1248623 Jaarstukken 2024 en Ontwerpbegroting 2026 incl. geactualiseerde begroting 2025 VRU rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

1248623

Onderwerp

Jaarstukken 2024 en Ontwerpbegroting 2026 incl. geactualiseerde begroting 2025 Veiligheidsregio Utrecht

Besluit in raad

2 juli 2025

Portefeuillehouder(s)

Burgemeester Röell

Naam steller

Anke Schluck

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. Geen zienswijze in te dienen op de voorlopige jaarstukken 2024 en de voorgestelde invulling van de resultaatbestemming. 2. Geen zienswijze in te dienen op de geactualiseerde begroting 2025 VRU en de ontwerpbegroting 2026 VRU. 3. De reactiebrief aan het DB van de Veiligheidsregio Utrecht vast te stellen. Samenvatting van het voorstel De Veiligheidsregio Utrecht (VRU) heeft diverse financiële stukken verzonden met betrekking tot de jaren 2024 t/m 2026 waarop de gemeenteraden zienswijzen mogen indienen. • De voorlopige jaarstukken 2024 • De geactualiseerde begroting 2025 • De ontwerpbegroting 2026 Deze stukken geven geen aanleiding tot het indienen van zienswijzen. Aanleiding De voorlopige jaarstukken 2024 en ontwerpbegroting 2026 / geactualiseerde begroting 2025 worden door het bestuur van de VRU toegezonden aan de gemeenteraden. De raden kunnen bij het dagelijks bestuur hun zienswijzen kenbaar maken of nadere toelichting vragen ten aanzien van deze stukken. De zienswijzen worden betrokken bij het vaststellen van de begroting door het algemeen bestuur van de VRU op 7 juli 2025. Beoogd effect Een begroting van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht (VRU) die in het verlengde ligt van de beleidsmatige uitgangspunten die zijn vastgesteld door alle gemeenten binnen het gebied van de VRU waarbij financiële terughoudendheid van belang is.

Argumenten 1.1. Het jaarverslag geeft aan dat de voorgenomen en gerealiseerde prestaties en producties in een juiste verhouding staan In de programmaverantwoording wordt voor de onderdelen Brandweer, Risicobeheersing, Crisisbeheersing en GHOR en Meldkamer Midden-Nederland aangegeven wat de doelen voor 2024 zijn geweest en wat de VRU hiervoor heeft gedaan. Prestatie- en productie indicatoren geven daarnaast de feitelijke productiecijfers als kwalitatieve prestaties in tabellen weer. Deze laten geen bijzondere afwijkingen zien. 1.2. De VRU heeft in 2024 een positief resultaat behaald van € 7,3 miljoen

1

Het jaar 2024 wordt afgesloten met een positief resultaat vóór bestemming van € 7,3 miljoen (circa 5% van de begroting). Dit incidentele resultaat wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door de hogere overheadvergoeding voor de tijdelijke taken die we op verzoek van het Rijk en gemeenten hebben opgepakt in de crisisnoodopvang (€ 2,3 miljoen) en lagere personeelskosten, onder andere door de uitwerking van de CAO 2024/2025 (€ 1,6 miljoen) en het langer openstaan van vacatures als gevolg van de krappe arbeidsmarkt (€ 1,2 miljoen). In paragraaf 1.1 van de voorlopige jaarstukken VRU 2024 is een toelichting opgenomen op alle onderdelen, waaruit blijkt dat het resultaat grotendeels incidenteel van aard is. 1.3. De voorgestelde gedeeltelijke teruggave van het positieve resultaat komt tegemoet aan de wens van gemeenten om incidentele meevallers terug te storten naar gemeenten Bij de zienswijzen op de kadernota VRU 2026 is door een aantal gemeenteraden verzocht rekening te houden met de financiële situatie van de gemeenten door een positief rekeningresultaat terug te storten naar de gemeenten en een (incidentele) verhoging van de gemeentelijke bijdrage zoveel mogelijk te voorkomen. Het algemeen bestuur heeft besloten om € 4,8 miljoen van het incidentele positieve rekeningresultaat terug te storten naar de deelnemende gemeenten.

De teruggave vindt plaats naar rato van de begrote bijdrage voor het gezamenlijke basistakenpakket in 2024. Voor de gemeente Baarn betekent dat een teruggaaf van € 90.000. Deze teruggaaf vindt plaats in 2025 en komt terug in de algemene middelen van de gemeente. Het resterende deel van het resultaat (€ 2,5 miljoen) wordt als volgt bestemd om een (incidentele) stijging van de gemeentelijke bijdrage in 2025 te voorkomen: · Verhoging weerstandscapaciteit (€ 1,2 miljoen): om het weerstandsvermogen van de VRU op het gewenste niveau te brengen in relatie tot de huidige risico’s, zoals opgenomen in de kadernota VRU 2026 en de tweede bestuurlijke rapportage VRU 2024, is een storting van € 1,2 miljoen in de algemene reserve noodzakelijk. · Doorlopende activiteiten versterking crisisbeheersing (€ 0,2 miljoen): een aantal activiteiten die volgens de begroting in 2024 gepland waren, lopen door in 2025. Dit betreft € 0,2 miljoen aan (project)activiteiten voor de versterking van de crisisorganisatie die worden bekostigd uit de daarvoor bestemde (verhoging van de) rijksbijdrage.

