1403179 Ontwerpbegroting Eemkracht 2026 rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

1403179

Onderwerp

Ontwerpbegroting Eemkracht 2026

Besluit in raad

17 december 2025

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Eijbaard

Naam steller

Joyce van Rennes

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. Een zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting Eemkracht 2026. 2. Geen zienswijze in te dienen op het bijdragebesluit Eemkracht 2026. 3. De bijgevoegde reactiebrief aan het bestuur van BBS vast te stellen. Samenvatting van het voorstel Vanaf 2026 gaan de gemeenten Baarn, Bunschoten en Soest samenwerken in een nieuwe uitvoeringsorganisatie: Eemkracht. Deze organisatie bundelt de krachten op het gebied van hulp en ondersteuning in het sociaal domein, zoals jeugdzorg, Wmo, werk en inkomen. De ontwerpbegroting voor 2026 laat zien hoe Eemkracht wordt ingericht en welke middelen daarvoor nodig zijn. Het college stelt de gemeenteraad voor om een zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting van Eemkracht 2026, waarin aandachtspunten en wensen van de gemeente worden meegegeven. Daarnaast stelt het college voor om geen zienswijze in te dienen op het bijdragebesluit, omdat de verdeelsystematiek helder is en aansluit bij eerdere afspraken. Tot slot wordt voorgesteld om de bijgevoegde reactiebrief vast te stellen, waarin de zienswijze van de gemeente richting het bestuur van BBS wordt verwoord. Aanleiding Per 1 januari 2026 start Eemkracht als zelfstandige organisatie. De ontwerpbegroting vormt de basis voor deze start. Gemeenten zijn gevraagd om een zienswijze te geven op de begroting en het bijdragebesluit.

Beoogd effect Het beoogde effect van de ontwerpbegroting Eemkracht 2026 is het bieden van een realistische en transparante basis voor de inrichting van de nieuwe uitvoeringsorganisatie. De begroting maakt inzichtelijk welke middelen nodig zijn om de taken in het sociaal domein effectief uit te voeren en hoe de organisatie wordt opgebouwd. Daarmee draagt de begroting bij aan een goede start van Eemkracht, een versterking van de dienstverlening aan inwoners en een betere samenwerking tussen de drie gemeenten. Het bijdragebesluit heeft als beoogd effect het vastleggen van een duidelijke en werkbare verdeelsystematiek voor de gemeentelijke bijdragen aan Eemkracht. Door gebruik te maken van vooraf afgestemde verdeelsleutels, gebaseerd op formatie-inbreng, cliëntenbestanden en taakverdeling, zorgt het besluit voor een eerlijke en transparante verdeling van de kosten. Dit voorkomt discussie over de financiële bijdragen en biedt stabiliteit voor de begroting van Eemkracht. Argumenten 1. Zienswijze op de ontwerpbegroting Eemkracht 2026

1

De ontwerpbegroting Eemkracht 2026 is realistisch en transparant, maar vraagt op enkele punten om nadere aandacht. Zo is er sprake van een kostenstijging van 7,8% ten opzichte van de begroting van BBS 2025, wat vraagt om een zorgvuldige afweging van de financiële impact. Deze stijging is in de lijn met de Uitgangspuntennotie uitvoeringsorganisatie sociaal domein. Daarnaast is het van belang dat de informatievoorziening richting de gemeenteraad wordt verbeterd, zodat de raad haar kaderstellende en controlerende rol goed kan vervullen. Ook het relatief hoge ziekteverzuim binnen de organisatie vraagt om gerichte inzet op duurzame inzetbaarheid van medewerkers. De zienswijze die de gemeente op de ontwerpbegroting indient, benadrukt het belang van tijdige, volledige en heldere informatie en geeft richting aan de verdere ontwikkeling van Eemkracht. 2. Geen zienswijze op het bijdragebesluit Ten aanzien van het bijdragebesluit stelt het college voor om geen zienswijze in te dienen. Het besluit is gebaseerd op eerder vastgestelde verdeelsleutels en sluit aan bij de gemeentelijke begrotingen. Het bijdragebesluit met de daarin beschreven verdeelsleutels is vastgesteld in de vergadering van het BBS bestuur van 13 oktober 2025. De systematiek is helder en er zijn geen inhoudelijke bezwaren tegen de wijze waarop de bijdragen zijn berekend en verdeeld over de deelnemende gemeenten. 3.

