1284985 Jaarstukken 2024 gemeente Baarn bijlage 1 Jaarstukken 2024 NA WIJZIGINGEN 23 juni 2025

De bedrijventerreinen Noordschil en De Drie Eiken behaalden het Keurmerk Veilig Ondernemen-B en de jaarlijkse schouw van de bedrijventerreinen is uitgevoerd. Verduurzaming bedrijven Om de verduurzaming van bedrijven te ondersteunen, werden ondernemers geïnformeerd over beschikbare innovatieprogramma’s. Duurzaamheid was een terugkerend onderwerp van gesprekken tijdens bedrijfsbezoeken en vergaderingen van het POB.

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 55

Programma 7 - Economie en Toerisme

Recreatie & Toerisme De toeristische sector heeft bijgedragen aan het behoud en versterking van de natuur, biodiversiteit en cultureel erfgoed in Baarn. Er werden diverse evenementen en activiteiten georganiseerd die het centrum aantrekkelijk maakten voor zowel bewoners als bezoekers. De levendigheid in het centrum past goed bij de identiteit van Vorstelijk Baarn. Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug De gemeente Baarn heeft een verzoek ingediend bij de Rijksoverheid om de grenzen van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug te verruimen waardoor Baarn er officieel deel uitmaakt. Er zijn concrete stappen gezet om in Kasteel Groeneveld een Heuvelrugcentrum te ontwikkelen. Dit fungeert als toegangspoort tot het park en biedt informatie over de rijke cultuur en natuur van het gebied. Het versterkt de regionale samenhang en zorgt voor een duurzame profilering van Baarn binnen het Nationaal Park. Groen Groeit Mee Samen met de provincie Utrecht, de gemeenten Amersfoort en Soest en het waterschap Vallei & Veluwe is Baarn de pilot ‘Groen Groeit Mee’ gestart in de Zuidelijke Eemvallei. Doel is om het gebied beter toegankelijk te maken voor recreatie, terwijl de ecologische waarde behouden blijft. Dankzij provinciale financiering kan er gericht actie worden ondernomen om de leefbaarheid in de regio te verbeteren.

De plannen zijn gekoppeld aan de bredere doelstellingen voor natuurontwikkeling, duurzaam waterbeheer en agrarisch gebruik. Realisatie levendig centrum Vorstelijk Baarn De samenwerking tussen de gemeente, ondernemers en culturele organisaties heeft geleid tot evenementen die veel bezoekers naar het centrum trokken. Voorbeelden zijn de Zomerbraderie, het Cultureel Festival, Halloween en het Notenkraker Festival. De viering van het 150-jarig bestaan van station Baarn benadrukte de historische waarde van de gemeente, trok bezoekers van buiten en versterkte de merkidentiteit van Vorstelijk

Er is een levendig centrum dat past bij de identiteit van Vorstelijk Baarn.

Baarn. Ook werd een nieuwe traditie gestart met het aansteken van de feestverlichting in de kerstboom op de Brink. Bedrijveninvesteringszone (BIZ) De Vereniging van Vastgoed Eigenaren Centrum Baarn (VVCB) heeft geprobeerd een Bedrijveninvesteringszone (BIZ) op te richten, maar haalde niet de benodigde steun van 67% van de vastgoedeigenaren. Ondanks dit heeft het traject waardevolle inzichten gegeven en de samenwerking tussen gemeente, ondernemers en vastgoedeigenaren versterkt. Er worden nu alternatieve modellen onderzocht om het centrum levendig en aantrekkelijk te houden. Programmering Escher Stichting Escher in Baarn heeft gewerkt aan de ontwikkeling van een Escher-Wandelapp. Hoewel dit project niet werd afgerond, heeft het proces geleid tot een heroriëntatie van de aanpak, waarbij nu kleinschalige activiteiten centraal staan. Dit maakt het mogelijk om stap voor stap successen te boeken en versterkt de kansen om Escher duurzaam te positioneren als cultureel ankerpunt voor Baarn. Dit zal de zichtbaarheid van Escher op de lange termijn vergroten en de culturele identiteit van Baarn verder versterken. 675 jaar stadsrechten In 2025 viert de gemeente Baarn dat het 675 jaar geleden stadsrechten kreeg. Het jubileum is een speciale gelegenheid die gevierd moet worden met alle inwoners.

Het doel is om het hele dorp bij het feest te betrekken, met een programma dat jong en oud iets leert over het culturele en groene erfgoed van Baarn. Het evenement heeft niet alleen als doel kennis te delen, maar ook om inwoners te verbinden met elkaar en met hun leefomgeving. Een groep Baarnse creatievelingen heeft tien ideeën ontwikkeld voor het jubileum, waaruit de inwoners een top drie konden kiezen. De top drie wordt verder

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 56

Programma 7 - Economie en Toerisme Een toeristische sector die bijdraagt aan behoud en versterking natuur, biodiversiteit en cultureel erfgoed en waarvan de lokale bevolking meeprofiteert.

uitgewerkt door lokale organisaties. Daarnaast konden andere organisaties, inwoners en ondernemers hun eigen activiteiten toevoegen aan het thema ‘675 jaar stadsrechten’. Dit heeft geresulteerd in een gevarieerd jaarprogramma voor 2025. Samenwerkingen toerisme, natuur en herdenking In 2024 heeft de gemeente Baarn intensief samengewerkt met verschillende regionale en nationale partners om de leefbaarheid, toegankelijkheid en aantrekkelijkheid van de gemeente te versterken. Zo werd in samenwerking met het Regionaal Bureau voor Toerisme gewerkt aan de marketing van Vorstelijk Baarn, waarbij de gemeente zich nog beter wist te profileren als aantrekkelijke bestemming. Daarnaast speelde het Routebureau een belangrijke rol in de ontwikkeling en het onderhoud van routes en paden voor wandelaars en fietsers. Daardoor konden zowel inwoners als bezoekers optimaal gebruik maken van de natuur en recreatiemogelijkheden in de omgeving. Ook werd er in samenwerking met Landschap Erfgoed Utrecht gewerkt aan het behoud en de promotie van het Klompenpad, waarmee wandelaars de unieke landschappen rondom Baarn kunnen verkennen. In het kader van duurzaam beheer en behoud van natuurgebieden werd met het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug samengewerkt aan thema’s zoals mobiliteit en zonering. Dit om natuurwaarden te beschermen en tegelijkertijd de recreatieve beleving te optimaliseren.

Daarnaast stond 2024 in het teken van herdenken en vieren. In samenwerking met het Comité 4 en 5 mei werden voorbereidingen getroffen voor de herdenking van ‘80 jaar Bevrijding’, met bijzondere aandacht voor educatie, herdenkingen en vieringen die de betrokkenheid van de gemeenschap versterken.

Wat heeft het gekost? (in € x 1.000) Jaarrekening Begroting na Jaarrekening Jaarrekening 2024 vastgestelde 2023 2022 wijzigingen Baten

-46

-63

-62

-126

Lasten

572

606

511

550

Saldo van baten en lasten (A)

526

543

449

424

Ontrekking uit reserves

–

–

–

–

Toevoeging aan reserves

–

–

–

–

Mutaties reserves (B)

–

–

–

–

Gerealiseerde resultaat (A+B)

526

543

449

424

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 57

Programma 8

Duurzaamheid Bestuurlijke verantwoordelijkheid Wethouder Steven de Vries Wethouder Mark Eijbaard

• Energietransitie • Afval en circulaire economie

Programma 8 - Duurzaamheid

Inleiding Door de klimaatcrisis warmt onze aarde op en wordt het weer extremer. We vinden het belangrijk om onze prachtige gemeente te behouden, zodat wij én onze (klein)kinderen van een gezonde omgeving kunnen genieten. Daarom investeren we in maatregelen die helpen om het energieverbruik te verminderen, de opwek van duurzame energie te bevorderen en die onze fysieke leefomgeving beter bestand te maken tegen de gevolgen van extreme weersomstandigheden.

Beleidskader • • • • • •

Transitievisie Warmte (2020) Regionale Energie Strategie 1.0 (2021) Uitnodigingskader zonne- en windenergie (2021) Aanvullende warmtekaders (2022) Regionale Energie Strategie 2.0 (deel A, deel B en infographic) (2023) Lokale Energie Strategie (2024)

Wat meten we? De gemeente Baarn wil in 2030 zoveel mogelijk klimaatneutraal zijn. Uiterlijk in 2050 zijn we aardgasvrij. Om daar te komen, willen dat in 2030 minstens 3.500 kleine zonnepaneelinstallaties zijn geplaatst op daken, dat er minstens 1.500 woningen aardgasvrij zijn en dat er minstens 6.000 woningen goed geïsoleerd zijn (energielabel B of beter). Ook zijn in 2030 zeker twee grote, innovatieve projecten afgerond om grootschalig duurzame elektriciteit mee op te wekken.

