1334818 Maatregelen Laanstraat rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

1334818

Onderwerp

Maatregelen Laanstraat naar aanleiding van handhavingspilot

Besluit in raad

24 september 2025

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Eijbaard

Naam steller

Cornelis van Bemmel

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. Het college opdracht te geven onderstaande maatregelen uit te werken die de overlast van verkeer op de Laanstraat moeten tegengaan: • permanent afsluiten van de dwarsverbindingen • beperkte en gecontroleerde toegang tot de Laanstraat via één toegangsweg • opheffen van de bestaande fietsverboden op de Laanstraat Samenvatting van het voorstel Van maart 2024 tot en met februari 2025 is er een pilot uitgevoerd om overlast door gemotoriseerd verkeer en fietsers in de winkelstraat tegen te gaan met meer toezicht en handhaving van de regels. Ook werd er extra gelet op het parkeren en was er aandacht voor het juist stallen van de fiets en de gereden snelheid op de twee doorsteken van de Laanstraat (Mollerusstraat-Oranjestraat en Teding van Berkhoutstraat-Spoorstraat). De resultaten van deze pilot zijn geanalyseerd op basis van verkeersmetingen, gegevens van handhaving en ervaringen van winkeliers en inwoners. De conclusie is dat de pilot niet heeft opgebracht wat ervan verwacht werd. Uit de respons op de online enquête blijkt dat er nog altijd overlast ervaren wordt van verkeer op de Laanstraat. De extra handhaving heeft niet bijgedragen aan een verbetering van de verkeersveiligheid en -overlast. Het is daarom nodig om extra maatregelen te nemen en daarmee over te gaan tot afsluiting van het voetgangersgebied voor autoverkeer.

Het college gaat de volgende maatregelen uitwerken: • permanent afsluiten van de dwarsverbindingen • beperkte en gecontroleerde toegang tot de Laanstraat via één toegangsweg • opheffen van de bestaande fietsverboden op de Laanstraat Aanleiding In het kader van het (re-)vitaliseren van het centrum met als doel om meer bezoekers aan te trekken, is in 2016 een verkeerskundig onderzoek centrum Baarn uitgevoerd als onderdeel van de herinrichtingsplannen van de Laanstraat en de Brinkstraat. Bij de behandeling van het voorstel voor de herinrichting van de Laanstraat op 21 december 2016 is door de raad besloten om de Laanstraat bij alle toegangswegen volledig af te sluiten voor alle verkeer door bedienbare paaltjes en de Laanstraat alleen toegankelijk te maken tijdens de ingestelde laad- en lostijden. Op 19 december 2017 is het verkeersbesluit gepubliceerd over de herinrichting van de Laanstraat. Op 3 juli 2018 is dit verkeersbesluit op basis van de vele ingediende bezwaren weer ingetrokken.

1

In juni 2021 heeft het college toegezegd om mogelijkheden in kaart te brengen waarmee de overlast teruggedrongen kan worden. In 2022 hebben is een onderzoek naar een Verkeerscirculatieplan (VCP) centrum uitgevoerd. De in dit VCP voorgestelde maatregel om de doorsteken van de Laanstraat af te sluiten, stuitte op bezwaren van bewoners en ondernemers. Het college heeft daarom ingezet op een pilot met extra handhaving. Meer toezicht en handhaving van de regels moest overlast door gemotoriseerd verkeer en fietsers in de winkelstraat tegengaan. Ook werd er extra gelet op het parkeren en er was aandacht voor het juist stallen van de fiets en de gereden snelheid op de zogenoemde 'doorsteekjes'. Deze eenjarige pilot is gestart in maart 2024. De pilot is inmiddels beëindigd en heeft inzicht over de effectiviteit van de handhavingspilot en de genomen aanvullende maatregelen opgeleverd. Effectmeting van de maatregelen Verkeersmetingen In december 2022 en in januari 2025 zijn verkeerstellingen en snelheidsmetingen uitgevoerd. Er zijn weinig verschillen tussen deze metingen. Waar al sprake is van een afname van verkeer, is deze beperkt en daarom niet toe te schrijven aan de pilot of welke ontwikkelingen dan ook. Ook voor de snelheden is er geen sprake van wezenlijke veranderingen, behalve in de Spoorstraat. Handhaving Vanaf maart 2024 zijn extra handhavers ingehuurd.

