1278252 Perspectiefnota 2026-2029 rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

1278252

Onderwerp

Perspectiefnota 2026-2029

Besluit in raad

2 juli 2025

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Prakke

Naam steller

Guido Uland

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. De Perspectiefnota 2026-2029 vast te stellen. Samenvatting van het voorstel Met deze perspectiefnota legt het college, conform uitgangspunten in de Perspectiefnota 2025 en de Begroting 2025-2028, een stevige en toekomstgerichte aanpak voor de jaren 2026 en 2027 (en de jaren erna) aan de raad voor. Deze is gericht op het opvangen van de financiële effecten van het ravijnjaar. Een aanpak waarbinnen door de effecten van de Voorjaarsnota in de eerste twee jaar nog enkele keuzes mogelijk zijn. Hiermee is een grote stap gezet om de eerder gepresenteerde tekorten te dempen en in de eerste twee jaren positief uit te komen. De ombuigingen zijn u eerder al gepresenteerd. De keuzes die het college uiteindelijk heeft gemaakt liggen in dit document voor. In deze Perspectiefnota 2026 zijn de inhoudelijke ontwikkelingen, ombuigingen en de financiële uitgangspunten voor de op te stellen Begroting 2026-2029 opgenomen. De eerste twee jaren zijn sluitend. Na de meicirculaire 2025 kunnen we het definitieve saldo bepalen. Ook zijn niet voor alle opgenomen onderwerpen bedragen opgezet en moeten bezuinigingen nog daadwerkelijk worden gerealiseerd. Het positieve saldo van €178.000 geeft voor het begrotingsjaar 2026 bij de begroting 2026 beperkt ruimte om tegenvallers op te vangen.

Aanleiding Op grond van de financiële verordening van de gemeente Baarn wordt jaarlijks een perspectiefnota vastgesteld. Op basis van het rapport van Berenschot zijn een aantal ombuigingen verwerkt in deze nota. Daarnaast wordt op een aantal vlakken voorgesteld beleid te intensiveren en de uitvoeringskracht van onze gemeente te versterken. Indien uw raad nog andere keuzes wil maken kan zij hiervoor dekking vinden door voorstellen uit de oranje lijst over te nemen. In deze Perspectiefnota zijn de verwachte inkomsten zoals deze in de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk zijn gepresenteerd verwerkt. Bij deze Voorjaarsnota is een gedeeltelijke compensatie voor het ravijnjaar 2026 opgenomen. Daarnaast is een deel van de korting op jeugdzorg teruggedraaid. Uiteindelijk leiden deze wijzigingen vooralsnog tot een (gedeeltelijke) verschuiving van het ravijnjaar van 2026 naar 2028. Deze perspectiefnota geeft een zo reëel mogelijk beeld van de te verwachte tekorten voor de meerjarenraming 2026-2029. Het te verwachten saldo voor 2026 en 2027 is positief sluitend. De begrotingsjaren 2028 en 2029 zijn ondanks de ombuigingen nog niet sluitend. Voor een aantal posten zijn geen bedragen opgenomen, omdat deze mogelijk nog gedekt kunnen worden uit bestaande middelen of omdat de kosten niet voldoende inzichtelijk zijn. Bij doornemen van het Integraal

