1278252 Perspectiefnota 2026-2029 bijlage 1 Perspectiefnota 2026-2029
Tekst van het document
Perspectiefnota 2026-2029
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 3 Bestuurlijke samenvatting ....................................................................................................................... 4 Actueel begrotingssaldo start Perspectiefnota 2026-2029................................................................. 6 Totaal financieel beeld ............................................................................................................................ 7 Intensivering uitvoeren beleid en versterken uitvoeringskracht ............................................................ 9 Totaal overzicht ................................................................................................................................... 9 Programma 1: Dienstverlening.......................................................................................................... 11 Programma 2: Vitale gemeenschap ..................................................................................................
13 Programma 3: Woonomgeving ......................................................................................................... 15 Programma 5: Zorg voor elkaar......................................................................................................... 17 Programma 9: Algemene dekkingsmiddelen en Overhead............................................................... 20 Ombuigingen 2026 ................................................................................................................................ 21 Totaal overzicht ................................................................................................................................. 21 Programma 1: Dienstverlening.......................................................................................................... 23 Programma 2: Vitale gemeenschap .................................................................................................. 24 Programma 3: Woonomgeving ......................................................................................................... 26 Programma 8: Duurzaamheid ........................................................................................................... 27 Programma 9: Algemene Dekkingsmiddelen en Overhead ..............................................................
28 Besluitvorming ...................................................................................................................................... 30 Risicoparagraaf ...................................................................................................................................... 31 Bijlagen .................................................................................................................................................. 34 Ad. 1 Gemeentefonds ....................................................................................................................... 35 Ad. 2 Actualisatie Meerjaren Investeringsplan (MIP) ....................................................................... 37 Ad. 3 Verbonden Partijen .................................................................................................................. 41 Ad. 4 Indexering ................................................................................................................................ 42 Ad. 5 Stand Algemene Reserve ......................................................................................................... 45 Ad. 6 Voorbeelden OZB verhoging .................................................................................................... 49 Ad.
7 Verwerking opmerkingen raadsleden ...................................................................................... 50
2
Leeswijzer De Perspectiefnota is als volgt opgebouwd: Algemeen: Bestuurlijke samenvatting en actueel financieel beeld. Deel 1: Intensivering uitvoeren beleid en versterken uitvoeringskracht 2026-2029 Deel 2: Ombuigingen 2026 Diverse bijlagen.
3
Bestuurlijke samenvatting Maatschappelijke en bestuurlijke opgaven Inleiding In maart 2026 kiezen de inwoners van Baarn een nieuwe gemeenteraad. Deze perspectiefnota is daarom de laatste van de huidige raadsperiode. We kijken onder andere vooruit naar 2026: het jaar dat in gemeenteland al enige tijd bekendstaat als het ‘ravijnjaar’. Het Rijk had namelijk plannen om vanaf dat jaar een forse korting op de gemeentelijke inkomsten door te voeren. We hebben ons in de afgelopen periode daarom voorbereid op het treffen van maatregelen om de aangekondigde kortingen op het gemeentefonds te verwerken. Ons uitgangspunt daarbij was en blijft: het belang van de inwoners van Baarn vooropstellen en de gevolgen voor hun dagelijks leven zo beperkt mogelijk houden. Ombuigingen zijn in kaart gebracht en er is kritisch gekeken naar welke bestedingen echt nodig zijn. De keuzes die we als college voorstellen zijn zoveel mogelijk gebaseerd op vijf ambities en vijf uitgangspunten. Onze koers: ambities blijven staan In deze financieel lastige tijden blijft onze bestuurlijke koers stevig verankerd in vijf ambities die richting geven aan ons handelen: 1. De jeugd heeft de toekomst •
Jeugdagenda blijft in uitvoering.
2. We staan voor bestaanszekerheid en kansengelijkheid •
Armoede- en onderwijsbeleid wordt voortgezet.
3. We blijven inzetten op meer woningen •
Volle vaart vooruit met woningbouwplannen.
4. We houden vast aan onze klimaatdoelstellingen •
Zo veel mogelijk klimaatneutraal in 2030.
5. Digitalisering en IT worden de komende jaren alleen maar belangrijker •
We blijven hierin investeren.
Uitgangspunten bij onze keuzes: samen dragen we Baarn Naast onze ambities hanteren wij vijf uitgangspunten die richting geven aan onze keuzes: 1. We stellen mensen voorop, niet stenen •
Temporiseren van investeringen.
2. We doen een groter beroep op inwoners, ondernemers en organisaties •
Ruimte geven om ombuigingen op te pakken.
3. We verdelen de lasten evenwichtig en maken het kostendekkend •
Betalen voor gebruik, kostendekkendheid en sterkste schouders staan centraal.
4. We kijken naar onszelf en mogelijkheden om anders te organiseren/financieren •
Wat kunnen College, Raad en ambtelijke organisatie bijdragen aan ombuigingen?
4
•
We kijken naar mogelijkheden om anders te financieren.
5. We willen terugveren én kunnen opveren •
We bezuinigingen niet op wat we in de toekomst weer nodig hebben.
Pijnlijke maar noodzakelijke keuzes Met deze ambities en uitgangspunten als leidraad hebben we als college keuzes gemaakt. De financiële druk is zodanig groot, dat het niet mogelijk was om alle uitgangspunten volledig consequent toe te passen. Soms doet dat pijn, maar niets doen zou onverantwoord zijn. De Voorjaarsnota van het Rijk biedt verlichting, maar keuzes blijven nodig Net als veel andere gemeenten heeft Baarn vorig jaar zichtbaar gemaakt hoe de voorgenomen kortingen van het rijk een gat zouden gaan slaan in de gemeentelijke begroting. Onderhandelingen door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben er vervolgens voor gezorgd dat het Rijk met de Voorjaarsnota 2025 heeft gezorgd voor tijdelijke verlichting. Er zijn aanvullende middelen beschikbaar gesteld voor de jaren 2025 tot en met 2027. Dat betekent dat het financiële ravijn is opgeschoven naar 2028. Hoewel dit ruimte geeft, kiezen wij er bewust voor om de eerder voorgenomen ombuigingen door te zetten. Baarn beschikt over een gezonde algemene reserve, en het is belangrijk deze op peil te houden. Dat zorgt ervoor dat Baarn ook in de toekomst tegen een stootje kan. Deze Perspectiefnota is de opmaat naar de begroting 2026 Deze Perspectiefnota vormt de opmaat naar de begroting voor 2026. In lijn met de aanbevelingen uit het advies Samen verder werken aan Baarn zet het college in op breed draagvlak.
Tijdens de gesprekken met de gemeenteraad op 15 april en 6 mei hebben wij de raad geïnformeerd en geluisterd naar de wensen, zorgen en ideeën die leven. De opbrengsten van die gesprekken (weergegeven in bijlage 7) betrekken wij bij de uitwerking van de begroting. Voor iedereen is duidelijk dat niet alles tegelijk kan. Maar samen met de gemeenteraad gaan wij graag de uitdaging aan om met minder middelen toch ‘het beste voor Baarn’ te blijven doen.
5
Actueel begrotingssaldo start Perspectiefnota 2026-2029 Het uitgangspunt voor de actualisatie van het begrotingssaldo voor 2026-2029 is de vastgestelde meerjarenbegroting 2025-2028. Dit saldo is vervolgens geactualiseerd op basis van de Septembercirculaire2024. Ook de raadsbesluiten die tot april 2025 zijn genomen, zijn hierin verwerkt. Op de volgende bladzijde ziet u de overige wijzigingen.
Beginstand begrotingssaldo
2026
Vastgesteld begrotingssaldo 2025-2028
1.667 N 2.007 N 2.499 N 2.228 N
2027
2028
2029
Wijzigingen na vaststelling BWN2025 - 00 - 44 1048736 Septembercirculaire 2024
26 N
94 N
174 N
BWN2025 - 00 - 47 Uitbreiding Griffie 1080552
9 N
9 N
9 N
9 N
188 N
229 N
-9 V
-9 V
3 N
3 N
3 N
3 N
226 N
335 N
177 V
256 V
BWN2025 - 00 - Voorstel IHP KWS BWN2025 - 00 - Besluit MJOP toevoeging voorziening structureel Stand voor verwerking PPN 2026 Huidige stand van de begroting structurele baten en lasten
253 N
1.893 N 2.341 N 2.676 N 2.484 N
Een min teken (-) geeft een positief saldo weer en bedragen zijn weergegeven in duizendtallen
6
Totaal financieel beeld Uitgangspunt is het geactualiseerde structurele begrotingssaldo voor 2026. In totaal is er voor € 1,65 miljoen aan intensivering van beleid en versterken van de uitvoeringskracht opgenomen waarvan een kleine € 0,5 miljoen incidenteel. De tabel op de volgende pagina geeft het volgende weer: •
Effect decembercirculaire 2024
•
Mutaties n.a.v. ontwikkeling gemeentefonds, actualisatie Meerjaren Investeringsplan, verbonden partijen en effect CAO en indexering uitgaven, subsidies en OZB van de begroting 2025. (zie bijlage 4 indexaties)
•
Intensivering van beleid en versterken van de uitvoeringskracht uitgesplitst in structurele en incidentele lasten.