Vaststellen van de reactiebrief De bijgevoegde reactiebrief aan het bestuur van BBS verwoordt de zienswijze van de gemeente op een opbouwende manier. In de brief worden de belangrijkste aandachtspunten benoemd en wordt het bestuur uitgenodigd om samen met de gemeenten verder te werken aan een toekomstbestendige uitvoeringsorganisatie. 4. Betrokkenheid raadsrapporteurs BBS/Eemkracht Bij de totstandkoming van dit voorstel en de opzet van de zienswijze richting het bestuur van BBS zijn de raadsrapporteurs BBS/Eemkracht van de gemeente Baarn actief betrokken geweest. Hun inbreng heeft bijgedragen aan de inhoudelijke afstemming en het standpunt in de zienswijze. Financiële risico's Bij de uitvoering van nieuwe taken binnen Eemkracht bestaat het risico dat er onvoldoende grip is op de kostenontwikkeling. Dit kan ontstaan door onvoorziene uitgaven, een toename van de vraag naar ondersteuning of vertraging in de beoogde besparingen. Zonder tijdige en adequate monitoring kunnen financiële tegenvallers ontstaan die niet binnen de bestaande begroting opgevangen kunnen worden. Een concreet voorbeeld uit de ontwerpbegroting Eemkracht 2026 van een risico op onvoldoende grip op kostenontwikkeling is de ICT-transitie. Hoewel deze bedragen zijn onderbouwd, is er sprake van onzekerheid over de daadwerkelijke kosten.

Om hierop te kunnen sturen, is het van belang dat de uitvoering gefaseerd plaatsvindt met duidelijke beslismomenten, ondersteund door multidisciplinair overleg. Regelmatige voortgangsrapportages, een actueel risicoregister en toetsing dragen bij aan tijdige signalering en bijsturing. Door deze monitoring een plek te geven in de Planning & Control-cyclus wordt de transparantie en beheersbaarheid van de begroting versterkt. Juridische risico's De harmonisatie van werkprocessen tussen de drie gemeenten verloopt gefaseerd. Vertraging in deze harmonisatie kan leiden tot verschillen in uitvoering, interpretatie van regelgeving en besluitvorming. Dit vergroot het risico op juridische complicaties, zoals bezwaarprocedures of inconsistentie in de toepassing van wet- en regelgeving. Een concreet voorbeeld van een juridisch risico uit de ontwerpbegroting Eemkracht 2026 is de voorgenomen harmonisatie van de beschikkingsprocessen binnen de zorgadministratie. Als deze harmonisatie niet tijdig of volledig wordt doorgevoerd, kunnen verschillen ontstaan in de wijze van besluitvorming en uitvoering. Om dit risico te beheersen, is het van belang dat er gestuurd wordt op uniforme werkinstructies, gezamenlijke besluitvormingskaders en eenduidige ICT-ondersteuning. Monitoring kan plaatsvinden via audits op

2

procesgelijkheid, kwartaalrapportages en het actief betrekken van experts bij de inrichting van werkprocessen. Door deze aanpak wordt tijdig inzicht verkregen in afwijkingen en kunnen correctieve maatregelen worden genomen om juridische risico’s te beperken. Kosten, baten en dekking Kosten, baten en dekking Kosten Op basis van de ontwerpbegroting Eemkracht 2026 zijn de totale kosten voor de uitvoering van taken in het sociaal domein geraamd op ruim €50 miljoen. Deze kosten bestaan uit personele lasten, materiële kosten en incidentele uitgaven voor de transitie naar de nieuwe organisatie. Gemeentelijke bijdrage Baarn Voor de gemeente Baarn bedraagt de totale bijdrage aan Eemkracht in 2026 circa €13,5 miljoen. Dit bedrag is opgebouwd uit uitvoeringskosten, personele kosten, structurele materiële kosten en een incidentele bijdrage voor transitiekosten, zoals ICT-migratie en organisatieontwikkeling. Dekking gemeentelijke begroting 2026 Eemkracht wordt een zelfstandige organisatie met een eigen bedrijfsvoering, waarvoor een kostenstijging van 7,8% ten opzichte van de huidige situatie gerechtvaardigd en onderbouwd is. Deze stijging valt binnen de vooraf geadviseerde bandbreedte van 5–10% en is nodig om een robuuste organisatie op te bouwen met voldoende ondersteuningskracht. Daarmee heeft gemeente Baarn rekening gehouden in zijn begrotingsopzet.