· Programma Veerkracht (€ 0,7 miljoen): op 2 december 2024 heeft het algemeen bestuur ingestemd met het opstarten van het programma Veerkracht om maatschappelijke ontwrichting te beperken en de veerkracht en weerbaarheid van de samenleving in regio Utrecht te versterken, in samenwerking met de gemeenten, het Rijk, (vitale) partners, het bedrijfsleven en inwoners van de regio. Voor het vervolg op het programma zet de VRU zich in op structurele financiering van deze taak door de rijksoverheid. Hiervoor wordt een voorstel voorbereid op landelijk niveau. · Digitale veiligheid (€ 0,4 miljoen): het versterken van de digitale veiligheid is nodig om kwaadwillende en onbevoegden buiten de deur te houden, en daarmee de (digitale) continuïteit en weerbaarheid van de VRU te verhogen. Dit bedrag is bestemd voor de eerste fase van het programma. Deze fase draait om het implementeren van de minimale technische basismaatregelen die essentieel zijn om te beschermen tegen veel voorkomende dreigingen zoals phishing en gijzelsoftware. 2. Er wordt nu geen aanvullende structurele bijdrage gevraagd voor nieuw beleid De voorliggende ontwerpbegroting is gebaseerd op de Bestuursagenda 2024-2027. In de aanloop naar de kadernota VRU 2027 worden gemeenteraden meegenomen in de toekomstscenario’s die vanaf 2027 invloed kunnen hebben op beleidsmatige keuzes.

Gemeenteraden krijgen de gelegenheid om via de reguliere zienswijzeprocedure hun wensen en bedenkingen kenbaar te maken. Dit traject sluit aan bij de ontwerpbegroting 2026, de kadernota 2027 en de actualisatie van de begroting 2026. De begroting 2025 werd voor de gemeente Baarn geraamd op € 2.011.000. Voor 2026 zullen de kosten € 2.076.000 zijn. Dat is inclusief het individueel gemeentelijk plus pakket (IGPP) dat de gemeente van de VRU afneemt. Deze verhoging heeft uitsluitend te maken met onvermijdelijke loon- en prijsstijging. De stelpost hiervoor is gebaseerd op de loonontwikkeling zoals deze is berekend door het Centraal Planbureau (CPB). De werkelijke loon- en premieontwikkeling wordt na vaststelling van de cao en premiebijdragen verrekend met de stelpost. Vervolgens wordt een eventueel positief of negatief effect verrekend met de gemeentelijke bijdrage zodat uiteindelijk de

2

werkelijke loon- en premieontwikkeling wordt betaald. Loon- en prijsstijgingen worden door het gemeentefonds door het rijk gecompenseerd door een hogere algemene uitkering. 3. Conform de gemeenschappelijke regeling wordt de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld een zienswijzen aan het dagelijks bestuur van de VRU kenbaar te maken De Voorlopige jaarstukken 2024, de geactualiseerde begroting 2025 en de Ontwerpbegroting 2026 geven geen aanleiding om zienswijzen in te dienen. Het bestuur wordt hierover door middel van een brief geïnformeerd. In de reactiebrief wordt een verwijzing gemaakt van de motie die de raad op 16 april jl. heeft aangenomen. De raadrapporteurs zijn bij het raadsvoorstel betrokken. Financiële risico's Terugstorten van een deel van het positief rekeningresultaat geeft gemeenten op korte termijn ruimte voor eigen prioritering. Daar tegenover is te verwachten dat door globale ontwikkelingen en extra langdurige inzetten van de VRU, terwijl wettelijke verplichtingen en veiligheidseisen toenemen, extra investeringen nodig zijn om fysiek veiligheid op een aanvaardbaar niveau te houden. Het is te verwachten dat via de kadernota 2027 en de ontwerpbegroting 2027 het onvermijdelijk is om de bijdragen van de gemeenten weer te verhogen.