•
Dekking van de incidentele lasten uit de algemene reserve.
•
Storting van verschil middelen Jeugdzorg (nr. 3) en de versterking lokaal team in algemene reserve.
•
Ombuigingen structureel zoals vastgesteld door college.
•
Ombuigingen incidenteel zoals vastgesteld door het college.
•
Saldo is voor het jaar 2026 en 2027 positief.
7
Begrotingssaldo na bestemming 2026-2029 Structureel begrotingssaldo 2026-2029 na besluitvorming
S/I
2026
2027
2028
2029
1.893 N
2.341 N
2.676 N
2.484 N
Mutaties PPN 1. Effect decembercirculaire 2024
-98 V
-162 V
-223 V
-284 V
-1.109 V
-1.109 V
-1.110 V
-1.203 V
3. Verhoging Jeugdzorg
-600 V
-600 V
-100 V
-100 V
3. Actualisatie MIP (meerjareninvesteringen)
-62 V
-32 V
-134 V
-17 N
4. Verbonden partijen
362 N
362 N
362 N
362 N
5. Indexering lonen ambtenaren
736 N
1.222 N
1.222 N
1.222 N
6. Indexatie Soc. Domein
0N
0N
0N
0N
7. Indexatie OZB
0N
0N
0N
0N
8. Indexatie Subsidies
-237 V
-237 V
-237 V
-237 V
9. Indexaties Ov. Uitgaven en inkomsten
-262 V
-262 V
-262 V
-262 V
10. Indexatie correctie afvalstoffenheffing
-294 V
-294 V
-294 V
-294 V
11. PPN 2026 versterken uitvoeringskracht en intensivering beleid structureel
1.113 N
1.134 N
1.082 N
1.316 N
12. PPN 2026 versterken uitvoeringskracht en intensivering beleid incidenteel
537 N
175 N
510 N
0N
Totaal mutaties
86 N
197 N
816 N
503 N
Dekking incidentele lasten (dekking AR)
-537 V
-175 V
-510 V
0V
Storting t.b.v. onttrekking lokaal team (2028)
200 N
200 N
0N
0N
1.642 N
2.563 N
2.982 N
2.987 N
-1.820 V
-2.745 V
-2.785 V
-2.785 V
PM V
0V
-180 V
-180 V
-1.820 V
-2.745 V
-2.965 V
-2.965 V
-178 V
-181 V
18 N
23 N
2. Gemeentefonds LPO verwachting meicirculaire
Totaal saldo zonder gerichte keuzes Ombuigingen 1. Ombuigingen 2026 structureel 2. Ombuigingen 2026 opschuiven afschrijving IHP
Structureel begrotingssaldo 2026-2029 na bestemming
Bedragen * € 1.000
8
Intensivering uitvoeren beleid en versterken uitvoeringskracht Totaal overzicht Intensiveringen uitvoeren beleid en versterken uitvoeringskracht 2026-2029 Hieronder treft u de verschillende nieuwe intensiveringen in beleid en versterkingen op het gebied van uitvoeringskracht aan. Deze worden in de volgende programma’s per onderwerp afzonderlijk toegelicht.
9
Intensivering van beleid en versterken van de uitvoeringskracht 2026-2029 Programma
Onderwerp
2026
1.10 Bestuur
PPN2026 - Verkiezingen gemeenteraad
€ 35.000
1.10 Bestuur
PPN2026 - Extra kosten accountant
€ 13.000
1.11 Dienstverlening
PPN2026 - Structurele bijdrage archief Eemland
1.11 Dienstverlening
PPN2026 - Verkiezingen periode 2026-2029
1.11 Dienstverlening
2027
2028
2029 I/S
€ 13.000
€ 13.000
€ 13.000 S
S € 56.000
€ 56.000
€ 56.000 S
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000 S
PPN2026 - Soorten management plan
PM
PM
PM
PM S
1.11 Dienstverlening
PPN2026 - Transitie informatievoorziening met gemeente Soest en uitvoeringsorganisatie BBS
PM
2.21 Sport
PPN2026 - Bijdrage nieuw sportveld Sportpark De Geerenweg
2.21 Sport
PPN2026 - Onderhoud bestaande kunstgrasvelden sportpark De Geerenweg
2.22 Onderwijs
PPN2026 - Schoolverzuim en wachtlijsten terugdringen
€ 50.000
€ 50.000
2.22 Onderwijs
PPN2026 - IHP Tijdelijke huisvesting Baarnsch Lyceum
€ 122.000
€ 65.000
2.22 Onderwijs
PPN2026 - IHP Opname voorbereidingskredieten Aloysius, Guido de Bres, Baarnsch Lyceum inclusief investering
3.30 RO en Wonen
PPN2026 - Extra kosten omgevingswet tot 2032
3.30 RO en Wonen
PPN2026 - Toekomstperspectief woningbouwontwikkeling tot 2040
€ 25.000
3.30 RO en Wonen
PPN2026 - Extra capaciteit fysiek domein
€ 300.000
3.32 Openbare ruimte
PPN2026 - Verduurzaming gemeentelijke gebouwen
5.50 Lokaal team/Zorgloket
PPN2026 - Inrichtingskosten nieuwe uitvoeringsorganisatie sociaal domein
5.50 Lokaal team/Zorgloket
PPN2026 - Robuuste bedrijfsvoering nwe uitv. Organisatie soc domein
5.50 Lokaal team/Zorgloket
PPN2026 - Uitbreiding lokaal team sociaal domein (I)
5.50 Lokaal team/Zorgloket
PPN2026 - Uitbreiding lokaal team sociaal domein (s)
5.50 Lokaal team/Zorgloket
PPN2026 - Uitbreiding lokaal team sociaal domein besparing (s)
5.52 Jeugdzorg
PPN2026 - Samen veilig (SAVE)
€ 110.000
€ 110.000
€ 110.000
I
5.52 Jeugdzorg
PPN2026 - Formatieuitbreiding – Senior Beleid Jeugd (Team Samenleving)
€ 120.000
€ 120.000
€ 120.000
€ 120.000 S
9.90 Overhead
PPN2026 - Versterking juridische ondersteuning
€ 90.000
€ 90.000
€ 90.000
€ 90.000 S
9.90 Overhead
PPN2026 - Inrichtingskosten uitbreiding belastingsamenwerking
Totale kosten Waarvan incidenteel Structurele kosten
€ 55.000
I
€ 55.000
€ 55.000
€ 55.000 S
€ 33.500
€ 100.500 S
€ 50.000
€ 50.000 S I
€ 138.000
€ 305.000 S
€ 100.000
€ 100.000 S I
€ 300.000
€ 300.000
€ 300.000 S
€ 76.800
€ 76.800 S
€ 280.000
I
PM
PM
€ 400.000
€ 400.000
PM
PM S
€ 400.000
I € 400.000 S € -400.000 S
PM
I
€ 1.650.000 € 1.309.000
€ 1.592.300
€ 1.316.300 N
€ 175.000
€ 510.000
€- N
€ 1.113.000 € 1.134.000
€ 1.082.300
€ 1.316.300 N
€ 537.000
Een min teken (-) geeft een positief saldo
10
Programma 1: Dienstverlening Programma 1 1.10 Bestuur
Verkiezingen gemeenteraad Dit betreft kosten die zich één keer in de vier jaar voordoen en zijn opgenomen op verzoek van de griffie ten behoeve van de gemeenteraad. Bij de kosten voor de verkiezingen m.b.t. de griffie kan gedacht worden aan opkomst bevorderende activiteiten/instrumenten zoals een StemWijzer, verkiezingsmarkt, verkiezingskrant, verkiezingsdebat(ten), inwerkcursus voor toekomstige raadsleden en een deel van de uitslagenavond. Bij kosten die verband houden m.b.t. afscheid van de oude gemeenteraad en installatie nieuwe gemeenteraad kangedacht worden aan een afscheidscadeau, bloemen, foto’s van de nieuwe gemeenteraad, afzonderlijke raadsleden en steunfractieleden, het aanpassen van de panelen in de hal, eventuele kosten voor coalitievorming en specifieke kosten voor het inwerken buiten reguliere trainingen om. Lasten die op basis van bestaand structureel beleid voor onbepaalde tijd geraamd worden, hoeven niet altijd jaarlijks geraamd te worden. Bijvoorbeeld in het kader van onderhoud wegen vindt er om het jaar een wegeninspectie plaats. De lasten van dergelijke wegeninspecties zijn vooraf in te schatten, er is geen eindtijd bekend en vallen daarom onder de structurele lasten. Ook de voorziene, regelmatig terugkerende verkiezingen vallen hieronder. Alleen onverwachte verkiezingen (bijvoorbeeld als het kabinet valt) leiden tot incidentele lasten.
