Document · PDF

1383972 Bomenbeleidsplan Baarn 2025-2035 bijlage 2 Bomenbeleidsplan presentatie

Raadsvergadering 17 december 2025, gemeente BaarnBij agendapunt: Bomenbeleidsplan Baarn 2025-20352.010 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Boombeleid Baarn 4 november 2025

Ons doel Een gezond en klimaatrobuust bomenbestand voor een leefbaar Baarn • Inzet in op het behoud van bestaande waarden en kwaliteiten • En daarbij doorontwikkeling naar een gezonde en klimaatrobuuste leefomgeving waarin bomen een cruciale rol spelen. • Bomen zijn daarbij geen doel maar een middel om gebiedsgericht en integraal aan opgaven te werken • Bomen dragen bij aan identiteit, natuur, klimaat en gezondheid.

20/11/25

Kernboodschap: Het Baarnse bomenbestand staat op een kantelpunt en vereist een integrale gebiedsgerichte aanpak Situatie: Baarn koestert zijn groene identiteit, maar de 0-meting toont een kwetsbaar bestand: veel bomen staan in verharding en 1/3 bestaat uit voor klimaatverandering kwetsbare beuken of eiken. Probleem: Zonder ingrijpen verliezen we 30% van ons bestand voor 2035 en nemen hittestress en klimaatrisico's toe. Oplossing: Wij stellen een nieuw beleid voor dat bomen inzet als middel, via (1) een gerichte gebiedsaanpak, (2) een integrale structuurvisie (incl. energietransitie) en (3) data-gestuurd beheer met een heldere groennorm.

20/11/25

Opzet beleidsplan • Beleidscontext en visie • 0-meting • Van kansen en knelpunten naar opgaven • Keuzes voor gebieden, structuren en thema’s • Planvorming • Kappen en bescherming • Beheer • Communicatie • Doorwerking

20/11/25

0-meting Klimaat, gezondheid, natuur en identiteit

Analyse huidige boombestand Boombestand geanalyseerd op: •

Boomsoorten

•

Groeiplaatsen en conditie

•

Vitaliteit

•

(Leeftijd)

•

Boomkroonbedekking

•

Ruimte in de ondergrond

20/11/25

Huidig bomenbestand, wordt gedomineerd door eiken en beuken: soorten kwetsbaar voor klimaatverandering • • • • •

>30% Beuk of Eik Passend bij historisch karakter, maar: Zeer kwetsbaar voor klimaatverandering Monocultuur kwetsbaar voor ziektes en plagen Ook andere monoculturen aanwezig

Relevantie voor u als college: Dit betekent: 1. Massale uitval: door ziekte en klimaatverandering is kans op massale uitval in korte tijd groot 2. Verlies identiteit: Villawijken en historische lanen vrijwel volledig gedomineerd door eik en beuk 3. Bestuurlijke impact: Dit leidt onvermijdelijk tot kale straten en klachten van inwoners © Arcadis 2025

20/11/25

Groeiplaatsen: Door bomen in verharding blijft kroonbedekking in 13 van de 16 wijken onder de 30%-norm

Veel bomen in verharding

weinig boomkroonbedekking Relevantie voor u als college: Dit betekent: 1. Ongezond leefklimaat: Noorden en oosten steeds meer hittestress 2. Bomen zonder potentie: Door te kleine groeiplaatsen geen groei 3. Bestuurlijke impact: We voldoen zo niet aan de Natuurherstelverordening

8 © Arcadis 2025

20/11/25

Zicht op 3 bomen is goed, veel van deze bomen zijn echter klein en niet vitaal, daardoor te weinig boomkroonbedekking

Relevantie voor u als college: Dit betekent: 1. Ongezond leefklimaat: niet vitale bomen dragen niet bij aan mentaal welzijn, biodiversiteit of schaduw 2. Bestuurlijke impact: we halen niet de doelstelling van een gezonde leefomgeving voor elke inwoner, verschillen met zuidwest Baarn enorm © Arcadis 2025