Programma 8: Duurzaamheid

Norm

33. Huishoudelijk restafval 34. Hernieuwbare elektriciteit

Peildatum

Rekening 2023

Begroting 2024

Rekening 2024

Landelijk

kg per inwoner

2024

147

nbb

152

177

%

2024

6%

6,3%

15,8%

nb

- woningen met zonnepanelen

2024

18%

20%

25%

30,0%

- woningen met energielabel B

2024

16,5%

16,6%

16,6%

16,3%

- kantoren met groen energielabel

2024

50%

55%

61%

70,0%

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 59

Programma 8 - Duurzaamheid

Wat heeft het gekost?

Wat hebben wij daarvoor gedaan?

(in € x 1.000)

In 2024 is de aandacht steeds meer verschoven naar de uitvoering van maatregelen die bijdragen aan de doelstelling om in 2030 zoveel mogelijk klimaatneutraal te zijn. De Lokale Energie Strategie (LES), die begin 2024 door de gemeenteraad is vastgesteld, vormde hiervoor de kapstok. In de LES zijn keuzes gemaakt en routekaarten uitgestippeld voor de drie pijlers van de energietransitie: energiebesparing, duurzame warmte en duurzame elektriciteit.

Jaarrekening Begroting na Jaarrekening Jaarrekening 2024 vastgestelde 2023 2022 wijzigingen Baten

-5.320

-7.613

-5.814

-4.678

Lasten

5.905

8.257

6.425

4.033

585

644

611

-645

Ontrekking uit reserves

–

–

–

–

Toevoeging aan reserves

–

–

–

–

Mutaties reserves (B)

–

–

–

–

Gerealiseerde resultaat (A+B)

585

644

611

-645

Saldo van baten en lasten (A)

*Voor een gedetailleerde toelichting op de baten en lasten verwijzen wij u naar het hoofdstuk 'Toelichting baten en lasten 2024', te vinden vanaf pagina 182. Uiterlijk in 2026 is in kaart gebracht welke innovatieve en alternatieve mogelijkheden er in onze gemeente zijn voor de grootschalige opwek van duurzame energie.

80 Energietransitie en klimaatadaptatie Wat wilden wij bereiken? In samenwerking met onze lokale en regionale partners intensiveren we onze inzet om in 2030 zoveel mogelijk klimaatneutraal te zijn. Daarvoor geven we uitvoering aan de Lokale Energie Strategie (LES). Met inwoners en andere belanghebbenden gaan we in gesprek over aanvullend klimaatbeleid.

Energiebesparing Isolatie Isoleren is de eerste stap in de energietransitie. In 2023 is de Isolatieaanpak Baarn opgesteld en in 2024 zijn wij gestart met de uitvoering. Met het ‘Meerjarige Collectief Ontzorgingstraject’ (MCO) geven wij uitvoering aan de Isolatieaanpak Baarn en willen wij toewerken naar 4.400 goed geïsoleerde woningen eind 2025 (met energielabel B of beter). Via het MCO worden eigenaren van woningen geholpen met het isoleren van hun huis. Er vond een doelgroepgerichte actie plaats om inwoners die extra hulp nodig hebben bij het isoleren te ondersteunen en er was een collectieve inkoopactie voor heel Baarn. De wijkgerichte activiteiten gebeuren in nauwe afstemming met de planning voor de warmtetransitie. In 2024 zijn daartoe 4.500 brieven verstuurd. Circa 300 inwoners hebben een afspraak gemaakt met de uitvoerder om te isoleren. Zij ontvingen een persoonlijk bespaarplan voor hun woning en een offerte. Hiervan ging tot 65% akkoord. Vooral onder de kwetsbaardere doelgroep zagen we veel reacties op de brieven en de offertes. Dit terwijl deze doelgroep vaak lastig te bereiken is. Hieruit blijkt dat de inzet van het doelgroepgerichte ontzorgingstraject werkt. Erfgoedaanpak Speciaal voor woningeigenaren van gemeentelijke monumenten of in beschermd dorpsgezicht heeft ook een erfgoedaanpak gelopen.

Vanwege de bijkomende regels voor verduurzaming van monumenten is er aanvullend advies nodig wanneer bewoners

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 60

Programma 8 - Duurzaamheid

duurzaamheidsplannen hebben. Er zijn webinars en persoonlijke inloopspreekuren aangeboden in het najaar om inwoners verder te helpen bij het verduurzamen van hun beschermde woning. De webinars zijn bezocht door 73 woningeigenaren en 22 huishoudens hebben gebruik gemaakt van de inloopspreekuren. In 2025 worden ook nog twee inloopspreekuren georganiseerd. SLIM met energie Er is een pilot SLIM met energie uitgevoerd om huurders met een kleine beurs te helpen met eenvoudige, maar effectieve energiebesparende maatregelen, zoals ledlampen, radiatorfolie en tochtstrips. Het initiatief kwam uit de serviceclubs en is samen opgestart met BaarnDuurzaam, Pit Baarn en de gemeente. Wij hebben bijgedragen door de training van (nieuwe) vrijwilligers en de projectcoördinatie te bekostigen en bekendheid te geven aan het initiatief. In totaal hebben 50 huishoudens zich opgegeven voor een huisbezoek met advies over kleine isolatiemaatregelen. Dit was meer dan de minimale doelstelling voor deze eerste pilot. Een vervolg wordt onderzocht. Soortenmanagementplan (SMP) In juni 2024 heeft gemeente Baarn een tijdelijke pre-Soortenmanagementplan (SMPontheffing verkregen van de provincie. Daarvoor hebben we extra nestkasten voor vleermuizen opgehangen.

Met de pre-SMP ontheffing zorgen we ervoor dat verduurzamende eigenaar-bewoners met een grondgebonden woning niet meer zelf ecologisch onderzoek hoeven doen naar de aanwezigheid van een aantal beschermde diersoorten. Uitzondering hierop zijn de inwoners die wonen in het leefgebied van de zeer zeldzame meervleermuis. Van deze vleermuis zijn in Nederland nog geen 50 kraamkolonies bekend. Voor deze inwoners wordt zoveel mogelijk maatwerk geleverd. Duurzame warmte Wijkaanpak aardgasvrij Eemdal-Noord We zijn gestart met de eerste wijkaanpak voor een aardgasvrije wijk. In september 2024 zijn daartoe gesprekken met de inwoners van de wijk Eemdal-Noord begonnen. Voor dit

In 2030 is de Gemeente Baarn zoveel mogelijk klimaatneutraal.

participatietraject volgen we de Leidraad Wijkaanpakken Aardgasvrij, die in juni 2024 met de gemeenteraad is gedeeld. Inwoners van Eemdal-Noord kregen een vragenlijst en er zijn in november en december twee bijeenkomsten georganiseerd (live en digitaal). Uit de vragenlijst en de bijeenkomsten is een kerngroep van circa 15 personen naar voren getreden die samen met andere belanghebbenden en ons het Wijkwarmteplan wil uitwerken. Het traject met de kerngroep start in januari 2025. Warmtenet Omthuis In navolging van de Meerjarige Prestatieafspraken 2024-2027 met woningcorporatie Omthuis hebben we onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van het creëren van een warmtenet. Daarbij zou het vastgoed van Omthuis de basis vormen als startmotor. In september is dit onderzoek afgerond, waarbij de belangrijkste conclusie is dat het mogelijk is, maar niet vanzelfsprekend. De betaalbaarheid ervan voor Omthuis en inwoners is afhankelijk van een aantal randvoorwaarden die eerst verder uitgewerkt moeten worden. Sinds september zijn we met Omthuis in gesprek over het gezamenlijk vervolg, dat vanaf 2025 vorm krijgt. We willen toewerken naar een intentieverklaring waarin we onze gezamenlijke ambitie en werkafspraken vastleggen. Duurzame elektriciteit Opwek door zonne-energie We vergroten het aantal zonnedaken door uitvoering te geven aan het plan om zonop-dak te maximaliseren.

Samen met de regiogemeenten binnen de Regionale Energiestrategie (RES) is eind 2024 de ‘Uitvoeringsstrategie zon-op-dak onder netcongestie’ opgesteld. In 2025 wordt dit uitgevoerd.

