budgetten in de begroting worden opgenomen. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om: Cultuurcoach. Cultuur kan positief bijdragen aan het sociale welzijn van de samenleving. De cultuurcoach verbindt en versterkt niet alleen het culturele veld zelf, maar legt ook de verbinding met het sociaal domein, en heeft een specifieke aandacht voor jongeren. Zo wordt cultuurdeelname en onderlinge ontmoeting gestimuleerd onder alle Baarnse inwoners. Zonder een cultuurcoach bestaat het risico op meer versnippering van het culturele veld, minder vernieuwing in het aanbod, minder promotie van cultuur(deelname) en minder verbinding met andere domeinen. Buurtbudgetten.

Via het project 'Baarn buurt mee' stellen we buurtbudgetten beschikbaar. Voor dit doel was in de begroting 2026 € 25.000 opgenomen. Vanaf 2027 is hiervoor geen budget meer geraamd.

2. Overige ontwikkelingen waarvan de financiële impact nog niet duidelijk is Onderhoud openbare ruimte, Baarn staat voor grote vervangings- en onderhoudsopgaven in de openbare ruimte. Veel infrastructuur is verouderd en in het verleden zijn er onderhoudsachterstanden ontstaan. In meerdere mate vindt nu vervanging plaats in plaats van groot onderhoud. Tegelijkertijd nemen kosten, personeelsschaarste en extra (onvoorziene) opgaven toe, terwijl de beschikbare middelen beperkt zijn. Daarnaast zorgen ongeplande werkzaamheden, regionale samenwerkingen (o.a. mobiliteit en netcongestie) en de bestrijding van de Japanse duizendknoop voor extra druk op budget en uitvoering. Dit leidt tot hogere projectkosten, meer reparaties, onvoldoende budget door prijs- en loonstijgingen. Ook ontbreken in sommige beleidsbudgetten de financiële gevolgen van regionale samenwerking. Ook sluiten de beschikbare middelen voor onderhoud niet meer aan bij de actuele contractkosten. Door nieuwe aanbestedingen vallen de kosten hoger uit dan eerder geraamd. Om het beoogde beheer- en onderhoudsniveau te kunnen continueren is een budgetverhoging noodzakelijk. Om de opgaven beheersbaar te houden, wordt de raad gevraagd richting te geven door: • • • •

duidelijke prioritering, met veiligheid als hoogste prioriteit; het bijstellen van ambities binnen veilige en technische grenzen; kritisch om te gaan met nieuwe opgaven en waar mogelijk de omvang van het te onderhouden gebied (areaal) te verkleinen; heroverweging van financiële kaders, inclusief mogelijke structurele budgetverhoging of het aanpassen van onderhoud aan het bestaande budget;

14

•

keuzes te maken over aanvullende, niet-begrote opgaven vanaf 2027.

Veerkracht en weerbaarheid . We werken aan een plan om de veerkracht en weerbaarheid van de lokale samenleving en de eigen organisatie te versterken. Op die manier bereiden we onszelf voor op langdurige en grootschalige crisissituaties. We maken de rol van de gemeente Baarn scherp en formuleren concrete acties en beheersmaatregelen. Dit moet onderdeel worden van de reguliere werkzaamheden van de gemeente en van het reguliere leven van inwoners. Om het plan goed te borgen binnen de gemeente en de samenleving wordt tijdelijke capaciteit ingehuurd. Vooralsnog is er geen structureel financieel effect. Het IHP (Integraal Onderwijshuisvesting Plan) beschrijft de investeringen die noodzakelijk zijn voor de wettelijke taak: adequate huisvesting voor Baarnse scholen. De uit te voeren investeringen op basis van het huidige IHP zijn tot en met het jaar 2029 in de begroting opgenomen. De actualisatie van het IHP wordt in 2026 ter vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd. Onderhoudskosten De Speeldoos. In de begroting 2026 is (in het jaar 2028) een investeringsbedrag opgenomen voor De Speeldoos. In afwachting van besluitvorming is er vanaf 2027 geen rekening meer gehouden met lasten van groot onderhoud. Tot en met 2030 kunnen de kosten oplopen tot totaal € 1 miljoen. Dit aspect wordt betrokken bij de verdere uitwerking en afwegingen omtrent de toekomst van De Speeldoos.

