1446356 Peiling UPLG en POVI bijlage 3 Brief zienswijze

inlichtingen bij team doorkiesnummer

A.J. van 't Riet Ontwikkeling ruimte en omgeving

Gedeputeerde staten van de provincie Utrecht

(035) 548 16 11

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum onderwerp

1446356 25 februari 2026 Zienswijze ontwerp UPLG, POVI en POV

Geacht college van Gedeputeerde Staten,

Met belangstelling hebben wij kennisgenomen van de ontwerpen voor het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG) en de wijzigingen van de Omgevingsvisie en Omgevingsverordening. Wij spreken onze waardering uit voor de zorgvuldige wijze waarop deze documenten tot stand zijn gekomen en de constructieve dialoog die uw college voert met gebiedspartijen en individuele ondernemers. Als gemeente Baarn herkennen wij de grote opgaven waar onze provincie voor staat. De achteruitgang van de natuur op de Heuvelrug, de noodzakelijke transitie in de landbouw en de woningbouwontwikkeling die momenteel op slot zit, vragen om gezamenlijke investeringen en regie om de leefomgeving duurzaam in stand te houden en te versterken. Graag maken wij van de gelegenheid gebruik om de volgende punten in te brengen: 1. Natuurherstel als voorwaarde voor vitaliteit De gemeente Baarn onderschrijft de noodzaak om substantiële stappen te zetten in natuurverbetering. Dit is voor ons niet enkel een ecologische opgave, maar een randvoorwaarde voor de algehele vitaliteit van onze gemeente. Alleen door een gezonde natuurlijke basis ontstaat er weer ruimte voor noodzakelijke ontwikkelingen, zoals woningbouwplannen voor onze inwoners, de doorontwikkeling van onze agrarische ondernemers en de aanpak van infrastructurele knelpunten.

Wij zien natuurherstel dan ook als de sleutel om de huidige stagnatie in de fysieke leefomgeving te doorbreken. 2. Behoefte aan juridische zekerheid en houdbaarheid Om de gestelde doelen te halen worden ingrijpende keuzes gemaakt. De uitkomsten van deze keuzes zijn echter omgeven met onzekerheid, met name waar het de juridische houdbaarheid van de voorgestelde regelgeving bij de Raad van State betreft. Deze onduidelijkheid zorgt voor terughoudendheid bij zowel onze agrarische inwoners als bij medeoverheden. Wij vragen de provincie om actief regie te voeren op het verkrijgen van deze juridische duidelijkheid. Het is

Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden.

essentieel dat de stappen die we nu gezamenlijk zetten, daadwerkelijk standhouden en leiden tot de beoogde oplossingen op de lange termijn. 3. Balans in de landbouwtransitie en waardering voor pioniers De transitie van de landbouw vraagt van onze inwoners in de agrarische sector een grote investering in nieuwe verdienmodellen. Wij constateren dat de financiële compensatie die hier tegenover staat, nog onvoldoende zekerheid biedt voor de exploitatie op de lange termijn. Hierdoor vragen we momenteel meer van onze ondernemers dan we hen aan perspectief kunnen bieden. Wij roepen op tot een betere balans tussen de gevraagde inspanning en de geboden zekerheid. Specifiek vragen wij aandacht voor de ondernemers in ons unieke weidevogelgebied die al vroegtijdig stappen hebben gezet in natuurinclusief werken. Het beleid moet voorkomen dat deze voorlopers nu minder grote veranderingen kunnen doormaken dan ondernemers die pas recent starten met de transitie. 4. Waterpeilbeheer en de veiligheid van de bebouwde omgeving Baarn bevindt zich in een unieke positie op de flanken van de Heuvelrug, direct grenzend aan het veenweidegebied. Wij steunen het doel om water langer vast te houden op zowel de Heuvelrug (tegen verdroging) als in de polders (tegen stikstof).

De cumulatieve effecten van deze peilverhogingen op de bebouwde kom van ons dorp, dat precies op de overgang tussen deze systemen ligt, zijn echter nog onvoldoende inzichtelijk. Wij verzoeken de provincie om ons nauw te betrekken bij deze wijzigingen en waar nodig aanvullend hydrologisch onderzoek te verrichten. Het voorkomen van funderingsschade of onnodige waterlast in kelders en woningen in onze randwijken is voor ons een harde randvoorwaarde. 5. Speelruimte en financiële ondersteuning voor het behoud van buitenplaatsen De buitenplaatsen in Baarn zijn van onschatbare cultuurhistorische waarde en bieden bovendien natuur die vaak kosteloos toegankelijk is voor het publiek. Het in stand houden van deze landgoederen is echter een kostbare en complexe opgave die vraagt om ondernemerschap en een stabiele financiële basis. Wij constateren dat de ruimtelijke speelruimte binnen het huidige beleid (NNN) steeds nauwer wordt, waardoor de grenzen van een gezonde exploitatie in zicht komen. Wij verzoeken de provincie daarom om expliciet maatwerk mogelijk te maken. Dit betreft enerzijds de wens om landgoederen in aanmerking te laten komen voor financiële ondersteuning voor natuurbeheer, vergelijkbaar met bestaande regelingen voor agrariërs voor groenblauwe dooradering of agrarisch natuurbeheer.

Anderzijds vragen wij om de mogelijkheid voor maatwerk in de vorm van zeer beperkte verstedelijking die landschappelijk en natuurlijk uitstekend ingepast wordt, om als kostendrager te fungeren voor de duurzame instandhouding van het landgoed. Alleen door deze vormen van ondersteuning en nieuwe economische dragers mogelijk te maken, kunnen wij deze 'vorstelijke' allure voor de toekomst borgen. 6. Beleidscoherentie In de huidige ontwerpen voor het UPLG en de POVI is een breder risico te zien: de toenemende complexiteit door conflicterende regelgeving tussen de verschillende provinciale en regionale beleidskaders. Wij constateren dat ambities op het gebied van onder meer de energietransitie (RES), de woningbouwopgave (verstedelijkingsverbod) en het behoud van cultureel erfgoed (beleid historische buitenplaatsen) in de praktijk schuren met de nieuwe natuur- en waterdoelen uit het UPLG. Een concreet voorbeeld in Baarn is het aanwijzen van zoekgebieden voor zonneweides in zones die nu als weidevogelkerngebied worden gekenmerkt. Terwijl documenten strikte restricties opleggen, wordt elders ruimte gesuggereerd wanneer het behalen van de RES-doelen noodzakelijk is. Deze ambiguïteit en het gebrek aan een duidelijke hiërarchie tussen de verschillende

2

beleidsterreinen achten wij in de breedste zin van het woord onwenselijk. Het schept grote onzekerheid voor de lokale uitvoering en wij roepen de provincie op om hierin tot eenduidige, consistente kaders te komen die eenduidig uitgelegd kunnen worden. Wij vertrouwen erop dat deze punten bijdragen aan een nog krachtiger en breed gedragen provinciaal beleid en kijken uit naar het vervolg van onze samenwerking.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Baarn,

A. van Wijk waarnemend gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

3