Extra kosten Accountant In 2024 heeft uw raad een aanbesteding uitgevoerd voor een nieuwe accountant. De uitkomst van de aanbesteding leidt tot een stijging van het benodigde reguliere budget.
1.11 Dienstverlening
Verkiezingen periode 2026-2029 Voor de verkiezingen is een structureel budget opgenomen van € 82.000. Dit budget wordt structureel overschreden door inhuur van expertise voor de organisatie van de verkiezingen (communicatie & dienstverlening). Deze inhuur is nodig om de reguliere dienstverlening als organisatie te kunnen blijven borgen. Omdat de komende jaren (2026 - 2029) minimaal een verkiezing per jaar wordt georganiseerd, is structureel een ophoging van € 50.000 nodig op het bestaande budget om benodigde inhuur te kunnen bekostigen. Het betreft de gemeenteraadverkiezingen (maart 2026), Provinciale Staten en waterschappen (maart 2027), Eerste kamer (mei 2027), Tweede kamer (maart 2028) en het Europees Parlement (mei/juni 2029). Structurele bijdrage archief Eemland Vanaf 2027 is volledige afname van de dienstverlening onvermijdelijk, inclusief de bijbehorende kosten. Deze kosten zijn realistisch en marktconform. Volledige deelname aan de GR biedt de gemeente Baarn bovendien de mogelijkheid om actief te sturen op de strategische keuzes van Archief Eemland.
11
Soortenmanagementplan (SMP) Onder de Wet natuurbescherming (Wnb) vallen beschermde diersoorten, zoals de vleermuis, gierzwaluw en huismus. Om het leefgebied van die diersoorten te beschermen tegen ontwikkelingen in de leefomgeving, zoals isolatie, de aanbouw van dakkapellen of (ver)nieuwbouw, kunnen gemeenten een soortenmanagementplan (SMP) opstellen. De verantwoordelijkheid voor de naleving van de Wnb lag bij de provincie, maar is verschoven naar gemeenten. Dit is gerealiseerd door het opstellen van een SMP als verplichte voorwaarde te koppelen aan subsidies en samenwerkingen. Het SMP van Baarn moet nu worden geïmplementeerd en ondergebracht worden in de organisatie. Dit vraagt om onder andere specifieke deskundigheid bij toezichthouders en ecologie. Transitie informatievoorziening met gemeente Soest en uitvoeringsorganisatie BBS In 2025 verandert de huidige samenwerking op het gebied van informatievoorziening en digitalisering met de RID-gemeenten. Tegelijkertijd wordt een nieuwe samenwerking opgezet met minimaal de gemeente Soest en de BBS. De kosten voor deze verandering en de nieuwe samenwerking zijn niet geheel te voorspellen en daarom op PM gezet. De plannen worden verder uitgewerkt in de begroting 2026.
12
Programma 2: Vitale gemeenschap Programma 2 2.21 Sport
Bijdrage nieuw sportveld Sportpark De Geerenweg In het raadvoorstel Toekomstvisie 2025-2040 sportvoorzieningen De Geerenweg (zaak 1096025) is aangegeven dat de perspectiefnota het moment is om een integrale afweging te maken over de inzet van onze financiële middelen. Dit kunstgrasveld is bedoeld om de capaciteit voor voetbal uit te breiden. Tegelijkertijd zal een natuurgras voetbalveld in een hockeyveld worden omgezet. De Stichting Kunstgras Accommodatie Baarn (SKAB) zal dit hockeykunstgrasveld realiseren, betaald uit eigen middelen. Voordeel hiervan is dat de hockeyvereniging geen wachtlijst hoeft te hanteren. Tegelijkertijd krijgen de voetbalclubs door omzetting van een natuurveld naar kunstgrasveld meer ruimte, omdat de effectieve speeltijd toeneemt. Voorgesteld wordt om de investering te dekken middels een jaarlijkse subsidie bestaande uit rente en aflossing van de lening, uitgaande van een looptijd van 15 jaar en 3% rente. Dit draagt bij aan de gezondheidsdoelen en ontmoetingsmogelijkheden voor inwoners. Onderhoud bestaande kunstgrasvelden sportpark De Geerenweg Elke 10 à 12 jaar moet de toplaag vervangen worden van de kunstgrasvelden. De kosten hiervan zijn enorm gestegen, onder meer door strengere milieueisen, inflatie en gestegen onderhoudskosten. Hierdoor heeft stichting Seste onvoldoende middelen kunnen sparen.
Voorgesteld wordt de investering te dekken middels een jaarlijkse subsidie bestaande uit rente en aflossing van de lening die Seste aantrekt. Uitgangspunt daarbij is een looptijd van 15 jaar en 3% rente. Dit, draagt bij aan de gezondheidsdoelen en ontmoetingsmogelijkheden voor inwoners. In overleg met de Stichting wordt gekeken naar welke eigen bijdrage ze wel kunnen doen.
2.22 Onderwijs
Schoolverzuim en wachtlijsten terugdringen Voor leerplicht is 0,5 FTE nodig om de huidige 3 maanden achterstand weg te werken, ontstaan door ziekte en structureel hogere belasting op de werkzaamheden. Daarnaast is voor de hogere belasting 0,5 FTE structureel nodig. Hogere belasting komt door: wetsvoorstel, stijging ongeoorloofd verzuim, hogere complexiteit. In Eemkracht verband: T.o.v. Soest heeft Baarn 1,5x meer leerlingen per FTE, dat kan voor frictie gaan zorgen bij nieuwe uitvoeringsorganisatie. Tot slot, er is wisselwerking tussen achterstand leerplicht en wachtlijsten lokaal team en Met Maya (zie ook programma 5, lokaal team). IHP Tijdelijke huisvesting Baarnsch Lyceum Voor het Baarnsch Lyceum zijn incidentele extra huurkosten voor tijdelijke huisvesting opgenomen in de jaren 2026 en 2027. In het vorige IHP waren deze kosten als PM post meegenomen. Nu zijn deze kosten meegenomen wegens de grote stijging van leerlingen die in het IHP van 2022 niet was
13
verwacht. Een deel van de kosten wordt via de tussenrapportage 2025 gemeld voor 2025, het deel voor 2026 en 2027 zijn verwerkt ten laste van de algemene reserve. IHP Opname voorbereidingskredieten Aloysius, Guido de Bres, Baarnsch Lyceum inclusief investering In de praktijk is er voorafgaand aan elke nieuwe investering een voorbereidingskrediet ten behoeve van onderwijshuisvesting nodig om ontwerpkosten, voorbereidingskosten en advieskosten af te dekken. Deze zijn in deze perspectiefnota financieel verwerkt. Voorbereidingskredieten worden in 5 jaar afgeschreven daarom heeft dit een verhogend effect. In geval van de genoemde scholen kunt u bij het beschikbaar stellen van de voorbereidingskredieten nog bijsturen. Bij het opstellen van de begroting 2025 is het krediet Baarnsch Lyceum ten onrechte ingetrokken. De leerlingenaantallen zijn sterker gegroeid dan eerder verondersteld in het IHP 2022. De afgelopen en komende tijd wordt gebruikt om samen met het Baarnsch lyceum te kijken hoe eventuele uitbreiding zal plaatsvinden. In deze Perspectiefnota is een bedrag van € 3.500.000 opgenomen, hiervan is 8% ( € 280.000) als voorbereidingskrediet opgenomen. In de risicoparagraaf is een waarschuwing opgenomen over het voldoende zijn van de opgenomen totale investering.