Eemkracht bevindt zich in 2027 in de overgang van organisatieopbouw naar een stabiele en volwassen uitvoeringsorganisatie in het sociaal domein. Dit vraagt structureel om voldoende personele capaciteit, een solide bedrijfsvoering en een toekomstbestendige ICT- en informatievoorziening. Deze structurele basis is nodig om de wettelijke taken betrouwbaar en met voldoende kwaliteit te kunnen blijven uitvoeren. Daarnaast zijn er incidentele behoeften, samenhangend met de doorontwikkeling van de organisatie. Denk aan verdere harmonisatie van werkprocessen, organisatieontwikkeling, ICT-transitie en de implementatie van nieuwe wet- en regelgeving. Hiervoor zijn tijdelijke en gerichte investeringen nodig. In overleg met Eemkracht bepalen we welke financiële middelen – zowel structureel als incidenteel – hiervoor noodzakelijk zijn en hoe deze passen binnen het meerjarig financieel perspectief van de gemeente. Aantrekkelijk werkgeverschap in een krappe arbeidsmarkt. Als kleine gemeente is het in de huidige krappe arbeidsmarkt lastig om aantrekkelijk te blijven voor (nieuw) personeel. Een beperkte personele capaciteit leidt tot hogere werkdruk, vertraging in de uitvoering en verlies van kennis door verloop. Voor een gezonde en stabiele organisatie is het binden en boeien van medewerkers cruciaal.

Met de implementatie van ons strategisch ontwikkelplan spelen we in op toekomstige ontwikkelbehoeften van onze organisatie. Om dit toekomstbestendig te borgen is een structurele investering nodig voor het aanpassen en uitbreiden van de arbeidsmarktstrategie- en communicatie, het inzetten van assessments in het werving & selectietraject en het optimaliseren van het verzuimmanagement. Structureel budget Leren & Ontwikkelen. De gemeente Baarn heeft de ambitie uitgesproken zich te ontwikkelen tot opleidingsgemeente. Ook hiermee geven wij blijvend invulling aan aantrekkelijk werkgeverschap. Met het juiste aanbod aan leermogelijkheden kunnen we ontwikkelmogelijkheden op elk niveau bieden en zijn we een werkgever om voor te willen blijven werken. Voor Leren & Ontwikkelen willen we jaarlijks 2% van de loonsom beschikbaar gaan inzetten. Dit komt neer op € 330.000.

15

Pensioen. De komende jaren gaan meerdere medewerkers met pensioen. Om een beeld te geven: van 2027-2029 gaan er 13 medewerkers met pensioen, van wie 8 in 2029. In 2026 gaan we in kaart brengen wat er nodig is voorwerving & selectie, (kennis)overdracht en borging van continuïteit van werkzaamheden . Op basis daarvan kunnen we een plan maken en beoordelen of hiervoor een structureel bedrag nodig is. . Sport. De uitvoering van de Toekomstvisie De Geerenweg moet nog plaatsvinden. De denkrichting "Open beweeg- en sportgebied" uit de toekomstvisie is medio 2026 uitgewerkt in een toekomstschets. De daarbij behorende investeringen leggen we aan de raad voor bij de begroting 2027-2030.

3. Risico's Naast de al in de begroting 2026-2029 opgenomen risico's (in de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing) kunnen zich ook risico's voordoen bij: 1. Baarnsche Zoom. De verkoopopbrengst van Baarnsche Zoom mag vanuit voorzichtigheidsprincipe niet worden meegenomen in de begroting. Doordat de opbrengst in delen financieel wordt gerealiseerd is er voorfinanciering van bijkomende kosten nodig zoals (externe) personeel dat zich bezighoudt met de voorbereiding. Daarnaast zijn er op termijn aanpassingen en structureel onderhoud aan de infrastructuur benodigd. 2. Ombuigingen. Het niet realiseren van voldoende structurele ombuigingen zoals deze al in de begroting 2026-2029 zijn ingeboekt leidt tot tekorten in de begroting. Gebleken is dat een deel van de ombuigingen in 2026 niet haalbaar is. Daarvoor moeten alternatieve ombuigingen worden geformuleerd. 3. Geo politieke ontwikkelingen leiden tot risico's op hogere prijzen van gas, elektra, materialen en kunnen ook leiden tot hogere rente voor het lenen van geld om de geplande investeringen te financieren. 4. Onzekerheid over Specifieke Uitkeringen (Spuks), onzekerheid over de duur en hoogte van specifieke uitkeringen leidt er toe dat het voor de gemeente lastig is om te bepalen of voor het uitvoeren van de aan deze uitkeringen gebonden specifieke taken tijdelijke of vaste formatie/budgetten moeten worden vrijgemaakt.

