1418258 Opheffing belastingsamenwerking Baarn-Eemnes rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

1418258

Onderwerp

Opheffing belastingsamenwerking Baarn-Eemnes

Besluit in raad

28 januari 2026

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Prakke

Naam steller

Arno van Wijk

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. Geen zienswijze in te dienen op het ontwerpbesluit tot opheffing van de Gemeenschappelijke regeling gemeentebelastingen Baarn – Eemnes per 1 januari 2027. Samenvatting van het voorstel De gemeenten Baarn en Soest willen de belastingtaken en het beheer van onderliggende data kwalitatief goed en efficiënt uitvoeren. Dit zodat de inwoners ervaren dat de uitvoering van belastingen betrouwbaar en goed verloopt. Nu en in de toekomst. De schaal van de huidige samenwerking tussen Baarn en Eemnes is hiervoor te klein en ook de schaal van de gemeente Soest is kwetsbaar. Eind 2023 is onderzoek gestart naar een robuuste schaal voor de uitvoering van deze taken. Uitkomst is dat samenwerking tussen de gemeenten Baarn en Soest de meeste voordelen biedt voor de gemeenten Soest en Baarn. Voor Eemnes is deelname aan deze samenwerking niet uitvoerbaar, omdat deze registraties binnen de BEL-combinatie zijn ondergebracht en ontvlechting daarvan complex en onwenselijk is. De samenwerking tussen Baarn en Eemnes wordt na het verlenen van toestemming door de raden van Baarn en Eemnes per 1 januari 2027 beëindigd en per die datum zijn de gemeenten Soest en Baarn voornemens een nieuwe samenwerking in te richten. Aanleiding In 2022 is door de raden van Baarn en Eemnes de gemeenschappelijke regeling uitvoering gemeentebelastingen Baarn Eemnes vastgesteld.

Vanaf 1 januari 2023 is deze in werking getreden. De schaal is te klein voor een kwalitatief goede en efficiënte uitvoering. Eind 2023 is onderzoek gestart naar uitbreiding van de samenwerking naar de gemeente Soest of uitbesteding naar een uitvoeringsorganisatie. De raad is via de P&C producten meegenomen in deze ontwikkeling. Inrichting van samenwerking met de gemeente Soest op belastingen, WOZ en toevoeging van beheer van GEO-basisregistraties biedt de meeste voordelen voor de gemeente Baarn. Voor Eemnes is deelname aan deze samenwerking niet uitvoerbaar, omdat deze registraties binnen de BEL-combinatie zijn ondergebracht en ontvlechting daarvan complex en onwenselijk is. Beëindiging van de regeling van Baarn en Eemnes per 1 januari 2027 is nodig om ruimte te maken om voor Baarn en Eemnes nieuwe samenwerkingen in te richten. Beoogd effect De colleges van Baarn en Eemnes bieden hun raden de mogelijkheid een zienswijze in te dienen op het besluit om de gemeenschappelijke regeling gemeentebelastingen Baarn Eemnes per 1 januari 2027 op te heffen. Dit zodat het mogelijk is voor beide gemeenten om per 1 januari 2027 nieuwe samenwerkingen voor de gemeentebelastingen in te richten. Argumenten 1.1 Een toestemmingsprocedure met zienswijzen is verplicht in de Wet gemeenschappelijke regelingen

1

Op grond van de Wgr is voor opheffing een zorgvuldige procedure in twee stappen nodig. Eerst wordt een ontwerpopheffingsbesluit voorgelegd aan de raden in het kader van de zienswijzeprocedure. Hierna volgt de tweede stap: de formele toestemming van de deelnemende raden voor het opheffingsbesluit. Pas na deze toestemming kan de regeling daadwerkelijk worden opgeheven. In deze eerste fase geeft de raad dus nog geen toestemming over de daadwerkelijke opheffing van de Gemeenschappelijke Regeling gemeentebelastingen Baarn–Eemnes, maar besluit uitsluitend over het afgeven van een zienswijze. 1.2 Het ontwerpbesluit is in lijn met de vastgestelde perspectiefnota en begroting 2025 en 2026 door de raad waardoor het college voorstelt geen zienswijze in te dienen Vanaf het begin van de samenwerking met Eemnes is bekend dat de huidige schaal van uitvoering niet voldoet. In de perspectiefnota en begroting 2025 en 2026 is het voornemen opgenomen om te komen tot een toekomstbestendige uitvoering van belastingen. De voorgestelde invulling voldoet aan de criteria vanuit de nota regionale samenwerking en verbonden partijen die in september 2025 door de raad is vastgesteld. Dit is toegelicht bij argument 1.3.