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 61

Programma 8 - Duurzaamheid

Solar carports De aanbestedingsprocedures voor solar carports – zonnepanelen op een overkapping – hebben in 2024 vaart gekregen. De aanbestedingsprocedure voor de solar carport op de provinciale P&R bij de Gemeentewerf is succesvol afgerond. Onze lokale energiecoöperatie BijZONder Baarn heeft de aanbesteding gewonnen. Voor deze locatie is een vergunning gegeven. De voorbereiding voor de aanbestedingsprocedure voor een solar carport op het Laanplein is bijna afgerond en wordt in 2025 uitgezet. In deze aanbesteding trekken we samen op met de gemeenten van energieregio Amersfoort. Vernieuwende opwekkingsmogelijkheden Midden 2024 is een rapport opgeleverd over opwekkingsmogelijkheden voor zonne-energie op het Beltgat in Baarn. Hierin is ook gekeken naar de ecologische en recreatieve inpassing. Een drijvende zonneweide op het Beltgat lijkt potentie te hebben. Om de potentie te maximaliseren en om netcongestie het hoofd te bieden, wordt onderzocht welke combinaties met andere projecten mogelijk zijn, zoals OER A1 en de zonneweide bij het IJsbaan-terrein. Voor de mogelijke zonnewand bij de gemeentewerf wordt eenzelfde traject gevolgd. Over deze eerste verkenning is de gemeenteraad begin 2024 geïnformeerd. In 2025 krijgen de zonneweide op het Beltgat en de zonnewand bij de gemeentewerf een vervolg.

Windturbine Baarn Binnen de regio werken we nauw samen met andere gemeenten om de ambities van de RES te realiseren. Binnen de energieregio Amersfoort hebben we de ambitie om 0,5 TWu elektriciteit duurzaam op te wekken met grote windturbines en zonneweides. We liggen echter nog niet op koers en de provincie Utrecht heeft daarom onderzoek gedaan naar potentiële windlocaties in de regio. Ook op Baarns grondgebied is voor één locatie de mogelijkheid voor een windturbine verkend. In november heeft de Baarnse gemeenteraad besloten om geen verdere medewerking meer te verlenen aan meer onderzoek. De consequenties en alternatieven worden in 2025 uitgewerkt.

Uiterlijk in 2026 is voor elke wijk bekend wat de beste duurzame warmteoplossingen zijn.

Synergie en samenhang Duurzaam Wonen Leningen De Duurzaamheidslening is in oktober 2024 vernieuwd naar de Duurzaam Wonen Leningen. Deze bestaan uit de Algemene Duurzaam Wonen Lening en de Wijkgerichte Duurzaam Wonen Lening. Met de laatste wordt de aanpak voor aardgasvrije wijken versterkt door een hoger leenbedrag aan te bieden. De leningen worden tegen aantrekkelijke voorwaarden verstrekt aan woningeigenaren die hun woning willen verduurzamen. Hiervoor werken wij samen met de stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn). De leningen kunnen sinds december aangevraagd worden. Inwonerinitiatief Lage Vuursche In Lage Vuursche hebben een aantal inwoners zich georganiseerd om de energietransitie in Lage Vuursche te versnellen. Tevergeefs is geprobeerd om het inwonerinitiatief ondersteuning te bieden via bestaande ondersteuningstrajecten. Het inwonerinitiatief werd echter uitgeloot voor een begeleidingstraject van de provincie Utrecht en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. De inwoners hebben daarom een plan ingediend om te onderzoeken hoe ‘het Energiesysteem van de Toekomst’ er in Lage Vuursche uit kan zien, waarbij de opwek, opslag en het gebruik van energie in samenhang is ingericht. Vanaf 2025 gaan de onderzoeken lopen. Duurzame mobiliteit De samenhang tussen duurzaamheid en mobiliteit is versterkt.

In opmaat naar een uitvoeringsprogramma Duurzame Mobiliteit is in november 2024 een onderzoek gestart naar de ecologische voetafdruk van de mobiliteit in Baarn. Begin 2025 wordt dit onderzoek afgerond. Verder konden Baarnaars eind 2024 een enquête invullen over de interesse in deelmobiliteit. De resultaten worden geanalyseerd. Op de Dag van de Openbare Ruimte stond er een tijdelijke ‘Slimme Bandenpomp’ voor auto’s op het parkeerterrein

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 62

Programma 8 - Duurzaamheid Samen met inwoners bedenken we maatregelen om onze klimaatdoelen te behalen. bij de Brink. Deze was een succes. Er wordt gezocht naar een locatie waar de Slimme Bandenpomp voor 5 jaar kan staan. In 2025 wordt deze geplaatst. Het goede voorbeeld geven Verduurzamen gemeentelijke organisatie In 2024 is in kaart gebracht welke kansen en mogelijkheden er zijn om de ecologische voetafdruk van de gemeentelijke organisatie te verkleinen. De actielijst is uitgewerkt tot een actieplan voor 2024 dat grotendeels is uitgevoerd. Onderdelen daarvan waren onder meer het verduurzamen van de woonwerkregeling, het inkoopbeleid en het gemeentelijk vastgoed en wagenpark. In 2025 wordt de rest van het actieplan verder uitgewerkt.

Wat heeft het gekost?

Verduurzamen gemeentelijk vastgoed Er is uitgebreid onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om het gemeentelijk vastgoed te verduurzamen. Hieruit blijkt dat goed geïsoleerde en nagenoeg aardgasvrije gebouwen de vaste lasten van de gemeente fors verlagen. Dit vraagt echter wel een flinke investering. Voor de verduurzaming van De Trits, het gemeentehuis en speeltuinvereniging Oosterkwartier hebben we een subsidie (DUMAVA) gekregen van het Rijk, die iets meer dan 30% van de totaal benodigde investering dekt. We werken aan een investeringsvoorstel voor de eerste helft van 2025.

(in € x 1.000) Jaarrekening Begroting na Jaarrekening Jaarrekening 2024 vastgestelde 2023 2022 wijzigingen Baten

-254

-2.035

-1.281

-547

Lasten

1.009

2.949

1.707

910

755

914

426

363

Ontrekking uit reserves

–

–

–

–

Toevoeging aan reserves

–

–

–

–

Mutaties reserves (B)

–

–

–

–

Gerealiseerde resultaat (A+B)

755

914

426

363

Saldo van baten en lasten (A)

Wie hadden wij daarbij nodig? Samenwerking

Gevestigd

Energieregio Amersfoort (RES-regio)

Amersfoort Gemeenschappelijke www.regionale- Nee regeling energistrategie.nl

Terug naar inhoudsopgave

Rechtsvorm

Webadres

Wettelijke verplichting

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 63

Programma 8 - Duurzaamheid

• De RES-regio is een belangrijke partner om informatie en kennis mee uit te wisselen, schaalvoordelen en synergie te creëren en te bepalen hoe ons duurzame energielandschap eruitziet. • Binnen het Energie Diensten Centrum (EDC) werken we samen met de provincie en 25 gemeenten aan het verduurzamen van particuliere woningen. Het EDC ontwikkelt concrete programma’s en projecten, en hierbinnen delen we kennis, ervaring, data, tools en middelen. •  Bewoners en lokale duurzame partners: alleen samen met onze inwoners en onze lokale partners kunnen we stappen zetten in de energietransitie. Samenwerking met

bewoners geven we vorm door samen te werken in de wijkaanpak, SLIM, stimuleren gezamenlijke opwekprojecten, avonden te organiseren zoals de LES informatieavond voor bewoners en de avond in de klimaatweek. • BaarnDuurzaam is een belangrijke partner als het gaat om bewustwording bij inwoners, energiecoaches en energiecoöperatie. •  Het Huis van PiPPe heeft het initiatief genomen om in samenwerking met de gemeente een brede samenwerking van partijen op te zetten om de energietransitie in Baarn te versnellen. De eerste brede bijeenkomst was succesvol. In 2025 gaan we hiermee verder.

Het vergroten van het bewustzijn van inwoners om hun afval beter te scheiden en hiermee bij te dragen aan een (meer) circulaire economie.

81 Afval en circulaire economie Wat wilden wij bereiken? We willen een zo optimaal mogelijk milieuresultaat bereiken door inwoners actief te informeren over hun kansen om afval beter te scheiden. We streven hierbij naar het vergroten van de circulaire economie, het meer en beter recyclen van producten en daardoor het verlagen van de kosten.

