1325643 Nota regionale samenwerking en verbonden partijen 2025 rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

1325643

Onderwerp

Nota regionale samenwerking en verbonden partijen 2025

Besluit in raad

24 september 2025

Portefeuillehouder(s)

Burgemeester Röell

Naam steller

Jitske Tamminga

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. De Nota regionale samenwerking en verbonden partijen 2025 vast te stellen. Samenvatting van het voorstel De Nota regionale samenwerking en verbonden partijen wordt elke 4 jaar geactualiseerd. De wijzigingen in de geactualiseerde nota komen voort uit: • de per 1 juli 2022 gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr); • het in september 2022 opnieuw ingestelde raadsrapporteurschap; • de in 2023 gestarte verkenning van de regionale positionering van Baarn; • de adviezen van de regionale raadsadviseur over het versterken van de positie van raden in regionale samenwerkingsverbanden; • ervaringen in de praktijk. Een groot deel van de nota 2020 is behouden.

De belangrijkste wijzigingen van de nota zijn: • een aangevulde en aangescherpte visie, doelstellingen en uitgangspunten, waarbij een belangrijke aanname is dat Baarn zelfstandig wil blijven functioneren; • wijziging van termijnen in de begrotingscyclus en de opname van de nieuwe kaderstellende en contolerende instrumenten die de raad sinds de gewijzigde Wgr ter beschikking heeft; • beschrijving van de inrichting van het raadsrapporteurschap • werken met prioritering van bestaande samenwerkingsverbanden om de beschikbare capaciteit en tijd van raad, college en ambtelijke organisatie zo efficiënt mogelijk te benutten; • versterken van de positie van de raad door goed gebruik te maken van de beschikbare kaderstellende en controlerende instrumenten bij de geprioriteerde samenwerkingsverbanden; • voorbehoud toepassing financiële kader in de praktijk. Aanleiding In de nota verbonden partijen is afgesproken de nota eens in de 4 jaar te actualiseren. De huidige nota is in 2020 vastgesteld. In 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) gewijzigd, waardoor de nota aangepast moet worden. Begin 2023 is het traject regionale positionering van Baarn gestart. Het doel van het traject was om een visie, doelstellingen en uitgangspunten te formuleren op basis waarvan de gemeente Baarn zelfbewuste keuzes kan maken in regionale samenwerking.

Dit traject is afgerond en de uitkomsten daarvan zijn opgenomen in de geactualiseerde nota. De raad is door middel van een raadsinformatiebrief over de uitkomsten hiervan op 5 december 2024 geïnformeerd.

1

Sinds 2024 is de raad aangesloten bij de regionale raadsadviseur in de provincie Utrecht die de raden en griffies adviseert over het versterken van de positie van raden in regionale samenwerkingsverbanden. De wijze waarop de raad beter in positie kan komen is eveneens opgenomen in deze nota. Beoogd effect Een geactualiseerd kader bieden voor deelname aan, het oprichten van en het sturen op de verbonden partijen van de gemeente, om zo te komen tot regionale samenwerking die bijdragen aan de lokale bestuurlijke ambities. Argumenten Afgesproken is om de nota elke 4 jaar te actualiseren. Sinds 2020 zijn er de nodige ontwikkelingen geweest die maken dat de nota inderdaad geactualiseerd moet worden. Een groot deel van de nota 2020 is behouden. De belangrijkste wijzigingen in de nota 2025 zijn: 1.1 Aangevulde en aangescherpte visie, doelstellingen en uitgangspunten Begin 2023 is het traject regionale positionering van Baarn gestart. Het doel van het traject was om een visie, doelstellingen en uitgangspunten te formuleren op basis waarvan de gemeente Baarn zelfbewuste keuzes kan maken in regionale samenwerking. De gemeente kan daarmee haar geld en capaciteit gerichter inzetten bij de al bestaande samenwerkingen. En bewust en weloverwogen nieuwe samenwerkingen aangaan.

De visie, doelstellingen en uitgangspunten zijn niet fundamenteel anders dan wat in de Nota van 2020 stond beschreven, maar vormen een aanvulling, aanscherping en concretisering. Een belangrijke aanname bij het traject regionale positionering is de zelfstandige positie van Baarn De visie op onze regionale positie is dat Baarn een zelfbewuste en betrouwbare samenwerkingspartner in de regio is. Met regionale samenwerking streven we drie doelen na: 1. Ontwikkelkracht vergroten: oplossingen en verbeteringen voor de inwoners op de opgaven 2. Uitvoeringskracht vergroten: kwaliteit en continuïteit van de uitvoering van taken borgen 3. Nabijheid waarborgen: bij samenwerking moeten inwoners (blijven) ervaren dat de uitvoering van taken aansluit op hun eigen leefwereld en persoonlijke situatie. De zeven uitgangspunten op basis waarvan gemeente Baarn zelfbewuste en gerichte keuzes kan maken in regionaal samenwerken zijn: pro-actief, duidelijk, zelfbewust, nabij, constructief, realistisch en verbinding. 1.2 Wijzigingen op grond van de gewijzigde Wgr Sinds 1 juli 2022 zijn de termijnen van de begrotingscyclus gewijzigd. Raden hebben langer de tijd om zienswijzen te geven en de inlevertermijnen van de begroting en jaarrekening bij de Provincie zijn in tijd verschoven. Deze termijnen zijn in bijlage 5 van de nota aangepast.

