1446356 Peiling UPLG en POVI - Peiling

Peiling van het college Onderwerp

Portefeuillehouder Datum Informatie in de Raadscommissie Datum Oordeelsvorming in de Raadscommissie

Peiling over zienswijze op ontwerp Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG) en ontwerp provinciale omgevingsvisie en -verordening (POVI - POV 2025) Wethouder Eijbaard 4 februari 2026 11 februari 2026

Aanleiding peiling De provincie Utrecht de ontwerp-omgevingsvisie en -verordening (POVI en POV) en het ontwerp-Utrechts programma landelijk gebied (UPLG) ter inzage gelegd. Over de POVI en POV schrijft de provincie: “Hoe blijft Utrecht ook in de toekomst een fijne plek om te wonen, werken en recreëren? In de Omgevingsvisie en de Omgevingsverordening staat hoe we ruimte maken voor nieuwe woningen, voldoende en schoon water, een sterk bodem- en watersysteem, een duurzaam energiesysteem, meer natuur en een toekomstbestendige landbouw.” En over het UPLG: “Met dit plan kiest Utrecht voor een heldere koers om de natuur te herstellen, de wateren bodemkwaliteit te verbeteren, de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen en de landbouw perspectief te bieden. Het plan moet een einde maken aan de huidige impasse in het landelijk gebied, waar natuurherstel achterblijft, vergunningverlening stilvalt en ondernemers nauwelijks vooruit kunnen.” Het UPLG is een (provinciaal) programma onder de Omgevingswet. Het UPLG en POVI-POV zijn met elkaar verbonden. De POV bevat de meetbare regels uit het UPLG. Bijvoorbeeld Afdeling 8.3 waarin emissieregels zijn opgenomen. Daarom wordt een zienswijze op het UPLG ook gezien als een zienswijze op de POVI en de POV, en andersom. Het college heeft een conceptzienswijze opgesteld en geeft de raad gelegenheid daarop te reageren en/of aan te vullen.

Peilpunten Raadsleden (en steunfractieleden) wordt gevraagd zich uit te spreken over de punten uit de conceptzienswijze: 1. Natuurherstel: Versneld natuurherstel is de noodzakelijke sleutel om de huidige blokkade op woningbouw, agrarische ontwikkeling en infrastructuur in Baarn te doorbreken. 2. Juridische Borging: De provincie moet zorgen voor juridisch onwrikbare regelgeving, zodat de investeringen die ondernemers daarop baseren een solide en veilig fundament hebben. 3. Landbouwperspectief: Wij vragen om een duurzame balans tussen de gevraagde transitie-inspanningen en geboden zekerheid, met specifieke waardering voor onze agrarische pioniers. 4. Waterveiligheid: Aanvullend hydrologisch onderzoek is vereist om te voorkomen dat peilverhogingen leiden tot funderingsschade of wateroverlast in de bebouwde kom op onze Heuvelrugflanken. 5. Behoud Buitenplaatsen: Duurzaam erfgoedbeheer vraagt om financiële ondersteuning voor natuurbeheer en ruimtelijk maatwerk voor noodzakelijke kostendragers. 6. Beleidscoherentie: Wij roepen op tot het wegnemen van tegenstrijdigheden tussen provinciale kaders om de lokale uitvoering van onze ambities niet te belemmeren. Ook wordt de raadsleden gevraagd of er meer punten zijn die in de zienswijze opgenomen zouden moeten worden.

Zaak: 1446356

1

Argumentatie 1. Natuurherstel als voorwaarde voor vitaliteit De gemeente Baarn onderschrijft de noodzaak om substantiële stappen te zetten in natuurverbetering. Dit is voor ons niet enkel een ecologische opgave, maar een randvoorwaarde voor de algehele vitaliteit van onze gemeente. Alleen door een gezonde natuurlijke basis ontstaat er weer ruimte voor noodzakelijke ontwikkelingen, zoals woningbouwplannen voor onze inwoners, de doorontwikkeling van onze agrarische ondernemers en de aanpak van infrastructurele knelpunten. Wij zien natuurherstel dan ook als de sleutel om de huidige stagnatie in de fysieke leefomgeving te doorbreken. 2. Behoefte aan juridische zekerheid en houdbaarheid Om de gestelde doelen te halen worden ingrijpende keuzes gemaakt. De uitkomsten van deze keuzes zijn echter omgeven met onzekerheid, met name waar het de juridische houdbaarheid van de voorgestelde regelgeving bij de Raad van State betreft. Deze onduidelijkheid zorgt voor terughoudendheid bij zowel onze agrarische inwoners als bij medeoverheden. Wij vragen de provincie om actief regie te voeren op het verkrijgen van deze juridische duidelijkheid. Het is essentieel dat de stappen die we nu gezamenlijk zetten, daadwerkelijk standhouden en leiden tot de beoogde oplossingen op de lange termijn. 3.