Wat hebben wij daarvoor gedaan?

inzameling, waarbij inwoners actief worden gestimuleerd om hun bijdrage te leveren aan een efficiëntere afvalverwerking. Daarnaast zijn de eerste bovengrondse containers vervangen door ondergrondse exemplaren, die we direct op strategische locaties hebben geplaatst. Hiermee verbeteren we de leefomgeving en dragen we bij aan een efficiëntere verwerking van afval en grondstoffen.

In 2024 heeft de gemeente Baarn een belangrijke stap gezet richting een duurzamere toekomst. We hebben een communicatiecampagne gelanceerd om inwoners bewust te maken van het belang van afvalscheiding en hen te stimuleren hun afval beter te scheiden. Om inwoners verder te betrekken, leggen we meer verantwoordelijkheid bij inwoners zelf. Een eerste voorbeeld hiervan is de nieuwe manier van kerstbomen­

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 64

Programma 8 - Duurzaamheid

Wat heeft het gekost? (in € x 1.000) Jaarrekening Begroting na Jaarrekening Jaarrekening 2024 vastgestelde 2023 2022 wijzigingen Baten

-5.066

-5.578

-4.533

-4.131

Lasten

4.896

5.308

4.718

3.123

Saldo van baten en lasten (A)

-170

-270

185

-1.008

Ontrekking uit reserves

–

–

–

–

Toevoeging aan reserves

–

–

–

–

Mutaties reserves (B)

–

–

–

–

Gerealiseerde resultaat (A+B)

-170

-270

185

-1.008

Openbaar belang Het is de ambitie van RMN om een effectieve en efficiënte speler te zijn in de afval­ inzameling en straatreiniging. De organisatie streeft daarbij naar een maximale samenwerking met andere partijen die in de openbare ruimte acteren. RMN is een gemeenschappelijke regeling van de gemeenten Baarn, Bunnik, Nieuwegein, Soest, IJsselstein en Zeist. De AVU sluit contracten af met afvalverwerkers voor de verwerking van diverse afvalstromen en het verbeteren van de mogelijkheden van hergebruik van ingezameld afval. De deelnemende partijen zijn 25 Utrechtse gemeenten. De financiën lopen via de bijdrage aan de RMN. Maatschappelijk doel Baarn We willen een gezonde, schone en veilige leefomgeving met zo weinig mogelijk afval en maximaal hergebruik van materialen en afvalstoffen. Voor een uitgebreid overzicht van de verbonden partij RMN & AVU verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden Partijen.

Wie hadden wij daarbij nodig? Verbonden partij

Gevestigd

Rechtsvorm

Webadres

Wettelijke verplichting

RMN & AVU

Amersfoort

Soest

www.rmn.nl

Nee

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 65

Programma 9

Algemene dekkingsmiddelen en Overhead overhead Bestuurlijke verantwoordelijkheid Wethouder Hugo Prakke (Financiën & Informatie) Wethouder Mark Eijbaars (Personeel & Organisatie) Wethouder Steven de Vries (Inkoop)

Paragraaf Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien >• Overhead >• Algemene Overhead dekkingsmiddelen en onvoorzien

Programma 9 - Algemene dekkingsmiddelen en Overhead

Inleiding Het programma Algemene dekkingsmiddelen en overhead is niet beleidsinhoudelijk. In dit programma staat ten eerste wat we in de bedrijfsvoering doen om de uitvoering van alle andere programma’s te ondersteunen (de zogeheten overhead). Dit gaat bijvoorbeeld over hoe we zorgen dat we goed opgeleid personeel hebben, hoe we omgaan met leveranciers en hoe we zorgen voor goede digitale systemen voor inwoners en medewerkers. Ten tweede staan in dit programma de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente, zoals de algemene uitkering en de onroerendezaakbelasting (OZB). Deze inkomsten hebben geen specifieke bestemming en hiermee kan uitvoering worden gegeven aan onder andere college agenda voor Baarn (Programma 1 t/m 8). De specifieke dekkingsmiddelen (voor bijvoorbeeld de verwerking van afval, het verstrekken van vergunningen, onderhoud van het riool etc.) worden ingezet bij een concreet beleidsveld en staan opgenomen bij de betreffende programma’s in deze begroting. In het Besluit Begroting & Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is opgenomen welke baten en lasten onderdeel uitmaken van het verplichte onderdeel overhead. Met overhead wordt dan bedoeld ‘alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces’. Deze bevat naast personele kosten ook een aantal andere kostenposten.

De gemeente heeft te maken met een toenemende maatschappelijke verantwoordelijkheid op het gebied van energietransitie, woningbouw en Sociaal Domein. Deze opgaven vragen niet alleen om de ontwikkeling van beleid, maar ook om uitvoering en handhaving. Door deze ontwikkeling zien we een stijging van de ambtelijke formatie en bezetting. De kosten van het ambtelijk apparaat stijgen met 3,3%. Dit heeft te maken met de stijgende personeelskosten door uitbreiding van gemeentelijke taken, loonstijgingen in cao-afspraken en hogere kosten voor de inhuur van extern personeel. Het afgelopen jaar hebben wij opnieuw gebruik moeten maken van externe inhuur om de benodigde werkzaamheden uit te voeren. Door de combinatie van openstaande vacatures en een krappe arbeidsmarkt was het niet altijd mogelijk om snel de juiste kandidaten te vinden. Daarnaast hebben we te maken gehad met ziekteverzuim, waardoor extra ondersteuning nodig was om de continuïteit te waarborgen. Naast deze tijdelijke uitdagingen, hebben we ook een aantal specialistische projecten waarvoor specifieke expertise nodig is. Externe inhuur biedt de flexibiliteit om snel over de juiste kennis en vaardigheden te kunnen beschikken. Tegelijkertijd investeren we in opleiding en ontwikkeling van onze medewerkers, zodat we op termijn meer specialistische taken intern kunnen uitvoeren.

Met deze aanpak zorgen we ervoor dat onze organisatie operationeel blijft, terwijl we tegelijk blijven werken aan een duurzame oplossing voor de personele bezetting.

Wat meten we? Programma 9: Algemene dekkingsmiddelen

Norm

1. Formatie

Rekening 2023

Begroting 2024

Rekening 2024

FTE (per 1.000 inwoner)

6,4

6,4

6,7

2. Bezetting

FTE (per 1.000 inwoner)

5,7

5,9

6,1

3. Apparaatskosten

kosten per inwoner

€ 404

€ 429

€ 441

4. Externe inhuur

% van (totale loonsom + kosten inhuur)

19,9%

6,7%

18,4%

5. Overhead

% van totale lasten

13,5%

14,7%

13,8%

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 67

Programma 9 - Algemene dekkingsmiddelen en Overhead

Beleidskader

Wat heeft het gekost?

• • • • • • • •

(in € x 1.000)

Organisatieplan Beste voor Baarn Informatiebeleidsplan 2023-2026 Nota Reserves en Voorzieningen 2024 Nota investeren, activeren en afschrijven 2024 Treasury statuut 2024 Budgethouders regeling Mandaatstatuut Organisatiebesluit

Jaarrekening Begroting na Jaarrekening Jaarrekening 2024 vastgestelde 2023 2022 wijzigingen Baten

-57.278

-56.890

-53.599

-52.048

Lasten

13.202

14.252

12.039

11.491

Saldo van baten en lasten (A)

-44.076

-42.638

-41.560

-40.557

Ontrekking uit reserves

-3.000

-3.748

-2.608

-2.678

Toevoeging aan reserves

115

115

-

1.247

Mutaties reserves (B)

-2.885

-3.633

-2.608

-1.431

Gerealiseerde resultaat (A+B)

-46.961

-46.271

-44.168

-41.988

*Voor een gedetailleerde toelichting op de baten en lasten verwijzen wij u naar het hoofdstuk 'Toelichting baten en lasten 2024', te vinden vanaf pagina 182.

90 Overhead Wat wilden wij bereiken? In het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) staat welke baten en lasten onderdeel uitmaken van het verplichte onderdeel overhead. Deze verplichting heeft als doel het inzicht in de overhead te verbeteren en de vergelijkbaarheid tussen gemeenten te vergroten. De bedrijfskosten van de gemeente Baarn die tot overhead gerekend worden, zijn grofweg in te delen in: • Ondersteunende teams zoals, team Intern Advies (Financiën & Control, Juridische Zaken, Personeel & Organisatie, Communicatie, Informatie); • Overige personele lasten, zoals leidinggevenden en het secretariaat.

