1442528 BOSS-beleidsplan 2026 -2041 rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

1442528

Onderwerp

BOSS-beleidsplan 2026 - 2041 (Bewegen, Ontmoeting, Spelen, Sport)

Besluit in raad

10 juni 2026

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Eijbaard

Naam steller

Kylie Verkaart

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. Het BOSS-beleidsplan 2026 - 2041 (Bewegen, Ontmoeting, Spelen, Sport) vast te stellen.

Samenvatting van het voorstel Met het BOSS-beleidsplan 2026–2041 legt de gemeente Baarn vast hoe speel-, ontmoetings-, beweeg- en openbare sportruimte de komende jaren worden verbeterd en beter over de wijken worden verdeeld. Het beleid bied een integraal plan met uitgangspunten voor een gezonde, groene en uitnodigende buitenruimte voor alle inwoners. Dit onderwerp is eerder besproken tijdens de ophaalsessie/college-informatieavond van 2 september 2025, waarin input is opgehaald en gedeeld met de raad. Per wijk en per locatie kan op basis van dit beleid een concreet beheer- en vervangingsplan worden opgesteld. Hiermee kan stap voor stap worden gewerkt aan toekomstbestendige BOSS plekken, passend bij de behoeften van kinderen, jongeren, volwassenen en senioren. Het voorstel vraagt de gemeenteraad om het beleidskader vast te stellen, zodat de gemeente daarna per wijk en per locatie een concreet beheer- en vervangingsplan kan opstellen. Hiermee kan stap voor stap worden gewerkt aan toekomstbestendige BOSS-plekken, passend bij de behoeften van kinderen, jongeren, volwassenen en senioren. De belangrijkste argumenten voor dit voorstel zijn: • Veroudering en vervangingsopgave: een groot deel van de speel- en sporttoestellen is aan vervanging toe, waarmee zich een urgente kans voordoet om te moderniseren en groener in te richten.

• Gelijke spreiding en toegankelijkheid: niet alle wijken hebben voldoende aanbod; met het beleidsplan zorgen we voor betere verdeling, toegankelijkheid en inclusie. • Gezondheid en leefbaarheid: meer bewegen, spelen en ontmoeten draagt bij aan gezondheid en sociale samenhang. De belangrijkste risico's zijn beperkte uitvoeringscapaciteit, mogelijke vertraging door samenloop met andere projecten en verschillen in lokaal draagvlak. Deze risico’s zijn beheersbaar door gefaseerde uitvoering, duidelijke participatie en integrale afstemming binnen de organisatie Aanleiding Baarn werkt sinds 2009 met speelruimtebeleid. Door nieuwe inzichten over gezondheid, klimaat, inclusie en veranderende wensen van inwoners is dit beleid verouderd.

1

Het nieuwe BOSS-beleidsplan 2026–2041 geeft een integrale en actuele visie op bewegen, ontmoeten, spelen en sporten voor alle inwoners, van jong tot oud. Het conceptbeleid is afgerond, inclusief analyse, ontwikkelkaarten en voorbeeldkaarten (staalkaarten). Voor definitieve vaststelling is besluitvorming door de gemeenteraad nodig. Beoogd effect Met het vaststellen van dit beleidsplan werken we toe naar: • een gezonde, groene en beweegvriendelijke leefomgeving voor alle inwoners; • een evenwichtige spreiding van speel-, sport- en ontmoetingsplekken in alle wijken; • betere wandel- en fietsverbindingen tussen wijken, het buitengebied en de bestaande Utrechtse routenetwerken (Routes in Utrecht); • meer inclusieve en toegankelijke plekken, volgens o.a.