Uiteraard krijgen gemeenteraden de gelegenheid om de toekomstscenario’s te verkennen en kunnen zij hun wensen en bedenkingen kenbaar maken via de reguliere zienswijzeprocedures. Algemene risico's De VRU wordt steeds vaker en langduriger ingezet, met name bij crises, terwijl wettelijke verplichtingen en veiligheidseisen toenemen. Daarnaast staat de VRU voor grote uitdagingen door technologische en maatschappelijke veranderingen, krapte op de arbeidsmarkt, hoge inflatie, lange levertijden voor materieel en nieuwe risico’s zoals netcongestie, klimaatverandering, verduurzaming en geopolitieke spanningen. Aangezien investeringen door externe factoren onvermijdelijk zijn, zullen zowel het nulscenario als het krimpscenario (-3%) van de toekomstscenario's ingrijpende voorstellen bevatten die impact hebben op de primaire taken van de VRU. In dit kader zal het sluiten van kazernes en taken op het gebied van risicobeheersing heroverwogen moeten worden. Kosten, baten en dekking De teruggaaf van een deel van het positief rekeningresultaat betekent voor de gemeente Baarn een teruggaaf van € 90.000. Deze teruggaaf vindt plaats in 2025 en komt terug in de algemene middelen van de gemeente. Het resterende deel van het resultaat (€ 2,5 miljoen) dat bij de VRU blijft om een (incidentele) stijging van de gemeentelijke bijdrage in 2025 te voorkomen is voor Baarn € 46.000.

Niet alleen de veiligheidsregio’s maar ook de gemeenten zelf zullen al in 2025 moeten investeren in het thema ‘Weerbaarheid en Veerkracht’. De teruggaaf van de VRU zou capaciteit en middelen voor dit thema (gedeeltelijk) kunnen dekken zodat hiervoor de nodige aandacht gegeven kan worden op lokaal niveau. De begroting 2025 werd voor de gemeente Baarn geraamd op € 2.011.000. De bijdrage volgens de geactualiseerde begroting 2025 betekent voor de gemeente Baarn een bijdrage van € 1.957.000. Voor 2026 zullen de kosten € 2.076.000 zijn. Dat is inclusief het individueel gemeentelijk plus pakket (IGPP) dat de gemeente van de VRU afneemt. Deze verhoging heeft uitsluitend te maken met onvermijdelijke loon- en prijsstijging zoals deze berekend worden door het Centraal Planbureau (CPB). Doordat de stelpost voor loonontwikkeling op basis van de indexcijfers uit de septembercirculaire 2024 van het Rijk gebaseerd zijn en omdat de huidige CAO tot 1 augustus 2025 van toepassing is worden de effecten in de geactualiseerde begroting 2025 en in de berekeningen voor de begroting 2026 opgenomen. Voor Baarn betekent dat een verlaging voor loonkosten in 2025 met € 51.000 die gecorrigeerd wordt met een incidentele verhoging in de begroting van 2026 met € 53.000. Daardoor is de geactualiseerde begroting 2025 aanzienlijk verlaagd en de begroting 2026 ten opzichte van 2025 aanzienlijk verhoogd is.

Uiteindelijk betekent het een verhoging van de loonkosten voor Baarn € 2.000 voor 2025. Loon- en prijsstijgingen worden door het gemeentefonds door het rijk gecompenseerd door een hogere algemene uitkering.

3

Gesprekken over bezuinigingen of bevriezen van uitgaven worden al zeker meer dan een jaar gevoerd bij de VRU. Bij elke kadernota of begroting van de VRU worden de raden meegenomen en wordt door bijna alle gemeenten, zo ook de gemeente Baarn, aangegeven geen extra investeringen te doen. Dat gebeurt ook niet, zonder dat de raden hierin mee worden genomen. Vanaf 2020 zijn knelpunten en extra investeringen binnen de begroting opgelost. Van 2013-2018 is er zelfs ruim 5,3 miljoen bezuinigd. Dat is ruim 20% van de gemeentelijke bijdrage van € 75 miljoen (niveau 2013 excl. bezuinigingen). Er zijn verschillende webinars en bijeenkomsten door de VRU georganiseerd voor de raden waar elke keer aandacht werd gevraagd om de financiële positie van gemeenten. Kadernota’s en begrotingen worden ter zienswijze aangeboden aan de gemeenteraden en een overzicht van alle zienswijzen wordt gedeeld met de raden. Hierin is goed te zien dat er al jaren aandacht wordt gevraagd voor terughoudendheid bij nieuwe investeringen. De taken van de VRU vragen met de ontwikkelingen van klimaat, energietransitie en maatschappij om nieuwe investeringen. Denk daarbij aan bv. uitbreiding van gebieden met extra woningbouw en daarmee gepaard gaande extra voorzieningen voor de brandweer. Klimaatveranderingen die de kans op natuurbranden, overstromingen en stroomuitval vergroten.

