1383972 Bomenbeleidsplan Baarn 2025-2035 rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

1383972

Onderwerp

Bomenbeleidsplan Baarn 2025-2035

Besluit in raad

17 december 2025

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Eijbaard

Naam steller

Kylie Verkaart

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. Het Bomenbeleidsplan Baarn 2025-2035 vast te stellen. Samenvatting van het voorstel De gemeenteraad van Baarn wordt voorgesteld om een nieuw Bomenbeleidsplan vast te stellen. De volgende uitgangspunten vormen de basis voor het Bomenbeleidsplan Baarn 2025–2035: • • • • • • •

Bomen zijn essentieel voor een gezonde, groene en klimaatbestendige leefomgeving. Het bomenbestand wordt duurzaam beheerd, met aandacht voor behoud, verjonging en diversiteit. Bomen dragen bij aan het verminderen van hittestress, het vasthouden van regenwater en het versterken van biodiversiteit. Historische lanen en groenstructuren blijven behouden als onderdeel van de identiteit van Baarn. Beheer en onderhoud worden efficiënt, uniform en kostenbewust uitgevoerd. De uitvoering gebeurt in samenhang met andere opgaven, zoals de energietransitie en herinrichtingen. Inwoners en organisaties worden actief betrokken bij beheer en uitvoering.

Bovenstaande heeft geleid tot de volgende beleidskeuzes: • De gemeente zet in op het behoud van bestaande bomen en tijdige verjonging waar nodig. • Er wordt gewerkt aan een gevarieerd, klimaatbestendig bomenbestand. • Beheer en vervanging worden planmatig uitgevoerd volgens uniforme richtlijnen. • De gemeente stimuleert betrokkenheid van inwoners en samenwerking met partners. • Het nieuwe bomenbeleid zorgt voor duidelijkheid, duurzaamheid en toekomstbestendigheid in het beheer van bomen in Baarn. Aanleiding De gemeente Baarn heeft in 2013 het vorige Bomenbeleidsplan vastgesteld. Dat plan heeft de afgelopen tien jaar richting gegeven aan het beheer van gemeentelijke bomen. Sindsdien zijn de omstandigheden, inzichten en wettelijke kaders veranderd. Het nieuwe beleid vormt het kader voor toekomstige keuzes over beheer, vervanging, aanplant en participatie rond bomen in de openbare ruimte. Daarom is actualisatie nodig, met heldere uitgangspunten en duidelijke kaders voor de komende jaren. Aanleiding – tijdlijn tot nu toe • 15 mei 2023: Vaststelling van de uitgangspunten voor het nieuwe bomenbeleid.

1

• • • • 1. 2. 3. • • •

14 november 2023: College-informatieavond – focus verschoven van kwantiteit naar kwaliteit (denken in kroonvolume in plaats van aantallen). Zomer 2024: Inwonersenquête – inwoners gaven aan bezorgd te zijn over het kappen van gezonde bomen, waardering te hebben voor groene lanen en monumentale bomen, en behoefte aan duidelijke kapregels. Oktober 2024: Inwonersavond met discussietafels over beheer, kapregels, herplant, identiteit, klimaat, biodiversiteit en cultuurhistorie. 14 januari 2025: College-informatieavond – presentatie van de drie pijlers: Behoud en versterking Ontwerp en planvorming Beheer en onderhoud Juni 2025: Start samenwerking met Copijn/ Arcadis voor de uitwerking van het nieuwe beleid. 15 juli 2025: Ambtelijke ophaalsessie met RO, duurzaamheid, wegen, groen, vergunningen en communicatie. 17 september 2025: Keuzesessie met water, kabels & leidingen, groen en wegen.

Bij de totstandkoming van het plan zijn ook externe partijen betrokken, waaronder Mooi Baarn, de Bomenstichting en de Imkerhoudersvereniging. Beoogd effect Met het Bomenbeleidsplan Baarn 2025–2035 wil de gemeente zorgen voor een toekomstbestendig bomenbestand dat bijdraagt aan een groene, gezonde en veilige leefomgeving. • • • • • •

Bomen worden duurzaam behouden, vernieuwd en gevarieerd worden aangeplant; De kwaliteit van de leefomgeving en het karakter van Baarn worden versterkt; Bomen dragen bij aan klimaatadaptatie, zoals het tegengaan van hittestress en het opvangen van regenwater; Biodiversiteit en ecologische samenhang nemen toe ; Beheer en onderhoud wordt efficiënter en kostenbewuster; Inwoners worden meer betrokken bij het groen in hun omgeving.

