1270266 Uitgangspunten toekomst sociaal ontwikkelbedrijf rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

1270266

Onderwerp

Uitgangspunten toekomst sociaal ontwikkelbedrijf

Besluit in raad

2 juli 2025

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Eijbaard

Naam steller

Joyce van Rennes

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. De uitgangspunten voor het sociaal ontwikkelbedrijf in de arbeidsmarktregio Amersfoort vast te stellen. Samenvatting van het voorstel In dit raadsvoorstel doen we een voorstel voor de uitgangspunten van het sociaal ontwikkelbedrijf. Deze uitgangspunten staan in bijlage 1 Memo ‘Uitgangspunten toekomst sociaal ontwikkelbedrijf’. De basis voor dit voorstel is een onderzoek naar de sociale infrastructuur in de arbeidsmarktregio Amersfoort. Dit onderzoek is toegevoegd aan dit raadsvoorstel als bijlage 2 Inventarisatie ‘Sociale infrastructuur en toekomst sociaal ontwikkelbedrijf. Het onderzoek bevat belangrijke informatie om een plan voor de toekomst van het sociaal ontwikkelbedrijf te maken. Omdat nog niet alle informatie compleet is, blijft de regio in de volgende fase werken aan het verzamelen van de juiste gegevens. Voor de financiering van deze opgave willen gebruikmaken van de impulsgelden van de Rijksoverheid. Aanleiding Gemeenten pakken samen drie grote uitdagingen op De gemeenten in de regio Amersfoort werken samen aan drie grote uitdagingen op het gebied van werk en meedoen in de samenleving: • Het verbeteren van de sociale infrastructuur, inclusief een plan voor de toekomst van het sociaal ontwikkelbedrijf. • Het aanpassen van de manier waarop de arbeidsmarkt is georganiseerd. • De nieuwe wet van school naar duurzaam werk voor jongeren.

Deze onderwerpen horen bij elkaar. Ze zijn belangrijk om mensen een eerlijke kans te geven om mee te doen aan de samenleving en aan het werk te kunnen. Dit voorstel gaat over het eerste onderwerp: het verbeteren van de sociale infrastructuur en het bepalen van de toekomst van het sociaal ontwikkelbedrijf. Wat houdt deze opgave in? De gemeenten willen betere ondersteuning bieden aan mensen die (nu nog) moeilijk aan werk kunnen komen. Dit noemen we de sociale infrastructuur. Ook willen we duidelijk maken wat de rol van het sociaal ontwikkelbedrijf hierin moet zijn.

1

Deze opgave speelt in de hele regio Amersfoort. De betrokken gemeenten zijn: Amersfoort, Bunschoten, Baarn, Soest, Leusden, Woudenberg en Nijkerk. De regio helpt inwoners op verschillende manieren om werk te vinden. Vaak lukt dat goed en krijgen mensen meer kansen op de arbeidsmarkt. Maar directe hulp naar een gewone baan is niet voor iedereen passend. Sommige mensen hebben andere soorten ondersteuning nodig, die beter passen bij hun situatie en mogelijkheden. Ook is het zo dat de mensen die werk zoeken niet altijd passen bij wat werkgevers vragen. Daarnaast is het steeds moeilijker om goed werk te vinden voor mensen die werken binnen de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Dit komt doordat er wel mensen uitstromen, maar er geen nieuwe mensen meer in de Wsw kunnen instromen. Wat willen we bereiken? De regio wil de kansen benutten om de sociale infrastructuur te versterken. We willen dat iedereen een eerlijke kans krijgt om mee te doen, zich te ontwikkelen en zoveel mogelijk zelfstandig te zijn. De arbeidsmarkt verandert snel, en daarom is het belangrijk om goed te kijken naar wat mensen nodig hebben en wat zij kunnen leren of doen. We geloven dat dit helpt om mensen aan duurzaam en betaald werk te helpen. Zo voorkomen we dat mensen buiten de boot vallen of dat ze niet de hulp krijgen die nodig is.