Om het staande beleid en de reguliere werkzaamheden te kunnen uitvoeren, blijft de gemeente Baarn investeren in de uitvoeringskracht van de organisatie. De veranderende wetgeving en de uitvoering van alle ambities vragen om extra menskracht. Op een aantal terreinen was hiervoor formatie-uitbreiding noodzakelijk. Mede vanwege de grote krapte op de arbeidsmarkt hebben wij ons ingezet op werving en het vergroten van de leermogelijkheden. Hiermee geven wij ook invulling aan (organisatie) ontwikkelingen voor het werven, opleiden en behouden van personeel. Baarn profileert zich als ontwikkelgemeente door als organisatie toekomstgericht te blijven ontwikkelen (een leven lang leren) en als gemeente in de huidige krappe arbeidsmarkt aantrekkelijk te zijn voor nieuwe medewerkers. Ook betekent dit het (tijdelijk) toevoegen van extra

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 68

Programma 9 - Algemene dekkingsmiddelen en Overhead

medewerkers voor begeleiding van nieuwe medewerkers. Meer details hierover staan in de paragraaf Bedrijfsvoering en de betreffende hoofdstukken.

Wat hebben wij daarvoor gedaan?

Kosten van Overhead Toelichting De loonkosten van overhead zijn gestegen ten opzichte van vorig jaar. De stijging komt voort uit de cao-loonsverhoging van gemiddeld 6% en formatie-uitbreiding conform de Perspectiefnota 2024 (2 fte). De materiële kosten zijn gestegen door de ICT-kosten. Omvang en kosten formatie en ziekteverzuim Omvang en kosten formatie In 2024 bedraagt de formatieomvang van de organisatie (inclusief de griffie) 171,95 fte. De daadwerkelijke bezetting ligt gemiddeld op 155,34 fte. De totale salarislasten voor het jaar, inclusief kosten voor het bestuur en de griffie, bedragen € 14,7 miljoen. Daarnaast is in 2024 de cao-loonsverhoging doorgevoerd. Per januari is een stijging van 4,75% toegepast, gevolgd door een aanvullende verhoging van 1,25% per oktober.

Toelichting op afwijking van ziekteverzuim Vóór 2024 was de verzuimregistratie niet altijd juist, aangezien bijvoorbeeld het kort verzuim niet (goed) geregistreerd werd en dit in de systemen niet altijd juist naar voren kwam. Dit heeft geleid tot een laag en niet betrouwbaar verzuimpercentage tot 2024. Afgelopen jaar is er veel aandacht gegeven aan het juist registreren van verzuim, waardoor we nu een veel realistischer verzuimpercentage van 6,18% hebben. Normaal gesproken vertonen verzuimpercentages over het jaar heen een ‘hangmat-trend’, waarbij de percentages in het eerste en vierde kwartaal hoger zijn dan in het tweede en derde kwartaal. Voor de gemeente Baarn zien we in 2024 echter een vrijwel stijgende lijn. Dit komt doordat in het tweede en derde kwartaal een aanzienlijk aantal langdurig zieke medewerkers drukte op het verzuimpercentage. De gemeente Baarn volgt qua gemiddeld verzuimpercentage grotendeels de lijn van het landelijk openbaar bestuur. Tot en met het derde kwartaal komt het gemiddelde verzuimpercentage van het openbaar bestuur uit op 6%. Aangezien de ‘hangmat-trend’ doorgaans leidt tot een stijging in het vierde kwartaal, ligt het hogere jaargemiddelde voor de hand.

Bedragen x € 1.000,Begroting 2024 Primitief Gewijzigd

Kosten van overhead

Rekening 2023

Loonkosten (taakveld 0.4)

4.978

5.757

Materiële kosten (taakveld 0.4)

5.209

Totale kosten overhead (Taakveld 0.4)

Rekening 2024

Afwijking

6.470

5.578

-892

5.188

5.224

5.488

264

10.187

10.945

11.695

11.066

-628

Kosten alle taakvelden

75.429

74.336

82.798

80.329

-2.469

Opslag% overhead

13,5%

14,7%

14,1%

13,8%

125

279

479

488

9

10.311

11.223

12.173

11.554

-619

Overige kosten overhead Totaal kosten product overhead (vanaf 2023)

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 69

Programma 9 - Algemene dekkingsmiddelen en Overhead

Wat heeft het gekost?

Bedragen x € 1.000,-

Ziekteverzuim

Rekening 2023

Begroting 2024

Rekening 2024

Ziekteverzuim

4,5%

5,7%

6,2%

- Kort

0,7%

0,5%

0,7%

- Middellang

2,2%

0,7%

0,7%

- Langdurig

1,6%

4,5%

4,7%

Wie hadden wij daarbij nodig?

Openbaar belang De RID Utrecht is de ICT-dienstverlener die de ICT-infrastructuur beheert voor de deelnemende gemeenten en gemeenschappelijke regelingen. In het dagelijks gebruik van deze infrastructuur en diensten worden de gebruikers ondersteund.

(in € x 1.000) Jaarrekening Begroting na Jaarrekening Jaarrekening 2024 vastgestelde 2023 2022 wijzigingen Baten

-1

-28

-94

-151

Lasten

11.554

12.173

10.311

10.631

Saldo van baten en lasten (A)

11.553

12.145

10.217

10.480

Ontrekking uit reserves

–

–

–

–

Toevoeging aan reserves

–

–

–

–

Mutaties reserves (B)

–

–

–

–

Gerealiseerde resultaat (A+B)

11.553

12.145

10.217

10.480

Maatschappelijk doel Baarn Een goed werkende digitale werkomgeving van de medewerkers van de gemeente zorgt ervoor dat deze hun werk zo goed mogelijk kunnen doen voor de inwoners. Door de dienst af te nemen met andere gemeenten zorgen we voor robuustheid, kwaliteit en lagere maatschappelijke kosten. Voor een uitgebreid overzicht van de verbonden partij RID verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden Partijen. Verbonden partij

Gevestigd

Rechtsvorm

Webadres

Wettelijke verplichting

Risicoprofiel

Regionale Informatiedienst Utrecht

Doorn

Gemeenschappelijke regeling

www.rid-utrecht.nl

Nee

Pluspakket

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 70

Programma 9 - Algemene dekkingsmiddelen en Overhead

91 Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien Wat wilden wij bereiken? De gemeente wil duurzaam financieel beleid dat raad, college en organisatie helpt om balans aan te brengen tussen ambities, uitvoeringskracht en financiële draagkracht van de Baarnse samenleving. Ambities gaan over wat raad en college willen realiseren voor Baarn. Uitvoeringskracht gaat over wat we kunnen met de medewerkers van de gemeente. Financiële draagkracht gaat over wat de samenleving redelijkerwijs kan opbrengen via belastingen. Dit doen we met actueel financieel beleid en een planning & control cyclus die zorgt voor transparante informatie voor raad en inwoners. Dit zodat helder is wat wordt gerealiseerd voor de Baarnse samenleving en tegen welke inspanning in tijd en kosten. We willen dat als we een extra beroep doen op de financiële draagkracht van Baarn, het duidelijk is waartoe dit leidt.

Wat hebben wij daarvoor gedaan?

Ontwikkeling van het gemeentefonds 2024 Het gemeentefonds is de belangrijkste inkomstenbron voor gemeenten en is ook in 2024 van groot belang geweest voor onze financiële situatie. In het afgelopen jaar zijn er aanzienlijke ontwikkelingen geweest die invloed hebben op onze begroting, zowel op korte als lange termijn. Een van de meest ingrijpende ontwikkelingen is dat de eerder aangekondigde korting op het gemeentefonds niet is teruggedraaid. Sterker nog, in het hoofdlijnenakkoord van de nieuwe regering is een aanvullende korting op specifieke uitkeringen opgenomen. Dit betekent dat gemeenten vanaf 2026 met een structureel lagere financiële bijdrage vanuit het Rijk rekening moeten houden. In 2024 is herhaaldelijk aandacht gevraagd voor de zogenoemde ‘ravijnjaren’, waarin de financiële ruimte voor gemeenten fors afneemt. De VNG en verschillende gemeenten, waaronder Baarn, hebben zich hard gemaakt voor een structurele oplossing, maar tot op heden zonder resultaat. Hierdoor blijft de noodzaak urgent om onze uitgaven en in-

komsten in balans te brengen. Ondanks deze onzekerheden hebben we in 2024 stappen gezet om ons hierop voor te bereiden. We hebben financiële uitgangspunten vastgesteld, een analyse laten uitvoeren naar de flexibiliteit binnen onze begroting en zijn gestart met zero-based budgeting. De eerste uitkomsten zijn verwerkt in de begroting 2025. Hierdoor is een deel van het verwachte tekort voor 2026 al teruggedrongen, maar er liggen nog grote uitdagingen. De komende periode zal in het teken staan van het maken van keuzes. We zullen samen met de gemeenteraad en onze inwoners zorgvuldig afwegen waar we in blijven investeren en waar we mogelijk moeten bijsturen. Dit vraagt om realisme en daadkracht, maar we kijken met vertrouwen naar de toekomst en blijven ons inzetten voor een financieel gezonde gemeente. Verdere ombuigingen 2026 In 2024 zijn wij gestart met een aanvullend project Ombuigingen om de begroting 2026 structureel sluitend te krijgen. Dit project is onderverdeeld in fases. De eerste fase waarin mogelijke onderwerpen voor ombuigingen en een bandbreedte van de mogelijke besparing zijn verkend, is in december 2024 afgerond. In april 2025 worden de uitkomsten van de verkenning met de raad gedeeld. Actueel financieel beleid In 2024 hebben wij verschillende financiële nota’s actueel gemaakt.

