Document · PDF

1342734 Programmabegroting 2026 Reactie Centrum Baarn - Stichting Escher in Baarn

Raadsvergadering 30 oktober 2025, gemeente BaarnBij agendapunt: Programmabegroting 20261.516 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Centrum Baarn

Coöperatieve Vereniging Centrum Ondernemers Baarn Coöperatieve • info@centrumbaarn Vereniging Centrum • PostbusOndernemers 767, 3740 ATBaarn Baarn• •info@centrumbaarn kvk 57453039 • NL67RABO0308450604 • Postbus 767, 3740 AT Baarn • kv

Geachte gemeenteraadsleden en steunfractieraadsleden,

Tijdens de presentatie van onze gezamenlijke Escherplannen op maandag 22 september is door diverse van u gevraagd om nadere toelichting op de planning, de beoogde resultaten en het maatschappelijk rendement van de voorgestelde aanpak. In dit document vindt u een overzicht van de gevraagde informatie. We hopen hiermee helderheid te bieden over wat we willen bereiken, hoe we dat willen doen, en welke maatschappelijke waarde we daarmee creëren. Escher in Baarn: Van inspiratie tot bestemming Namens Stichting Escher in Baarn, de Coöperatie Ondernemers Centrum Baarn en de kwartiermaker Escher in Baarn presenteren wij u hierbij het plan voor Escher in Baarn: een integraal, realistisch en toekomstgericht programma om Baarn nationaal en internationaal te proﬁleren als hét Escher-dorp van Nederland. Dit document schetst de achtergrond van het project, de wens vanuit de Baarnse samenleving, de inhoud van het plan, de uitwerking over een periode van drie jaar, en het bijbehorende verzoek aan de gemeenteraad voor een ﬁnanciële bijdrage. Achtergrond De wereldberoemde graﬁcus Maurits Cornelis Escher woonde en werkte bijna dertig jaar in Baarn. Hier vond hij de inspiratie voor een groot deel van zijn oeuvre. Tot op de dag van vandaag is die band met Escher in Baarn nog zichtbaar.

Denk aan de zijn woonhuizen, op Escher gebaseerde kunst op de rotonde bij Kasteel Groeneveld, de etsen in de trouwzaal van het gemeentehuis, of de karakteristieke pilaren in het Baarns Lyceum. Baarn als toekomstig Escher-dorp – een langgekoesterde wens In Baarn leeft al jarenlang de wens om Escher en zijn erfgoed steviger te verankeren in het lokale én culturele DNA van het dorp. Vergelijkbaar met hoe Nuenen is uitgegroeid tot het Van Gogh-dorp, is de ambitie om Baarn te proﬁleren als de woonplaats én inspiratiebron van Escher. Sinds 2017 hebben diverse partijen, waaronder Coöperatie van Centrumondernemers, Theater de Speeldoos, Stichting Culturele Evenementen en de gemeente Baarn, gewerkt aan deze ambitie. In 2020 leidde dit tot de oprichting van de Stichting Escher in Baarn, die namens alle betrokkenen het voortouw heeft genomen. Een eerdere poging om deze ambitie te realiseren met een Escher-app liep om diverse redenen vast en strandde in de coronapandemie.

-1-

Centrum Baarn

Er is nu een nieuw momentum. Voor het eerst ligt er een samenhangend en breed gedragen plan op tafel dat warm is ontvangen door zowel de samenleving in Baarn (waaronder de ondernemers, het Baarns Lyceum, Historische Kring Baarn en Omthuis) als de nieuwe eigenaren van de Escher-auteursrechten. De tijd is rijp om dit unieke project daadwerkelijk te realiseren. Het plan: Escher zichtbaar en beleefbaar in Baarn Het plan richt zich op twee hoofdambities: 1. Het zichtbaar en beleefbaar maken van Escher in Baarn, via een Escher-ankerplaats in het centrum en een ‘openluchtmuseum’ van bestaande en nieuwe Escher-erfgoedlocaties (Eschermonumenten) 2. De verbinding met de inwoners van Baarn, door middel van educatie, participatie en culturele programmering zoals een jaarlijks festival en een Escher-prijs. Zo ontstaat een veelzijdig programma dat Baarn cultureel versterkt, de lokale economie stimuleert en het toerisme bevordert.

Verzoek aan de gemeenteraad Om dit plan mogelijk te maken, doen wij een beroep op de gemeente Baarn voor een jaarlijkse investering van €100.000 in 2026, 2027 en 2028. Deze bijdrage stelt ons in staat om: • De organisatie professioneel in te richten • Een solide sponsorstrategie te implementeren • Fysieke voorzieningen en culturele programma’s te realiseren • De betrokkenheid van inwoners te vergroten • De economische en culturele waarde van Escher duurzaam te verankeren in Baarn • Na deze driejarige opstartfase is het programma vanaf 2029 zelfstandig voort te zetten op basis van verworven fondsen, sponsoring en eigen inkomsten. Uitwerking: driejarige fasering richting zelfstandigheid De uitvoering van het programma wordt gefaseerd verspreid over drie jaar. De planning is indicatief en biedt ruimte voor ﬂexibiliteit: wanneer kansen zich voordoen om onderdelen te vervroegen, zullen deze worden benut; indien nodig kunnen activiteiten ook worden verschoven. Overeind blijft dat het volledige Escher-programma binnen deze periode van drie jaar gerealiseerd is. Reeds gerealiseerd in 2025: • Lancering van de Baarnse Escher Prijs voor graﬁsche kunsten • Fietstocht langs Escher-locaties in Baarn