Balans in de landbouwtransitie en waardering voor pioniers De transitie van de landbouw vraagt van onze inwoners in de agrarische sector een grote investering in nieuwe verdienmodellen. Wij constateren dat de financiële compensatie die hier tegenover staat, nog onvoldoende zekerheid biedt voor de exploitatie op de lange termijn. Hierdoor vragen we momenteel meer van onze ondernemers dan we hen aan perspectief kunnen bieden. Wij roepen op tot een betere balans tussen de gevraagde inspanning en de geboden zekerheid. Specifiek vragen wij aandacht voor de ondernemers in ons unieke weidevogelgebied die al vroegtijdig stappen hebben gezet in natuurinclusief werken. Het beleid moet voorkomen dat deze voorlopers nu minder grote veranderingen kunnen doormaken dan ondernemers die pas recent starten met de transitie. 4. Waterpeilbeheer en de veiligheid van de bebouwde omgeving Baarn bevindt zich in een unieke positie op de flanken van de Heuvelrug, direct grenzend aan het veenweidegebied. Wij steunen het doel om water langer vast te houden op zowel de Heuvelrug (tegen verdroging) als in de polders (tegen stikstof). De cumulatieve effecten van deze peilverhogingen op de bebouwde kom van ons dorp, dat precies op de overgang tussen deze systemen ligt, zijn echter nog onvoldoende inzichtelijk.

Wij verzoeken de provincie om ons nauw te betrekken bij deze wijzigingen en waar nodig aanvullend hydrologisch onderzoek te verrichten. Het voorkomen van funderingsschade of onnodige waterlast in kelders en woningen in onze randwijken is voor ons een harde randvoorwaarde. 5. Speelruimte en financiële ondersteuning voor het behoud van buitenplaatsen De buitenplaatsen in Baarn zijn van onschatbare cultuurhistorische waarde en bieden bovendien natuur die vaak kosteloos toegankelijk is voor het publiek. Het in stand houden van deze landgoederen is echter een kostbare en complexe opgave die vraagt om ondernemerschap en een stabiele financiële basis. Wij constateren dat de ruimtelijke speelruimte binnen het huidige beleid (NNN) steeds nauwer wordt, waardoor de grenzen van een gezonde exploitatie in zicht komen. Wij verzoeken de provincie daarom om expliciet maatwerk mogelijk te maken. Dit betreft enerzijds de wens om landgoederen in aanmerking te laten komen voor financiële ondersteuning voor natuurbeheer, vergelijkbaar met bestaande regelingen voor agrariërs voor groenblauwe dooradering of agrarisch natuurbeheer. Anderzijds vragen wij om de mogelijkheid voor maatwerk in de vorm van zeer beperkte verstedelijking die landschappelijk en natuurlijk uitstekend ingepast wordt, om als kostendrager te fungeren voor de duurzame instandhouding van het landgoed.

Alleen door deze vormen van ondersteuning en nieuwe economische dragers mogelijk te maken, kunnen wij deze

Zaak: 1446356

2

'vorstelijke' allure voor de toekomst borgen. 6. Beleidscoherentie In de huidige ontwerpen voor het UPLG en de POVI is een breder risico te zien: de toenemende complexiteit door conflicterende regelgeving tussen de verschillende provinciale en regionale beleidskaders. Wij constateren dat ambities op het gebied van onder meer de energietransitie (RES), de woningbouwopgave (verstedelijkingsverbod) en het behoud van cultureel erfgoed (beleid historische buitenplaatsen) in de praktijk schuren met de nieuwe natuur- en waterdoelen uit het UPLG. Een concreet voorbeeld in Baarn is het aanwijzen van zoekgebieden voor zonneweides in zones die nu als weidevogelkerngebied worden gekenmerkt. Terwijl documenten strikte restricties opleggen, wordt elders ruimte gesuggereerd wanneer het behalen van de RES-doelen noodzakelijk is. Deze ambiguïteit en het gebrek aan een duidelijke hiërarchie tussen de verschillende beleidsterreinen achten wij in de breedste zin van het woord onwenselijk. Het schept grote onzekerheid voor de lokale uitvoering en wij roepen de provincie op om hierin tot eenduidige, consistente kaders te komen die eenduidig uitgelegd kunnen worden.

Vervolg Het college neemt de punten waarover de raadsleden (en steunfractieleden) zich hebben uitgesproken mee in de definitieve zienswijze.

Bijlagen Ontwerp UPLG met bijlagen Ontwerp POVI/ POV Concept zienswijze UPLG en POVI/POV

Zaak: 1446356

3