20/11/25

Vitaliteit: zonder ingrijpen verliezen we 30% van onze bomen voor 2030 • • •

2027: verlies van 106 bomen (-1,1%) 2030: verlies van 437 bomen (-4,5%) 2035: verlies van 2.268 bomen (-30,8%)

Relevantie voor u als college: Dit betekent: 1. Exploderende kosten: Voor kap, herplant en spoedonderhoud. 2. Verlies van waarde: We verliezen de volwassen bomen die de meeste koelte en waterberging bieden. 3. Bestuurlijke impact: Dit leidt onvermijdelijk tot kale straten, klachten van inwoners en het niet halen van onze eigen klimaatdoelen." Nu

2035

20/11/25

Hitte, Centrum kampt met een significant hitte eiland effect door te kort aan bomen en maaiveldgroen •

Duidelijk verschil tussen aantal bomen en een lager hitte-eiland effect

•

Duidelijk dat maaiveldgroen noodzakelijk is ofwel meer bomen in gras en beplanting in het centrum nodig

Relevantie voor u als college: Dit betekent: 1. Ongezond leefklimaat: Centrum steeds heter slecht voor mens maar ook voor bomen 2. Hoge kosten: Door hitte vragen bomen veel en structureel watergeven 3. Bestuurlijke impact: Centrum wordt minder aantrekkelijk om te wonen, winkelen en recreëren © Arcadis 2025

20/11/25

Ruimte voor bomen en energie •

Kabels, leidingen, riolering en bomen opgenomen en ruimte bepaald

•

Ruimte reserveren of kabels herschikken?

Relevantie voor u als college: Dit betekent: 1. Regie nemen: Er is nu meestal nog voldoende ruimte, reserveer die ruimte voor de toekomst (omgevingsplan) 2. Keuzes maken: Bij rode knelpunten nu al keuzes maken, in gesprek met netbeheerder of andere concessies zoals minder parkeerplaatsen of smallere wegen (1-richting) © Arcadis 2025

Conclusie: Het boombestand staat onder druk en vereist een transitie naar actieve ontwikkeling Knelpunten

Kansen

•

Bomen in verharding

•

Groeiplaatsen verbeteren

•

Kleine bomen met weinig potentie

•

Combinatie met energietransitie

•

Groeiplaatsen niet op orde

•

Soorten omvormen

•

Hittestress

•

Sturen op levensverwachting en vitaliteit

•

Sortiment niet klimaatbestendig

20/11/25

Uitwerking naar gebiedsopgave

Werk met werk maken spaart kosten en overlast Relevantie voor u als college: Dit betekent: 1. Kosten besparen: de straat gaat één keer open en kosten worden gedeeld met andere domeinen zoals wegen en energie 2. Bestuurlijke impact: Overlast wordt beperkt en eindresultaat van project is een nette weg en tegelijk een aantrekkelijke groene straat

20/11/25

Gebieden Elk gebied kent zijn eigen problematiek en aanpak, gebiedsgericht werken met groen als middel, niet als doel! Noord

Bomen dragen dus bij aan: • • • •

Klimaat Gezondheid Identiteit Natuur

Zuidwest

Centrum

Oost

20/11/25

Noord en Oost: we prioriteren grotere groeiplaatsen, gekoppeld aan groot onderhoud en de energietransitie Aanpak

Knelpunten • Bomen in verharding en kleine groeiplaats • Kleine boomsoorten • Weinig bladoppervlak • Veel hitte • Niet klimaatbestendig

Grote en groene groeiplaatsen Parkeerplaatsen als groeiplaats Diverse boomsoorten per straat Bomen niet in trottoir Groen remt snelheid Grotere en gezonde bomen Soorten klimaatbestendig

Kansen • Ruimte in ondergrond • Groot onderhoud en nieuwe energie koppelkans • Vergroenen particuliere tuinen

20/11/25

Noord en Oost Relevantie voor u als college: Dit betekent: 1. Klaar voor de toekomst: noord en oost Baarn krijgen een divers en klimaatrobuust boombestand in groeiplaatsen met potentie 2. Bestuurlijke impact: wonen in dit deel van Baarn is aantrekkelijk en gezond en waarde van huizen stijgt.