De raadsinformatiebrief ‘Impuls sociale infrastructuur en toekomst sociaal ontwikkelbedrijf', van 13 maart 2025 bevat verdere informatie over de aanleiding, inhoud en uitvoering van de opgave. Beoogd effect Waarom werkt Baarn mee aan het sociaal ontwikkelbedrijf? De gemeente Baarn wil dat meer inwoners kunnen meedoen en een kans krijgen op passend werk. Niet iedereen kan direct bij een gewone werkgever aan de slag. Het sociaal ontwikkelbedrijf helpt deze mensen met begeleiding, ontwikkeling en zinvolle daginvulling. Door samen te werken met andere gemeenten in de regio, kan Baarn beter gebruikmaken van kennis, geld en voorzieningen. Dit helpt om inwoners beter te ondersteunen én kosten te besparen. Zo zorgt Baarn ervoor dat iedereen mee kan doen in de samenleving. Argumenten 1.1 Er is brede steun voor de voorgestelde uitgangspunten De gemeenten in de regio en andere betrokken partijen ondersteunen de voorgestelde uitgangspunten. Deze partijen hebben meegedacht of ingestemd met de plannen. De uitgangspunten zijn gebaseerd op een onderzoek naar de sociale infrastructuur (zie bijlage 2). Voor dit onderzoek zijn gesprekken gevoerd met regiogemeenten, andere betrokkenen en met het Werkcentrum Amersfoort. De volgende uitgangspunten zijn geformuleerd: 1. De behoefte en ontwikkelkansen van inwoners staan centraal. 2. De regio Amersfoort ontwikkelt een breed sociaal ontwikkelbedrijf..

3. RWA/Amfors blijft het sociaal ontwikkelbedrijf voor de regio Amersfoort (met uitzondering van de gemeente Nijkerk). 4. Het toekomstig sociaal ontwikkelbedrijf is een netwerkorganisatie. 5. Het toekomstig sociaal ontwikkelbedrijf zorgt ervoor dat RWA/Amfors financieel gezond is. 1.2 De inwoner staat centraal De regio Amersfoort vindt het belangrijk dat de plannen passen bij wat inwoners nodig hebben. Dit past bij het doel van de regio: inwoners helpen richting duurzaam werk, op een manier die bij hen past. Zo krijgt iedereen een eerlijke kans om mee te doen. 1.3 De uitgangspunten helpen bij het maken van het toekomstplan

2

In de volgende fase van het project maakt de regio een toekomstplan voor het sociaal ontwikkelbedrijf (zie aanpak/uitvoering). In dit plan komen verschillende mogelijkheden (scenario’s) te staan. De uitgangspunten zorgen ervoor dat deze goed aansluiten bij de wensen van alle regiogemeenten. 1.4 Deze aanpak kan helpen om geld te besparen op uitkeringen De uitgave op de BUIG uitkering worden daardoor lager. De BUIG is bedoeld voor uitkeringen, zoals via de Participatiewet. Een manier om dat tekort kleiner te maken is door mensen uit de uitkering te helpen naar werk. Deze opgave helpt daarbij, omdat het inwoners helpt zich te ontwikkelen richting betaald werk. 1.5 Participatie De regio Amersfoort werkt samen met inwonersvertegenwoordigers en (maatschappelijke) organisaties aan de huidige opgave. De regiogemeenten betrekken de volgende stakeholders bij de uitvoering van de opgave: · RWA/Amfors. · De partijen in de arbeidsmarktregio/het Werkcentrum Amersfoort. · De Adviesraad Sociaal Domein Baarn en cliëntenraden vanuit diverse gemeenten. · De Cliëntenraad Wsw. 1.6 Het impulsbudget maakt uitvoering mogelijk Vanaf 2025 krijgen gemeenten elk jaar extra geld van het Rijk. Dit heet het impulsbudget. Het is bedoeld om sociaal ontwikkelbedrijven te versterken. Gemeente Amersfoort ontvangt dit geld namens alle gemeenten die samenwerken binnen RWA/Amfors.