de 100-70-50-norm uit het Samenspeelakkoord; • een gebiedsgerichte aanpak waarmee middelen doelgericht en efficiënt worden ingezet; • goede aansluiting op bestaand beleid, zoals de Groenvisie, Staat van Baarn, Toekomstvisie Sportvoorzieningen en het jeugd- en gezondheidsbeleid; • versterking van Baarn Vitaal en het gedachtengoed van Positieve Gezondheid, doordat het plan uitnodigt tot dagelijks bewegen en ontmoeten; • bijdrage aan UNICEF Child Friendly Cities, met veilige, toegankelijke en kindvriendelijke plekken verspreid door de gemeente; • aansluiting op het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Baarn 2022–2041, onder andere via kansen voor gedeeld gebruik van schoolpleinen en een samenhangende inrichting van de leefomgeving rond scholen. Argumenten 1.1 Het huidige speelruimtebeleid is verouderd Het huidige beleid stamt uit 2009 en sluit niet meer aan bij de vraagstukken van deze tijd, zoals gezondheid, klimaat, biodiversiteit, inclusie en veranderende wensen van inwoners. Dit blijkt ook uit de enquête onder inwoners: 295 inwoners gaven aan dat huidige plekken te weinig uitdaging, variatie en groene elementen bieden. Zij vragen om meer natuurlijke, avontuurlijke en afwisselende speel- en beweegroutes. Het BOSS-beleidsplan 2026–2041 geeft antwoord op deze nieuwe behoeften en trends.

1.2 BOSS-beleidsplan 2026–2041 biedt een integraal kader voor de hele openbare ruimte Het BOSS-beleid verbindt spelen, bewegen, ontmoeten en sporten in één kader. Daarmee verenigt het beleid het sociale en fysieke domein. Dit heeft drie belangrijke voordelen: • Betere afwegingen: keuzes over inrichting, investeringen en beheer worden in samenhang gemaakt, in plaats van versnipperd per vakgebied. • Efficiëntere uitvoering: bij herinrichting, nieuwbouwontwikkelingen, vervangingsopgaven en wijkprojecten kan in één keer worden gekeken naar spelen, groen, routes en ontmoeten. Dat voorkomt dubbel werk en losse projecten. • Duidelijke kaders voor collega’s en partners: ontwikkelkaarten en normeringen zorgen dat iedereen vanuit dezelfde uitgangspunten werkt, van ontwerp en inrichting tot uitvoering en beheer. Het beleid geeft richting, zonder dat specifieke locaties al vaststaan. Hierdoor blijft ruimte voor participatie en maatwerk per wijk. 1.3 De ontwikkelkaarten tonen de exacte behoefte per wijk Voor het beleid is een brede analyse uitgevoerd van onder meer, demografie, beheerdata en gebruikspatronen.

2

Op basis hiervan laten de ontwikkelkaarten per wijk zien: • waar kernplekken, buurtplekken en steunplekken nodig zijn; • waar kansen liggen voor nieuwe routes en verbindingen; • waar achterstanden zijn in onderhoud, toegankelijkheid, variatie en uitdaging; • welke wijken extra aandacht verdienen vanwege inwonergroei, vergrijzing of beperkte beweegmogelijkheden. Deze kaarten vormen de basis voor gebiedsgericht werken én voor het gesprek met inwoners bij de uitwerking per locatie. 1.4 Inwoners vragen om meer uitdaging en variatie in speel- en ontmoetingsplekken Uit de enquête (295 respondenten) blijkt dat inwoners vooral behoefte hebben aan meer uitdagende, natuurlijke en avontuurlijke plekken. Zij vragen om meer variatie in routes, materialen, ondergronden en ontmoetingsplekken, en meer groen en schaduw. De huidige plekken scoren gemiddeld 2,7 van 5 op uitdaging en worden vaak als verouderd ervaren. Dit laat zien dat er duidelijke behoefte is aan verbetering. 1.5 Het beleid helpt om gezondheid te versterken Uit de GGD-Gezondheidsmonitor blijkt dat er binnen Baarn — net als in andere gemeenten — wijken zijn waar minder wordt bewogen, overgewicht vaker voorkomt en meer inwoners eenzaamheid ervaren. De GGD-Gezondheidsmonitor is een grootschalig, landelijk gecoördineerd vragenlijstonderzoek, uitgevoerd door GGD’en, samen met RIVM en CBS.