De tijdelijkheid van dergelijke regelingen kan vele jaren bestrijken. Een voorbeeld hiervan is: Voorveld, sociale basis en preventie. Binnen het voorveld, de sociale basis en het preventieve welzijnswerk bestaat een belangrijk risico door de inzet van incidentele rijksmiddelen. Stichting Pit Baarn ontvangt onder andere de afgelopen jaren tijdelijk rijksgeld via subsidies die gericht zijn op het versterken van de sociale basis en het bevorderen van de beweging van zware naar lichtere vormen van ondersteuning. Met deze middelen is ingezet op preventie, vroegsignalering en laagdrempelige ondersteuning, waarmee juist wordt voorkomen dat inwoners te laat in beeld komen en instromen in zwaardere, duurdere (jeugd)zorg. Deze incidentele financiering heeft het mogelijk gemaakt om nieuwe werkwijzen te ontwikkelen en de rol van het welzijnswerk in het voorveld te versterken. Het risico is echter dat deze gewenste en noodzakelijke beweging stagneert zodra de tijdelijke middelen wegvallen. Zonder voortzetting van deze inzet bestaat het reële risico dat opgebouwde preventieve capaciteit verloren gaat, positieve effecten niet structureel worden geborgd en de druk op zwaardere zorg opnieuw toeneemt. Dit staat haaks op de beleidsdoelen binnen het sociaal domein en leidt naar verwachting tot hogere maatschappelijke en financiële kosten op de langere termijn.

16

Besluitvorming De raad stelt de uitgangspunten en kaders vast voor het opstellen van de begroting 2027 - 2023. En de in de Perspectiefnota vastgelegde beleidsrichting, alsmede de voorgestane mutaties ter verwerking in de Programmabegroting 2027 - 2030 en de daarbij behorende meerjarenramingen. Op basis hiervan stellen wij de begroting 2027 en het daarbij behorend meerjarenperspectief 2028 2030 samen. In de Programmabegroting 2027-2030, die in het najaar aan de raad wordt aangeboden, wordt ook de (financiële) uitwerking van het coalitieakkoord opgenomen. In ieder geval zal het begrotingsjaar 2027 structureel sluitend moeten zijn.

17

Bijlagen Ad. 1 Ombuigingen Uit deze Perspectiefnota komt naar voren dat de bestaande ombuigingsopgave vanaf 2027 met € 0,3 miljoen toeneemt, wat oploopt naar € 1,7 miljoen vanaf 2030. Om het financieel evenwicht te herstellen zijn, naast de eerder gemaakte keuzes, aanvullende keuzes nodig. Om preventief toezicht van de provincie te voorkomen zal in ieder geval het begrotingsjaar 2027 structureel sluitend moeten zijn. In een aparte bijlage bij deze Perspectiefnota (Ombuigingen vanuit bestaand ombuigingstraject) vindt u de in de vorige ombuigingstraject voorgestelde maatregelen. Verdeeld in "grijs" (al verwerkt in begroting 2026-2029, Oranje (te overwegen ombuigingsmaatregelen begroting 2027) en "Rood" (ombuigingsmaatregelen met grote consequenties). Hieronder vindt u de al in de begroting 2026 doorgevoerde ombuigingen in de grijze kolom en de mogelijk in 2027 door te voeren ombuigingen in de oranje kolom.