Omdat zij nog niet beëdigd waren, konden zij pas vanaf eind juni zelfstandig en bevoegd handhaven. De eigen en ingehuurde boa’s hebben meerdere dagen per week, en indien mogelijk dagelijks, te voet toezicht gehouden in het centrumgebied. Na een periode van eerst waarschuwen, zijn de boa's na de zomerperiode overgegaan op direct bekeuren bij een overtreding. De handhavingsrapportage laat zien dat er vooral gewaarschuwd en bekeurd is voor foutparkeren. Verder constateerden de boa's dat vooral jeugdige fietsers voortijdig afstappen, voordat een boa ze op het fietsen kan aanspreken. Door af en toe in burgerkleding aanwezig te zijn, bleek dit probleem minder. Fietsparkeren Zoals in de raadsinformatiebrief over de voortgang is gemeld, is er geen aanleiding geweest om voorafgaand aan de handhavingspilot extra fietsenrekken toe te voegen op of in de nabijheid van de Laanstraat. Inwoners en ondernemers enquête Inwoners en ondernemers zijn gevraagd om online te reageren op een aantal vragen. Samengevat geven bewoners en ondernemers aan dat zij weinig gezien en gemerkt hebben van de inzet van de extra boa's. Maar liefst 87% van de respondenten geeft aan dat de extra handhaving niet heeft bijgedragen aan een verbetering van de verkeersveiligheid en -overlast. Slechts een klein deel geeft aan een positief effect van de handhaving te ervaren.

Bevindingen De verkeerstellingen laten geen wezenlijk verschil zien tussen het aantal motorvoertuigen dat gebruik maakt van de dwarsverbindingen (Teding van Berkhoutstraat-Spoorstraat en Mollerusstraat-Oranjestraat) voor of na de pilot. Dit was ook niet te verwachten omdat deze dwarsverbinding ook tijdens de pilot gewoon gebruikt kon blijven. De aantallen voertuigen die er gebruik van maken, zijn niet van een dusdanige omvang dat deze de leefbaarheid van het woongebied nadelig beïnvloeden, maar voor een winkelstraat kan het wel als storend worden ervaren. Wel is er met name op de Spoorstraat een afname van de gereden snelheid. Ook is de conclusie dat er nog steeds fietsers door de Laanstraat rijden op de plekken en momenten dat dit verboden is. Veel respondenten geven aan hier overlast van te ervaren. Vooral elektrische fietsen en fatbikes en de bijkomende rijsnelheid worden genoemd als bron van overlast. Zichtbaar aanwezige handhaving heeft enig effect op het fietsgedrag, omdat veel fietsers afstappen zodra ze handhaving zien. Wel wordt duidelijk overlast van fietsers ervaren als er geen handhaving zichtbaar aanwezig is.

2

Ook het parkeren in de Laanstraat, verkeerd parkeren binnen de blauwe zone en de aanwezigheid van gemotoriseerd verkeer over de dwarsverbindingen zorgt voor veel ergernis bij de respondenten. Conclusie De tijdens de pilot genomen maatregelen hebben zeer beperkt effect gehad. Er is nog steeds sprake van overlast van fietsers in de Laanstraat, overlast van de aanwezigheid van auto's op de dwarsverbindingen en overlast van onjuist parkeergedrag in de blauwe zone. Doordat de pilot met inzet van extra handhaving weinig effect heeft gehad, is het nodig om andere maatregelen te treffen die de overlast van verkeer op de Laanstraat moeten tegengaan. Maatregelen Na opdracht van van de raad gaat het college de volgende maatregelen uitwerken: • permanent afsluiten van de dwarsverbindingen • beperkte en gecontroleerde toegang tot de Laanstraat via één toegangsweg • opheffen van de bestaande fietsverboden op de Laanstraat Deze maatregelen zijn de best haalbare en hebben het meeste effect. Ook doen deze maatregelen het meeste recht aan de Laanstraat als winkelgebied en als Levendig centrum.