14
Programma 3: Woonomgeving Programma 3 3.30 RO en Wonen
Toekomstperspectief woningbouwontwikkeling tot 2040 Om richting te geven aan de woningbouwopgave tot 2040, stellen we voor kansrijke potentiële woningbouwlocaties ontwikkelingsperspectieven op. Deze bieden houvast bij het maken van keuzes en helpen bij het zorgvuldig afwegen van belangen, kansen en knelpunten in de leefomgeving tussen verschillende locaties. De ontwikkelingsperspectieven zorgen voor transparantie en consistentie in besluitvorming en maken inzichtelijk welke criteria en waarden leidend zijn bij het ontwikkelen van nieuwe woningbouwlocaties. Zo kan op actuele ontwikkelingen, het vrijkomen van locaties in Baarn, of vragen van initiatiefnemers ingespeeld worden. Extra kosten omgevingswet tot 2032 In 2024 is gestart met de uitvoering van de omgevingswet. Op dat moment werd voldaan aan de minimale vereisten van uitvoering. Tot 2032 wordt het programma uitgerold met producten, formats en werkwijzen. In het bestedingsplan is hiervoor een raming opgenomen, gebaseerd op voortschrijdend inzicht. Daar is op dit moment een bestemmingsreserve voor van €250.000. Voor de jaren na 2028 is er structureel € 100.000 opgenomen, met een doorkijk tot 2032. Extra capaciteit fysiek domein Binnen het team Ontwikkeling Ruimte en Omgeving, en met name binnen de taakvelden Planontwikkeling/Verkeer en Toezicht & Handhaving, is sprake van een onderbemande en compacte formatie.
Medewerkers besteden nu een aanzienlijk deel van hun tijd aan organiserende en coördinerende werkzaamheden, waardoor hun inhoudelijke inzet en (juridische) expertise onvoldoende worden benut. Door het toevoegen van ondersteunende of junior capaciteit kunnen deze uitvoerende en organiserende taken worden overgenomen. Hierdoor ontstaat er ruimte voor de medewerkers om zich te richten op hun kerntaken: de uitvoering, opvolging en juridische borging van ruimtelijke procedures en handhavingsvraagstukken. Dit leidt tot een snellere doorlooptijd, betere afstemming met ketenpartners en minder risico op juridische fouten of vertragingen. Voor inwoners betekent dit dat meldingen, verzoeken en vergunningsprocedures sneller en zorgvuldiger worden opgepakt. De dienstverlening wordt daardoor transparanter, voorspelbaarder en betrouwbaarder, wat het vertrouwen in de overheid versterkt. Arbeidsmarktpositie en teamontwikkeling. Daarnaast creëert deze aanvulling ruimte voor de inzet van junioren of starters, bijvoorbeeld vanuit het onderwijs of via traineeships. Hiermee investeren we in een duurzame personeelsopbouw én vergroten we de zichtbaarheid en aantrekkelijkheid van de gemeente als werkgever in een krappe arbeidsmarkt.
Binnen het team Beheer Openbare Ruimte ontbreekt momenteel voldoende strategisch senior niveau om de groeiende en complexer wordende opgaven in tempo en samenhang te realiseren. Veel projecten vereisen een integrale, beleidsmatige en bestuurlijk gevoelige aanpak, waarbij inhoudelijke en procesmatige afstemming met externe partijen cruciaal is.
15
Het toevoegen van 1 fte op senior niveau zorgt voor betere regie op strategisch niveau, maar ook voor de begeleiding van nieuwe medewerkers binnen het team. De instroom van collega’s zonder overheidsachtergrond vergroot de behoefte aan structuur, coaching en kennisborging. Dit versterkt de uitvoeringskracht en vermindert de kwetsbaarheid. Totale investering De totale investering voor het versterken van beide taakvelden bedraagt € 300.000.
3.32 Beheer openbare ruimte
Verduurzaming gemeentelijke gebouwen In het Plan Maatschappelijk Vastgoed (PMV) hebben we het doel opgenomen om in 2030 minimaal 55% minder CO2 uit te stoten met het gemeentelijk vastgoed. Om hier uitvoering aan te geven, is een start gemaakt met de verduurzamingsplannen voor De Trits, het gemeentehuis en speeltuinvereniging Oosterkwartier. Ook is voor deze gebouwen DUMAVA-subsidie aangevraagd en toegekend. In het investeringsvoorstel verduurzaming De Trits, gemeentehuis en speeltuinvereniging Oosterkwartier van 28 mei 2025 wordt gevraagd om een krediet beschikbaar te stellen ter verduurzaming van De Trits. Voor het gemeentehuis en speeltuinvereniging Oosterkwartier is een aanvullende investering nodig om de DUMAVA-subsidie volledig te gebruiken. Die investering moet in 2026 beschikbaar worden gesteld. De verduurzaming van het gemeentehuis en speeltuinvereniging Oosterkwartier is nodig om ons emissiereductiedoel voor 2030 te halen: de broeikasgasuitstoot van de gemeentelijke vastgoedportefeuille daalt met 56%. Daarmee wordt het beoogde doel van 55% in 2030 gehaald.
16
Programma 5: Zorg voor elkaar Programma 5 5.50 Lokaal team / Zorgloket
Inrichtingskosten nieuwe uitvoeringsorganisatie sociaal domein De gemeenten Baarn, Bunschoten en Soest richten per 1 januari 2026 een nieuwe uitvoeringsorganisatie voor het sociaal domein in. Met deze robuuste en toekomstbestendige uitvoeringsorganisatie wordt de toegang tot, en de kwaliteit van, zorg en hulp voor inwoners geborgd in de toekomst. Hiermee wordt onder meer uitvoering gegeven aan het raadsbesluit van 2021 over de integrale toegang. Een van de uitgangspunten voor de nieuwe organisatie (zoals in oktober 2024 vastgesteld door de colleges) is een robuuste zelfstandige bedrijfsvoering. Dit zodat de uitvoeringsorganisatie zelfstandig kan sturen op de prestaties voor de inwoners en de financiën en hierover kan rapporteren naar bestuur en de raden. Nu wordt de bedrijfsvoering afgenomen bij de gemeente Soest, maar dit wordt ontvlochten. Daarnaast hevelen de gemeenten formatie voor bedrijfsvoering over met het personeel op de inhoudelijke wettelijke taken die overgaan. Bij deze ontvlechting ontstaan eenmalige kosten. Dit komt doordat bij alle gemeenten wel formatie voor bedrijfsvoering overgaat, maar niet overal personeel. Ook tijdelijke overheadkosten zoals ICT en huisvesting kunnen niet meteen worden opgelost. Deze eenmalige kosten worden in 2026 in een keer onderling verrekend. Het bedrag van € 280.000 is het nu te verwachten maximale bedrag.
In uitwerking naar de begroting werken de drie gemeenten samen aan mogelijkheden om deze eenmalige kosten terug te brengen. Robuuste bedrijfsvoering nieuwe uitvoeringsorganisatie sociaal domein Zoals hierboven is beschreven is voor de nieuwe uitvoeringsorganisatie in het sociaal domein een robuuste zelfstandige bedrijfsvoering nodig. Er is met name versterking nodig op financiën& control, HRM en informatievoorziening. In de bestuurlijke uitgangspuntennotitie (oktober 2024) is vastgesteld dat deze kosten maximaal 5-10% stijgen ten opzichte van de huidige overheadkosten (bedrijfsvoering + management). Nu is voorzien dat de daadwerkelijke uitbreiding leidt tot een stijging van 4,3%. Dit betekent op basis van de huidige verdeelsleutel een stijging van de structurele kosten voor de gemeente Baarn. De komende maanden wordt de inrichting van de bedrijfsvoering nader uitgewerkt. Hierdoor kan dit bedrag nog wijzigen, naar verwachting wel binnen de bandbreedte van een toename van 10%. In de begroting wordt het definitieve bedrag opgenomen. Uitbreiding lokaal team sociaal domein De gemeente Baarn kent een taakstelling op het sociaal domein van 1,2 miljoen in 2028. Deze afspraak staat in de landelijke Hervormingsagenda voor Jeugd. In april 2025 is in de Voorjaarsnota besloten dat deze taakstelling stap voor stap mag worden ingevoerd.
