1330273 Peilnota Baarn Vitaal bijlage 2 Beleidskader
Tekst van het document
Baarn
Vitaal 2.0
Visie op het sociaal domein
“HET MAAKT NIET U I T WA A R J E B E G I N T, ALS JE MAAR BEGINT” - Inwoner van Baarn bij participatiebijeenkomst Preventie en Gezondheid
Voorwoord De samenleving verandert in een hoog tempo, en daarmee veranderen ook de vragen en verwachtingen binnen het sociaal domein. In 2021 stelde de gemeenteraad de beleidsnota Baarn Vitaal vast. In het najaar van 2024 evalueerden we deze visie. Conclusie was dat de koers grotendeels goed is, maar wel bijstelling nodig heeft. .
mensen zelf of onderling kunnen oplossen. Soms kunnen inwoners worden geholpen door het eigen netwerk, mensen uit de buurt of vrijwilligers. Als dat niet genoeg is, dan is er zorg en ondersteuning. Zo kort als mogelijk, zo lang als nodig. Daarbij is belangrijk dat we ons steeds nadrukkelijk verplaatsen in het perspectief van de inwoner. De vijf principes zijn erop gericht inwoners zo goed mogelijk te bedienen. Hetzelfde geldt voor de professionals: als zij kunnen doen waar de situatie om vraagt, maakt dat ook hun werk waardevoller en bevredigender.
De samenleving heeft zich de afgelopen jaren verder ontwikkeld. Steeds meer mensen hebben zorg of ondersteuning nodig, terwijl het moeilijker wordt om voldoende personeel en middelen te vinden. Deze ontwikkelingen vragen om een andere aanpak: met meer aandacht voor preventie, vroegsignalering en nieuwe vormen van samenwerking tussen inwoners, organisaties en gemeente.
In deze visie neem ik u dan ook met trots mee in de wijze waarop we de komende jaren aan de slag gaan om Baarn vitaal te houden. Daarbij wil ik mijn grote dank uitspreken aan alle betrokken inwoners en organisaties die een bijdrage hebben geleverd aan de totstandkoming van deze visie. Hetzelfde geldt voor de ambtelijke organisatie. In voortvarende samenwerking is deze opgave opgepakt, zoals we de komende jaren nog veel zullen samenwerken. Met deze visie in de hand, zie ik dat met veel vertrouwen tegemoet.
Daarom hebben we deze visie voor het sociaal domein gebouwd op vijf principes: • Eigen kracht: we gaan uit van de eigen kracht van onze inwoners; • Preventie/Gezond leven: voorkomen is beter dan genezen; • Dichtbij: wij staan dicht bij onze inwoners; • Integraal: we werken samen om inwoners goed te ondersteunen; • Samenkracht: de kracht van samen voor elkaar zorgen, omzien naar elkaar en samen vraagstukken oppakken. Vooral het element Samenkracht is nieuw in onze visie. We beseffen dat niemand het alleen kan: inwoners niet, organisaties niet en ook de gemeente niet. Daarom is belangrijk om steeds scherp te kijken naar wat
Steven de Vries, wethouder Sociaal Domein 2
Inleiding Er verandert veel in de samenleving en ook in Baarn. We krijgen te maken met nieuwe uitdagingen, zoals dubbele vergrijzing, te weining mensen werkzaam in de zorg en beperkte finaciele middelen. Dat betekent dat we meer vragen van de inwoner. Sommige voorzieningen verdwijnen of kosten meer. Ook is de weg naar een specialist minder vanzelfsprekend. Daarom zetten we meer in op gezondheid, preventie en bewust omgaan met keuzes die u zelf kunt maken. We vragen meer eigen inzet en verantwoordelijkheid. Denk aan een eigen bijdrage of om hulp vragen in uw eigen netwerk. Tegelijk willen we dat niemand buiten de boot valt. Wie hulp nodig heeft, kan op ons rekenen.
De opbouw van het document
De zorg is van ons allemaal. Baarn Vitaal gaat over gedeeld eigenaarschap op gezondheid, welzijn en voor elkaar zorgen. Het is niet meer vanzelfsprekend dat alles geregeld wordt. We moeten samen zorgen voor een veerkrachtig en betrokken Baarn. Maar hoe doen we dat? Met wie bouwen we aan deze nieuwe samenleving? Hoe zorgen we voor een goede balans tussen vertrouwen, ondersteunen en eigen verantwoordelijkheid. Dit document beschrijft het kader voor de komende jaren voor het sociaal domein in Baarn: Baarn Vitaal. Dit kader staat niet op zichzelf, de principes komen terug in ander beleid, zoals bijvoorbeeld op het gebied van armoede, mantelzorg, de ontwikkeling van kinderen, de jeugdagenda, wonen en zorg. Ook willen we een integrale aanpak en is er een link met de omgeving waarin we leven en de cultuurvisie. In het uitvoeringsplan Baarn Vitaal staan de concrete subdoelen en activiteiten die we willen gaan realiseren komende jaren. Dit is een apart document en dient ter informatie. 3
Visie: Waar staan we voor?
4
Ontwikkelingen: Wat speelt er in de samenleving en wat zien we in onze gemeente?
7
Principes en keuzes: Wat willen we bereiken?
11
Toetsingskader: Hoe gaan we dat doen?
13
Financieel kader: Wat hebben we nodig?
14
Monitoring en Sturing Doen we de juiste dingen en doen we de juiste dingen goed?
15
Bijlagen
16
Evaluatie Baarn Vitaal 1.0
17
Terugkoppeling Bijeenkomsten
18
Routekaart
20
Visie
Waar staan we voor? Eigen kracht We gaan uit van de eigen kracht van onze inwoners. De meeste inwoners zijn heel goed in staat om voor zichzelf te zorgen en keuzes te kunnen maken.
IIn Baarn doet iedereen mee naar vermogen. Onze inwoners maken samen de samenleving. Wij geloven dat mensen goed zelf kunnen bepalen wat ze nodig hebben in hun leven en veel zelf kunnen regelen, maar je hoeft het niet alleen te doen. Samenkracht en eigen regie horen bij elkaar. Soms helpt je eigen netwerk, mensen uit de buurt of een vrijwilliger. Als dat niet genoeg is, dan is er zorg en ondersteuning. Zo kort als mogelijk, zo lang als nodig. Wij werken op een positieve en preventieve manier op alle levensgebieden. We kijken vooral naar wat iemand wél kan. Daarom heet onze visie ‘Baarn Vitaal’.