Perspectiefnota 2027-2030 We stellen mensen voorop, niet stenen 1. Afval 2. Onderwijshuisvesting 3. Openbare Ruimte (Onderzoeksbudget Mobiliteit en Beeldkwaliteit) 4. Verminderen investeringen/temporiseren 5. Verkopen maatschappelijk vastgoed

Ronde 1

Nieuw, met effect in 2027

€ € € € €

450.000,00 180.000,00 € 350.000,00 -

We doen een groter beroep op inwoners, ondernemers en organisaties 1. Cultuur en Evenementen 2. Voorzieningen, Sport en Milieueducatie 3. Dienstverlening 4. Inwonersparticipatie

€ € € €

40.000,00 185.000,00 74.500,00 100.000,00 €

We verdelen de lasten evenwichtig en maken het kostendekkend 1. Zorg en Welzijn 2. Leges 3. Spreidingswet 4. OZB en (belasting)heffingen 5. Betaald Parkeren

€ € € € €

200.000,00 160.000,00 90.000,00 50.000,00 € -

We kijken naar onszelf en mogelijkheden om anders te organiseren/financieren 1. Intern (Bedrijfsvoering en Facilitair) 2. Contractbeheer 3. Duurzaamheid 4. Bestuurlijke druk 5. Uitvoering Belastingen

€ € € € €

110.000,00 125.000,00 400.000,00 150.000,00 100.000,00

Totaal

€ 2.764.500,00 €

Nieuw, nog geen effect in 2027

30.000,00 p.m. p.m.

€ 50.000,00 € 224.000,00 € 50.000,00 25.000,00

p.m. 736.000,00 p.m.

p.m.

791.000,00 € 324.000,00

18

Toelichting 1.We stellen mensen voorop, niet stenen. Onderwijshuisvesting: We hanteren momenteel voor renovatie een afschrijvingstermijn van 25 jaar en voor nieuwbouw een termijn van 40 jaar. In de praktijk gaan de gebouwen langer mee, mede doordat we bij renovatie en nieuwbouw meteen verduurzamen. De afschrijvingstermijnen kunnen worden verhoogd naar 35 jaar respectievelijk 50 jaar. Dit heeft een positief financieel effect van € 30.000 in 2027, oplopend naar € 114.000 vanaf 2030. Aanvullend wijzen wij op de mogelijkheid om investeringen uit te stellen en/of te temporiseren. Dit leidt ertoe dat de kapitaallasten (rente en afschrijving) zich ook op een later moment gaan voordoen. Nadat de mogelijkheden zijn onderzocht kan hieraan een bedrag worden gekoppeld. Vooralsnog ramen wij de besparing p.m. Verkoop van maatschappelijk vastgoed is een mogelijkheid om de structurele lasten (onderhoud, toezicht) te verlagen en daarnaast de algemene reserve te versterken door het daaraan toevoegen van de verkoopopbrengst. Nadat de mogelijkheden zijn onderzocht kan hieraan een bedrag worden gekoppeld. Vooralsnog ramen wij de besparing p.m. 2.

We doen een groter beroep op inwoners, ondernemers en organisaties Hierbij gaat het om een intensivering van de in 2026 ingezette ombuigingen op het gebied van Cultuur en Evenementen, Voorzieningen, Sport en Milieueducatie, Dienstverlening en Inwonersparticipatie. Cultuur en evenementen: Dit betreft het verlagen van subsidies voor cultuur en evenementen met gemiddeld 10% tot 20%. Het bevriezen van de bijdragen op het prijspeil 2026 is ook mogelijk, maar dat leidt tot een lagere besparing voor de gemeente. Voorzieningen, sport en milieu educatie: Onderdeel van de mogelijke ombuiging bij voorzieningen is het sluiten van het Bosbad. Met de wegvallende kapitaallasten en de jaarlijkse kosten van onderhoud is een bedrag van € 159.000 gemoeid. Ook besparen op sportsubsidies, bijvoorbeeld door deze evenredig te reduceren over ontvangers of door deze meer gelijk te trekken voor de verschillende sporten valt onder de in de oranje kolom opgenomen maatregelen (€ 65.000). Dienstverlening: Dit betreft te realiseren besparingen door het aanpassen van de openingstijden gemeentehuis en beperken van de telefonische bereikbaarheid) Inwonersparticipatie: Dit betreft het terugbrengen van de vaste formatie op dit onderwerp. Vanwege de tijd die nodig is om de ombuigingen onder deze categorie in te voeren zal het merendeel van deze maatregelen in 2027 overigens nog geen effect hebben.