Daarnaast heeft de raad nieuwe kaderstellende en controlerende instrumenten gekregen, zoals het geven van een zienswijze bij het treffen van een nieuwe regeling, instellen van een regionale raadsadviescommissie en onderzoekscommissie, mogelijkheid tot zienswijze op andere besluiten dan de begroting, evaluatie van de GR, actieve informatieplicht GR zelf. Deze instrumenten zijn in deze nota benoemd. 1.3 Raadsrapporteurs In september 2022 heeft de raad besloten om voor alle gemeenschappelijke regelingen raadsrapporteurs in te stellen. Het raadsrapporteurschap is in de voorliggende nota opgenomen. 1.4 Prioritering bestaande samenwerkingsverbanden De gemeenteraad, college en ambtelijke organisatie hebben ieder een eigen rol in het sturen en beheersen van verbonden partijen. Omdat het van iedereen inzet en tijd vraagt werken we met een prioriterig van samenwerkingsverbanden. Aan de hand van 2 criteria, maatschappelijk en financieel belang wordt de prioritering bepaald en wordt gekeken welke mate van invloed de gemeente op dit samenwerkingsverband kan uitoefenen. Aan de hand van de mate van invloed wordt bezien welke (formele en informele) instrumenten het beste ingezet kunnen worden om die invloed uit te oefenen.

2

Het overzicht van de geprioriteerde samenwerkingsverbanden heeft geen plek in de nota, omdat dit een dynamisch stuk is. Het overzicht wordt opgenomen in de paragraaf verbonden partijen bij de begroting en jaarlijks geactualiseerd. Door te prioriteren kan de gemeente zelfbewust keuzes maken op welke samenwerkingsverbanden wordt ingezet en hoe. 1.5 Versterken positie raad door juiste inzet instrumenten Om de raad goed in positie te brengen is het van belang dat de raad is aangehaakt en invloed heeft op (geprioriteerde) samenwerkingen. De raad heeft verschillende instrumenten om in bovengenoemde positie te komen. De raad heeft instrumenten ter beschikking die gericht zijn op informatievoorziening, zoals de P&C cyclus, het toezichtarrangement, het raadsrapporteurschap, het werken met een vergaderoverzicht van de vergadering van de GR-en of het onderwerp regionale samenwerking opnemen als vast agendapunt bij een raadsvergadering. Bij al deze instrumenten is het van belang te kijken welke inzet het vergt van een ieder en te waken dat het teveel capaciteit en tijd kost. Daarnaast heeft de raad verschillende sturingsinstrumenten, zoals zienswijzen en moties. Ook het contact met andere raden is belangrijk om invloed uit te oefenen op samenwerkingsverbanden. Al deze instrumenten zijn in de nota beschreven.

1.6 Voorbehoud toepassing financiële kader in de praktijk Het in de nota beschreven financiële kader vormt een interne richtlijn van de gemeente Baarn. In de praktijk is de toepassing hiervan afhankelijk van de medewerking van samenwerkingspartners en de mate waarin hierover bestuurlijke en financiële afspraken kunnen worden gemaakt. Bij het ontbreken daarvan kan het niet in alle gevallen worden gerealiseerd. Voor een overzicht van de wijzigingen ten opzichte van de nota uit 2020 wordt verwezen naar bijlage 2. Financiële risico's Als de kaders niet worden vastgelegd dan kan het risico zijn dat de gemeente ondoordacht in een gemeenschappelijke regeling stapt en dat dit op termijn zorgt voor toenemende kosten en een risico voor hoge frictiekosten. Kosten, baten en dekking Niet van toepassing Aanpak / Uitvoering De uitwerking van de regionale prioritering met sturingsinstrumenten in de praktijk voor raad, bestuur en organisatie vindt plaats tijdens een sessie met de raad op 3 september 2025. De geactualiseerde nota wordt nadat deze is vastgesteld direct geïmplementeerd. Duurzaamheid Nvt. Communicatie De Nota regionale samenwerking en verbonden partijen wordt op de gebruikelijke wijze bekend gemaakt. Ook de verbonden partijen worden geïnformeerd.

Evaluatie In de nota is opgenomen dat deze elke vier jaar geactualiseerd wordt. Als er tussentijds noodzaak is om onderdelen bij te stellen dan wordt dit opgepakt. Daarnaast wordt de prioritering van de bestaande samenwerkingsverbanden jaarlijks geactualiseerd.

3

Burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 1325643 Nota regionale samenwerking en verbonden partijen 2025 bijlage 1 Nota regionale samenwerking en verbonden partijen 2025 1325643 Nota regionale samenwerking en verbonden partijen 2025 bijlage 2 Overzicht wijzigingen Nota regionale samenwerking en verbonden partijen

4