Argumenten 1.1 Verbeteren van uitstraling en leefkwaliteit van de openbare ruimte Het bomenbeleidsplan vaststellen, want bomen zorgen voor een herkenbaar en aantrekkelijk groenbeeld in Baarn. Het nieuwe beleidsplan biedt kaders voor aanplant, behoud en snoei, zodat nieuwe ontwikkelingen en herinrichtingen aansluiten bij het bestaande groenbeeld. Dit draagt bij aan welzijn, mentale gezondheid en een prettige woon- en werkomgeving voor inwoners. 1.2 Vergroten van de bijdrage aan duurzaamheid en klimaatadaptatie Het bomenbeleidsplan vaststellen, want strategische keuzes in boomsoorten, locaties en beheer helpen hittestress te verminderen, regenwater op te vangen en CO₂ vast te leggen. Het nieuwe beleid bevordert biodiversiteit en maakt een robuust bomenbestand mogelijk dat beter bestand is tegen droogte, stormschade en ziekten. 1.3 Realiseren van efficiënt en uniform beheer Het bomenbeleidsplan vaststellen, want het plan maakt duidelijke keuzes over soorten, beheer en vervanging. Uniform beheer maakt onderhoud en inspecties efficiënter en helpt kosten beter te beheersen. Herplant en onderhoud worden systematisch gepland, waardoor middelen en personeel doelmatig worden ingezet. 1.4 Vergroten van transparantie en draagvlak Het bomenbeleidsplan vaststellen, want het nieuwe beleid biedt duidelijke kaders voor kap, herplant en investeringen.

De onderbouwing met data uit de nulmeting maakt besluiten voorspelbaar en uitlegbaar. Hierdoor

2

ontstaat meer draagvlak bij inwoners, initiatiefnemers en beheerders, en kunnen resultaten beter worden gemonitord en bijgestuurd. 1.5 Waarborgen van veiligheid en toekomstbestendigheid Het bomenbeleidsplan vaststellen, want goed beheerde bomen verkleinen de kans op schade en onveilige situaties. Door duidelijke regels voor kap en herplant ontstaat overzicht en voorspelbaarheid. Zo bouwen we aan een veilig, vitaal en toekomstbestendig bomenbestand voor Baarn. 1.6 Behouden van cultuurhistorische waarde en identiteit van Baarn Het bomenbeleidsplan vaststellen, want met het nieuwe beleid willen we historische lanen en groenstructuren die belangrijk zijn voor de identiteit van Baarn beschermen. Deelnemers aan de participatiebijeenkomsten benadrukten het belang van deze groene cultuurhistorie. Door dit vast te leggen in beleid blijft het karakteristieke groene beeld van Baarn behouden en versterkt. Financiële risico's Onzekerheid over financiële consequenties Het Bomenbeleidsplan Baarn 2025–2035 richt zich op beleid en keuzes voor de lange termijn. De financiële gevolgen worden pas duidelijk bij de uitwerking in het nog op te stellen Beheerplan Bomen. Daarmee is er op dit moment sprake van een financiële onzekerheid. Dit risico is beheersbaar, omdat het beheerplan de financiële onderbouwing en prioritering zal bevatten, die vervolgens via reguliere besluitvorming wordt vastgesteld.