Preventie / Gezond Leven Voorkomen is beter dan genezen. Het is vaak makkelijker om een probleem te voorkomen dan om het op te lossen. We geloven in de kracht van het voorkomen van (gezondheids)problemen en faciliteren inwoners in het maken van gezonde keuzes. Gezondheid betekent zorgen voor balans in álle levensgebieden, niet alleen letten op voeding en beweging, maar ook aandacht hebben voor mentale gezondheid, sociale contacten en levensdoelen.
Bij alles wat we doen en besluiten hebben we de komende jaren vijf belangrijke principes voorop staan.
Dichtbij Wij staan dichtbij onze inwoners. Informatie, zorg en ondersteuning is toegankelijk, dichtbij hun leven en huis. Zorg of ondersteuning sluit zo beter aan bij de situatie van de inwoner en past bij wat de inwoner zelf kan. Integraal We werken samen om de inwoner goed te ondersteunen. We doen dit niet vanuit ons eigen eiland, maar kiezen voor een integrale aanpak als dat voor de inwoner helpt. We letten erop dat samenwerken niet zorgt voor extra regels en papierwerk.
4
Samenkracht (nieuw) Samenkracht is niet nieuw voor onze inwoners, maar wel in onze visie op het sociaal domein. Samenkracht gaat over de kracht van samen voor elkaar zorgen, omzien naar elkaar en samen vraagstukken oppakken. Dat doen we lokaal in onze gemeente Baarn, en regionaal waar dat waarde toevoegt of waar we het lokaal niet kunnen bieden (zoals speciaal onderwijs).
Wet en regelgeving Baarn Vitaal is gebaseerd op de wetten in het sociaal domein. Dat betekent dat we doen wat volgens de wet moet, bijvoorbeeld op het gebied van zorg, ondersteuning en werk. Daarnaast volgen we landelijke afspraken en werken we samen met andere gemeenten en organisaties in onze regio. Zo zorgen we er samen voor dat gezond leven belangrijk blijft in alles wat we doen. In Baarn Vitaal vertalen we de wetten naar handvatten voor handelen.
Onder deze principes hangen belangrijke bouwstenen. Positieve gezondheid De gemeente Baarn streeft naar gezond leven voor onze inwoners. Positieve gezondheid gaat uit van de kracht van mensen, hun veerkracht en van wat hun leven betekenisvol maakt. Dit is meetbaar gemaakt door vanuit zes eigenschappen te bekijken hoe mensen (positieve) gezondheid ervaren. In ons werk en beleid gebruiken we het kader van positieve gezondheid. Positieve gezondheid helpt ons om de focus te leggen op gezondheid in plaats van ziekte en de uitvoering en leefomgeving daarop in te richten.
Zie bijlage 3 - voor een routekaart in het sociaal domein
Inclusie In Baarn vinden we inclusie belangrijk. We willen dat iedereen mee kan doen. We streven ernaar dat alle gebouwen, activiteiten en informatie voor iedereen toegankelijk zijn — ook voor mensen met een lichamelijke of geestelijke beperking, of voor wie de Nederlandse taal moeilijk vinden. Het maakt niet uit wat je geslacht, afkomst, geloof, achtergrond of seksuele voorkeur is. Iedereen mag en kan meedoen en iets bijdragen. We volgen en geven uitvoering aan het VN verdrag Handicap (2016). We doen ons best om uitsluiting en discriminatie te voorkomen. Ook hoort ons inclusiebeleid bij het veiligheidsbeleid. Want we geloven dat je veilig voelen begint met het gevoel dat je erbij hoort. In een gemeente waar iedereen zich welkom, gehoord en beschermd voelt kun je zijn en ontwikkelen. We houden altijd rekening met de kinderrechten1 en met inwoners met verminderde basisvaardigheden. Denk aan moeite met lezen en schrijven, en digitale vaardigheden. 1
gelinked aan Child Friendly Checklist van UNICEF
5
samenkracht eigen
b ij t h dic
kra cht
In Baarn doet iedereen mee naar vermogen. Samen sterk, als het zelf even niet lukt, bieden wij passende zorg en ondersteuning met aandacht voor wat wél kan. We werken goed samen en benutten elkaars kracht. Gezond leven, voorkomen is beter dan genezen.
inte
gra al
ti e ven pre
veiligheid
wonen zorg
mantelzorg/ vrijwilligers
Gemeente Eemkracht
PIT Baarn
integrale toegang
dementie inclusieve samenleving
sport onderwijs
Ontwikkelingen
Wat speelt er in de samenleving en wat zien we in onze gemeente? De haalbaarheid en betaalbaarheid van zorg en ondersteuning staat onder druk. We zullen een groter beroep doen op de eigen verantwoordelijkheid, weerbaarheid en veerkracht van de inwoner en het netwerk.
Daarnaast wordt onze samenleving diverser. Verschillen in achtergrond, leefstijl en opvattingen worden zichtbaarder. Dit vraagt om blijvende aandacht voor inclusie en gelijke kansen. Meedoen is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Voor sommige inwoners zijn drempels om deel te nemen aan de samenleving hoog.
Maatschappelijke ontwikkelingen Het sociaal domein verandert. Inwoners wonen langer zelfstandig. Tegelijkertijd neemt het aantal ouderen toe. De vergrijzing zet door waardoor de samenstelling van onze samenleving en onze gemeente verandert. Dat geeft nieuwe vraagstukken op het gebied van wonen en zorg. Waar voorheen meerdere generaties voor elkaar konden zorgen, zijn mantelzorg, informele hulp en voorzieningen vanuit de Wmo niet altijd vanzelfsprekend meer.
Om komende jaren antwoorden te vinden met elkaar zijn er landelijke en regionale ontwikkelingen die we samen lokaal willen (moeten) oplossen. Inwoners, maatschappelijke organisaties, bedrijven, ondernemers, buurtnetwerken en gemeente zijn samen onderdeel van die beweging. Ieder vanuit een eigen rol, maar met gedeelde verantwoordelijkheid en eigenaarschap. Deze gezamenlijke inzet duiden wij als samenkracht. Dat gaat niet altijd vanzelf. De rollen veranderen, net als de verwachtingen over en weer. Overlegtafels, uitvoering en communicatie zullen we met elkaar anders gaan inrichten.