Dat betekent dat we in 2026 en 2027 nog geen extra geld hoeven in te leveren. Dit biedt ruimte om € 400.000 te investeren om het lokale team uit te breiden. Dit geld is beschikbaar via de Voorjaarsnota 2025. Integrale benadering sociaal domein Vanuit inhoudelijke optiek kiest de gemeente Baarn nadrukkelijk voor een integrale benadering van het sociaal domein. Jeugd en Wmo worden hierbij niet los van elkaar bekeken, maar als samenhangende onderdelen van één beleidsveld. Deze benadering sluit beter aan bij de praktijk van inwoners en ondersteunt een effectievere inzet van capaciteit en middelen. Overschrijding jeugdbudget en wachtlijsten De afgelopen jaren is er een structurele overschrijding van het jeugdhulpbudget zichtbaar, mede 17
door een stijgende zorgvraag en lange wachttijden. Hierdoor ontstaat druk op de toegang tot tijdige en passende hulp. Een beperkte capaciteit binnen het lokaal team belemmert vroegtijdige interventie waardoor zwaardere (vaak duurdere) zorg noodzakelijk wordt. Door nu te investeren in uitbreiding bij het lokaal team, kan eerder passende hulp worden geboden, wachttijden worden verkort en de druk op specialistische zorg worden verlicht. Deze investering draagt daarmee direct bij aan kostenbeheersing én betere ondersteuning van jeugdigen en gezinnen. Resultaten uitbreiding 2024 en verwachte baten In 2024 is al een eerste uitbreiding van het lokaal team gerealiseerd (3,1 fte, € 300.000). Er zijn positieve signalen dat deze uitbreiding heeft bijgedragen aan een snellere inzet van expertise en effectievere ondersteuning. Ook is sprake van positieve financiële resultaten binnen de Wmo. Door actief te werken aan langdurige en complexe (Wmo) zorgdossiers, zijn beschikkingen bijgesteld en is instroom in zware als duurdere zorg minder geworden. Om deze relatie verder te kunnen duiden, wordt actief gemonitord welke effecten optreden als gevolg van de ingezette maatregelen, zowel inhoudelijk als financieel. Deze positieve resultaten vormen de basis voor de nu voorgestelde vervolginvestering van € 400.000.
Door voort te bouwen op de ingezette lijn kan verdere winst worden geboekt op het gebied van effectiviteit, preventie en beheersing van zwaardere zorg. Noodzaak en invulling van de uitbreiding De Hervormingsagenda Jeugd en de Jeugdwet leggen de verantwoordelijkheid voor tijdige en passende jeugdhulp bij gemeenten. Hiervoor is een goed functionerend lokaal team onmisbaar. In vergelijking met omliggende gemeenten is het team in Baarn relatief klein, wat leidt tot hogere werkdruk en meer verwijzingen naar duurdere zorg. Een structurele uitbreiding van de formatie is nodig om aan deze wettelijke opdracht te kunnen blijven voldoen. Het lokaal team zal gaan werven voor zowel specialistische als generieke functies. Er wordt 1,5 fte ingezet voor een gedragswetenschapper, die met zijn of haar expertise complexe casussen ondersteunt en bijdraagt aan goede diagnostiek en begeleiding. Daarnaast wordt 3,2 fte ingezet voor generieke functies. Deze medewerkers hebben een brede rol: zij versterken de samenwerking tussen school en zorg (brugfunctionarissen), zorgen dat kinderen op school snel de juiste hulp krijgen, en houden zich bezig met het signaleren en voorkomen van onveilige thuissituaties. Deze veiligheidstaken sluiten aan bij de regionale afspraken. Met deze uitbreiding wordt beoogd wachttijden te verkorten en preventieve hulp sneller beschikbaar te maken.
Daarnaast zal de druk op de huidige medewerkers worden verlaagd, waardoor uitval en verloop worden voorkomen. Casussen kunnen effectiever en integraler worden aangepakt, waardoor de behoefte aan duurdere, specialistische zorg afneemt. Op lange termijn leidt dit tot kostenbesparingen door vroegsignalering en preventie. Daarnaast kan het lokaal team zich meer gaan richten op de 25 duurste jeugdzorgcasussen om te kijken waar regie kan worden gevoerd en kosten kunnen worden verlaagd en zich richten op de 50 langlopende casussen, met als doel de zorg beter te organiseren en waar mogelijk te verminderen. Indien de formatie-uitbreiding niet wordt doorgevoerd, brengt dit aanzienlijke risico’s met zich mee. De problematiek bij cliënten kan verergeren door langere wachttijden en minder intensieve begeleiding. Daarnaast zal het aantal doorverwijzingen naar duurdere tweedelijnszorg toenemen, wat leidt tot hogere kosten voor de gemeente. Ook bestaat het risico op overbelasting van de huidige medewerkers, met een verhoogd ziekteverzuim en mogelijk verloop als gevolg. Tot slot zal de effectiviteit van het lokaal team afnemen, wat ten koste gaat van de leefbaarheid en sociale samenhang in de gemeente.
18
Door nu te investeren in het werven van extra fte’s wordt gebouwd aan een toekomstbestendige en robuuste uitvoering van het sociaal domein. Deze investering is financieel verantwoord, inhoudelijk noodzakelijk en beleidsmatig mogelijk binnen het kader van de Voorjaarsnota.
5.52 Jeugdzorg
Samen veilig (SAVE) Voor de uitvoering van veiligheidstaken door Samen Veilig Midden Nederland (SVMN) is in 2026 onvoldoende budget beschikbaar. In de tussenrapportage van vorig jaar is het budget met € 170.000 verlaagd, op basis van de uitgaven in 2023. Achteraf blijkt deze verlaging te groot. Dit komt door landelijke ontwikkelingen, zoals de verplichting om vastgestelde tarieven te hanteren en de verlaging van het aantal zaken per medewerker bij SVMN. Daarnaast is in Baarn het aantal complexe casussen toegenomen, waardoor vaker een beroep op SVMN wordt gedaan. In de perspectiefnota wordt voorgesteld om het budget voor maximaal drie jaar met € 110.000 te verhogen. Dit bedrag is nodig om de veiligheidstaken in 2026 te kunnen blijven uitvoeren. De verhoging kan tijdelijk blijven als het Lokaal Team deze taken in de toekomst overneemt, zoals beschreven in het Toekomstscenario Jeugd- en Gezinsbescherming. Als het budget niet wordt verhoogd, bestaat het risico op budgetoverschrijding. Dit is zorgelijk, omdat het om een wettelijke taak gaat. Formatieuitbreiding – Senior Beleid Jeugd (Team Samenleving) Om veranderingen in het jeugdbeleid goed te kunnen uitvoeren, is extra personeel nodig binnen het Team Ontwikkeling Samenleving.
We hebben 1 extra senior beleidsmedewerker nodig om het lokale jeugdteam beter te ondersteunen en ervoor te zorgen dat beleid en uitvoering goed op elkaar aansluiten. De landelijke Hervormingsagenda Jeugd en de hogere kosten voor jeugdzorg in Baarn maken deze uitbreiding noodzakelijk. De agenda vraagt om duidelijke keuzes in het gebruik van geld. We moeten goed sturen op de inzet van zorg en zorgen dat we binnen het budget blijven. Daarvoor is meer capaciteit en senioriteit nodig in het team. Zonder deze uitbreiding kunnen we niet goed sturen op beleid, risico’s beheersen of zorgen dat het lokale team effectiever werkt. Dan lopen we kans dat besparingen niet worden gehaald en dat de samenwerking met zorgaanbieders en de regio minder sterk is. Met deze uitbreiding kunnen we: •
de Hervormingsagenda Jeugd uitvoeren;
•
beter samenwerken met zorgaanbieders en regionale partners;
•
sterk accounthouderschap voeren namens Baarn;
•
goede adviezen geven aan het bestuur;
•
en zorgen dat de gemeentelijke doelen worden gehaald.
Hiervoor is een investering nodig van € 120.000 per jaar. Daarmee zorgen we voor een sterke, deskundige inzet op jeugdbeleid, nu en in de toekomst.
19
Programma 9: Algemene dekkingsmiddelen en Overhead Programma 9 9.90 Overhead
Versterking juridische ondersteuning De gemeente wordt steeds vaker geconfronteerd met juridische procedures tegen besluiten binnen het fysieke domein. Door de toenemende complexiteit van wet- en regelgeving worden deze casussen steeds ingewikkelder. De afgelopen jaren is gebleken dat vakteams aanzienlijke ondersteuning nodig hebben bij de afhandeling van bezwaren, omdat hun expertise primair inhoudelijk is. De juridische kennis binnen deze teams is onvoldoende om zelfstandig verweer te voeren. Om dit tekort aan juridische deskundigheid op te vangen, wordt de afdeling Juridische Zaken (JZ) intensief betrokken. Dit leidt, mede gezien hun adviserende en toetsende rol, steeds vaker tot ongewenste situaties en rolvermenging. Daarnaast wordt er jaarlijks relatief vaak extern juridisch advies ingeschakeld, wat kosten en afhankelijkheid met zich meebrengt. Om de kwaliteit van de besluitvorming te versterken, is het noodzakelijk om deze 'kenniskloof' structureel te dichten. Dit moet gebeuren zonder dat dit ten koste gaat van de vakinhoudelijke expertise, zodat de gemeente efficiënter en zelfredzamer kan opereren. Inrichtingskosten uitbreiding belastingsamenwerking Sinds 2023 voert de gemeente Baarn de uitvoering van belastingen en het beheer van de bijbehorende WOZ registratie voor Eemnes uit.