1.3 De colleges van Baarn en Soest hebben op 9 december 2025 besloten om te gaan samenwerken op het gebied van de uitvoering van belastingtaken en het beheer van de basisregistraties WOZ, BAG en BGT per 1 januari 2027 De gemeenten Baarn en Soest hebben een gedeelde visie op de uitvoering van gemeentebelastingen en geobasisregistraties. Een samenwerking op dit vlak leidt tot versterking op vier gebieden: Kwaliteit: de onderliggende data die benodigd is voor de uitvoering van gemeentebelastingen wordt in samenhang beheerd waarmee de betrouwbaarheid van de grondslag van de belastingheffing wordt verbeterd Robuustheid: uitvoering gemeentebelastingen en beheer WOZ en GEO-basisregistraties gebeurt op één plek en onder één aansturing in een schaal waarmee capaciteit en expertise gebundeld zijn Toekomstbestendigheid: samenwerking biedt schaalvoordelen, waardoor gemeenten naar verwachting beter zijn toegerust voor toekomstige ontwikkelingen, zowel op het gebied van belastingen als geo-basisregistraties. Het past ook in de bredere samenwerking tussen Soest-Baarn op onder andere het gebied van informatievoorziening en informatieveiligheid & privacy.

Efficiency: integraal beheer van geo-basisregistraties leidt tot meer efficiency (beperkte afstemmingskosten), hogere gegevenskwaliteit en mogelijke besparing op personeelskosten 1.4 De voorgenomen samenwerking met de gemeente Soest past in de visie op regionale samenwerking van de gemeente Baarn die vastligt in de nota ‘regionale samenwerking en verbonden partijen’ In paragraaf 1.1 van de nota zijn drie doelen voor regionale samenwerking opgenomen. De beoogde samenwerking geeft invulling aan het doel ‘uitvoeringskracht vergroten’ waarmee kwaliteit en continuïteit van de uitvoering van taken wordt geborgd. Op dit moment worden de belastingtaken voor Baarn en Eemnes grotendeels een meerdere jaren uitgevoerd met extern ingehuurd capaciteit. Dit is kwetsbaar. 1.5 De voorgenomen samenwerking met de gemeente Soest is getoetst aan het afwegingskader voor nieuwe samenwerking dat vastligt in paragraaf 1.5 van de nota ‘regionale samenwerking en verbonden partijen’ Het afwegingskader in de nota bevat zes vragen welke op de volgende manier zijn beantwoord: A. Wat is de meerwaarde van (deze) samenwerking? De meerwaarde betreft het versterken van de uitvoeringskracht en de inhoudelijke samenhang met de samenwerking op het gebied van informatievoorzieningen beveiliging. B.

Wordt het publiek belang het beste behartigd door een bestaande activiteit buiten de gemeentelijke organisatie te plaatsen? Het belang is om ook in de toekomst een kwalitatief goede uitvoering te kunnen garanderen voor de inwoners. De huidige constructie is te kwetsbaar. C. Wat is het het doel van deze samenwerking? Deze is beschreven bij argument 1.2 D. Is er sprake van activiteiten die gezamenlijk met andere publiek en / of private partijen worden uitgevoerd ter behartiging van gemeentelijke publieke belangen? De activiteiten die beoogd zijn onder te brengen in de samenwerking behartigen het publieke belang van de uitvoering van de Gemeentewet hoofdstuk XV en de Wet WOZ.

2

E. Met wie kunnen we dit doel beste bereiken? De gemeente Soest is een partner waarmee intensief wordt samengewerkt op o.a. Informatievoorziening – en beveiliging en uitvoering sociaal domein (Eemkracht). Het aangaan van deze samenwerking past zowel inhoudelijk (beheer data) als relationeel (er is een goede samenwerkingsrelatie met gedeelde ambities) hierbij. F. Welke vorm kiezen we daarvoor? Beoogd is om de samenwerking onder te brengen in een GR waarbij de gemeente Soest centrumgemeente is en de taken uitvoert namens de gemeente Baarn. 1.6 De voorgenomen samenwerking met de gemeente Soest is noodzakelijk om invulling te geven aan de ombuiging op de uitvoering van de belastingen die de gemeente Baarn heeft opgenomen in de begroting In de meerjarenbegroting 2026-2029 heeft de gemeente Baarn vanaf 2027 een ombuiging van 100.000 euro structureel opgenomen voor de belastingtaken. Door de schaalvergroting wordt de uitvoering efficiënter ingericht zodat deze ombuiging wordt behaald. 1.7 Door de voorgenomen samenwerking met de gemeente Soest per 1-1-2027 in te richten worden kosten voor inrichting van applicaties bespaard De gemeenten Soest en Baarn dienen de applicaties voor belastingen, WOZ en geo-basisregistraties opnieuw aan te besteden vanwege aflopende contracten die niet meer kunnen worden verlengd.