De arbeidsmarkt staat onder druk en in meerdere sectoren, waaronder zorg en welzijn, is sprake van personeelstekorten. Deze krapte maakt het lastiger om ondersteuning op tijd en op maat te organiseren. Daarnaast nemen de kosten voor zorg en ondersteuning toe. De groeiende vraag en stijgende tarieven zorgen voor druk op beschikbare middelen. We zien ook verschuivingen in de manier waarop wordt gekeken naar ondersteuning. Niet ieder probleem vraagt om professionele hulp; vaker wordt gekeken naar wat mensen zelf of met hun omgeving kunnen oplossen en/of kunnen financieren. We zullen komende jaren inzetten op slim gebruik van AI, zodat we efficiënter werken en meer tijd overhouden voor dat wat ons menselijk maakt: creativiteit, zorgzaamheid en samenwerking als antwoord op de groeiende schaarste. Preventie, vroegsignalering en het versterken van de eigen kracht krijgen daardoor een steeds grotere rol in het sociaal domein. De financiële druk neemt toe en binnen het sociaal domein is sprake van een forse bezuinigingsopgave. Het aantal inwoners dat moeite heeft om financieel rond te komen groeit. De schuldenproblematiek neemt toe en bestaanszekerheid staat voor een grotere groep mensen onder druk.
Van de gemeente wordt meer gevraagd dan alleen uitvoering. Inwoners willen ruimte en vertrouwen voor eigen initiatieven. Ze verwachten dat beleid begrijpelijk is, uitvoerbaar in de praktijk en aansluit bij wat er leeft. Het verbinden van vraag en aanbod, het ondersteunen van praktische oplossingen en het versterken van wat er al is in buurten en netwerken is komende jaren belangrijk. Daarnaast vragen de ontwikkelingen om een gezamenlijke aanpak waarbij we over instanties en domeinen denken en werken, zoals bijvoorbeeld de relatie tussen thuis, zorg en onderwijs, wonen en zorg en het effect van de leefomgeving op onze gezondheid. Zelfredzaamheid en samenkracht betekent ook: jezelf redden als er geen stroom, water of internet is, of als het verkeer stilvalt. De overheid roept mensen op om noodpakketten in huis te hebben. Maar een samenleving die samenwerkt, is sterker. We vragen inwoners om meer zelf te doen, weerbaar te zijn én om om te kijken naar anderen. Samen met bedrijven, maatschappelijke organisaties, de gemeente en de veiligheidsregio en inwoners moeten we bouwen we aan een stevig netwerk met hulppunten. De veranderingen in de samenleving zijn ook goed zichtbaar in nieuwe 7
Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (WAMS) Deze wet is in ontwikkeling. In de tussentijd handelen we, waar het kan, in de geest van deze wet. Het doel is om mensen die met meerdere problemen tegelijk te maken hebben (bijvoorbeeld schulden, geen werk, psychische problemen) beter te helpen. Het doel van WAMS is een plan, één aanspreekpunt, minder regels, betere samenwerking tussen instanties en meer grip en vertrouwen voor mensen die hulp nodig hebben.
wetten en regels. Om ons zorgstelsel ondanks krapte in personeel en financiën houdbaar te houden, vindt er een duidelijke beweging naar het sociaal domein plaats. Dit leidt tot een verschuiving van zorg uit de zorgverzekering (ZVW en WLZ) naar een grotere vraag naar ondersteuning vanuit de Wmo en een steviger beroep op ons netwerk. Deze ontwikkeling sluit aan bij landelijke akkoorden zoals het IZA en AZWA. Daarbij verandert ook de rol van de gemeente waarbij we een verschuiving zien naar een regierol, een integrale aanpak en faciliterende houding. Er ontstaan nieuwe gesprekken, overleggen en kansen, bijvoorbeeld het gesprek over de combinatie van wonen en zorg.
De hervormingsagenda jeugd en WMO De overheid wil de jeugdzorg en hulp via de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) beter maken. Er zijn zorgen over geld, wachttijden en samenwerking. Met deze hervormingsagenda spreken gemeenten, rijk en andere organisaties af: • beter samen te werken, • hulp eenvoudiger te maken, • en meer hulp dichtbij het gezin te bieden. Doel van de hervormingsagenda is goede hulp voor jongeren en volwassenen, zonder onnodige regels of kosten.
Om dit goed te regelen, moeten we niet alleen binnen onze eigen taken denken, maar juist over de grenzen van verschillende domeinen heen. Als gemeente zijn wij ook steeds meer afhankelijk van samenwerking in de regio. De taken vanuit de gemeente zijn complex, samenwerking helpt ons. We hebben niet overal zelf de volledige zeggenschap, maar delen die. Dat vraagt om een model en manier van werken die past bij het sociaal domein, flexibel is en kan meebewegen met de veranderingen in de samenleving. Zo kunnen we samen goede en passende oplossingen blijven bedenken in Baarn. Een goed voorbeeld hiervan is Eemkracht, waarbij we in de uitvoering samenwerken met de gemeenten Soest en Bunschoten. Daarnaast is gezamenlijke inkoop en afstemming met Amersfoort als centrumgemeente voor belangrijk.
Het integraal zorgakkoord en gezond leven akkoord (IZA/GALA/AZWA) In het IZA spreken zorgpartijen en de overheid af hoe de zorg in Nederland toekomstbestendig blijft. In GALA ligt de nadruk op gezond leven, voorkomen van ziekte en samenwerking in wijken. Het doel van IZA/ GALA is zorgen dat mensen langer gezond blijven, minder druk op de zorg en meer samenwerking tussen gemeenten, zorgverleners en inwoners. Wij werken samen met onze lokale partners, zoals huisartsen, en in samenwerking met Sterker Eemland en Gezond Gooi. En leggen een relatie met de omgevingsvisie en onze leefomgeving. Noot: ten tijde van het schrijven is onzeker welke gevolgen het vallen van het kabinet heeft op de akkoorden en transformatieplannen. Lokaal blijven de ambities staan.