Toen was al bekend dat de schaal van Baarn en Eemnes onvoldoende is voor efficiënte en robuuste uitvoering. In 2024 is onderzoek gedaan naar uitbreiding van de belastingsamenwerking ofwel outsourcing naar een andere belastingsamenwerking. In 2025 wordt besloten over de beoogde variant. In 2026 vindt voorbereiding plaats voor implementatie. Hier worden incidentele kosten verwacht voor inhuur van specifieke expertise, frictiekosten en inrichting van systemen. Er wordt door de bestuurders nog bekeken of deze post binnen de beschikbare middelen kan worden opgevangen.
20
Ombuigingen 2026 In dit hoofdstuk zijn de onderwerpen opgenomen die voortkomen uit het traject van ombuigingen. In de voorjaarsnota 2025 heeft het Rijk bijgestuurd. Het financieel overzicht, waarin opgenomen het totaal financieel beleid, laat zien dat dit niet voldoende is om (naast de bijstellingen in beleid) meerjarig tot een sluitende begroting te komen. Bij de Meicirculaire 2025 verwachten wij meer duidelijkheid over de definitieve cijfers. Hierover wordt de raad via een separate RIB geïnformeerd.
Totaal overzicht Hieronder vindt u de door het college gekozen richting van de ombuigingen. Deze ombuigingen worden voor de begroting 2026 nader uitgewerkt. In deze uitwerking zit ook een uitwerking van eventueel bijkomende eenmalige investeringen, in de tabel op de volgende pagina weergegeven als eenmalige investeringen en t.b.v. realisatie ombuigingen. Vooralsnog is deze post op PM gezet. Een verdieping rondom de ombuigingen is in te zien in de stukken in de bijlage 'Publieksversie eindrapport verdieping ombuigingen'.
21
Ombuigingen Perspectiefnota 2026 Programma
Onderwerp
2026
2027
2028
2029 I/S
1.10 Bestuur
Ombuigingen - Wethouder minder
€ -75.000
€ -150.000
€ -150.000
€ -150.000 S
1.11 Dienstverlening
Ombuigingen - Bezuiniging hospitalitybalie
€ -19.500
€ -19.500
€ -19.500
€ -19.500 S
1.11 Dienstverlening
Ombuigingen - Beperken openingstijden en telefonische bereikbaarheid
€ -55.000
€ -55.000
€ -55.000
€ -55.000 S
2.20 Cultuur
Ombuigingen - Verlaging subsidies Eemland1
€ -40.000
€ -40.000 S
2.21 Sport
Ombuigingen - Sport
€ -100.000
€ -100.000
€ -100.000
€ -100.000 S
2.22 Onderwijs
Ombuigingen - IHP Doorschuiven projecten
€ -180.000
€ -180.000 I
2.23 Welzijn
Ombuigingen - Sluiten/afstoten voorzieningen
€ -60.000
€ -60.000
€ -60.000
€ -60.000 S
2.23 Welzijn
Ombuigingen - PIT Baarn en taakstelling Welzijn
€ -400.000
€ -400.000
€ -400.000
€ -400.000 S
3.30 RO en Wonen
Ombuigingen - Kosten dekkendheid leges aanpassen
€ -160.000
€ -160.000
€ -160.000
€ -160.000 S
3.31 Mobiliteit
Ombuigingen - Verlagen onderzoeksbudget mobiliteit
€ -100.000
€ -100.000
€ -100.000
€ -100.000 S
3.32 Beheer openbare ruimte
Ombuigingen - Verlagen beeldkwaliteit
€ -100.000
€ -250.000
€ -250.000
€ -250.000 S
8.80 Energietransitie en klimaatadaptatie
Ombuigingen - Budget dekken vanuit SPUK
€ -400.000
€ -400.000
€ -400.000
€ -400.000 S
8.81 Afval en circulaire economie Ombuigingen - Anders inzamelen
€ -450.000
€ -450.000
€ -450.000 S
8.81 Afval en circulaire economie Ombuigingen - Minder subsidie Groene Inval
€ -25.000
€ -25.000
€ -25.000 S
9.90 Overhead
Ombuigingen - Minder externe inzet/onderzoeken bewonersparticipatie
€ -100.000
€ -100.000
€ -100.000
€ -100.000 S
9.90 Overhead
Ombuigingen - Algemene korting bedrijfsvoering
€ -50.000
€ -50.000
€ -50.000
€ -50.000 S
9.90 Overhead
Ombuigingen - Bezuinigen op facilitaire dienstverlening
€ -60.000
€ -60.000
€ -60.000
€ -60.000 S
9.90 Overhead
Ombuigingen - Contractbeheer
€ -125.000
€ -125.000
€ -125.000 S
9.91 Alg. Dekkingsmiddelen
Ombuigingen - Verhogen overige belastingen niet OZB
€ -50.000
€ -50.000
€ -50.000 S
9.91 Alg. Dekkingsmiddelen
Ombuigingen - Belastingen samenwerking beter organiseren
€ -100.000
€ -100.000
€ -100.000 S
9.91 Alg. Dekkingsmiddelen
Ombuigingen - Verhogen OZB met 6,25% extra
9.91 Alg. Dekkingsmiddelen
Ombuigingen - Inkomsten Spreidingswet structureel verwerken
Diverse programma's
Eenmalige investeringen
€ -50.000
€ -90.000
€-
€-
€- S
€ -90.000
€ -90.000
€ -90.000 S
PM
Totale ombuigingen
-1.819.500
-2.744.500
-2.964.500
-2.964.500 V
Waarvan incidenteel
PM
0
-180.000
-180.000 V
-1.819.500
-2.744.500
-2.784.500
-2.784.500 V
Structurele ombuigingen Een min teken (-) geeft een positief saldo
22
Programma 1: Dienstverlening 1.10 Bestuur
Wethouder Minder Het terugbrengen van het aantal wethouders van 4 naar 3 leidt tot een directe besparing van € 150.000. We doen de aanname dat dit gerealiseerd kan worden na de verkiezingen. Hierdoor is de ombuiging in het 1e jaar voor de helft meegenomen. In artikel 36 Gemeentewet staat hierover het volgende: a. Minimum: Elke gemeente kent minimaal twee wethouders. b. Maximum: Het maximum aantal wethouders in een gemeente is afhankelijk van het aantal raadsleden dat de betreffende gemeente kent (art. 8). Het maximum aantal wethouders dat de raad kan benoemen, bedraagt ten hoogste 20% van het aantal raadsleden. De raad van de grootste gemeenten kan maximaal negen wethouders benoemen. In een gemeente Baarn met 21 raadsleden is dan 4,2 wethouder het maximum.
1.11 Dienstverlening
Bezuiniging hospitalitybalie De pilot Hospitalitybalie niet verlengen bespaart 0,63 fte. Deze balie is er ook voor de andere instellingen in het gebouw. In totaal wordt 30% gefinancierd door de gemeente waardoor de geschatte besparing € 19.500 bedraagt. Beperken openingstijden en telefonische bereikbaarheid Beperken van de formatie ten behoeve van de telefonische bereikbaarheid en daarnaast beperken van de openingstijden van de informatiebalie. Wij zetten hierbij in op een te realiseren besparing van € 55.000. Het beperken van de bereikbaarheid per telefoon tot de ochtenden bespaart 0,89 fte. Dit zal naar verwachting wel leiden tot langere wachttijden aan de telefoon en een toename van bezoeken aan de informatiebalie. Bij de uitwerking van deze bezuinigingsmogelijkheid zullen deze aspecten worden meegenomen.
23
Programma 2: Vitale gemeenschap 2.20 Kunst en Cultuur
Verlaging subsidie Eemland1 Door verandering van de mediawet worden de verschillende omroepen samengevoegd en verwachten we een besparing te bereiken van € 40.000.
2.21 Sport
Ombuiging Sport Op het programma Sport wordt het budget met € 100.000 verlaagd. De verdere uitwerking hiervan vindt plaats in de aanloop naar de begroting waarbij er wordt gekeken naar de diverse sportsubsidies (voor onderhoud/vervanging accommodaties, voor organisaties/stichtingen, voor kwaliteit trainers, etc…) en de inzet van SPUK’s. Over de precieze invulling van deze ombuiging wordt de Raad in de begroting geïnformeerd.
2.22 Onderwijs
Herijking IHP De ombuiging wordt ingevuld met een herijking van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) waarbij de geplande investeringen in onze scholen in de komende jaren tegen het licht worden gehouden. Het betreffen dan met name de geplande investeringen in de Aloysius, het Baarnsch Lyceum en de Guido Bres. Uitstel van geplande investering levert een incidentele vrijval van (kapitaallasten) in de jaren 2028 en 2029 op.