Door per 1 januari 2027 de samenwerking in te richten voldoet één gezamenlijke implementatie van de applicaties in één integrale omgeving voor Soest en Baarn. Hiermee worden implementatie – en beheerkosten bespaard. Indien de samenwerking niet of later wordt ingericht, vinden aparte implementaties plaats voor Soest en Baarn en leidt dit tot meerkosten. Financiële risico's Ontvlechtingskosten: voor de ontvlechting van de GR Baarn-Eemnes zijn beperkte incidentele kosten voorzien. Het uit te werken opheffingsplan geeft inzicht in de daadwerkelijke kosten. De verwachting is dat het budget voldoet. Inrichtingskosten: de inrichting van de beoogde samenwerking met Soest gaat gepaard met inrichtingskosten. De verwachting is dat het begrootte budget voldoet. Structurele baten: indien deze samenwerking niet wordt ingericht is de verwachting dat de gemeente Baarn de ingeboekte ombuiging van 100.000 euro op de uitvoering van belastingtaken niet kan realiseren. Juridische risico's - Risico bij opheffing is dat niet tijdig een nieuwe GR met de gemeente Soest is ingericht. Daarvoor zijn besluiten van zowel de colleges en raden van Baarn en Soest nodig. Door de raden al begin nu te informeren en tijdig zienswijze en toestemming te vragen voor een GR tussen Baarn en Soest, wordt dit risico gemitigeerd.

- Bij geen (tijdig) akkoord op de inrichting van de samenwerking met Soest kan het zijn dat Baarn in 2027 geen samenwerking meer heeft voor uitvoering belastingtaken. Dit wordt ondervangen door het formele opheffingsbesluit van de GR Baarn Eemnes pas voor te leggen voor besluitvorming na positieve besluiten van de colleges op het inrichtingsplan Baarn-Soest. Kosten, baten en dekking Incidentele kosten: incidentele kosten worden gedekt vanuit de vastgestelde begroting voor 2026 waarin 100.000 euro incidenteel is opgenomen voor ontvlechting van de samenwerking met Eemnes en inrichting van de samenwerking met Soest. Structurele baten: Baarn heeft 100.000 euro aan baten opgenomen in de meerjarenbegroting vanaf 2027 op het budget voor uitvoering belastingen en gegevensbeheer. Aanpak / Uitvoering - Behandeling zienswijze m.b.t. beëindiging GR gemeentebelastingen Baarn Eemnes gemeenteraden Baarn en Eemnes in februari 2026

3

- Daarna volgt de procedure voor toestemming. Dit besluit wordt gepubliceerd en de provincie Utrecht conform artikel 26 Wgr geïnformeerd over de beëindiging van de GR gemeentebelastingen Baarn Eemnes - Ontvlechting samenwerking Baarn – Eemnes wordt gestart en afgerond per 1-1-2027 - De college van Baarn en Soest hebben op 9 december 2025 een bestuursopdracht verleend om de voorgenomen samenwerking uit te werken. Op basis van dit plan wordt een nieuwe Gemeenschappelijke Regeling ontwikkeld. Deze wordt voorgelegd aan de raden van Baarn en Soest voor zienswijzen en na zienswijze verzoeken de colleges de raden om toestemming te verlenen de regeling in te stellen per 1-1-2027. - De raad wordt via de P&C geïnformeerd over de voortgang van de afwikkeling van de samenwerking met Eemnes en de inrichting van de samenwerking met Soest. Duurzaamheid NVT Communicatie Medewerkers, inwoners en belanghebbenden worden geïnformeerd via intranet, gemeentelijke website. De besluiten van beide gemeenten worden gepubliceerd in het Gemeenteblad en op officiëlebekendmakingen.nl. Evaluatie Niet van toepassing

Burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

4