De leefomgeving heeft direct invloed op gezondheid en welzijn. Groene, veilige en prettige plekken helpen mensen om elkaar te ontmoeten, te bewegen en zich goed te voelen. Door de plannen vanuit het sociale en fysieke domein beter te verbinden, versterken ze elkaar en ontstaat een gezonde leefomgeving. Organisaties en wetten in beweging In lijn met maatschappelijke ontwikkelingen veranderen wetten en organisaties in eenzelfde beweging. Als gemeente vertalen we deze beweging in lokale en regionale samenwerkingen naar praktische uitvoering. Dat kan in de vorm van specifieke dienstverlening, ketenaanpakken en aanbod, en zien we terug in de ontwikkelingen zoals de integrale toegang, Eemkracht en de regionale samenwerking met Amersfoort.1 1 In de routekaart speelveld sociaal domein is te zien hoe de wetten samenhangen met de organisatorische uitvoering.
Wet Integrale suïcidepreventie De Wet Integrale Suïcidepreventie treedt 1 januari 2026 in werking en helpt om zelfdoding beter te voorkomen. Hulpverleners en bepaalde instanties, zoals scholen, GGZ, de politie, mogen sneller en makkelijker informatie delen om mensen met suïcidale gedachten sneller en beter te helpen. Zo kunnen ze beter samenwerken om op tijd hulp te bieden. Informatie mag alleen gedeeld worden als dat echt nodig is om suïcide te voorkomen. Privacy blijft belangrijk en wordt zo goed mogelijk beschermd. 8
Wonen, zorg en welzijn Voor wonen, zorg en welzijn hebben we verschillende opgaven in de gemeente Baarn. Het toenemend aantal ouderen en de bijbehorende groeiende zorgvraag vraagt om aanpassingen in onze woningvoorraad. Tegelijkertijd hebben ook andere kwetsbare inwoners moeite om een woning te vinden, denk aan mensen die uitstromen uit beschermd wonen of de maatschappelijke opvang. Ook hebben we aandacht voor de startpositie en het welzijn van jongeren die willen starten op de woningmarkt. Landelijk is er sprake van krapte op de woningmarkt en tekorten in de zorgsector. Het Rijk zet in op langer thuis blijven wonen, wat de vraag nog verder vergroot met zorg- en welzijnsdiensten dichtbij. In ons Programma op wonen, zorg en welzijn leggen we vast hoe we invulling aan de opgaven geven.
Informele netwerken Komende jaren worden informele netwerken en het investeren daarin, belangrijker. Ze zijn belangrijk omdat ze mensen steun, contact en activiteiten bieden voordat er professionele hulp nodig is. Ze bieden steun, ontmoeting en hulp dicht bij huis. Het zijn plekken in de buurt waar mensen elkaar helpen of samenkomen. Daarnaast zijn de informele netwerken belangrijk als het gaat om de weerbaarheid in de samenleving te borgen. Denk aan: sportclubs, buurt- en speeltuinverenigingen, kerken of moskeeën, vrijwilligersorganisaties, buurtnetwerken, en voorzorgcirkels2. Toegang naar zorg en ondersteuning Als er meer nodig is dan kunnen inwoners terecht bij onze welzijnsorganisatie en lokaal team. In 2025 hebben we in ons gemeentehuis de integrale toegang geopend. Een fysieke plek waarbij partijen, zoals welzijn, lokaal team, het zorgloket en vluchtelingewerk en leerplicht met elkaar samenwerken voor onze inwoners op het gebied van zorg, onderwijs en welzijn. In onze integrale toegang, die we lokaal en dichtbij de inwoner organiseren, is er laagdrempelige informatie en advies en is de toegang tot onze eerstelijnszorg en ondersteuning geborgd. Zo vormt onze lokale toegang met onze welzijnsorganisatie de eerste toegang tot hulp en ondersteuning, waarbij we doen wat nodig is en vertrekken vanuit het principe van eigen regie en veerkracht.
Van beschermd wonen naar beschermd thuis De invoering van het woonplaatsbeginsel en het nieuwe verdeelmodel voor beschermd wonen is in ontwikkeling. De inwerkingtreding stond oorspronkelijk gepland voor 1 januari 2026, maar die datum blijkt niet haalbaar. De transitie ‘van beschermd wonen naar een beschermd thuis’ maakt het mogelijk dat inwoners met psychische problemen vaker thuis of in hun eigen woonplaats kunnen blijven wonen. De begeleiding wordt geboden in de eigen woning en is 24/7 beschikbaar. Hierdoor blijven de beschermd wonen plekken beschikbaar voor wie dat nodig hebben en neemt duur en omvang van de wachtlijst af.
Per 1 januari 2026 gaat Eemkracht als nieuwe uitvoeringsorganisatie van start. De gemeenten Baarn, Bunschoten en Soest willen de hulp en ondersteuning voor inwoners beter organiseren. Dat doen we samen, op een manier die dichtbij en eenvoudig is voor iedereen. We starten een nieuwe organisatie die alle taken in het sociaal domein (zie bijlage 3) uitvoert met als doel betere hulp voor inwoners, nu en in de toekomst. Deze verandering is nodig omdat gemeenten steeds meer taken krijgen. Als het gaat om beleid en de uitvoering van de wetten in het sociaal domein stemmen we af met de gemeente Soest en Bunschoten waar relevant, dichtbij en vanuit de inwoner.
BAARN
9
2 Zie pagina 11: groepen mensen om iemand heen, zoals familie, vrienden, buren of vrijwilligers. Deze mensen helpen bij dagelijkse dingen, zoals boodschappen doen, een praatje maken of meegaan naar de dokter
10
Principes en keuzes Wat willen we bereiken
De komende jaren werken we vanuit 5 duidelijke principes aan een samenleving waar iedereen kan meedoen, zoveel als hij of zij kan. De gemeente kan dit niet alleen en niet alles is nog te betalen. Met Baarn Vitaal willen we voorbereid zijn, heldere keuzes maken en richting bieden aan handelen. Dat vraagt om een andere manier van denken en doen – van inwoners, de gemeente en onze partners in het veld. Daarbij zijn de keuzes een streven waar we aan werken, wij realiseren ons dat dat niet altijd haalbaar zal zijn.
•
Eigen kracht We gaan uit van de eigen kracht van onze inwoners. De meeste inwoners zijn heel goed in staat om voor zichzelf te zorgen en voor anderen.
Met elkaar in beweging, voor een vitaal Baarn.
Inwoner • Neemt verantwoordelijkheid voor eigen keuzes en leefstijl. • Maakt gebruik van mogelijkheden om zelf oplossingen te vinden. • Vraagt om ondersteuning als het echt nodig is.