Beoogd effect Het afsluiten van de doorsteken in combinatie met het opheffen van de bestaande fietsverboden en het invoeren van beperkte en gecontroleerde toegang tot de Laanstraat tijdens venstertijden biedt een goede oplossing voor de irritaties en overlast die inwoners en ondernemers ervaren door het verkeersgedrag op de Laanstraat en de zogenaamde doorsteken. Argumenten 1.1 Niets doen is geen optie Zonder maatregelen blijft de huidige situatie in stand. Auto's kunnen nog altijd op de twee plekken de Laanstraat doorsteken. Bevoorrading en besteldiensten blijven aanwezig in de Laanstraat. Er blijft sprake van parkeerproblematiek in en rond de blauwe zone. De extra handhaving gedurende de pilot heeft niet kunnen bijdragen aan een prettigere beleving van het winkelgebied. De overlast door fietsers èn autoverkeer in het winkelgebied blijft bestaan. Het winkelgebied wordt daardoor niet ervaren als het nagestreefde Levendig centrum. 1.2 Permanent uitbreiden van de handhaving in en rond het winkelgebied heeft onvoldoende effect De bevindingen van de handhavingspilot laten zien dat inzet van handhaving maar beperkt effect heeft. Daarnaast betekent inzet van handhaving in het centrumgebied tot gevolg dat buiten het centrum minder handhaving plaatsvindt. Een permanente inzet van handhaving is daarom niet aan de orde als losstaande maatregel.

1.3 Permanent afsluiten van de dwarsverbindingen lost een belangrijke oorzaak van overlast door autoverkeer op de doorsteken van de Laanstraat op. Door de dwarsverbindingen af te sluiten, kan er geen verkeer meer van deze verbindingen over de Laanstraat gebruikmaken en kan dit ook geen overlast opleveren. 1.4 Permanent afsluiten van de dwarsverbindingen leidt tot een verduidelijking van de nu onduidelijke verkeerssituatie in de Laanstraat De huidige verkeerssituatie is op verschillende plekken in de Laanstraat anders. Deze verschillende regimes zorgen voor onduidelijkheid. Door de dwarsverbindingen af te sluiten, is duidelijk dat er op de gehele Laanstraat geen autoverkeer met uitzondering van bevoorradingsverkeer mogelijk is.

3

1.5 Permanent afsluiten van de dwarsverbindingen voorkomt de aanwezigheid van onnodig autoverkeer op de Laanstraat. De Spoorstraat en Oranjestraat kunnen ook via andere routes dan de dwarsverbindingen bereikt worden. Door de doorsteken fysiek af te sluiten, wordt dit onnodig autoverkeer op de Laanstraat met de bijbehorende potentiële onveiligheid en overlast voorkomen. 1.6 Het autoverkeer rondom de Amalia Astroschool wordt verminderd Door de doorsteek naar de Schoolstraat af te sluiten, zal er minder verkeer rondom de Amalia Astroschool zijn. Dit draagt bij aan een veiligere verkeerssituatie bij de Amalia Astroschool. 1.7 Overlast van autoverkeer op ongewenste momenten, onder andere bevoorrading en pakketdiensten, wordt voorkomen Door toegang tot de Laanstraat te beperken tot één toegangsweg, gebruik te maken van venstertijden en eventuele ontheffingen en deze beperkte toegang door middel van camera's te handhaven, wordt de nu ervaren overlast van het autoverkeer in de Laanstraat ten gevolge van bevoorrading en pakketdiensten voorkomen. 1.8 Overlast van fietsverkeer op de Laanstraat wordt beperkt door het toestaan van fietsverkeer op de Laanstraat Het intrekken van de bestaande fietsverboden op de Laanstraat zorgt voor een situatie waarin duidelijk is dat er op de gehele Laanstraat mag worden gefietst.

