1105892 Voorstel beperken daling algemene reserve 2025 bijlage 1 Opzet voorstel algemene reserve 2025
Tekst van het document
Voorstel algemene reserve 2025 In oktober is de Programmabegroting 2025 vastgesteld door de raad. Onderdeel van die begroting is dat er in 2025 € 4,2 miljoen uit de algemene reserve wordt onttrokken. In tabel 1 is het verloop van de algemene reserve voor de jaren 2025 en 2026 weergegeven zoals begroot. Conform de in februari vastgestelde financiële uitgangspunten is de hoogte van de algemene reserve gekoppeld aan de benodigde weerstandscapaciteit. Deze capaciteit wordt in de begroting berekend op basis van de risico’s. Hoe groter de impact en kans van risico's, hoe hoger de algemene reserve dient te zijn en andersom. Op basis van de berekende weerstandscapaciteit 2025 is dit € 8,5 miljoen. Dit is ook minimale hoogte van de algemene reserve. Tabel 1 Verloop Algemene reserve begroting 2025 (bedragen x € 1.000)
Saldo 31-122024 Algemene reserve
17.591
Mutatie begr. 2025 -4.226
Mutatie Saldo 31- begr. 12-2025 2026 13.365
-1.099
Saldo 31-122026 12.266
Bij het vaststellen van de begroting 2025 is de toezegging gedaan om in januari een voorstel te presenteren waardoor de algemene reserve per saldo met maximaal 2 miljoen daalt en daarbij ook de gevolgen van deze aanpassing inzichtelijk te maken. Met dit voorstel werken we de opties en de consequenties uit. We beschrijven wat voor soort maatregelen theoretisch van invloed zouden zijn op de algemene reserve, de manier waarop dit plan tot stand is gekomen en de aanpak. Vervolgens presenteren we de uitkomsten om de daling van de algemene reserve in 2025 te beperken. Het totale voorstel omvat een bedrag van € 2.854.750 in 2025. We geven advies over welke maatregelen haalbaar zijn en welke we gezien de gevolgen (sterk) afraden. De maatregelen waar het college positief op adviseert, tellen op tot € 1.770.250. Het verwerken van deze keuzes én de financiële effecten van het in november vastgestelde raadsvoorstel tijdelijke huisvesting KWS in een begrotingswijziging, leidt tot een daling van de algemene reserve in 2025 met € 2,9 miljoen in plaats van € 4,2 miljoen.
Daarnaast maken we inzichtelijk dat er in 2025 voor € 1,8 miljoen aan inkomsten te verwachten zijn, wat zou betekenen dat de algemene reserve in 2025 per saldo met € 1,1 miljoen daalt in plaats van € 4,2.Daarmee voldoet dit plan aan de toezegging om de algemene reserve in 2025 per saldo met maximaal € 2 miljoen te laten dalen. In dit plan lichten we het voorstel en de maatregelen nader toe. De genomen maatregelen door het college bestaan vooral uit het realistischer plannen van de ambities en het op een andere manier (tijdelijk) financieren van kosten. Dit voorstel richt zich op de jaarschijf 2025, conform de toezegging. Terwijl we dit plan opstellen, werken we ook aan het plan ombuigingen om de begroting voor 2026 structureel in balans te brengen. Voor dat plan hebben we meer tijd en ruimte om de gevolgen van langere termijnmaatregelen beter te onderzoeken en af te wegen. Door het realistisch plannen van 1
sommige ambities ontstaat ook de kans om de keuze om het niet te doen op een later moment te maken. De uiteindelijke keuzes worden opgenomen in de perspectiefnota voor 2026.
1. Welke wijzigingen zijn van invloed? Om te beginnen is het belangrijk helder te zijn over welke maatregelen op welke manier van invloed kunnen zijn op de hoogte van de algemene reserve. De volgende maatregelen hebben de volgende effecten: - Onttrekkingen verlagen: onttrekkingen uit de algemene reserve verlagen door dingen niet te doen of te temporiseren. - Extra toevoegingen: Toevoegen aan de algemene reserve door incidentele inkomsten (verkoop van grond of maatschappelijk vastgoed, jaarrekeningresultaat 2024 en circulaires bijvoorbeeld). - Verbetering exploitatieresultaat: door maatregelen te treffen die een positief effect hebben op het exploitatieresultaat 2025 (structurele begroting).