Samenkracht Samenkracht is de kracht die ontstaat als mensen samenwerken. De kracht van een gemeenschap zit in wat mensen voor elkaar betekenen. Naar elkaar omkijken, steun bieden wanneer dat nodig is en samen vraagstukken oppakken – dat vormt de basis van een sterke samenleving. In Baarn geloven we in die kracht van samen.
Organisaties en initiatiefnemers • Werken oplossingsgericht, vanuit de veerkracht, mogelijkheden en vertrouwen in de inwoner. • Bieden ondersteuning die aansluit bij wat de inwoner zelf al kan en zetten technologische innovaties en interventies in die zelfredzaamheid vergroten.
Inwoner • Draagt actief bij aan het welzijn van anderen en de buurt. • Doet mee aan initiatieven voor en door de gemeenschap. • Zoekt samenwerking met anderen bij het oplossen van vraagstukken.
Gemeente • Stimuleert beleid dat de zelfredzaamheid en bestaanszekerheid van inwoners bevordert. • Richt dienstverlening zo in dat deze uitgaat van wat inwoners wél kunnen, positieve gezondheid is de basis voor het eerste goede gesprek. • Investeert in toegankelijke informatie en tools voor zelfhulp en zelforganisatie. Zodat mensen geholpen zijn om zelf passende keuzes te maken en beter weten wat bij hen past en wat ze zelf kunnen doen. Dat kunnen kleine en grote stappen zijn.
Organisaties en initiatiefnemers • Ondersteunen en versterken bewonersinitiatieven en informele netwerken. • Werken samen met inwoners als partners • Verbinden formele en informele zorg en ondersteuning op lokaal niveau en doen mee in de brede jeugd- en ouderentafels. Gemeente • Investeert in een inclusieve samenleving met een sterke sociale basis. We richten ons daarbij op het bevorderen van informele hulp, het vergroten van vrijwilligersbetrokkenheid en het toegankelijk maken van activiteiten voor mensen in kwetsbare posities. • Faciliteert ontmoetingen, verbindt vraag en aanbod, inwoners, vrijwilligers en professionals rond maatschappelijke opgaven. • Maakt beleid samen met inwoners en partners en geeft vertrouwen
aan bewonersinitiatieven om aan de slag te gaan, bijvoorbeeld de voorzorgcirkels. Maakt gebruik van de samenkracht vanuit de regio ten behoeve van de inwoner.
11
Preventie / Gezond leven Het is vaak makkelijker om een probleem te voorkomen dan om het op te lossen. Dat geldt ook voor gezondheid. We geloven in de kracht van het voorkomen van (gezondheids)problemen – en dat begint met het stimuleren van gezonde keuzes in het dagelijks leven. Gezondheid is geen individuele verantwoordelijkheid; het is iets wat we samen doen.
Gemeente • Zorgt voor laagdrempelige toegang tot informatie en ondersteuning. • Ondersteunt lokale initiatieven en voorzieningen die nabij de inwoner zijn. • Organiseert zorg en ondersteuning zoveel mogelijk wijkgericht. • Erkent en waardeert vrijwilligers en mantelzorgers in hun rol dichtbij de inwoner.
Inwoner • Is zelf verantwoordelijk voor gezond leven. • Is bewust van bepaalde keuzes en de effecten. Maakt bewuste keuzes voor een gezond leven. • Zoekt actief naar balans op lichamelijk, mentaal en sociaal vlak.
Integraal We werken samen om te inwoner goed te ondersteunen. Vanuit de maatschappelijke opgaven zoeken we de verbinding die bijdraagt aan gerichte oplossingen voor de toekomst en gezond leven.
Organisaties en initiatiefnemers • Zetten in op preventieve benadering bij ondersteuning of zorg. • Werken domeinoverstijgend en samen in de keten aan het versterken van brede gezondheid. • Informeren en stimuleren inwoners in het maken van keuzes die bijdragen aan gezond leven.
Inwoner • Ervaart één aanspreekpunt of één plan, ondanks meerdere hulpverleners van meerdere partijen. • Krijgt zorg en/of ondersteuning die aansluit bij het totaalplaatje van zijn of haar leven. • Hoeft zijn of haar verhaal niet steeds opnieuw te vertellen.
Gemeente • Faciliteert preventieve programma’s en ketens op het gebied van fysiek, mentaal en sociaal welzijn. • Zet in op het vroeg signaleren van risico’s bij inwoners. • Zorgt voor een leefomgeving die bijdraagt aan gezond leven en uitnodigt tot meedoen, denk aan speel- en ontmoetingsplekken. • We sluiten aan bij bestaande richtlijnen, zoals de voedingsaanpak van de GGD, en vertalen die naar praktisch, zichtbaar beleid in Baarn.
Organisaties en initiatiefnemers • Werken samen vanuit één plan of aanpak per inwoner/gezin. • Zoeken elkaar op voor initiatieven die bijdragen aan een inclusieve en vitale samenleving. • Delen relevante informatie (met toestemming) voor goede afstemming. • Stellen het belang van de inwoner centraal, boven organisatorische grenzen.
Dichtbij Onze inwoners zijn beter geholpen door zorg dichtbij huis. Zo sluit de zorg of ondersteuning ook beter aan bij de situatie van de inwoner.
Gemeente • Werkt samen over beleidsdomeinen heen voor effectieve oplossingen in de leefomgeving en ondersteuning. Zoals wonen en zorg, onderwijs en zorg. • We werken samen in de toegang naar zorg met de informele netwerken, welzijn en het lokaal team. • Stimuleert en faciliteert samenwerking tussen verschillende organisaties door overlegtafels. • Zorgt voor regie en samenhang in de aanpak van complexe vraagstukken. • Onderzoekt en creëert creatieve passende oplossingen met inwoners en partijen in het veld.
Inwoner • Weet waar hij of zij terecht kan bij hulpvragen. • Voelt zich gehoord en gezien in de eigen leefomgeving. • Maakt gebruik van voorzieningen in de buurt wanneer dat nodig is. Organisaties en initiatiefnemers • Zijn zichtbaar en actief in wijken en buurten. • Werken samen met lokale partners om nabijheid te waarborgen. • Sluiten ondersteuning aan op de leefwereld van de inwoner. 12
Toetsingskader
Is het een wettelijke verplichting?
Hoe gaan we dit bereiken
ja
Komende jaren zullen de gemeenteraad en medewerkers van de gemeente continu keuzes moeten maken die betrekking hebben op het sociaal domein. Een toetsingskader helpt om vanuit de visie keuzes te blijven maken.
nee
Heeft het beleidsvoornemen een meerwaarde voor de vitale en inclusieve samenleving van Baarn? ja
nee
Draagt het bij aan een van de 5 principes? Versterkt het de samenkracht?