Veranderende energievoorzieningen zoals zonnepanelen en elektrische auto’s die een nieuwe aanpak vragen. Tot nu toe is het de VRU gelukt om deze extra taken op te vangen binnen de begroting. Positieve resultaten worden grotendeels aan de gemeenten teruggegeven zoals nu het voorstel is om dit voor het jaar 2024 ook te doen. In de loop van 2025 zullen toekomstscenario’s worden uitgewerkt die vragen om keuzes. Naar aanleiding van een aantal ingediende zienswijzen op de kadernota VRU 2026 heeft het algemeen bestuur op 24 maart 2025 opdracht gegeven om naast de scenario’s op orde, op koers en op kop ook de consequenties in beeld te brengen van een bezuiniging van 3% op de gemeentelijke bijdrage. Hoewel een krimpscenario van -3% in de huidige internationale context zeer onwenselijk wordt geacht, vindt het dagelijks bestuur het belangrijk om de (maatschappelijke) impact hiervan inzichtelijk te maken. Dit draagt ook bij aan een goede voorbereiding op een scenario waarin de voorgenomen bezuiniging van 10% op de rijksbijdrage onverhoopt niet wordt teruggedraaid. Aangezien investeringen door externe factoren onvermijdelijk zijn, zullen zowel het nulscenario als het krimpscenario (-3%) ingrijpende voorstellen bevatten die impact hebben op de primaire taken van de VRU.

In dit kader is het onvermijdelijk om het sluiten van kazernes te berekenen en taken op het gebied van risicobeheersing te heroverwegen. Aanpak / Uitvoering • De gemeenteraden worden uitgenodigd uiterlijk 24 juni 2025 hun zienswijze te geven op de voorlopige jaarstukken 2024 en ontwerpbegroting 2026 en geactualiseerde begroting 2025. • Na verwerking van de zienswijzen worden de definitieve stukken voor vaststelling voorgelegd aan het algemeen bestuur op 7 juli 2025. • Na vaststelling van de begroting wordt deze aangeboden aan gedeputeerde staten van de Provincie Utrecht. De financiële stukken zijn op 1 april door de VRU aangeleverd. Gevraagd is om uiterlijk 24 juni een reactie te sturen. Behandeling in de raad kan pas in juni plaatsvinden en het besluit kan op 2 juli 2025 in de raad genomen worden. De VRU is hiervan op de hoogte en akkoord met het aanleveren van een conceptbesluit. Duurzaamheid Als overheidsorganisatie committeert de VRU zich uiteraard aan de landelijke afspraken op het gebied van duurzaamheid. Er wordt gewerkt aan de CO2-reductie en vermindering van het klimaatgebruik door o.a. het wagenpark te verduurzamen, duurzaamheidseisen te stellen aan de leveranciers en zelf het eigen materiaalgebruik te beperken.

4

Communicatie Het Dagelijks Bestuur van de VRU vraagt om een reactie op de stukken vóór 24 juni. Omdat de raad pas 2 juli een definitief besluit kan nemen zal een een conceptversie naar de VRU gestuurd worden en de definitieve versie ná de besluitenraad. De VRU is hiervan op de hoogte en akkoord. Evaluatie Met de volgende begrotingscyclus worden de jaarcijfers vergeleken met de nu voorliggende begroting voor 2026. De jaarstukken geven aan welke afwijkingen te zien zijn en welke redenen daarvoor zijn. Deze systematiek wordt elk jaar toegepast.

Burgemeester en wethouders van Baarn,

A.K.A. Smet – van Dijk locosecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 1248623 Jaarstukken 2024 en Ontwerpbegroting 2026 incl. geactualiseerde begroting 2025 Veiligheidsregio Utrecht bijlage 1 Aanbiedingsbrief gemeenteraden 1248623 Jaarstukken 2024 en Ontwerpbegroting 2026 incl. geactualiseerde begroting 2025 Veiligheidsregio Utrecht bijlage A Voorlopige jaarstukken VRU 2024 1248623 Jaarstukken 2024 en Ontwerpbegroting 2026 incl. geactualiseerde begroting 2025 Veiligheidsregio Utrecht bijlage B Ontwerpbegroting 2026 en geactualiseerde begroting 2025 1248623 Jaarstukken 2024 en Ontwerpbegroting 2026 incl. geactualiseerde begroting 2025 Veiligheidsregio Utrecht bijlage C Overzicht zienswijzen kadernota VRU 2026 1248623 Jaarstukken 2024 en Ontwerpbegroting 2026 incl. geactualiseerde begroting 2025 Veiligheidsregio Utrecht bijlage D Infographic jaaroverzicht VRU 2024

5

1248623 Jaarstukken 2024 en Ontwerpbegroting 2026 incl. geactualiseerde begroting 2025 Veiligheidsregio Utrecht bijlage 2 Reactiebrief

6