2. Beperkende factoren Dit plan komt tot stand met een aantal beperkende factoren: - Tijd: De toezegging is in de raadsvergadering van 23 oktober gedaan. Om dit raadsvoorstel in de raad van januari te kunnen agenderen, moest het uiterlijk in het college van 10 december besproken zijn. Dat betekent dat er een krappe zes weken de tijd was om dit voorstel te maken met de huidige capaciteit. - Capaciteit: Dit voorstel raakt de hele organisatie en vergt veel afstemming. Terwijl de capaciteit beperkt is. - Beïnvloedbare ruimte: Tot slot is het tijdens het maken van dit voorstel al eind 2024. Dat betekent dat een beperkt deel van de begroting nog beïnvloedbaar/flexibel is, en er voor 2025 ook al verplichtingen zijn aangegaan. Dat beperkt de keuzeruimte. Ondanks deze beperkingen hebben wij ons gericht op een zorgvuldige aanpak, waarbij de consequenties van de voorgestelde maatregelen zo goed mogelijk zijn overwogen.
3. Aanpak Onderdeel van de toezegging was de uitnodiging van de portefeuillehouder om hiervoor ideeën aan te dragen en deze ideeën meenemen en deze terugkoppelen in het voorstel van januari. Alle fractievoorzitters zijn uitgenodigd voor gesprek. De opbrengst van deze gesprekken is teruggekoppeld en opgenomen in bijlage 2. In hoofdstuk 4.5 maken we inzichtelijk welke onderdelen daarvan verwerkt zijn in dit plan, welke niet en om welke reden. Daarnaast zijn we zelf ook aan de slag gegaan, door de volgende stappen te zetten: 1. Heroverwegen van de onttrekkingen uit de algemene reserves. Waar kunnen we nog keuzes in maken? Wat kunnen we niet doen? Wat kunnen we later doen? Uitgangspunt is de lijst onttrekkingen algemene reserve, p. 139 begroting 2025 en tevens opgenomen in bijlage 1. De heroverwegingen zijn weergegeven door symbolisch de kleuren van een stoplicht te gebruiken. Daarbij geldt het volgende: a. Groen zijn de keuzes waar het college positief op adviseert. Het heeft niet de voorkeur van het college om dit aan te passen, maar de consequenties zijn te overzien. Het gaat hoofdzakelijk over het temporiseren van maatregelen (uitstellen naar latere jaren) of het anders dekken van maatregelen. 2
b. Oranje zijn politieke keuzes. De consequenties zijn te overzien, maar het besluit over of het wenselijk is deze keuzes te maken laat het college aan de raad. c. Rood zijn de keuzes die technisch gezien nog gemaakt zouden kunnen worden (niet verplicht), maar die het college sterk ontraadt gezien de consequenties. Tot slot is met de kleur paars ook aangegeven op welke onderdelen geen keuzes meer gemaakt kunnen worden, omdat deze al beschikt en/of verplicht zijn. 2. Inventariseren van (mogelijke) toekomstige inkomsten door verkoop maatschappelijke vastgoed en/of gemeentegrond. 3. Het meerjareninvesteringsprogramma van 2025 is nogmaals doorgelopen. Dit leidt vooral tot mogelijke besparingen in de exploitatie van 2026 (via het resultaat), en hebben om die reden geen (groot) financieel effect op dit plan. Maar daar kunnen nog wel keuzes in gemaakt worden. 4. Er is aanvullend nog gekeken naar het vrijvallen van eventuele bestemmingsreserves, het resultaat 2024 (effect op beginstand reserve 2025), de realisatie van de overhevelingen en onttrekkingen algemene reserve in 2024 en het effect van de decembercirculaire. Maar ook naar de (negatieve) effecten van toekomstige of ondertussen besloten raadsvoorstellen met effect op de algemene reserve. Er is door het college beperkt gekeken naar de structurele begroting van 2025. Dit was gezien de tijd en capaciteit simpelweg niet haalbaar.
De bovenstaande items zijn ook de bouwstenen voor het plan om daling van de algemene reserve te beperken, allen nader uitgewerkt in het volgende hoofdstuk.