• • • • •
Versterkt het de eigen kracht van de inwoner?
Draagt het bij aan gezonder leven?
Brengt het oplossingen dichtbij de inwoner?
ja
nee
Stimuleert het een integrale aanpak?
Draagt het bij gewenst gedrag? Samen de sociale basis versterken aan gezond leven Faciliteren van ontmoetingen • Vergroten van eigen regie en Duidelijk communiceren veerkracht Gezonde keuzes maken we met • Integrale afstemming ten behoeve elkaar van belang voor de inwoner Een leefomgeving die bijdraagt • Meedoen mogelijk maken ja
nee
Is er dekking in de begroting? Zo ja, wat betekent deze keuze voor een andere afweging? ja
misschien
nee
Doen!
Terug naar de tekentafel.
Afwijzen
13
Financieel Kader Wat hebben we nodig?
Met Baarn Vitaal sluiten we aan bij de gemeentelijke begroting. In die begroting staat hoeveel geld er is voor de uitvoering van onze plannen. Deze plannen zijn verdeeld over verschillende programma’s. De financiële uitgangspunten voor de jaren 2026 tot en met 2029 staan in de meerjarenbegroting van de gemeente Baarn.
Baarn moeten we besparen, de taakstelling is een voorbeeld daarvan. We moeten dus kritisch kijken naar onze uitgaven, zonder daarbij de maatschappelijke doelstellingen voor een gezonde en sterke samenleving uit het oog te verliezen. Voor de uitvoering van Baarn Vitaal is er ook geld beschikbaar gesteld via landelijke akkoorden en regelingen, zoals Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Deze middelen zijn opgenomen in onze begroting en helpt ons om uitvoering te geven aan de doelstellingen op het gebied van preventie, gezondheid en de transformatie in zorg en sociaal domein.
In deze begroting staat ook: • Welke belangrijke ontwikkelingen er zijn, • Hoeveel geld we per onderdeel nodig hebben om onze doelen in het sociaal domein te bereiken.
Het gaat bijvoorbeeld om: • Brede SPUK-gelden (voor gezondheid en preventie): beschikbaar tot eind 2027; • Regionale transformatiemiddelen, gekoppeld aan het transformatieplan Samen Sterker.
De komende jaren zijn financieel lastig. 2026 wordt zelfs een ravijnjaar genoemd. Dat betekent dat we minder geld krijgen van het Rijk. Ook in
Met dit geld doen we onder andere het volgende: • We voeren plannen uit die samenwerking en preventie in zorg en welzijn verbeteren; • We stimuleren gezondheid, sport en bewegen voor iedereen; • We versterken de sociale basis, werken samen met lokale organisaties, en moedigen nieuwe vormen van samenwerking en concepten aan. Tot slot vragen we maatschappelijke organisaties om met elkaar naar mogelijkheden tot financiering te kijken, zoals subsidies en projectgelden om plannen uit te voeren in lijn met Baarn Vitaal. Een mooi voorbeeld hiervan is de financiering van het plan voor de ondersteuning van het voorzorgrcirkels in samenwerking met de huisartsenvereniging en onze welzijnsorganisatie. Ook hier geld het principe van samenkracht. 14
Monitoring
Doen we de juiste dingen en doen we de juiste dingen goed? Om te weten of we de juiste dingen doen en de juiste dingen goed doen willen we komende jaren inzetten op goed gebruik van data die hand in hand gaan met ervaringen en tevredenheid van onze inwoners. Daarnaast willen we de vraag stellen of inteventies effect hebben en welk bereik. We willen meer grip komende jaren, tegelijkertijd is niet alles meetbaar in het sociaal domein.
aanknopingspunten voor het eventueel aanpassen van beleid of inzetten van acties. Grip op zorgkosten en evaluatie van uitvoering De financiering van zorg staat onder druk, en zowel de inwoner, als uitvoerende organisaties en de gemeente ervaren de gevolgen. De gemeente heeft de opgave om de uitgaven van de zorgkosten te beperken. Daarom neemt de gemeente maatregelen om de kosten beter te beheersen. We zorgen dat zorg passend en betaalbaar blijft, door: • Alleen de juiste zorg te geven, zo kort als mogelijk, zo lang als nodig. • We zetten in op collectieve begeleiding. • We zetten in op een goed eerste gesprek met als basis eigen kracht van de inwoner. Eerst te kijken wat mensen zelf kunnen, met hulp van familie of buurt. • Het belang van gezondheid en preventie stimuleren • Zorg dichtbij huis te organiseren en de inzet van technologische innovaties bij organisaties stimuleren. • Goed samen te werken met huisartsen, scholen en andere partners in de vorm van overlegtafels op jeugd en wonen en zorg (ouderen). • Te zorgen voor goede informatie dat inwoners weten waar ze terecht kunnen. • Kosten goed te volgen en daar waar mogelijk bij te sturen. • Steviger accounthouderschap, zacht op de inhoud, zakelijk op de bedrijfsvoering. We trekken op met Amersfoort als centrumgemeente in gezamenlijke inkoop.
In de uitvoering op de wetten in het sociaal domein doen we dit samen met de gemeenten Bunschoten en Soest (Eemkracht) en lokaal met onze sociale partners zoals welzijn en onderwijs.. • We bieden passende zorg. We kijken daarbij naar wat iemand nodig heeft. We leggen dit goed uit aan inwoners.