Inwonersparticipatie is wel haalbaar in 2027. 3. We verdelen de lasten evenwichtig en maken het kostendekkend Dit betreft het verhogen van de Onroerende zaakbelasting (OZB), waarbij een verhoging met 10% tot een extra baat van € 736.000 leidt (5% betekent een hogere baat van € 368.000). Het Rijk hanteert normbedragen om de "onbenutte belastingcapaciteit" (op basis van de artikel 12 norm financiële verhoudingswet) van gemeenten te berekenen. Daaruit komt naar voren dat Baarn op basis van die berekening potentieel nog € 3,5 miljoen aan onbenutte belastingcapaciteit heeft. Ook het in meerdere mate toerekenen van kosten aan leges, bijvoorbeeld door een andere wijze van het toerekenen van overhead kan tot meer inkomsten voor de gemeente leiden. Daarnaast kan het invoeren van parkeerbelasting (betaald parkeren) voor extra inkomsten zorgen. Aan beide maatregelen echter pas na verder onderzoek een bedrag te koppelen.

19

4. We kijken naar onszelf en mogelijkheden om anders te organiseren/financieren Dit betreft minder inzet op de ondersteuning van de raad.

20

Ad. 2 Kaders begroting 2027-2030 Kaders Hieronder zijn de grondslagen en kaders opgenomen die in onze begroting 2027-2030 worden uitgewerkt. Dit betreft de gehanteerde indexeringen, heffingen, rekenrente en de bijdrage aan gemeenschappelijke regelingen. Voor de indexering van lonen en prijzen stellen wij voor om de kaders te wijzigen ten opzichte de systematiek die de afgelopen vier jaar is gehanteerd. In die systematiek werd na 2 jaar een correctie in de indexering toegepast op basis van het werkelijke verloop daarvan. Vooral in de begroting 2026, waar als gevolg daarvan sprake was van negatieve indexeringen, leidde dit tot ongewenste gevolgen. Bijvoorbeeld omdat contracten die de gemeente met leveranciers heeft afgesloten niet uitgaan van correctie van vooraf bepaalde indexering. Om ook duidelijkheid te geven aan subsidieontvangers stellen we voor om aan te sluiten bij de indexering zoals is opgenomen in de meicirculaire en deze achteraf niet meer aan te passen. Algemeen 1. De begroting is structureel sluitend in 2027. Lukt dat niet dan is in ieder geval de laatste jaarschrijf structureel sluitend. Dat houdt dat de jaarlijkse, structurele, uitgaven gedekt moeten zijn met structurele inkomsten. 2. De begroting en meerjarenraming stellen we op in constante prijzen.

Dat houdt in dat alleen voor het eerstkomende jaar de uitgaven en inkomsten worden geïndexeerd voor prijsontwikkeling. Vervolgens ramen we de volgende jaren op het zelfde prijsniveau. 3. Tarieven voor leges en retributies zijn 100% kostendekkend, tenzij andere afspraken zijn gemaakt. Indexering 1. De salarisbudgetten zijn geraamd op basis van de in 2025 tussen VNG en gemeenten afgesloten CAO. 2. De prijsindex voor de gemeentelijke budgetten en hiervan afgeleid de trendmatige prijsindex voor OZB (excl. de OZB-aanpassing als onderdeel van het maatregelenpakket ombuigingen) en overige belastingen in 2027, worden aangepast conform de indexering prijs bruto binnenlands product (pbbp) zoals opgenomen in de meicirculaire 2026. 3. De indexering voor inkomensoverdrachten en subsidies is een combinatie van een loongevoelig deel (2/3e) en een prijsgevoelig deel (1/3e). Basis is het pbbp en de loonvoet sector overheid zoals opgenomen in de meicirculaire 2026. 4. Voor de indexering van het sociaal domein (kosten derde partijen) wordt voor de zorgkosten WMO en Jeugdzorg de OVA index 2026 (Overheidsbijdrage in Arbeidskostenontwikkeling) gevolgd. Dit is overeenkomstig het advies van de VNG. Overig 1. De verbonden partijen geven jaarlijks hun begroting ter goedkeuring aan de gemeente. De goedgekeurde (vastgestelde) begroting wordt verwerkt in de gemeentelijke begroting. 2.

Voor nieuwe investeringen wordt een rentepercentage van 3,5 % aangehouden.

21

22

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/17037840/1