Deze gegevens zijn beschikbaar op gemeenteniveau en wijkniveau en omvatten indicatoren zoals bewegen, overgewicht en eenzaamheid. Door in deze wijken toegankelijke BOSS-plekken en routes te versterken, sluit het beleid aan op de lokale gezondheidsopgaven. Het stimuleert dagelijkse beweging, ontmoeting en gebruik van de buitenruimte, waarmee het bijdraagt aan de doelen uit Baarn Vitaal en het gedachtengoed van Positieve Gezondheid. Financiële risico's Het BOSS-beleidsplan 2026–2041 is kaderstellend en brengt op zichzelf nog geen directe kosten met zich mee. De financiële gevolgen ontstaan bij de uitvoering van het beleid, zoals bij vervanging, vernieuwing en herinrichting van BOSS-locaties. Momenteel wordt gewerkt aan een beheer- en uitvoeringsplan, dat naar verwachting in het eerste kwartaal van 2027 wordt afgerond. In dit plan worden de benodigde werkzaamheden, fasering en bijbehorende kosten per wijk en per locatie uitgewerkt. Op basis van de huidige inzichten is het reëel om te verwachten dat dit uitvoeringsplan zal laten zien dat aanvullende financiële middelen nodig zijn bovenop de bestaande investeringen die tot en met 2030 beschikbaar zijn, om het BOSS-beleid conform de vastgestelde beleidsambities te kunnen realiseren.

Dit betekent dat er een financieel risico bestaat, met name voor de periode na 2027, wanneer het beheer- en uitvoeringsplan is vastgesteld en de bijbehorende kosten inzichtelijk zijn. Indien geen aanvullende middelen beschikbaar worden gesteld, bestaat het risico dat de uitvoering van het BOSS-beleid moet worden beperkt, vertraagd of gefaseerd. Dit kan gevolgen hebben voor het behalen van de beleidsdoelen op het gebied van beheerkwaliteit, de vervangingsopgave en de toekomstbestendigheid van BOSS-voorzieningen. Kosten, baten en dekking

3

Het BOSS-beleidsplan 2026–2041 stelt de inhoudelijke kaders voor het beheer, de vervanging en de vernieuwing van BOSS-locaties. Het beleid zelf leidt niet direct tot uitgaven; kosten ontstaan bij de uitvoering van concrete projecten. Voor deze uitvoering zijn reeds middelen beschikbaar. Het betreft: • •

€ 85.000 beschikbaar gesteld in 2024 en 2025, overgeheveld naar 2026; daarnaast € 85.000 per jaar beschikbaar tot 2030.

Deze middelen zijn bedoeld voor investeringen in de vervanging en vernieuwing van speel en andere BOSS-voorzieningen en zijn reeds opgenomen in de gemeentelijke begroting. Waar in het verleden alleen speelplekken met toestellen werden gerealiseerd, kiezen we nu voor een grotere variëteit in objecten en doelgroepen. Dit betekent dat ook andere objecten (bijvoorbeeld informeel sportvoorzieningen) vanuit de investeringsbudgetten worden gerealiseerd. De middelen staan los van de structurele onderhoudsbudgetten voor spelen, die worden ingezet voor regulier beheer en onderhoud. Hiervoor is € 56.000 beschikbaar. Hiermee worden zowel de huidige speelplekken als de aangepaste BOSS-plekken geïnspecteerd, gerepareerd en onderhouden. Om binnen de beschikbare budgetten te blijven wordt bij de verdere uitwerking gestuurd op een gefaseerde uitvoering en prioritering. De inzet van middelen en eventuele aanvullende investeringen per locatie worden nader uitgewerkt in het beheer- en uitvoeringsplan, dat na vaststelling van het beleid wordt opgesteld. Het BOSS-beleid gaat verder dan alleen de inrichting van speel- en sportplekken (samen BOSS-plekken) in de openbare ruimte. Het gaat vooral over het beter faciliteren van bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte voor alle doelgroepen.