Data en monitoring Om effectief en doelgericht beleid te voeren binnen het sociaal domein, is een goede informatiepositie onmisbaar. Dat betekent dat we beschikken over betrouwbare, actuele en integraal gegevens. Door data slim te benutten kunnen we trends tijdig signaleren, interventies onderbouwen en beleidskeuzes verantwoorden. Om dit te realiseren, zetten we in op een goed uitvoeringsplan met meetbare doelstellingen en uitkomsten die we jaarlijks in de rapportage Onwikkeling samenleving verantwoorden. Dat betekent onder meer: • Het opzetten van een integraal dashboard sociaal domein, waarin informatie over jeugdzorg, Wmo en dergelijke samenkomt. we maken daarbij gebruik van de dashboards en applicaties die al beschikbaar zijn; • Het verbeteren van de datakwaliteit en het borgen van privacy en gegevensbescherming; • Monitoring op resultaatindicatoren, bijvoorbeeld rondom beschikkingen en inzet van maatwerkvoorzieningen; • Doorontwikkeling van doelen en indicatoren zodat er meer datagedreven beslissingen gemaakt kunnen worden; • Samenwerken met partners zoals zorgaanbieders, huisartsen, onderwijs en de regio. De cijfers bespreken we integraal op de diverse overlegtafels, zoals het jeugdhulpoverleg en de woonzorgtafels. Zo krijgen we met elkaar ook het verhaal achter de cijfers in beeld met 15
BIJLAGES
16
Evaluatie Baarn Vitaal 1.0 In het najaar van 2024 is Baarn Vitaal 1.0 geëvalueerd door een uitvraag bij betrokkenen, in een bijeenkomst met adviseurs en met behulp van data. De doelen zijn naast cijfers van 2023 gelegd. Elf van de doelstellingen zijn gehaald, twaalf zijn niet gehaald, vijf zijn onmeetbaar en acht doelen hebben een andere definitie dan beschikbare indicatoren en konden hierdoor niet gemeten worden.
Uit de evaluatie bleek dat de visie van Baarn Vitaal 2.0 nog wordt onderschreven. Hoewel de visie duidelijk is, zou Baarn Vitaal nog meer gebruikt kunnen worden als een geleide bij het maken van beleidskeuzes voor de ambtelijke organisatie, het college en de gemeenteraad.
Baarn Vitaal indicatoren Onmeetbaar
5
Niet Gehaald
12
Gehaald
11
Andere definitie
8 0
2
4
6
8
10
12
Aantal
Doelstellingen t.o.v. 2023 Inwoners met baan
Zonder baan
704
296 norm
In minimaal 90% van de gevallen wordt het besluit voor een voorziening704 binnen de wettelijke termijn genomen.
Het aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar dat een baan heeft, bedraagt minimaal 815
Het aantal inwoners per 10.000 inwoners met een bijstandsuitkering bedraagt maximaal 160 zonder uitkering Het aantal jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp bedraagt maximaal 10% 11,6%
240
met uitkering
94%
met WMO
Het aantal volwassenen in de leeftijd van 18 tot 65 jaar met een voorziening Wmo bedraagt maximaal 10%
9760
zonder WMO
8,1% 91,9%
Het aantal inwoners dat eenzaam is, is maximaal 20%.
45,8% norm
norm
17
Daarnaast zijn er maatschappelijk een aantal verschuivingen geweest die vragen om een nieuwe kijk op de ontwikkelingen. Zo speelde tijdens Baarn 1.0 de corona-epidemie en hoge werkeloosheid. Dit is in korte tijd verschoven naar een krapte in de arbeidsmarkt. Dit vraagt om een nieuwe analyse van externe ontwikkelingen. De wens is om te komen tot een een dynamisch kerndocument met focus op uitvoering en een integrale aanpak met een sterke samenhang in beleid en (reeds bestaande) uitvoeringsagenda’s. Met beleidsuitgangspunten die ondersteunend zijn om flexibel in te kunnen spelen op veranderende 14 omstandigheden. Met heldere meetbare doelstellingen zodat we als gemeente goed regie kunnen voeren op de opgaven die op ons afkomen. Samenvattend vraagt het: • Dat Baarn Vitaal 2.0 zich meer richt op gedrag en (gedeeld) eigenaarschap. • Dat Baarn Vitaal 2.0 is gekoppeld aan een helder uitvoeringsplan met concrete acties. • Baarn Vitaal 2.0 de beweging ondersteunt die nodig is door helder te zijn in wat we doen, wat we verwachten en wat we niet doen. • Dat we zoeken naar nieuwe manieren om met elkaar te organiseren en te toetsen dat we de juiste dingen doen. • Dat we meer gaan werken in netwerken en over domeinen heen. • Dat Baarn beleid maakt op basis van gedeelde leidende principes en dat kan toetsen d.m.v. een kader.
Waarom organiseerden we de bijeenkomsten ook al weer? De gemeente Baarn zet zich in voor een sterke, sociale en levendige samenleving. Er spelen allerlei maatschappelijke vraagstukken, zoals stijgende zorgkosten, toenemende vergrijzing, schaarste aan handen aan het bed, eenzaamheid en preventie, gezondheid, wonen en zorg. Tegelijkertijd zijn er ook kansen, maar we hebben nog niet voor alle uitdagingen een oplossing. Wij vinden het belangrijk dat inwoners van Baarn, maatschappelijke organisaties, onderwijsinstellingen, ondernemers en andere geïnteresseerden mee kunnen denken. Met alle inbreng vanuit de bijeenkomsten en de enquetes gaan we weloverwogen keuzes maken binnen de uitdagingen. We moeten het slimmer doen met minder middelen.
De samenvatting van alle bijeenkomsten en vragenlijsten We moeten het samen doen. Iedereen – inwoners, gemeente, organisaties en bedrijven – heeft een rol. Dat noemen we samenkracht. Dat vraagt soms ook ander gedrag. De gemeente kan het niet alleen en moet vooral ondersteunen en samenwerken. We willen stap voor stap vooruit. Laagdrempelig, en goed kijken naar wat er al is. Soms botsen wensen met elkaar en daarom zijn er keuzes nodig. Keuzes waarbij we het ene ‘probleem’ misschien wel oplossen en het andere niet. Wat vragen inwoners van de gemeente? • Samenwerken, ruimte en vertrouwen geven aan initiatieven. • Beleid maken dat uitvoerbaar is en de actie stimuleert. • Verbinden van vraag en aanbod. • Praktische oplossingen stimuleren, zoals de inzet verbreden van buurtpreventiegroepen naar omzien naar elkaar. • Toegankelijke voorzieningen en duidelijke informatie. • Duidelijke keuzes maken: wat kunnen inwoners zelf en wanneer zegt de gemeente ‘nee’.
Terugko ppeling Bijeenko msten
Baarn Vitaal
en edo Me aarn in B
De cijfers van het participatietraject, gewoon omdat het leuk is om te weten
5
Bespreken in Raad oktober
Vaststellen nieuw beleid december
Baarn Vitaal finetunen en uitvoeringsplan opstellen
september
mensen die hun mening op andere manieren hebben gegeven: via mail of bij gesprekken op de markt (schatting).
vragenlijsten ingevuld, met de meeste reacties bij Preventie en Gezondheid en Leefomgeving.