Voetgangers kunnen hier dan rekening mee houden, waardoor het over de Laanstraat fietsen minder vaak als overlast wordt ervaren. Het toestaan van fietsverkeer heeft een ook positieve impact op handhaving, omdat er niet meer hoeft te worden toegezien op het naleven van de bestaande fietsverboden. Handhaving kan zich daardoor op andere zaken richten. Door in te zetten op eigen verantwoordelijkheid om af te stappen als het druk is, is de verwachting dat ook op drukke momenten de ervaren overlast afneemt. Het uitgangspunt is "fietsers te gast", informatiecampagnes en bebording of markering op de straat moeten dit principe ondersteunen. Een andere mogelijkheid voor het beperken van de overlast door fietsverkeer op de Laanstraat is het instellen van een algeheel fietsverbod. In de huidige situatie mag er rondom de doorsteken van de Laanstraat wel gefietst worden en in de overige gedeelten moet men de fiets aan de hand meenemen. Door deze wisselende regimes zijn fietsers eerder geneigd om ook daar waar een verbod geldt toch te fietsen. Het instellen van een fietsverbod op de gehele Laanstraat, geeft duidelijkheid aan fietsers over de geldende regels. Dit zal minder overlast van fietsverkeer tot gevolg hebben. De keuze voor een algeheel fietsverbod betekent ook de noodzaak voor handhaving van de regels.

Met de beperkte handhavingscapaciteit kan niet structureel worden toegezien op het naleven van het fietsverbod. Het instellen van een algeheel fietsverbod op de Laanstraat is daarom niet wenselijk. 1.9 Er worden meer fietsparkeerplekken gerealiseerd daarmee wordt fietsverkeer op de Laanstraat beperkt Goede strategisch gelegen stallingsvoorzieningen dragen bij aan het beperken van fietsverkeer op de Laanstraat. Financiële risico's De kosten voor het uitwerken van de maatregelen kunnen hoger uitvallen dan ingeschat, waardoor het op dit moment nog resterende gedeelte van het uitvoeringsbudget voor mobiliteitsbeleid niet toereikend is. In dat geval zal een voorstel voor financiering worden voorgelegd aan de raad. Juridische risico's Het uitvoeren van camerahandhaving is aan strenge regels gebonden. Goede afstemming met het Openbaar Ministerie is noodzakelijk. Algemene risico's Verandering van regelgeving stuit per definitie op bezwaren. Dit zal, indien wordt overgegaan tot het instellen van de genoemde maatregelen, zeer nauwgezet en vooral in afstemming met belanghebbenden moeten worden gedaan.

4

Kosten, baten en dekking De uitwerking van de maatregelen zal worden gedekt uit het nog resterende gedeelte van het uitvoeringsbudget mobiliteitsbeleid. Het is nog niet inzichtelijk welke kosten ermee gemoeid zijn om de maatregelen uit te voeren. Een financiële paragraaf zal onderdeel zijn van de uitwerking van de maatregelen en voorgelegd worden aan de raad voor instemming. Aanpak / Uitvoering Na instemming van de raad zal het college starten met het uitwerken van de maatregelen. Er wordt een schetsontwerp opgesteld voor de fysieke afsluiting van de doorsteken van de Laanstraat, hierbij rekening houdend met eventuele mogelijkheden tot verfraaiing en vergroening van de buitenruimte. Ook wordt onderzocht hoe kan worden overgegaan tot camerahandhaving en waar eventueel extra fietsparkeerplekken gerealiseerd kunnen worden. In het eerste kwartaal van 2026 wordt de raad geïnformeerd over de uitgewerkte maatregelen. Daarna kan worden overgegaan tot een definitief ontwerp en uitvoering. Duurzaamheid Wandelen over de Laanstraat en het gebruik van de fiets naar het centrum wordt gestimuleerd daarmee wordt de co2 uitstoot door autoverkeer verminderd. Communicatie Zodra wordt overgegaan tot uitvoering van maatregelen, zal hierover worden gecommuniceerd in de lokale pers, op de website en de socials van de gemeente.

Evaluatie Zodra wordt overgegaan tot uitvoering van maatregelen, zal een evaluatieplan worden opgesteld om inzichtelijk te kunnen maken wat de effecten van de getroffen maatregelen zijn.

Burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell 5

burgemeester

Bijlagen: Analyse maatregelen handhavingspilot

6