Strategisch beheer helpt bomen direct vooruit © Arcadis 2025

Groennorm dwingt het af

20/11/25

Centrum, bestrijden hittestress door vergroening en koppeling aan de mobiliteits- en energietransitie Knelpunten • Hittestress en wateroverlast • Zeer weinig bladerdek • Groeiplaatsen klein/verhard • Beperkte groene uitstraling • Weinig ondergrondse ruimte Kansen • Ruimte maken door mobiliteitstransitie • Koppelkans energietransitie, verleggen K&L • Groen op maaiveld boven K&L

Relevantie voor u als college: Dit betekent:

Aanpak • • • • •

Groen op maaiveld rond bomen Groeiplaatsen bomen vergroten en vergroenen Verleggen K&L, ruimte voor groen Op termijn auto uit de straat, ruimte voor bomen Opties op korte termijn: • Bakken met bomen • Pergola’s

1. Gezond en dynamisch centrum: bomen en groen dragen maximaal bij aan een gezond en aantrekkelijk centrum voor inwoners en ondernemers 2. Kosten: Groen is robuust en vraagt minder onderhoud 19 20/11/25

Zuidwest, We zetten in op strategisch beheer en gefaseerde omvorming naar klimaatbestendige soorten Knelpunten • Sortiment niet klimaatbestendig • Bomen met lage levensverwachting Kansen • Inzet op beheer, bomen duurzaam en lang gezond houden • Gefaseerde omvorming op basis lange termijnplan • Volgen actualiteit: CSI trees WUR

Relevantie voor u als college: Dit betekent: 1. Identiteit geborgd De kenmerkende lanen en parken van Baarn groeien mee met klimaatverandering 2. Kosten: Kosten voor omvorming worden gespreid 3. Draagvlak: we voorkomen grote uitval in 1x

Hoe kan de gefaseerde omvorming samen gaan met het behoud van de identiteit van de villawijken? © Arcadis 2025

20/11/25

Dia 20 vC1

Ook keuze opties geven? > via beheeropgave en omvorming per meest kwetsbare bomen > via beheeropgave en omvorming meest kwetsbare structuren > en??? van Alphen, Ciska; 2025-09-15T06:41:49.157

Aanpak energie en bomen Aanpak op hoofdlijnen: •

Groeiplaatsen en energie koppelkans, reserveer ruimte

•

Aan de slag met K&L, ruimte in wegprofiel maken

•

Bomen beschermen

•

Toekomstprofielen omgevingsplan:

Relevantie voor u als college: 1. Neem regie op de ondergrond, leg ruimtes vast in omgevingsplan Integraal kijken naar wat we de komende jaren willen en in beeld brengen of dat dat past of wat er nodig is om dat passend te maken © Arcadis 2025

20/11/25

Uitwerking naar structuuropgave

Hoofdboomstructuur identiteit geven • • • • •

Waar komt de structuur vandaan? Wat beschermen we daar concreet? Is dit toekomstbestendig? Hoe gaan we dit behouden, omvormen en vervangen? Uitvoeringsplan

Relevantie voor u als college: Dit betekent: 1. Identiteit beter beschermd: weten wat je beschermd voor draagvlak en effectieve aanpak 2. Historie inzichtelijk: De geschiedenis van groen in Baarn wordt leesbaarder voor inwoners en scholen © Arcadis 2025