Het actualiseren van financiële beleidsnota’s is belangrijk om de organisatie aan te passen aan veranderende wet- en regelgeving, economische omstandigheden en interne ontwikkelingen. Dit zorgt voor actuele en accurate richtlijnen, helpt risico’s te beheersen, bevordert transparantie, en ondersteunt strategische en operationele doelstellingen. Zo blijft de organisatie efficiënt functioneren conform wet en regelgeving en financieel gezond.

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 71

Programma 9 - Algemene dekkingsmiddelen en Overhead

Wat heeft het gekost?

Algemene dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen spelen een belangrijke rol in het waarborgen van een gezonde financiële situatie voor de gemeente Baarn. Deze middelen bestaan vooral uit inkomsten die niet aan een specifiek doel zijn gebonden, zoals de algemene uitkering uit het gemeentefonds, belastingen (bijvoorbeeld de onroerendezaakbelasting) en dividenden uit beleggingen. Zo ontvangt de gemeente bijvoorbeeld een dividend van de bank BNG en het waterbedrijf Vitens. Het beheer en de besteding van deze middelen zijn vastgelegd in de Financiële Verordening, op basis van artikel 212 van de Gemeentewet. Deze verordening zorgt voor een duidelijk kader voor het financiële beleid en benadrukt het belang van transparantie en verantwoording bij het gebruik van publiek geld. Met een zorgvuldig en verantwoord financieel beleid zet de gemeente Baarn deze middelen zo effectief mogelijk in. Dit helpt om de dienstverlening aan inwoners op peil te houden en de gestelde beleidsdoelen te realiseren. In de paragraaf Lokale heffingen zijn alle gemeentelijk belastingen en heffingen in detail beschreven.

Wat heeft het gekost? (in € x 1.000) Jaarrekening Begroting na Jaarrekening Jaarrekening 2024 vastgestelde 2023 2022 wijzigingen Baten

-57.277

-56.862

-53.505

-51.897

Lasten

1.648

2.079

1.727

860

Saldo van baten en lasten (A)

-55.629

-54.783

-51.778

-51.037

Ontrekking uit reserves

-3.000

-3.748

-2.608

-2.678

Toevoeging aan reserves

115

115

-

1.247

Mutaties reserves (B)

-2.885

-3.633

-2.608

-1.431

Gerealiseerde resultaat (A+B)

-58.514

-58.416

-54.386

-52.468

Wie hadden wij daarbij nodig? Verbonden partij

Gevestigd

Rechtsvorm

Webadres

Wettelijke verplichting

Risicoprofiel

NV Bank Nederlandse Gemeenten

Den Haag

Naamloze vennootschap

www.bngbank.nl

Nee

Basispakket

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 72

Programma 9 - Algemene dekkingsmiddelen en Overhead

Overige deelnemingen

Gevestigd

Rechtsvorm

Webadres

Wettelijke verplichting

Risicoprofiel

Vitens

Zwolle

Naamloze vennootschap

www.vitens.nl

Nee

Basispakket

Openbaar belang BNG Bank is van en voor de publieke sector. Voor het resultaat van de deelneming in deze partij verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden Partijen.

Openbaar belang Betrouwbaar drinkwater voor ons welzijn en onze gezondheid. Voor een uitgebreid overzicht van de overige deelneming Vitens verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden Partijen.

Algemene uitkering

Deze ontwikkelingen resulteerden in een verhoging van de totale algemene uitkering voor 2024, waardoor de gemeente in staat werd gesteld haar taak adequaat uit te voeren en in te spelen op nieuwe maatschappelijke uitdagingen.

Ontwikkeling algemene uitkering In 2024 is de algemene uitkering vanuit het gemeentefonds beïnvloed door verschillende factoren, waaronder aanpassingen op basis van de economische groei en specifieke taaktoewijzingen. De middelen zijn gedurende het jaar meermaals bijgesteld, zoals beschreven in de meicirculaire en septembercirculaire. In de meicirculaire 2024 is de groeiverwachting van het gemeentefonds aangepast aan de hand van de economische ontwikkelingen. Vanaf 2024 is de koppeling tussen de algemene uitkering en de groei van het bruto binnenlands product (bbp) officieel ingevoerd. Dit heeft geleid tot een verhoging van de beschikbare middelen. De septembercirculaire bracht verdere wijzigingen met zich mee. Zo werd de algemene uitkering voor 2024 verhoogd met een aanvullende bijdrage. Daarnaast werd een incidentele toevoeging verwerkt als afrekening van de resterende ruimte onder het plafond van het BTW-compensatiefonds (BCF) voor 2024. Bovendien hebben specifieke taakmutaties geleid tot extra middelen, waaronder compensatie van besparingsverliezen in de jeugdzorg en een jaarlijkse indexatie voor demografische ontwikkelingen binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).

(Bedragen in € x 1.000)

Algemene uitkering

Mutatie

Startpunt algemene uitkering begroting 2024 Septembercirculaire 2023

Bedrag

RIB/RV

-46.295 -1.254

-47.549

0

-47.549

Meicirculaire 2024

-804

-48.353

Septembercirculaire 2024

-234

-48.588 1048736

Decembercirculaire 2023 (geïntegreerd in Meicirculaire 2024)

Decembercirculaire 2024 (niet geraamd)

0

976796

-48.588

Realisatie 2024

-48.605

Afwijking 2024

17

Terug naar inhoudsopgave

857189

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 73

Programma 9 - Algemene dekkingsmiddelen en Overhead

Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, VpB, PvO Volgens BBV voorschriften moeten de categorieën Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, Heffing VpB en de Post voor Onvoorzien separaat in beeld gebracht worden. Voor de begroting 2024 is een analyse gedaan op de belastbare clusters voor de vennootschapsbelasting. De belastbare clusters, met heffing op vennootschapsbelasting zijn gelijk aan die van afgelopen jaren, te weten: • Parkeren; • Sport en Cultuur: • Exploitatie van de begraafplaatsen; • Grondexploitaties. Uit de voorliggende begroting analyseren wij dat de bovengenoemde clusters niet tot een positief financieel resultaat leiden en geen invloed heeft tot een heffing voor de vennootschapsbelasting. Hierdoor verwachten wij geen afdracht vennootschapsbelasting over 2024.

(Bedragen in € x 1.000)

Programma 9 Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, VpB, PvO

Rekening 2023

Begroting 2024 Primitief Gewijzigd

Rekening 2024

Afwijking

Lasten Algemene dekkingsmiddelen (BBV)

78

89

148

86

62

1.618

1.627

1.783

1.506

277

32

763

80

57

24

10.311

11.223

12.173

11.554

619

Vennootschapsbelasting

0

0

0

0

0

Post voor Onvoorzien

0

68

68

0

68

12.039

13.770

14.252

13.202

1.050

-52.769

-54.026

-56.319

-56.633

315

Algemene dekkingsmiddelen (belastingen overige)

-588

-512

-559

-606

47

Algemene dekkingsmiddelen (overige)

-148

16

16

-37

53

Overhead

-94

-28

-28

-1

-27

Vennootschapsbelasting

0

0

0

0

0

Post voor Onvoorzien

0

0

0

0

0

Totaal baten programma 9

-53.599

-54.550

-56.890

-57.278

388

SALDO programma 9 (exclusief reserves)

-41.561

-40.781

-42.638

-44.075

1.437

Algemene dekkingsmiddelen (belastingen) Algemene dekkingsmiddelen (overige) Overhead

Totaal lasten programma 9 Baten Algemene dekkingsmiddelen (BBV)

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 74

Programma 9 - Algemene dekkingsmiddelen en Overhead

Algemene dekkingsmiddelen

(Bedragen in € x 1.000)

Dividend moet verantwoord worden in het jaar waarin het dividend wordt vastgesteld. Dat houdt in dat de dividenduitkering van 2024 in 2025 wordt verantwoord.