Het lijkt erop dat dit budget genoeg is om de plannen uit te voeren. Algemene risico's De inventarisatie bevat (nog) niet alle relevante informatie voor de uitvoering van de huidige opgave. Op dit moment voert de arbeidsmarktregio Amersfoort projecten uit die relevante informatie opleveren voor deze opgave. Het gaat om informatie over de instrumenten die de regio inzet voor personen met een afstand tot de arbeidsmarkt, en informatie over de behoeften van deze doelgroep. Omdat het gaat om lopende projecten, is deze informatie geen onderdeel van de huidige inventarisatie. De uitvoering van de opgave is daarom reactief op deze ontwikkelingen. Dat betekent dat (eventuele) nieuwe inzichten onderdeel zijn van het toekomstplan en de implementatie. Kosten, baten en dekking Ophoging Wsw bijdrage 2024 Gemeenten ontvangen middelen om de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven te versterken. In 2024 ontvingen de regiogemeenten deze via een ophoging van de Wsw-bijdrage. In het Bestuurlijk Overleg Werk en Inkomen (BOWI) spraken Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Soest, Leusden en Woudenberg af om het budget te reserveren voor de huidige opgave. Financiering vanuit het Rijk vanaf 2025 Vanaf 2025 ontvangen gemeenten jaarlijks een impulsbudget om de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven te versterken.

Centrumgemeente Amersfoort ontvangt dit budget namens de gemeenten die bij Amfors zijn aangesloten. De verwachting is dat het impulsbudget voldoende dekking biedt voor de uitvoering van de opgave. Financiële toelichting Gemeente Amersfoort, op Fase A van de opgave ‘Impuls sociale infrastructuur’ In 2025 zijn de kosten voor Fase A van de opgave begroot op € 43.000 (1 = € 1.000). De kosten voor de jaren daarna (2026, 2027 en 2028) zijn op dit moment nog niet bekend. De dekking voor deze kosten komt volledig uit het budget voor de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven (SOW-bedrijven). Ook dit bedrag is € 43.000 in 2025. Deze kosten volledig zijn gedekt.

3

Aanpak / Uitvoering Vervolgstappen Het raadsbesluit betekent de afronding van de eerste fase van de opgave. De vervolgstappen zijn: 1. Een besluit op het toekomstplan voor het sociaal ontwikkelbedrijf (december 2025). Het toekomstplan bevat verschillende scenario’s voor de sociale infrastructuur en de rol van het sociaal ontwikkelbedrijf. Dit bevat ook de betrokken organisaties, samenwerking, doelgroep, werksoorten en capaciteit van het sociaal ontwikkelbedrijf binnen het scenario. Op basis van het toekomstplan doet het college een voorstel aan de gemeenteraden in de regio Amersfoort over de toekomst van het sociaal ontwikkelbedrijf. Op basis van het toekomstplan doet het de college een voorstel aan de gemeenteraad van de gemeente Baarn over de toekomst van het sociaal ontwikkelbedrijf. Duurzaamheid Niet van toepassing. Communicatie De gemeenten in de arbeidsmarktregio Amersfoort werken samen aan het project ‘Impuls sociale infrastructuur en toekomst sociaal ontwikkelbedrijf’. Het gaat om de gemeenten: Amersfoort, Leusden, Soest, Woudenberg, Baarn, Nijkerk en Bunschoten. Het doel is om mensen die moeite hebben met werken beter te helpen. Dit doen ze door werkplekken te organiseren die goed bij deze mensen passen, in een veilige en ondersteunende omgeving. De gemeenten hebben onderzocht hoe ze deze hulp kunnen verbeteren.

Uit het onderzoek blijkt dat sommige inwoners extra ondersteuning nodig hebben om te kunnen werken. Die hulp is nu nog niet overal goed geregeld, bijvoorbeeld bij gemeenten of werkgevers. Het sociaal ontwikkelbedrijf RWA/Amfors kan wél zo’n veilige en passende plek bieden. De komende maanden maken de gemeenten samen met RWA/Amfors een plan om deze hulp te verbeteren. Evaluatie Tijdens de gehele opgave vindt voortdurende evaluatie plaats van de werkwijze en de planning. Deze evaluatie gebeurt in nauwe afstemming met de verschillende werkgroepen en de opgavegroep. Door regelmatig te reflecteren en bij te sturen, wordt geborgd dat het proces effectief en doelgericht verloopt, met oog voor de gezamenlijke doelen en de voortgang van de opgave.

Burgemeester en wethouders van Baarn,

A.K.A. Smet – van Dijk locosecretaris

4

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 1270266 Uitgangspunten toekomst sociaal ontwikkelbedrijf bijlage 1 Memo ‘Uitgangspunten toekomst sociaal ontwikkelbedrijf’ 1270266 Uitgangspunten toekomst sociaal ontwikkelbedrijf bijlage 2 Inventarisatie ‘Sociale infrastructuur en toekomst sociaal ontwikkelbedrijf'

5