20/11/25

•

Duidelijke historische structuren zijn niet opgenomen in de hoofdboomstructuur

•

Er is geen duidelijke connectie tussen de boomstructuur en het overige groen

20/11/25

Nu voldoende ruimte in de ondergrond van de hoofdboomstructuur

20/11/25

In de Hoofdstructuur krijgt de boom altijd prioriteit boven kabels en leidingen; dit vraagt om "kleur bekennen’’ • Meestal past het nu: ruimte vastleggen • Als het niet past: • Eerst kijken naar verleggen K&L • Dan zoeken naar ruimte op privaat vC1 gebied • Dan pas concessies aan groeiplaatsen • Bomen wijken hier nooit voor energie Relevantie voor u als college: Dit betekent: 1. Kosten: De boomhoofdstructuur is zo belangrijk dat we in voorkomende gevallen bereid zijn te investeren in het maken van ruimte 2. Regie op ondergrond: Door ruimtes hard te reserveren borgen we deze ruimte voor de toekomst

20/11/25

Dia 26 vC1

Hoe ga je dit borgen? Wat is de eerste stap? van Alphen, Ciska; 2025-09-15T07:11:54.594

Te ontwikkelen Hoofdstructuur • Als je dit beleidsmatig wilt: kleur bekennen • Nu geen ruimte, keuzes maken • Energie zou kunnen maar zal vC1 mogelijk ten koste gaan van bomen • Ruimtes hier zeker reserveren

Relevantie voor u als college: Dit betekent: 1. Kosten: Het versterken van de boomhoofdstructuur is alleen mogelijk als we willen investeren in nieuwe straatprofielen anders gaat dat niet lukken 2. Bestuurlijk: Het ontwikkelen van de boomhoofdstructuur vraagt om een andere kijk op mobiliteit en de ruimte daarvoor: lokaal minder parkeren, smallere wegen met 1-richting © Arcadis 2025

20/11/25

Dia 27 vC1

Welke keuzes zijn dit dan?

vC1 0

Versmallen van de weg?

van Alphen, Ciska; 2025-09-15T07:09:53.961 van Alphen, Ciska; 2025-09-15T07:10:10.451

• •

Hoofdboomstructuur vraagt anders denken Vitaliteit, bomen in verharding, ook reguliere straten kunnen anders worden ingericht

20/11/25

Doorkijk naar beheerplan

Strategisch beheer: We stappen over op datagestuurd, strategisch beheer gericht op vitaliteit •

Basis is de veiligheidscontrole, werken met data

•

Maatwerk per gebied

•

Beheer ondersteund het beleid, gericht werken aan vitaliteit, meer boomkroonbedekking en bomen in groen

•

Strategisch beheer kan ook zijn: • •

''Eenmalige'' of periodieke grote ingrepen in groeiplaatsen Vergroten groeiplaatsen

Relevantie voor u als college: Dit betekent: 1. Kosten: We investeren via gericht beheer extra in de vitaliteit van ons boombestand, we voorkomen zo grote eenmalige kosten in vervanging 2. Draagvlak: we beheren op basis van data en kaarten en kunnen dat beter uitleggen 3. Bestuurlijk: we investeren gericht in de minst gezonde buurten en leveren maatwerk

20/11/25

Implementatie/borging

We verankeren de ambitie in een concrete Groennorm: "30% kroonbedekking" en "zicht op 3 gezonde bomen" We normeren op volgroeide boom in een volwaardige groeiplaats

Voor elk huishouden zicht op 3 gezonde bomen

Direct 30% waar het nu al kan, altijd 5% vooruit in een project

Relevantie voor u als college: Dit betekent: 1. Borging: We maken ons groenbeleid gelijkwaardig aan ander beleid door ook voor groen te werken met normen (net als bv de parkeernorm) 2. Sturen op opgaven: Vanuit de 0meting en norm werken we op die plekken waar we de meeste impact maken 3. Bestuurlijk: we laten zien dat we groen zeer serieus nemen en het als middel inzetten voor een gezond Baarn in brede zin. 20/11/25

Doorkijk naar uitvoeringsplan

Uitvoeringsagenda We operationaliseren het beleid in een concreet uitvoeringsprogramma met planning en begroting • Beleid minus 0-meting is de opgave, maak hier projecten van! • Maak een planning en begroting en onderbouw met data • Groenprogramma kan helpen de langjarige financiering te borgen • Groennorm uitwerken • En daadwerkelijk bomen planten!

20/11/25

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16262235/1