-2-

Centrum Baarn

2026: • Sponsorstrategie en fondsenwerving • Convenant met lokale en provinciale partners • Oﬃciële samenwerking met eigenaar auteursrechten Escher • Start project met drie Escher-trafohuisjes • Eerste muurschilderingen (murals) in centrum en wijken • Escher-educatie op álle basisscholen • Eerste Escher Fundraising Diner 2027: • Informatieborden bij alle Escher-monumenten in Baarn • Uitbreiding van Escher-trafohuisjes naar wijken • Escher-educatie op álle middelbare scholen • Escher wandelapp • Pilot editie van de Baarnsche Escher Dagen. 2028: • Opening van een vaste Escher-ankerplaats in het centrum • Aanleg van een Escher-wandelpad in de Pekingtuin • Realisatie van Escher-kunstwerken langs de doorﬁetsroute Amersfoort–Hilversum

Eﬀect: Culturele aantrekkingskracht en toeristische meerwaarde Het programma Escher in Baarn is ontworpen om Baarn nationaal en internationaal te positioneren als hét Escher-dorp van Nederland. Op basis van vergelijkbare benchmarks uit culturele erfgoedprojecten wordt een substantiële toename in bezoekersaantallen verwacht: • Escher-ankerplaats: circa 25.000 bezoekers per jaar. • Buitenprogramma (wandel- en ﬁetsroutes, murals, trafohuisjes): een factor drie daarvan, dus circa 75.000 bezoekers per jaar. Deze bezoekers zijn te onderscheiden in drie doelgroepen: 1. Lokale en regionale bezoekers: inwoners van Baarn en omliggende gemeenten die het programma regelmatig bezoeken. 2. Recreatieve toeristen: mensen die al in de regio verblijven voor bijvoorbeeld ﬁets- of wandelvakanties en hun verblijf verlengen door het Escher-aanbod. 3. Escher-toeristen: bezoekers die speciﬁek naar Baarn komen vanwege de culturele programmering en het erfgoed van Escher. Deze toename in bezoekersaantallen draagt direct bij aan de levendigheid van het centrum, versterkt de culturele infrastructuur en vergroot de zichtbaarheid van Baarn als culturele bestemming.

-3-

Centrum Baarn

Maatschappelijke impact: Lokale economie, werkgelegenheid en sociale cohesie Het integrale Escher-programma in Baarn is meer dan een cultureel eerbetoon. Het is een strategische investering in de maatschappelijke en economische vitaliteit van de gemeente. De verwachte bezoekersstroom en de structurele activiteiten rondom Escher zorgen voor een brede impact: Economische impuls • Indirecte economische eﬀecten: een toename van bezoekers leidt tot extra vraag bij omliggende toeristische attracties, horecagelegenheden, verblijfaccommodaties en aanbieders van recreatief aanbod, wat de lokale economie verder versterkt. • Gemiddelde besteding per toerist/ recreant is €72 per dag. Totale extra bestedingen: bij 75.000 bezoekers komt dit neer op circa € 5,4 miljoen per jaar. • Werkgelegenheid: per €100.000 aan extra bestedingen ontstaat gemiddeld 1 FTE in de toeristische sector. Dit betekent potentieel zo’n 54 nieuwe banen in Baarn en omgeving. (Bron: Toerisme; bestedingen, nationale rekeningen CBS, 2024)

Maatschappelijk rendement: Culturele initiatieven zoals dit programma dragen bij aan een levendige, inclusieve en verbonden samenleving. • Vrijwilligersnetwerk: het programma biedt ruimte aan tientallen, zo niet honderden, vrijwilligers, van gidsen tot festivalmedewerkers, wat de sociale betrokkenheid vergroot. • Educatie en participatie: door structurele samenwerking met basisscholen, middelbare scholen en lokale verenigingen wordt Escher verankerd in het collectieve geheugen van Baarn. Zijn werk vormt een inspirerende basis voor lessen over kunst, wiskunde, perspectief en verbeelding. • Gemeenschapszin: bewoners worden actief betrokken bij de inrichting van Escher-locaties, het festival en de Escher Prijs, wat leidt tot trots en eigenaarschap. • Creatieve ontwikkeling: deelname aan kunst en cultuur stimuleert verbeeldingskracht, reﬂectie en persoonlijke groei ― bij jong en oud. • Inclusie en verbinding: culturele activiteiten brengen mensen van verschillende achtergronden samen en bevorderen onderling begrip. • Zingeving en welzijn: kunst biedt ruimte voor expressie, dialoog en emotionele verwerking, wat bijdraagt aan mentaal welzijn.

-4-

Centrum Baarn

Duurzame verankering De combinatie van economische groei, culturele verrijking en sociale betrokkenheid zorgt ervoor dat Escher in Baarn niet alleen een toeristisch project is, maar een duurzaam programma dat de identiteit van Baarn versterkt en toekomstbestendig maakt. Door Escher zichtbaar te maken opent Baarn de deur naar nieuwe publieksgroepen, educatieve kansen, media-aandacht en talentontwikkeling. Slotwoord Baarn heeft alles in huis om uit te groeien tot hét Escher-dorp van Nederland – een culturele bestemming met internationale uitstraling. Die ambitie leeft al jaren breed in de gemeenschap. De plannen liggen klaar. De betrokkenheid is groot. De timing is perfect. Wij vragen u als gemeenteraad om deze unieke kans te benutten en samen met ons te investeren in de toekomst van Escher in Baarn. Met vriendelijke groet, Jan de Weijer, voorzitter coöperatieve vereniging centrumondernemers Baarn Irene van Kaam, voorzitter Stichting Escher in Baarn Haro Valkenburg, kwartiermaker Escher In bijlage vindt u de presentatie van het programma

-5-

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16058179/3