1342734 Programmabegroting 2026 rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

1342734

Onderwerp

Programmabegroting 2026

Besluit in raad

30 oktober 2025

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Prakke

Naam steller

Gamze Alpaslan

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. De Programmabegroting 2026- 2029 vast te stellen. 2. Het Meerjarig Investeringsplan (MIP) vast te stellen. Samenvatting van het voorstel Op 2 juli 2025 is de Perspectiefnota 2026 in de gemeenteraad vastgesteld. De Perspectiefnota bevat de (financiële) kaders die worden gebruikt bij het opstellen van de Programmabegroting 2026-2029. Het beleidsinhoudelijke uitgangspunt is het lopende beleid vastgelegd in de meerjarenbegroting 2025-2028 en de Perspectiefnota 2026 opgenomen nieuwe impulsen en maatregelen voor het terugdringen van het tekort. Het financiële startpunt voor de Programmabegroting 2026-2029 is de Programmabegroting 2025-2026. De jaarschijven 2026 tot en met 2029 worden overgenomen en aangevuld met de volgende financiële wijzigingen: 1. Tussentijdse besluitvorming; 2. Verwerking van de Perspectiefnota 2026; 3. Verwerking wijzigingen na de Perspectiefnota 2026 waaronder de meicirculaire; 4. Structurele doorwerkingen uit jaarrekening 2024 en Tussenrapportage 2025 en overige autonome ontwikkelingen; 5. De financiële effecten van de in de raad van 28 mei 2025 en 2 juli 2025 aangenomen moties, respectievelijk Stoppen met planvorming Cultuurhuis/Brinkhuis en Deltaplan starterswoningen; 6. Het in de jaren 2026 en 2027 opnemen van een risicobuffer ombuigingen van € 0,4 miljoen; 7.

Het ramen van een structurele risicostelpost indexering van € 0,25 miljoen.. Het begrotingssaldo is in 2026 structureel sluitend. De Programmabegroting voldoet hiermee aan de financiële criteria die de toezichthouder stelt. Begrotingssubsidies In de begroting zijn subsidies opgenomen die slechts aan 1 partij worden verstrekt, de zogenaamde begrotingspostsubsidies. In juli 2025 heeft de Raad van State geoordeeld dat ook bij begrotingssubsidies gelijke kansen moeten worden geboden, tenzij op basis van objectieve, toetsbare en redelijke criteria kan worden aangetoond dat voor de activiteiten waarvoor de subsidie wordt verstrekt slechts één serieuze gegadigde is. Dit gemotiveerde voornemen moet minimaal 8 weken van te voren gepubliceerd worden, zodat andere belanghebbenden daar kennis van kunnen nemen. In 2026 wordt deze uitspraak geïmplementeerd. Aanleiding

1

Tijdens de raadsvergadering van 2 juli jl. heeft de raad de Perspectiefnota 2026 vastgesteld. Hiermee heeft de raad een besluit genomen over de financiële en inhoudelijke uitgangspunten en ambities voor de begrotingsperiode 2026-2029. In de begroting 2026 zijn deze uitgangspunten verwerkt. Bij deze Programmabegroting 2026 is, net als in de begroting 2025, gewerkt aan verdere professionalisering. De scherpte in keuzes worden zichtbaarder doordat we het accent vooral leggen op de onderwerpen die nieuw zijn ten opzichte van voorgaande begrotingen. Waarbij we streven naar een gezonde balans tussen ambities voor Baarn en uitvoeringskracht. Van het begrotingsboekwerk treft u geen door de vormgever opgemaakte versie aan. Enerzijds wordt hierdoor een deel van de ombuigingstaakstelling op bedrijfsvoering ingevuld. Anderzijds geeft het ook ruimte om de mogelijkheden van de huidige applicatie waarmee de Planning en Control documenten worden vervaardigd en vervolgens digitaal gepubliceerd, in grotere mate te gaan benutten. Beoogd effect De begroting geeft inzicht in de ontwikkeling van de financiële positie in de komende jaren. Ook komt naar voren dat de ombuigingen waartoe bij de Perspectiefnota 2026 is besloten noodzakelijk zijn voor het behouden van het structurele evenwicht. Met deze begroting beschikt de raad over een kaderstellend document.