Programma 9 Algemene dekkingsmiddelen

Bij de jaarstukken 2023 is per abuis de dividenduitkering van 2023 verantwoord.

Rekening 2023

Begroting 2024 Primitief Gewijzigd

Rekening 2024

Afwijking

-45.810

-46.295

-48.588

-48.605

17

Dividend BNG

-101

-79

-79

0

-79

Dividend Vitens

0

-53

-53

0

-53

-238

-55

-55

-513

459

Totaal algemene dekkingsmiddelen

-46.149

-46.482

-48.774

-49.118

344

Eigenaren woning

-4.515

-5.149

-5.149

-5.108

-41

Eigenaren niet-woning

-1.013

-1.172

-1.172

-1.201

28

Gebruiker niet-woning

-749

-876

-876

-905

29

Roerende woon- en verblijfsruimte

-3

-5

-5

-3

-2

Forensenbelasting

-67

-83

-83

-64

-19

Toeristenbelasting

-120

-107

-107

-92

-14

Hondenbelasting

-93

-113

-113

-104

-8

Precariobelasting

-60

-41

-41

-39

-2

-6.620

-7.544

-7.544

-7.515

-29

78

89

148

86

62

-52.691

-53.937

-56.171

-56.548

377

Algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkering

Financieringsfunctie (baten 0.5 Treasury excl dividend) Heffingen zonder oormerk OZB

Totaal heffingen zonder oormerk Financieringsfunctie (lasten 0.5 Treasury excl dividend) Eindtotaal algemene dekkingsmiddelen

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 75

Paragrafen • Lokale heffingen • Weerstandvermogen en risicobeheersing • Onderhoud kapitaalgoederen • Financiering • Bedrijfsvoering • Verbonden partijen • Grondbeleid • W  et open overheid / Openbaarheidsparagraaf

Paragraaf 1 - Lokale heffingen

Inleiding De gemeente kan alleen die belastingen heffen die benoemd zijn in de wetgeving. Bij het vaststellen van de belastingverordeningen wordt uitgegaan van de door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) verstrekte modellen. De ontwikkelingen en tariefsaanpassingen van de lokale heffingen worden bepaald door de volgende beleidskaders:

• • •

Ontwikkelingen in wetgeving; Beleidsnota’s; Financiële positie van de gemeente.

De inkomsten uit lokale heffingen zijn voor 2024 begroot op € 8,9 miljoen. De baten uit belastingen zijn geraamd op € 7,5 miljoen. Deze paragraaf zoomt in op de lokale lastendruk, ontwikkelingen in het belastingveld, de diverse belastingen en heffingen en het gemeentelijke kwijtscheldingsbeleid. Tot slot wordt een overzicht gegeven van de kostendekkendheid van de gesloten systemen, te weten afvalverwerking, riolering en begraafplaats.

• De tarieven van de belastingen zijn verhoogd met een indexatiepercentage van 13,8%. De waardeontwikkeling van de OBZ van woningen en niet-woningen wordt in het tarief verrekend. • De hoogte van de leges wordt bepaald door de kosten die de gemeente moet maken voor bijvoorbeeld paspoorten. De tarieven worden jaarlijks getoetst op kostendekkendheid. Het tarief is geactualiseerd met toegepaste indexatie en verhoging van kosten die horen bij het product. • Voor het tarief van de bestemmingsheffing zijn de baten geactualiseerd. De materiële kosten zijn geïndexeerd met het percentage van de prijsinflatie, de loonkosten met de indexatie van de loonontwikkeling.

Gemeentelijke woonlasten Bedragen x € 1,-

Rekening 2023

Begroting 2024

Rekening 2024

Gemiddelde WOZ waarde woningen

493.087

580.206

509.883

5.670.296

6.906.192

5.920.261

OZB eigenaren (gemiddeld)

466,26

473,28

439,51

Afvalstoffenheffing (mph)

433,05

465,74

485,80

Ontwikkelingen gemeentelijke lastendruk

Rioolheffing

248,40

282,01

269,41

De totale lastendruk in 2024 steeg naar € 1.195 (gemiddeld voor meerpersoonshuishoudens) Voor de bepaling van de lastendruk is uitgegaan van de OZB-eigenaar woning en de riool- en afvalstoffenheffing van een standaard (meer)persoonshuishouden. In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de lastendruk weergegeven.

Gemiddelde gemeentelijke woonlasten

1.147,71

1.221,03

1.194,72

Totale WOZ waarde woningen (*€ 1.000)

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 77

Paragraaf 1 - Lokale heffingen

Belastingen, heffingen, retributies: soorten en opbrengsten

Onroerende zaakbelasting

De belastingen en heffingen die de gemeente Baarn heft, zijn in onderstaande tabel opgenomen. De totale opbrengst aan belastingen en heffingen laat zich als volgt specificeren:

Baten uit lokale heffingen

Rekening 2023

Begroting 2024

Rekening 2024

Inkomsten uit belastingen

-6.671

-7.544

-7.567

Inkomsten uit leges

-1.521

-1.414

-1.417

Inkomsten uit (bestemmingsheffingen)

-7.371

-8.042

-8.095

Totaal

-15.563

-17.001

-17.079

Inkomsten uit belastingen

Rekening 2023

Begroting 2024

Rekening 2024

OZB eigenaren woning

-4.515

-5.149

-5.108

OZB eigenaren niet-woning

-1.013

-1.172

-1.201

-749

-876

-905

Roerende woon- en verblijfsruimte

-3

-5

-3

Forensenbelasting

-67

-83

-64

Toeristenbelasting

-120

-107

-92

Hondenbelasting

-93

-113

-104

Precariobelasting

-60

-41

-39

Reclamebelasting centrum gebied

-51

0

-52

-6.671

-7.544

-7.567

Bedragen x € 1,-

Bedragen x € 1,-

Gebruikers niet-woning

Totaal belastingen

Doel: De OZB is een belangrijke bron van algemene middelen waar de gemeente een vrije bestemming aan kan geven. Heffing van OZB wordt geacht bij te dragen aan een goede lokale afweging tussen nut en offer. De onroerendezaakbelastingen (OZB) worden geheven op onroerende zaken van eigenaren van woningen en niet-woningen en van de gebruikers van niet-woningen. De grondslag voor de OZB is de WOZ-waarde zoals die jaarlijks wordt vastgesteld volgens de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ). Verder heeft alleen een inflatiecorrectie van 13,8% plaatsgevonden op de geraamde opbrengsten. Bij een WOZ-waarde van € 300.000 betekent dit op basis van de huidige indexatie bijvoorbeeld een stijging van € 33,04 op jaarbasis.

Roerende zaakbelasting

Doel: Net als de OZB, zijn de roerendezaakbelastingen een bron van algemene middelen waar de gemeente een vrije bestemming aan kan geven. Door hun onderlinge gelijkenis worden ook deze belastingen geacht bij te dragen aan een goede lokale afweging tussen nut en offer. De roerendezaakbelastingen worden geheven van roerende zaken, zoals woonwagens en woonschepen. Deze belastingen zijn nagenoeg identiek aan de OZB. Het tarief en de grondslagen moeten daarom gelijk zijn aan die van de OZB. De opbrengst is nagenoeg gelijk aan het voorgaande jaar.

Forensenbelasting

Doel: De forensenbelasting is een belasting op tweede woningen voor mensen die niet in de gemeente Baarn staan ingeschreven, maar wel meer dan 90 dagen per jaar in Baarn een gemeubileerde woning voor zich beschikbaar houden. Rechtvaardiging voor deze belasting is dat gemeenten kosten maken voor niet-inwoners die verblijf houden en die door hun verblijf hier gebruikmaken van de gemeentelijke

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 78

Paragraaf 1 - Lokale heffingen

voorzieningen. Hiertegen over staan geen inkomsten vanuit het gemeentefonds voor niet-inwoners. Het bedrag van de aanslag wordt bepaald op basis van de WOZ-waarde. De belastingopbrengst van de forensenbelasting is bestemd voor de algemene middelen. Het aantal woningen dat als tweede woning wordt gebruikt wisselt ieder jaar. Het wel of niet kunnen opleggen van een aanslag is immers mede afhankelijk of bewoners zich hebben laten inschrijven in de Basisregistratie Personen. Daarnaast worden tweede woningen ook aangeboden voor verhuur (onder meer via Airbnb) waardoor deze woningen niet voor meer dan 90 dagen per jaar beschikbaar zijn voor de eigenaar. Daarom fluctueren ook de jaarlijkse opbrengsten. Het uitvoeren van controles is nodig voor een correcte oplegging deze belasting.