2.23 Welzijn
Sluiten/afstoten voorzieningen Voorgesteld wordt de Hertenkamp en Volière af te stoten en inwoners de gelegenheid te geven het beheer over te nemen. Maximale besparing € 60.000. Zorg en welzijn PIT Baarn Om een ombuiging van € 200.000 tot € 400.000 vanaf 2026 te realiseren op de subsidie aan welzijnsorganisatie Stichting Pit Baarn, worden diverse taakstellingen op het gebied van zorg en welzijn doorgevoerd. Deze bezuinigingen raken meerdere onderdelen van de dienstverlening, waarbij een herschikking van inzet en middelen noodzakelijk is. Een van de ombuigingen is het beperken van overheadkosten binnen Pit Baarn. Efficiëntere
24
bedrijfsvoering, taakverschuivingen en het combineren van functies zijn hierbij mogelijkheden om kosten te reduceren zonder directe impact op het primaire proces. Een andere belangrijke verschuiving betreft het terugbrengen van individuele begeleiding ten gunste van meer collectief aanbod. Dit betekent dat minder ingezet wordt op één-op-één begeleiding, en meer op groepsgerichte ondersteuning en activiteiten. Dit vergt niet alleen een andere aanpak van Pit Baarn, maar ook aanpassing door inwoners die ondersteuning ontvangen. Het is essentieel dat deze collectieve voorzieningen goed aansluiten bij de verschillende doelgroepen. Daarom zal het bestaande collectieve aanbod geëvalueerd worden op doelmatigheid en effectiviteit per doelgroep. Er wordt onderzocht in hoeverre dit aanbod daadwerkelijk voorziet in de behoeften van bijvoorbeeld ouderen, mensen met een beperking of jeugd. Een andere ombuiging betreft de mantelzorgwaardering en vrijwilligersfonds. Waar Pit Baarn momenteel inzet op individuele waardering en ondersteuning van mantelzorgers, zal deze inzet worden versoberd of anders vormgegeven. Dit kan bijvoorbeeld door de collectieve waardering (zoals bijeenkomsten) te beperken of te vervangen door minder kostbare alternatieven. Ondersteuning voor vrijwilligersinitiatieven zal kritischer worden beoordeeld, en mogelijk in omvang worden teruggebracht.
Tegelijkertijd vindt er een evaluatie plaats van de basisdienstverlening en basisvoorzieningen die Pit Baarn biedt. Het doel hiervan is scherp te krijgen welke voorzieningen essentieel zijn voor brede maatschappelijke participatie en welke onderdelen mogelijk versoberd, samengevoegd of afgeschaald kunnen worden. Effect op Stichting Pit Baarn Voor Pit Baarn betekenen deze ombuigingen een noodzaak tot her prioritering van taken en een andere inzet van personeel en middelen. De organisatie zal genoodzaakt zijn haar werkwijze aan te passen: minder intensieve individuele ondersteuning, een grotere nadruk op groepsgericht werken en een striktere afweging bij het ondersteunen van mantelzorgers en vrijwilligers. Ook zal er intern gestuurd moeten worden op het beperken van overhead en het optimaliseren van bedrijfsprocessen. De impact hiervan zal voelbaar zijn voor zowel medewerkers als inwoners, waarbij maatwerk plaats moet maken voor doelmatig collectief aanbod. Tegelijk biedt het een kans om bestaande werkwijzen kritisch te herzien en de effectiviteit van het sociaal domein in Baarn te versterken.
25
Programma 3: Woonomgeving 3.30 RO en Wonen
Kostendekkendheid leges aanpassen Door de invoering van de Omgevingswet en doordat de kostendekkendheid van de bijbehorende leges nog niet op 100% ligt, zien we mogelijkheden een extra opbrengst van € 160.000 te realiseren. Hieronder vallen ook bijvoorbeeld de suggesties om voor afspraken/adviesgesprekken die verband houden met vergunningverlening, leges in rekening te brengen bij de gebruiker.
3.31 Mobiliteit
Verlagen onderzoeksbudget mobiliteit Het budget voor mobiliteitsonderzoeken en kleine verkeersmaatregelen wordt verlaagd van € 256.000 naar € 156.000, besparing van € 100.000. Bij de nadere uitwerking van deze maatregel zal worden aangegeven wat dit concreet zal betekenen.
3.32 Beheer openbare ruimte
Verlagen beeldkwaliteit De impuls van die in 2019 werd gedaan aan de beeldkwaliteit door het jaarlijkse onderhoudsbudget te verhogen met € 300.000 wordt teruggedraaid met € 250.000. De genoemde ombuiging is niet volledig in 2026 te realiseren vanwege de raamovereenkomsten die ook in 2026 doorlopen. En investeringen die eerst plaats moeten vinden (omvorming groen). Het beeldkwaliteitsplan moet bijgesteld worden naar de beeldkwaliteiten die passen bij de verlaagde budgetten. Of de gehele investering haalbaar is, wordt de komende tijd nader onderzocht.
26
Programma 8: Duurzaamheid 8.80 Energietransitie en klimaatadaptatie
Budget dekken vanuit SPUK Voor de energietransitie worden de kosten van drie medewerkers ten laste gebracht van de specifieke uitkering voor duurzaamheid (CDOKE), in plaats van het eigen gemeentelijk budget. Dit bespaart jaarlijks € 315.000. Daarnaast worden ook de kosten voor de medewerker communicatie vanuit dezelfde SPUK gedekt, waarmee een aanvullende besparing van € 68.000 wordt gerealiseerd. Hiermee worden alle personeelskosten afhankelijk van incidentele gelden van het Rijk. Het verschil van € 17.000 wordt nog nader ingevuld. Dit is de maximale besparing die bereikt kan worden zonder dat de ingezette versnelling van de energietransitie volledig teniet wordt gedaan.
8.81 Afval en circulaire economie
Anders inzamelen Minder frequent inzamelen en het in rekening brengen van een hogere bijdrage bij afleveren (grof) afval bij de gemeentewerf kan leiden tot kostenverlagingen. Wij gaan uit van een bedrag van € 450.000 vanaf 2027. De gesprekken (RMN) en acties om te komen tot het daadwerkelijk realiseren van deze besparing zullen al in 2025 moeten worden gestart. Deze lagere kosten en hogere opbrengst zitten in een gesloten systeem met de afvalheffing waardoor dit een positief effect heeft op de afvalstoffenheffing (verlagen tarieven). Door deze besparing in te zetten om gelijktijdig de OZB tarieven te verhogen kan deze besparing worden omgezet in een voordeel voor de gemeentebegroting. De woonlasten blijven daardoor wel gelijk. Verlagen subsidie Groene Inval De Groene Inval ontvangt € 100.000 subsidie voor milieueducatie. Verminderen van de subsidie met 25%, is € 25.000. Door dit vanaf het begrotingsjaar 2027 in te laten gaan heeft Groene Inval nog een jaar om de begroting 2027, die ze normaal gesproken aanlevert in juni van het voorgaande jaar, voor te bereiden. En daarin te anticiperen op de voorgenomen korting op het subsidiebedrag. Bij Groene Inval hebben 150 kinderen een tuin. Ook nemen 4.500 kinderen deel aan een lesproject over de natuur. Door het beperken van de subsidie kunnen minder leerlingen worden begeleid of zullen de scholen meer moeten gaan bijdragen.
27
Programma 9: Algemene Dekkingsmiddelen en Overhead 9.90 Overhead
Minder externe inzet/onderzoeken inwonersparticipatie Voorbeeld om deze besparing te realiseren, is het stoppen van externe inhuur ten behoeve van inwonersparticipatie voor projecten, zoals bij het opnieuw inrichten van wegen. Eventueel kan de adviseur Inwonersparticipatie deze werkzaamheden (deels) overnemen. De besparing van € 100.000 is gebaseerd op de participatietrajecten in het jaar 2024. Algemene korting bedrijfsvoering Door het efficiënter inrichten van werkprocessen en een kritische heroverweging van taken, wordt ingezet op het realiseren van besparingen binnen de bedrijfsvoering. Dit betekent dat met minder fte's dezelfde werkzaamheden worden uitgevoerd, bijvoorbeeld door digitalisering of procesoptimalisatie. Verwachte bezuiniging € 50.000. Bezuiniging op facilitaire dienstverlening Er wordt onderzocht waar binnen de facilitaire dienstverlening kostenbesparingen mogelijk zijn. Voorbeelden hiervan zijn het beperken van externe lunches bij bijeenkomsten en het kritisch bekijken van de schoonmaakkosten. Verwachte bezuiniging € 60.000. Contractbeheer Door de inzet van interne medewerkers ter vervanging van externe inhuur en een commerciëlere benadering van lopende contracten, wordt beoogd om kostenbesparingen te realiseren. Dit vraagt om een strakker beheer en betere uitnutting van bestaande contracten. Verwachte bezuiniging € 125.000.