Uitgangspunt is een duurzame, reële en structureel sluitende begroting voor de jaren 2026 en 2027. In verband daarmee zijn risicobuffers in de exploitatiebegroting opgenomen. Daarnaast stellen wij voor de financiële ruimte als gevolg van de positieve begrotingssaldi beschikbaar te houden voor de nieuwe raad. Zo is er ruimte voor nieuw beleid en wordt voorkomen dat er een extra bezuinigingsronde moet worden ingezet bij financiële tegenslagen. Het is noodzakelijk dat het door de raad vastgestelde bedrag aan structurele ombuigingen volledig wordt gerealiseerd. Argumenten Ad 1: De Programmabegroting 2026- 2029 vast te stellen. Voor het opstellen van de Programmabegroting is de perspectiefnota en meicirculaire als uitgangspunt genomen. Alle begrotingsjaren zijn structureel sluitend. • In deze begroting is uitvoering gegeven aan de motie "Stoppen planvorming Cultuurhuis-Brinkhuis" die op 28 mei 2025 door de raad is aangenomen. De investeringsbedragen van beide projecten en de daarmee gemoeide rente- en afschrijvingslasten (kapitaallasten) zijn niet in deze begroting opgenomen. Dit leidt vanaf 2028 tot een daling van de kapitaallasten met ruim € 0,5 miljoen en vanaf 2029 met ruim € 1 miljoen structureel. Vanaf 2030 neemt dit toe naar € 1,3 miljoen. Het voordelig financieel effect is in deze begroting niet voor andere zaken ingezet.

Voor bijvoorbeeld groot onderhoud van beide gebouwen is budget nodig wat nog niet in de begroting is geraamd. Daarvoor kan de vrijvallende ruimte worden ingezet. • Uitgangspunt is dat het volledige bedrag aan ombuigingen wordt gerealiseerd, maar bij tegenvallende resultaten zullen alternatieve dekkingsmaatregelen genomen moeten worden. Voor diverse ombuigingsmaatregelen, waaronder bewonersparticipatie, beeldkwaliteit openbare ruimte en PIT Baarn is duidelijk dat het lastig wordt deze met ingang van 2026 al voor het volledige bedrag in te vullen. Daarom is in deze begroting in de jaren 2026 en 2027 een risicobuffer van € 0,4 miljoen opgenomen. Vertraagde invulling van ombuigingen leidt daardoor niet meteen tot financiële problemen en er is tijd om door alternatieven alsnog de noodzakelijke ombuigingsdoelstellingen te halen. • Daarnaast is een structurele stelpost opgenomen van € 0,25 miljoen om eventuele knelpunten op het gebied van indexering op basis van al afgesloten contracten te kunnen oplossen. Ad 2: Het Meerjarig Investeringsplan (MIP) vast te stellen.

2

Het meerjareninvesteringplan (MIP) is voor deze begroting opnieuw geactualiseerd. Voor het jaar 2026 is een totaalbedrag aan investeringen geraamd van € 16,4 miljoen. Dit betreft vooral investeringen in de openbare ruimte, onderwijshuisvesting en verduurzaming. Artikel 5 van de financiële verordening van de gemeente Baarn bepaalt, dat de raad bij de begrotingsbehandeling aangeeft van welke nieuwe investeringen 2026 hij op een later tijdstip een apart voorstel voor autorisatie van het investeringsbudget wil ontvangen. De overige nieuwe investeringen worden bij de begrotingsbehandeling met het vaststellen geautoriseerd. Financiële risico's Hoewel de uitkomst van de begroting positief oogt, is voorzichtigheid geboden vanwege meerdere financiële risico’s en onzekerheden. Het huidige positieve saldo geeft een beeld van stabiliteit, maar is kwetsbaar door structurele risico’s zoals het volume van de ingeboekte ombuigingen, de onzekerheid over volledige invulling daarvan, de korting op het gemeentefonds, hoge investeringsdruk, stijgende lasten en ingeboekte taakstellingen op jeugdzorg. De incidentele en ook structurele risico's zijn verwoord in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing van de voorliggende begroting. Kosten, baten en dekking De meerjarenbegroting 2026-2029 is structureel sluitend.

Waarbij wordt aangetekend dat de ombuigingen, oplopend tot een bedrag van € 2,8 miljoen in 2029 hier in zijn verwerkt. Ook is het financieel effect van het stoppen van de planvorming Cultuurhuis/Brinkhuis in deze begroting zichtbaar gemaakt. De ombuigingen zijn concreet benoemd en verwerkt in de desbetreffende begrotingsposten. Aanpak / Uitvoering Nadat de raad de begroting heeft vastgesteld zal deze toegezonden worden naar de Provincie Utrecht, als onze toezichthouder. Deze begroting dient uiterlijk 15 november 2025 in het bezit te zijn van de Provincie. Duurzaamheid Niet van toepassing Communicatie Na besluitvorming van het college wordt de begroting gepubliceerd via https://baarn.begrotingsapp.nl, een persbericht en een infographic voor onze inwoners. Evaluatie Niet van toepassing

Burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

3

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 1342734 Programmabegroting 2026 bijlage 1 Programmabegroting 2026-2029

4