Toeristenbelasting

Doel: De toeristenbelasting is een algemene inkomstenbron van de gemeente. Voor 2024 heeft een herziening plaatsgevonden van de verordening met gelijkblijvende opbrengsten. Er waren drie tarieven namelijk die voor hotels, pensions en campings. Dit is in de verordening aangepast naar Campings en andere vorm van overnachten. Gedurende het jaar is gebleken dat enkele aanbieders onverwacht toch onder het tarief voor andere vorm van overnachten vielen. Om dit effect weg te nemen is een hardheidsclausule toegepast voor accommodaties die in het bezit zijn van of wordt beheerd door een maatschappelijke stichting of vereniging, met het doel van deelname aan of begeleiding van activiteiten op de betreffende accommodatie gericht op educatie, cultuur, natuur, sport en spel. Deze accommodaties vallen hierdoor in hetzelfde tarief als campings. De toeristenbelasting wordt geheven van toeristen die in de gemeente nachtverblijf houden. Rechtvaardiging voor deze belasting is dat gemeenten kosten maken voor nietinwoners die verblijf houden en gebruik maken van de gemeentelijke voorzieningen.

Hondenbelasting

Doel: De opbrengst van de hondenbelasting wordt gebruikt voor de algemene middelen.

De belasting wordt geheven van degene die de houder is van één of meer honden. In beleidsregels is vastgelegd wie als houder wordt aangewezen.

Precariobelasting

Doel: Hoewel de precariobelasting lijkt op een retributie, omdat de tarieven zijn gericht naar een bepaalde prestatie, is de belasting een algemene inkomstenbron van de gemeente. De opbrengst is dan ook vrij besteedbaar. Precariobelasting wordt geheven voor het hebben van voorwerpen onder, boven of op voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. Voorbeelden zijn: bouwmaterialen, terrassen, uitstallingen, luifels, leidingen en kabels.

Reclamebelasting Centrumgebied

Doel: Op verzoek van de Ondernemerscoöperatie wordt een reclamebelasting geheven in het centrumgebied. De opbrengst van deze belasting komt, na aftrek van de gemeentelijke kosten, volledig aan deze coöperatie ten goede. Uit de opbrengst van de reclamebelasting wordt door de Ondernemerscoöperatie een ondernemersfonds gevormd. Uit dit fonds worden verschillende activiteiten bekostigd die ten doel hebben de aantrekkingskracht van het centrumgebied te vergroten.

Afvalstoffenheffing

Doel: Met de opbrengst van de heffing worden de lasten van de inzameling en verwerking van het huishoudelijk afval gedekt dat door Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN) wordt ingezameld. De afvalstoffenheffing is een gesloten systeem met 100% dekkendheid. De kosten bestaan grotendeels uit lasten die de gemeente heeft voor de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval. In 2024 is er onderzoek gedaan naar aanpassing van de tarief systematiek van de afvalstoffenheffing zodat een eerlijkere verdeling van de kosten is voor verschillen-

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 79

Paragraaf 1 - Lokale heffingen

de huishoudtypes. Dit zorgt ervoor dat vanaf 2025 een aanslag wordt opgelegd voor eenpersoonshuishoudens, tweepersoonshuishoudens en drie of meer persoonshuishoudens.

grotendeels uit lasten die de gemeente aan een aannemersbedrijf betaalt voor het maken van de aansluiting. Uitgangspunt is hier 100% kostendekking.

Rioolheffing

Begraafplaatsenrechten

Doel: De lasten van de gemeentelijke watertaken (inzameling en transport stedelijk afvalwater, hemelwater en structureel nadelige gevolgen van grondwater) worden gedekt uit de opbrengst van de rioolheffing. In 2024 is een nieuw gemeentelijk rioleringsplan opgesteld en aangenomen. Dit resulteert in hogere kosten voor de toekomst waardoor de tarieven vanaf 2025 meer stijgen dan oorspronkelijk begroot. Voor belastingjaar 2024 is de tariefsoort hemelwaterafvoer toegevoegd voor percelen zonder drinkwateraansluiting. Uitgangspunt is dat de rioolheffing volledig kostendekkend is.

Rioolaansluitingsrecht

Doel: Met de opbrengst van het rioolaansluitingsrecht worden de lasten gedekt die de gemeente moet maken om een perceel aan te sluiten op de gemeentelijke riolering. Het rioolaansluitingsrecht wordt eenmalig geheven op het moment dat een woning of een bedrijfspand op de riolering wordt aangesloten. De tarieven voor het aansluiten zijn vastgesteld met behulp van de betreffende belastingverordening. De kosten bestaan

Inkomsten uit belastingen Rioolaansluitingsrecht Bedragen x € 1,-

Rekening 2023

Begroting 2024

Rekening 2024

Afvalstoffenheffing

-4.239

-4.740

-4.735

Rioolheffing

-3.104

-3.299

-3.345

Rioolaansluitrecht

-28

-3

-15

Totaal heffingen

-7.371

-8.042

-8.095

Doel: Met de opbrengst worden de exploitatielasten van de Nieuwe Algemene Begraafplaats aan de Wijkamplaan te Baarn gedekt. Jaarlijks worden de tarieven voor begraafplaatsrechten geactualiseerd. De tarieven zijn opgenomen in de tarieventabel van de Verordening begraafplaatsrechten. Uitgangspunt is dat de tarieven in totaal 100% kostendekkend zijn. Met de opbrengst worden de exploitatielasten van de Nieuwe Algemene Begraafplaats aan de Wijkamplaan in Baarn gedekt. In Baarn worden rechten geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor het verlenen van diensten voor het begraven of het onderhouden van graven. De tarieven zijn in deze paragraaf niet opgenomen omdat het om circa 50 tarieven gaat.

Marktgelden

Doel: Met de opbrengst worden de gemeentelijke lasten van het houden van de weekmarkt op de Brink gedekt. Op basis van de Marktgeld verordening worden er marktgelden geheven. Met de opbrengst worden de gemeentelijke lasten van het houden van de weekmarkt op de Brink gedekt. Het marktgeld bestaat uit twee gedeelten. Het belangrijkste deel is het staangeld dat wordt geheven voor het innemen van de standplaats op de weekmarkt. Ook is er een tarief voor de afname van elektriciteit tijdens de weekmarkt.

Leges

Doel: Leges worden geheven voor door de gemeente verstrekte diensten. De inkomsten uit leges bestaan uit leges die geheven worden voor diensten aan een individuele aanvrager, zoals een paspoort, rijbewijs of omgevingsvergunning. Bij het

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2024 - 80

Paragraaf 1 - Lokale heffingen

heffen van leges mag geen winst gemaakt worden. Het uitgangspunt voor leges is 100% kostendekking. Voor een aantal tarieven zoals paspoort en rijbewijs heeft het Rijk een maximumtarief bepaald. Leges worden geheven op basis van de Verordening op heffing en invordering van leges 2024. De opbrengsten van leges voor 2024 zijn begroot op € 731.000. De definitieve tarieven voor 2024 zijn in het vierde kwartaal gepubliceerd in de Verordening heffing invordering leges 2024. Leges algemene dienstverlening In verband met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 is een geheel nieuwe legesverordening en tarieventabel opgesteld. De legestarieven zijn conform de begrotingsrichtlijn verhoogd. Als uitzondering hierop zijn een aantal tarieven uit titel 1 van de tarieventabel niet verhoogd. De reden is dat voor deze tarieven een maximum geldt en het tarief reeds gelijk is aan dit maximum. Het betreft hier met name de leges voor reisdocumenten (hoofdstuk 2) en rijbewijzen (hoofdstuk 3). Alle tarieven zijn naar beneden afgerond op vijf eurocenten. De resultaten nieuwe legesverordening en tarieventabel. Leges leefomgeving omgevingsvergunningen De verordening en tarieventabel 2024 is gebaseerd op de nieuwe modelverordening van de VNG. Er is van de gelegenheid gebruik gemaakt om de huidige tabel te actualise-

Kwijtscheldingsbeleid Begroot Realisatie Kwijtscheldingen Toegekend Afgewezen Toegekend Afgewezen Bedragen x € 1,-

Kosten (€) Begroting Realisatie

2022

520

100

500

51

258.040

303.137