De maatregelen en kosten die hiermee samenhangen nemen we (zoveel mogelijk) mee in de integrale herinrichtingsprojecten van de openbare ruimte (zoals opgenomen in het Meerjaren Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, MUOR). Dit vraagt vooral een andere inrichting van de openbare ruimte. Door deze maatregelen al in het ontwerp mee te nemen, is het de verwachting dat dit niet leidt tot extra kosten voor deze projecten. Aanpak / Uitvoering Met dit voorstel wordt het BOSS-beleidsplan 2026–2041 ter vaststelling aangeboden. Het beleidsplan is kaderstellend en vormt de basis voor de verdere uitwerking van de uitvoering. Na vaststelling van het beleid is het voornemen om voortvarend te starten met de voorbereiding en uitvoering. Het beleid gaat uit van een gebiedsgerichte aanpak. Daarom is de intentie om te beginnen in Baarn Zuid-Oost, waar meerdere BOSS-locaties verouderd zijn en de opgave groot is. Binnen dit gebied zijn onder andere de Speenkruidlaan en de Kruiskruidlaan in beeld. Het voornemen is om in 2026 te starten met de vernieuwing van deze locaties, omdat vervanging noodzakelijk is en aansluit bij de uitgangspunten van het nieuwe beleid. Deze eerste uitvoering kan plaatsvinden binnen de bestaande investerings- en onderhoudsbudgetten. Tot eind 2027 zijn in ieder geval geen extra middelen nodig.

Na vaststelling van het BOSS-beleidsplan wordt een beheer- en uitvoeringsplan opgesteld. Hierin worden de planning, werkzaamheden en kosten verder uitgewerkt. Dit plan wordt in de loop van het eerste kwartaal van 2027 ter vaststelling aan het college aangeboden en ter informatie naar de raad gestuurd. De uitvoering vindt stapsgewijs plaats, zodat kan worden bijgestuurd op basis van ervaringen, kosten en prioriteiten.

4

Een bijkomend voordeel van deze aanpak is dat investeringen voor uitvoering, beheer en onderhoud na 2027 kunnen worden opgenomen in een integraal beheer- en onderhoudsplan voor de openbare ruimte, wat zorgt voor samenhang en een doelmatige inzet van middelen. Duurzaamheid Het BOSS-beleidsplan 2026 draagt bij aan een duurzame en toekomstbestendige openbare ruimte. Bij de inrichting en vervanging van speel-, sport- en ontmoetingsplekken wordt ingezet op duurzaam materiaalgebruik, een lange levensduur van voorzieningen en hergebruik waar mogelijk. Hierdoor wordt het gebruik van grondstoffen beperkt. Daarnaast stimuleert het beleid een groene en klimaatadaptieve inrichting van de openbare ruimte. Denk aan meer groen, schaduw en natuurlijke materialen, wat helpt om hittestress te verminderen en water beter op te vangen bij hevige regen. Ook nodigt de inrichting uit tot lopen, spelen en bewegen, wat bijdraagt aan een gezonde leefstijl en indirect aan het verminderen van energiegebruik en uitstoot. Door functies te combineren en bestaande plekken beter te benutten, voorkomt het beleid onnodige aanleg van nieuwe voorzieningen. Daarmee draagt het BOSS-beleidsplan bij aan de gemeentelijke ambitie om stap voor stap te werken aan een klimaatneutrale en duurzame leefomgeving.

Communicatie Na vaststelling van het BOSS-beleidsplan 2026–2041 informeert de gemeente betrokken medewerkers en inwoners over de hoofdlijnen van het beleid. Bij de verdere uitwerking per wijk of locatie worden inwoners en gebruikers tijdig geïnformeerd en waar passend betrokken. Evaluatie Het BOSS-beleidsplan 2026–2041 wordt na vijf jaar geëvalueerd. In deze evaluatie wordt gekeken in hoeverre de doelen van het beleidsplan zijn gerealiseerd en hoe de speel-, sport- en ontmoetingsplekken zich hebben ontwikkeld. We beoordelen onder andere: • welke projecten zijn uitgevoerd en hoe deze passen binnen de ontwikkelkaarten; • hoe inwoners de vernieuwde plekken waarderen (bijv. via enquêtes of gebruiksdata); • of de plekken voldoende uitdaging, toegankelijkheid en variatie bieden; • in hoeverre routes en verbindingen worden gebruikt; • welke aanpassingen nodig zijn voor de volgende uitvoeringsfase.

Burgemeester en wethouders van Baarn,

A. van Wijk waarnemend gemeentesecretaris

5

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 1442528 BOSS-beleidsplan 2026 -2041 bijlage 1 Beleidsplan 1442528 BOSS-beleidsplan 2026 -2041 bijlage 2 Analysedocument 1442528 BOSS-beleidsplan 2026 2041 bijlage 3 Veldwerk incl JOPs

6