In de bijlage bij deze begroting zijn de algemene en financiële uitgangspunten voor het opstellen van de BBSbegroting opgenomen. Die uitgangspunten gelden ook voor deze Eemkracht-begroting 2026, zoals het verwerken van de ontwikkelingen zoals geschetst in de Kadernota BBS 2026, de maatregelen voor de reductie van het ziekteverzuim, de effecten van de CAO-stijging en de wijze van de raming van de personeelskosten, bestaande uit de loonkosten, een dekking van 2% van de loonkosten voor het opvangen van ziekteverzuim en 1,5% van de loonkosten voor het opleidingsbudget. Voor de opzet van de Eemkracht-begroting is de bestaande programma-indeling aangevuld met programma’s voor leerlingenvervoer en leerplicht en is programma 3 hernoemd naar WMO en Jeugd. De geraamde lasten voor de programma’s WMO en Jeugd, Leerlingenvervoer en Leerplicht zijn in deze begroting de personele kosten voor de uitvoering. De uitvoeringskosten zijn nog onderdeel van de gemeentelijke begrotingen, totdat in 2026 een evenwichtige verhouding tussen taken, verantwoordelijkheden, bevoegdheden en daarvoor noodzakelijke middelen is vastgesteld door het nieuwe management en Bestuur van Eemkracht. De planning voor die uitwerking zal gelijk lopen met de voorbereiding voor de begroting Eemkracht voor 2027. De begroting voor Eemkracht 2026 kan grotendeels worden gedekt binnen de begroting van Baarn 2026.

Daarbij geldt als belangrijke kanttekening dat de geadviseerde stijging binnen de vastgestelde bandbreedte van maximaal 10% blijft. Tevens wordt ervan uitgegaan dat de effecten van de CAO, frictiekosten en materiële kosten niet hoger zullen uitvallen dan eerder geraamd. Incidenteel transitiebedrag binnen begroting Baarn Het incidentele transitiebedrag van € 100.000 zal worden opgenomen binnen de begroting van Baarn, als onderdeel van Eemkracht. Daarbij wordt opgemerkt dat er sprake kan zijn van een mogelijke overschrijding. Indien dit zich voordoet, zal dit worden gemeld via de Tussenrapportage. Aanpak / Uitvoering De reactiebrief wordt door de griffie na besluitvorming verstuurt naar het bestuur van Eemkracht. Duurzaamheid Niet van toepassing.

3

Communicatie Na het besluit van de raad wordt de reactiebrief door de griffier aan Eemkracht verzonden. Evaluatie Gezien de omvang van de transitie en de uitbreiding van taken, verzoekt de raad, via de reactiebrief, om een evaluatie na één jaar en in de daaropvolgende jaren. Deze evaluatie dient inzicht te geven in de robuustheid, efficiëntie en toekomstbestendigheid van de organisatie, mede in relatie tot de gestelde doelen in de begroting.

Burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 1403179 Ontwerpbegroting Eemkracht 2026, bijlage 1 Aanbiedingsbrief 1403179 Ontwerpbegroting Eemkracht 2026, bijlage 2 Ontwerp-begroting Eemkracht 2026 1403179 Ontwerpbegroting Eemkracht 2026, bijlage 3 Samenvatting van de fit-gap analyse 1403179 Ontwerpbegroting Eemkracht 2026, bijlage 4 Bijdragebesluit Gemeenschappelijke regeling Eemkracht 2026 1403179 Ontwerpbegroting Eemkracht 2026, bijlage 5 Reactiebrief BBS

4