1

Huisvestingsplan (IHP) is geconcludeerd dat deze moet worden herzien. De verwachting is dat er extra miljoenen (afgeschreven in 40 jaar) nodig zijn om uitbreiding (Baarnsch Lyceum), renovatie (Aloysius/Guido de Bres) en eventueel nieuwe school (Marimba) mogelijk te kunnen maken. In het najaar komt het college met een bijgesteld IHP. Daarnaast zijn de exploitatie effecten, bestaand uit onderhoud en formatie van het Brinkhuis en Culthuis niet opgenomen vanaf 2029. Meer informatie is opgenomen in de risicoparagraaf van de perspectiefnota 2026-2029. Voor de ombuigingen zijn mogelijk eenmalige investeringen benodigd. Deze zijn nog niet vertaald naar bedragen en worden daar waar mogelijk verwerkt bij de Begroting 2026. Beoogd effect Deze Perspectiefnota geeft richting aan de opzet van de Begroting 2026-2029 door voortzetting van het huidige beleid en de ontwikkelingen die de komende jaren op ons afkomen. Doordat de ontwikkeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds, ondanks de bijstelling in de Voorjaarsnota 2025, een negatief effect heeft op de gemeentebegroting, blijft het noodzakelijk ombuigingen te verwerken. De gegevens uit deze Perspectiefnota worden verwerkt in de Begroting 2026-2029, na vaststelling door uw gemeenteraad op 2 juli 2025. Argumenten De perspectiefnota is opgebouwd uit twee delen, aangevuld met een risicoparagraaf.

In het eerste deel zijn de ontwikkelingen beschreven en is er een reële inschatting gemaakt van kostenstijging en inflatie voor de komende jaren. Voor deze intensivering van beleid en versterken van de uitvoeringskracht zijn aanvullende middelen noodzakelijk. Voor de intensivering van beleid en versterken van de uitvoeringskracht is er een budget van totaal € 1,65 miljoen benodigd in 2026. In het tweede deel van de perspectiefnota staan de voorgestelde ombuigingen die worden voorgesteld door het college. Deze ombuigingen zijn gebaseerd op het rapport van Berenschot. De gekozen maatregelen zijn niet altijd 1 op 1 te koppelen aan de voorstellen uit dit rapport. In de toelichtingen bij de ombuigingen is daar waar mogelijk het maatschappelijk effect toegevoegd. Met het vaststellen van de Perspectiefnota 2026-2029 worden de voorstellen zoals in beide delen zijn toegelicht uitgevoerd. Op 15 april en 6 mei jl. heeft het college met een deel van de gemeenteraad gesproken over de Perspectiefnota 2026. Deels is de opbrengst van de werksessie op 6 mei verwerkt in deze Perspectiefnota, deels zal dit gebeuren in de Begroting 2026.

Voorbeelden van zaken die nu al in de Perspectiefnota zijn verwerkt zijn: • Er is een nadere toelichting bij de ombuiging rondom PIT opgenomen met mogelijke effecten • De uitgaven aan de Speeldoos zijn opgenomen in de risicoparagraaf • Er zijn 3 scenario's toegevoegd ten aanzien van verhoging van de OZB In deze perspectiefnota zijn de ombuigingen verwerkt en toegelicht welke zijn gekozen door het college. Indien alle ombuigingen zoals opgenomen kunnen worden doorgevoerd dan is er een positief saldo in de eerste twee begrotingsjaren 2026 en 2027. Voor de opvolgende jaren is er geen positief saldo. Hier moet nog wel rekening gehouden worden met niet ingevulde bedragen, de zogenaamde PM posten. Deze kunnen het saldo nog laten dalen. Het begrotingssaldo voor het begrotingsjaar 2026 is € 178.000 positief. De Voorjaarsnota van het Rijk is in de Perspectiefnota verwerkt. Door het Rijk zijn maatregelen getroffen om het ravijnjaar 2026 te dempen. Dit leidt tot een voordeel. Daarnaast is de korting op jeugdzorg grotendeels doorgeschoven naar 2028. In 2028 wordt de taakstelling met name op het jeugddossier groter dan eerder voorzien. Bij de Meicirculaire 2025 is definitief bekend welke middelen wij de komende jaren kunnen verwachten. Voor meer informatie over wijzigingen als gevolg van de Voorjaarsnota verwijzen we naar:

2

https://vng.nl/sites/default/files/2025-05/20250520-vng-ledenbrief-voorjaarsnota-bijlage-2-begrotingsadvies2025_1.pdf?utm_medium=email. De indexatie systematiek zoals in de gemeente Baarn wordt toegepast is nader geanalyseerd. Geadviseerd is aan het college om niet alle indexatie correcties toe te passen. In grote lijnen om de volgende redenen: • De indexatie van de overige uitgaven (o.a. diensten door derden, verzekeringen, te betalen belastingen) is getoetst (o.b.v. uitgaven 2024) aan de daadwerkelijke lasten per kostensoort, hieruit blijkt dat verlaging van de bestaande opgenomen budget 2026 leidt tot een zeer grote kans op overschrijding. Deze posten hebben we daarom op de nul procent lijn gezet; • Bij de ombuigingen hebben we rekening gehouden met de budgetten zoals opgenomen in begrotingsjaar 2026 van de meerjarenbegroting 2025-2028, toepassen van een verlagende indexatie zal betekenen een extra ombuiging in de vorm van de kaasschaafmethode. • Bij subsidies hebben we wel de systematiek toegepast maar stellen we voor om per subsidieontvanger de gevolgen te beoordelen en eventueel maatwerk te leveren. Ook dient hier rekening te worden gehouden met de al opgenomen ombuigingen bij PIT en Sport. In bijlage 4 van de Perspectiefnota 2026-2029 wordt nadere informatie verschaft over de indexaties.

Financiële risico's Een aantal perspectieven die zich voordoen op langere termijn zoals Brinkhuis en Cultuurhuis zijn nu niet opgenomen. Daarnaast was het IHP niet actueel op moment van opstellen van de Perspectiefnota. De opgenomen investeringsbedragen IHP in de Meerjareninvesteringsprogramma (MIP) zijn naar verwachting niet voldoende. Zowel over het Cultuurhuis als het IHP wordt u door middel van afzonderlijke (raads)voorstellen in de loop van 2025 nader geïnformeerd. De voorlopige resultaten uit de Voorjaarsnota 2025 zijn op hoofdlijnen verwerkt. De meicirculaire 2025 is nog niet beschikbaar. De verwerking hiervan kan effect hebben op de begroting 2026. De voorgestelde ombuigingen vergen mogelijk in een aantal gevallen (eenmalige) investeringen. De tijd tussen Perspectiefnota en Begroting wordt gebruikt om dit nader uit te werken. Deze uitwerking is er nu nog niet. In de uitwerking zal ook gekeken worden of de ombuigingen die in samenwerking met externe partijen vorm gegeven worden haalbaar zijn. Tot slot, de bedragen zoals opgenomen als ombuiging zijn gedeeltelijk inschattingen en behoeven nog een verdere uitwerking. Dit kan betekenen dat de opbrengst mee- of tegenvalt. Algemene risico's De gekozen ombuigingen kunnen leiden tot weerstand vanuit de inwoners. Pijnlijke keuzes zijn nodig om de eerste twee jaren in de begroting positief te eindigen.

Kosten, baten en dekking Het begrotingssaldo voor 2026 is € 178.000 positief. Het beleid van de gemeente Baarn is om voor de eerste twee begrotingsjaren een structureel sluitende begroting op te stellen. Dat is het geval in deze perspectiefnota. Na 2027 ontstaat er een beperkt tekort in 2028 en 2029. Voor alle begrotingsjaren geldt dat de posten die genoemd staan onder financiële risico's hierin nog niet zijn verwerkt." Aanpak / Uitvoering Na vaststelling van de Perspectiefnota 2026-2029 door de raad op 2 juli 2025, zal de begroting op basis van de perspectiefnota, en eventueel aangenomen amendementen en moties, worden opgesteld. Duurzaamheid N.v.t.

3

Communicatie Na vaststelling van de Perspectiefnota in het college is een persbericht verstuurd. De perspectiefnota 2026-2029 is na publicatie van het persbericht, digitaal beschikbaar via https://baarn.begrotingsapp.nl Evaluatie Niet van toepassing

Burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 1278252 Perspectiefnota 2026-2029 bijlage 1 Perspectiefnota 2026-2029

4