Juridische risico's Bomen raken vaak aan ruimtelijke belangen, eigendomsgrenzen en vergunningplichtige activiteiten. Duidelijke kaders in het beleid verkleinen juridische risico’s en zorgen voor eenduidige besluitvorming bij vergunningen en bezwaarprocedures. Algemene risico's Afwijkingen bij uitvoering Het beleid is gebaseerd op de huidige stand van zaken van het bomenbestand en de nulmeting. Bij de uitvoering kunnen afwijkingen ontstaan, bijvoorbeeld doordat de technische staat van bomen slechter blijkt dan verwacht. Dit risico wordt beperkt door regelmatig monitoring en bijsturing via het beheerplan. Maatschappelijke reacties op keuzes Keuzes over kap, herplant of wijziging van boomstructuren kunnen tot vragen of weerstand leiden bij inwoners. Door goede communicatie en participatie voorafgaand aan projecten wordt draagvlak vergroot en de kans op misverstanden verkleind. De genoemde risico’s zijn aanvaardbaar gezien het maatschappelijk belang van een toekomstbestendig bomenbestand en de bijdrage die het beleid levert aan een groene, veilige en leefbare gemeente Baarn. Kosten, baten en dekking De vaststelling van het Bomenbeleidsplan Baarn 2025–2035 heeft geen directe financiële gevolgen. Het beleidsplan geeft richting aan beleid en beheer, maar bevat zelf nog geen uitvoeringskosten. De financiële consequenties worden uitgewerkt in het nieuwe Beheerplan Bomen.

In dat beheerplan worden de maatregelen en bijbehorende structurele en incidentele kosten opgenomen. Op dat moment wordt beoordeeld of de uitvoering binnen de bestaande budgetten kan plaatsvinden of dat aanpassing van de middelen noodzakelijk is.

3

Een nauwkeurige inschatting van de kosten kan pas worden gemaakt zodra het nieuwe beheerplan gereed is. Dan wordt inzichtelijk in welke gebieden vernieuwing en verbetering van het bomenbestand nodig is, en hoe dit kan worden meegenomen binnen lopende en geplande projecten. Totdat het nieuwe beheerplan beschikbaar is, blijft het bestaande Bomenbeheerplan uit 2017 van kracht. Het opstellen van het nieuwe beheerplan wordt bekostigd binnen de huidige budgetten. Aanpak / Uitvoering Na vaststelling van het Bomenbeleidsplan Baarn 2025–2035 vormt dit beleid het kader voor toekomstige keuzes over beheer, vervanging, aanplant en participatie rond bomen in de openbare ruimte. De volgende stap is het opstellen van het Beheerplan Bomen (2026), waarin de beleidslijnen worden uitgewerkt in concrete maatregelen en uitvoeringsprojecten. Daarbij worden de bomenregistratie en nulmeting geactualiseerd, prioriteiten voor behoud en verjonging bepaald, koppelingen met andere projecten gelegd en de financiële onderbouwing uitgewerkt. Duurzaamheid Het Bomenbeleidsplan Baarn 2025–2035 draagt wezenlijk bij aan de duurzaamheidsambities van de gemeente en ondersteunt de doelstelling van klimaatneutraliteit. Strategische aanplant en het behoud van grote, gezonde bomen helpen hittestress te beperken, regenwater vast te houden en CO₂ vast te leggen.

Het beleid benadrukt het belang van groeiplaatsverbetering en het behoud van kroonkwaliteit, zodat bomen hun klimaatfunctie optimaal kunnen vervullen. Bij herplant wordt gekozen voor inheemse en klimaatbestendige soorten die langer meegaan en minder onderhoud vragen, waarmee energie-, materiaal- en transportgebruik wordt beperkt. Door gericht beheer en uitbreiding van het bomenbestand ontstaat een veerkrachtig en gevarieerd groen netwerk dat de biodiversiteit versterkt en leefgebieden voor flora en fauna verbetert. Investeren in gezonde groeiplaatsen en duurzame soorten verlengt de levensduur van bomen en vermindert de herplantingskosten, waardoor zowel de ecologische als de financiële voetafdruk van de gemeente kleiner wordt. Communicatie Na vaststelling van het Bomenbeleidsplan Baarn 2025–2035 wordt het nieuwe beleid intern en extern gecommuniceerd. Het plan wordt gepubliceerd op de gemeentelijke website. Inwoners en belanghebbenden worden geïnformeerd via een persbericht en een artikel in de lokale media. Evaluatie De uitvoering van het Bomenbeleidsplan Baarn 2025–2035 wordt gemonitord en geëvalueerd via het nog op te stellen Beheerplan Bomen. Binnen de looptijd van tien jaar worden twee evaluatiemomenten gepland om de voortgang en resultaten te beoordelen.

Burgemeester en wethouders van Baarn,

4

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.R. Veldhuizen locoburgemeester

Bijlagen: 1383972 Bomenbeleidsplan Baarn 2025-2035 bijlage 1 Bomenbeleidplan Baarn 2025-2035

5