9.91 Algemene Dekkingsmiddelen en overhead
Verhogen overige belastingen niet OZB Het doel is om een extra inkomsten te genereren van € 50.000. Mogelijkheden zijn verhoging van hondenbelasting, toeristenbelasting, precario- en/of forensenbelasting. Belasting samenwerking beter organiseren Het vergroten van de schaal van uitvoering van belastingtaken leidt naar verwachting tot een besparing van de uitvoeringskosten per 2027. In 2024 zijn twee opties onderzocht: naar een bestaande belastingsamenwerking zoals GBLT en samenwerking met Gemeente Soest. Verhogen OZB met 6,25% extra Door het verlagen van de afvalstoffenheffing creëren we ruimte binnen de woonlasten. De OZB wordt met het 6,25% verhoogd. Waarbij woonlasten voor inwoners gelijk blijven of lager worden. Het beoogde bedrag is gelijk aan de besparing zoals weergegeven in programma 8, namelijk € 450.000. Voor het effect van een verhoging kunt u in bijlage 6 zien dat dit bij verschillende WOZ waarden van woningen afhankelijk van de waarde tussen de € 16 en € 40 euro per jaar ligt. Bij nietwoningen bij het eigenaar deel tussen € 55 en € 135 ligt en bij het gebruiker deel tussen de € 45 en
28
€ 113 per jaar. Inkomsten spreidingswet structureel begroten Op dit moment worden de inkomsten vanuit de spreidingswet niet structureel begroot, door dit wel te doen creëren we ruimte van € 90.000. Risico hierbij is wel dat deze mogelijk wordt afgeschaft en daardoor de inkomsten niet worden gerealiseerd.
29
Besluitvorming De raad stelt de Perspectiefnota vast en de in de nota vastgelegde beleidsrichting, alsmede de voorgestane mutaties ter verwerking in de Programmabegroting 2026-2029 en de daarbij behorende meerjarenramingen. Op basis van de kaderstelling door de raad stellen wij de begroting 2026 en het daarbij behorend meerjarenperspectief 2027-2029 samen. In de Programmabegroting 2026-2029, die in het najaar aan de raad wordt aangeboden, gaan we weer uit van de lijn die eerder is uitgezet. De intentie is dat de begrotingsjaren 2026 en 2027 minimaal sluitend zijn. In deze Perspectiefnota is dat het geval. Voor zover wij hier van afwijken zal de motivatie om af te wijken dit voor het vaststellen van de begroting kenbaar gemaakt.
30
Risicoparagraaf Risicoparagraaf PPN 2026 In de risicoparagraaf willen we een aantal onderwerpen een plek geven. De onderwerpen zijn in willekeurige volgorde: 1. Realisatie Brinkhuis, De locatie Hoofdstraat 1, waar nu onder meer de bibliotheek en de Historische Kring Baerne zijn gevestigd, is gemeentelijk strategisch vastgoed midden in het kloppend hart van Baarn. Het zoneringsmodel (december 2022) benoemt de Brink als het hart van een levendig centrum met een dominante ontmoetingsfunctie en culturele functies. Vanwege de Alocatie van Hoofdstraat l nabij de Brink heeft die locatie grote maatschappelijke aantrekkingskracht. In uitvoering van RVS 1070983: In 2025 wordt onderzocht of de locatie blijvend benut kan worden door er andere culturele, educatieve en maatschappelijke functies in onder te brengen, zodat daar sprake kan zijn van laagdrempelige toegang tot ontmoeting, verbinding en samen genieten. De reservering ad € 3,7 mln. dient als taakstellend te worden beschouwd (exclusief achterstallig groot onderhoud). Vanaf 2029 of 2030 dient rekening gehouden te worden met een exploitatietekort voor huisvesting (peil bibliotheek 2023), personeel, organisatiekosten minus baten. Een grove schatting is dat dit kan oplopen tot € 250.000 structureel per jaar. Gezien de discussie rondom Cultuurhuis en Brinkhuis is dit bedrag niet opgenomen. 2.
Cultuurhuis, in de huidige gemeentebegroting is geen rekening gehouden met structurele lasten voor (groot) eigenaarsonderhoud. Ter indicatie kan worden uitgegaan van een jaarlijkse reservering van 1% van de totale stichtingskosten in de eerste 10 jaar (indicatief ca. € 150.000). Daarbovenop is de verwachting dat het huidige verdienmodel van het theater/cultuurhuis onder druk komt te staan t.g.v. tal van culturele activiteiten. Ook voor de gebruikersexploitatie dient rekening te worden gehouden met structureel hogere onderhoudslasten, daar deze in de huidige situatie onvoldoende zijn begroot. Derhalve dient het daardoor ontstane tekort op de exploitatie afgedekt te worden door extra gemeentelijke subsidie (indicatief ca. € 100.000 structureel). Gezien de discussie rondom Cultuurhuis en Brinkhuis is dit bedrag niet opgenomen. 3. Baarnsche Zoom, de opbrengst van Baarnsche Zoom mag vanuit voorzichtigheidsprincipe niet meegenomen worden. Doordat de opbrengst in delen financieel wordt gerealiseerd is er voorfinanciering van bijkomende kosten nodig zoals vervanging personeel die zich bezighoudt met de voorbereiding. Daarnaast zijn er op termijn aanpassingen aan de infrastructuur benodigd. In 2025 wordt het plan samen met de ontwikkelaar verder uitgewerkt. De eventuele bijkomende kosten zijn nu niet opgenomen in de PPN 2026-2029. 4.
IHP, in de voorliggende cijfers van de PPN 2026 zijn niet opgenomen de mogelijk verwachte bouwkosten van het Baarnsch Lyceum en de verwachte hogere kosten voor verbouwing Aloysius. Dit verschil kan met miljoenen aan investeringen oplopen, dit leidt dan tot structurele extra kapitaallasten . In de raadsvergadering van december 2025 wordt een update van het IHP verwacht waarin de definitieve bedragen worden opgenomen. Hierin zal ook de voorgestelde ombuiging zijn verwerkt. 5. IHP, voor het Baarnsch Lyceum (HBL) zijn incidentele extra huurkosten voor tijdelijke huisvesting opgenomen in de jaren 2026 en 2027. In het vorige IHP waren deze kosten als PM post meegenomen en deze huisvesting wordt momenteel gerealiseerd wegens de grote stijging van leerlingen die in het IHP van 2022 niet was verwacht. Een deel van de kosten wordt via de tussenrapportage 2025 gemeld voor 2025. De delen voor 2026 en 2027 zijn verwerkt ten laste van de algemene reserve. Indien voor uitstel van de daadwerkelijke investering Baarns Lyceum zoals verwoord onder punt 4 wordt gekozen 31
zal het bedrag in 2027 (half jaar) en verder nog opgenomen moeten worden. 6. IHP, Marimbaschool. Deze school is in 2024 voor bekostiging in aanmerking gebracht door het Rijk. De school heeft drie jaar de tijd om haar levensvatbaarheid aan te tonen. Voor die 3 jaar is er een locatie gevonden op de Wildenburglaan en is deze bekostigd. Na schooljaar 2026-2027 zal bepaald moeten worden of en op welke wijze de school voortgezet wordt. Daar hoort ook bekostiging van de eventuele huisvesting bij. 7. Omgevingswet aanpassingen, de budgetten hiervoor zijn vanaf 2028 structureel verwerkt. In 2025 wordt verwacht dat de bestemmingsreserve wordt opgebruikt. In 2026 is er een bedrag vanuit de algemene reserve opgenomen. Besloten is om het resterende budget over 2028 tot en met 2032 te verspreiden, dit betekent een verwachte jaarlijkse exploitatie uitgave van € 100.000. 8. Ombuigingen, het niet realiseren van voldoende structurele ombuigingen zoals in de PPN 20262029 nu is voorgesteld. Om de ombuigingen te realiseren is het bij een aantal ombuigingen realistisch om te veronderstellen dat dit eenmalige investeringen met zich meebrengt. Bijvoorbeeld bij Contractbeheer, veranderen opzet en bij beeldkwaliteit eenmalig aanpassen bepaalde groenstroken. De verdere uitwerking per onderdeel geeft een beter inzicht hierin. Daarom is er nu een totaalpost opgenomen onder de lijst met ombuigingen. 9.