35
mensen die hun mening hebben gegeven bij de bijeenkomsten (schatting).
93
bijeenkomsten op leuke locaties in de gemeente zoals een sportkantine en het Nutsgebouw.
131
juli
De vervolgstappen Hoofdlijnen Baarn Vitaal opstellen mei-juni
Aanbieden bij Adviesraad Sociaal Domein
18
Uitkomsten Wonen en Zorg Activiteiten om eenzaamheid te verminderen zijn belangrijk. Maar die worden ook al veel georganiseerd. Hoe krijgen we vraag en aanbod samen? Als mensen zo lang mogelijk zelfstandig willen/ moeten blijven wonen, zijn aangepaste woningen, doorstroom en ruimere regels nodig.
Terugkoppeling Bijeenkomsten
Baarn Vitaal Uitkomsten Samenkracht Samenkracht is samenwerking tussen gemeente, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en inwoners.
Voorzieningen moeten beschikbaar zijn voor mensen die het nodig hebben. Menselijke waardigheid en gelijkheid zijn belangrijke waarden bij het ontwikkelen van beleid. Innovatieve oplossingen zijn onvermijdelijk maar worden minder belangrijk gevonden. De gemeente moet vooral het gesprek stimuleren en aanjagers uit de wijk inzetten.
Mail dan naar m.roel@baarn.nl
We willen jullie van harte danken voor alle input, enthousiast meedenken, stickers plakken, rekken en strekken, lego bouwen en soms zelfs meedoen met een spel. Het was fijn jullie gesproken te hebben. Willen jullie ons nog iets meegeven of vragen?
Tot slot
Er is behoefte meer aan autoluwe zones en meer fiets- en looproutes om de gezondheid te verbeteren.
Biodiversiteit, klimaatadaptatie en veiligheid zijn belangrijke thema’s bij de leefomgeving.
Gemeente en projectontwikkelaars moeten bestaande wijken vergroenen om wateroverlast te verminderen.
Mensen zijn bereid om water op te vangen en hergebruiken en tegels te verwijderen om wateroverlast te voorkomen.
Veel groen, ruimte en rust en toegankelijke wandelpaden en stoepen dragen het meest bij aan welzijn en gezondheid.
Uitkomsten Leefomgeving
Samenkracht levert meer contacten en meer ondersteuning voor kwetsbare groepen op.
We zien dat samenkracht veel kan brengen, er zijn veel meedenkers en ideeën, maar voelen ons nog niet altijd zelf eigenaar van de oplossing en de uitvoering.
Verantwoordelijkheid nemen is een belangrijke waarde bij de samenwerking tussen inwoners, gemeente, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties.
Er is veel bereidheid om anderen te helpen bij praktische zaken.
Uitkomsten Bestaanszekerheid Werk vanuit vertrouwen en wederzijds respect. Behandel mensen als gelijkwaardige partners, zonder oordeel. Extra aandacht voor doelgroepen die vaak worden vergeten: ouderen, jongeren, middenklasse, kinderen. Kinderen mogen niet de dupe worden van financiële zorgen. (Digitale) informatie moet duidelijk, laagdrempelig en begrijpelijk zijn. Hulp moet dichtbij huis en toegankelijk zijn. Buurtcentra en wijkbijeenkomsten zijn belangrijke plekken. Regelingen worden vaak als ruim ervaren, maar het overzicht ontbreekt. Maar hoe versterk je met deze regelingen de eigen veerkracht?
Uitkomsten Preventie en Gezondheid Voorlichting en een gezonde omgeving dragen bij aan een gezonde leefstijl. Een plek waar sport, cultuur en bewegen samenkomen, makkelijker hulp aanvragen voor mensen met minder geld en meer aanbod van gezonde voeding biedt nog kansen. Het maakt niet uit waar je begint (voeding, bewegen mentale gezondheid), als je maar ergens begint. Neem kleine stapjes. Zorg dat mensen elkaar laagdrempelig kunnen ontmoeten en stimuleer meer bewegen. Verenigingen en ondernemers willen daar een rol in spelen. Rol gemeente: stimuleren, toegankelijk maken en kritisch vergunningenbeleid voor fastfood.
19
Routekaart
L R
Speelveld sociaal domein in Baarn: omgeving, wetten, partners en beleid in beeld Integrale toegang L
L
Omgeving Buurtnetwerken, voorzorgcirkels, sportclubs, hangplekken, buurkamers, herstelen steunnetwerken, buurtapps, cultuur, bibliotheek
Welzijn
R
0e lijns
Kredietbank L
Sportstimulering en preventie
Wet maatschappelijke ondersteuning Wet integrale suicidepreventie (113)
Wet inburgering
Wonen en zorg VVT, woningcorporaties, thuiszorg
*Dit is een versimpelde versie van een complex speelveld
Eemkracht
Participatiewet Wet van school naar werk
Wet langdurige zorg
Leerplichtwet
1e lijns
• maatschappelijke ondersteuning • jeugdhulp • hulpmiddelen • werk en inkomen • minimaregelingen • schuldhulpverlening • inburgering • leerlingenvervoer • leerplicht • procesregie zorg en veiligheid
Vluchtelingenwerk
Onderwijs en L kinderopvang
Jeugdwet
JeugdGGZ
Wet schuldhulpverlening Zorgverzekerings wet
Medische domein huisartsen, fysiotherapeuten, medisch specialisten GGD
Partners ondernemers, verenigingen
20
R
R
Lokaal Regionaal: Amersfoort Regionaal: Baarn, Bunschoten, Soest
L R
Kunst- en cultuurvisie
L
L
Toekomstvisie Sportvoorzieningen De Geerenweg
Armoedebeleid Programma duurzaamheid Levendig centrum
Groen groeit mee de waarde(n) van de Openbare Ruimte Visie op burgerparticipatie Integraal veiligheidsplan
Lokaal Regionaal: Amersfoort
Baarn Vitaal
Onderwijsachterstanden beleid Programma wonen, zorg en welzijn
L
L
L
R
L
Transformatieplan Samen Sterker
L
Programma veerkracht & weerbaarheid veiligheidsregio
L
R
Omgevingsvisie
L
Jeugdagenda Jeugd op de Agenda
L
L
Onderwijs-Zorg Route
L
Visie Wonen en Zorg
L
21
L
R
L
R