4. Resultaat In bijlage 1 is het overzicht van de onttrekking uit de algemene reserve opgenomen zoals opgenomen in de begroting 2025 op bladzijde 139. Er zijn een tweetalzaken anders: • Er is een correctie toegepast t.o.v. de opzet op bladzijde 139 van de vastgestelde begroting 2025. De laatste regel “Jeugd op de agenda” staat het bedrag van 2025 in 2024 en dit is in de bijlage 1 gecorrigeerd. • De jeugdcoördinator die van structureel naar incidenteel is gegaan, is niet meegenomen in deze bijlage. Door de wijziging van structureel naar incidenteel, wordt het resultaat met hetzelfde bedrag begunstigd. En dit komt dan weer ten goede aan de algemene reserve. Deze wijziging is dus voor de algemene reserve budgetneutraal. • Dit is het vertrekpunt. Hieronder worden de mogelijke maatregelen beschreven op basis van de vier bouwstenen van dit plan: (1) onttrekkingen algemene reserve, (2) opbrengsten, (3) evaluatie meerjareninvesteringsbegroting, (4) overige inventarisaties, en (5) opbrengsten ideeën fracties (zie ook bijlage 2 en 3). In tabel 9 is het verloop van de reserve te zien waar de maatregelen met positief advies verwerkt zijn (oud versus nieuw). De regels in deze tabel zijn genummerd. Deze nummering correspondeert met de nummering in de tabellen in de hoofdstukken 4.1 t/m 4.5, zodat alle bedragen te herleiden zijn.
4.1 Onttrekkingen algemene reserve 2025 Zoals toegelicht in hoofdstuk 3, zijn de uitnamen uit de algemene reserve als groen, oranje, rood en paars verwerkt. Hieronder wordt onderdeel toegelicht welk advies gegeven wordt door het 3
college en waarom. Indien nodig wordt een nadere toelichting op regelniveau gegeven. In de tabel 9 kunt u de regels terugvinden. Niet alle regels zijn individueel toegelicht. 4.1.1. Groen: maatregelen met positief advies In onderstaande tabel staan de bedragen waar het college positief op adviseert en verwerkt zijn in de begrotingswijziging. Een deel van de bedragen wordt verschoven in de tijd (naar 2026), zie ook tabel 9. De andere bedragen worden omgebogen of zijn na intern overleg alsnog gedekt uit andere budgetten. Dit betekent uiteindelijk dat in de jaarschijf 2025 een bedrag van ruim € 1,7 miljoen minder wordt onttrokken. Het grootste deel daarvan, namelijk ruim € 1,5 miljoen, wordt alsnog onttrokken in 2026. Tabel 2: maatregelen met positief advies college, verwerkte in verloop algemene reserve Bedragen x € 1.000
2 Vuilnisbakken waar meer afval in kan
€ 15
4 Strategisch adviseur duurzaamheid 1 fte
€ 31
6 Implementatie omgevingswet
€ 103
8 Interne sturing op prestaties
€ 40
9 Personele capaciteit grondzaken
€ 22
10 Burgerpeiling 2 jaarlijks
€ 15
11 Uitvoering IHP Scenariostudie Guido de Bres en gymzaal Driesprong
€ 25
17 Juridische ondersteuning netcongestie
€ 40
23 Buurtbudgetten
€ 50
25 Instellen dekkingsreserve 27 incid.budget tlv AR - Omgevingswet Totaal
€ 1.343 € 86 € 1.770
4
Nadere toelichting bij regels - Regel 8, interne sturing op prestaties, leidt ook in 2026 tot een lagere onttrekking, omdat de functie vanaf 1 januari 2025 binnen de personele capaciteit is ingevuld. Dit bedrag vervalt dus. - Regel 23, buurtbudgetten, betreft een verlaging van de buurtbudgetten van € 75.000 naar € 25.000. Deze verlaging komt tot stand door andere keuzes te maken, onder andere in de vorm en in de uitvoering, waardoor het goedkoper kan. - Regel 25, instellen dekkingsreserve, kunnen we verschuiven naar 2026, omdat naar verwachting de uit te voeren werkzaamheden op zijn vroegst plaatsvinden in 2025. De dekkingsreserve is bedoeld voor de kapitaallasten die voortkomen uit de uitvoering. De kapitaallasten gaan pas een jaar na de investering lopen. De dekkingsreserve kan dus in 2026 ingesteld worden, aangezien de eerste investering pas in 2025 plaats vindt. Let op: om alle duurzaamheidsprojecten uit te voeren zijn hoogstwaarschijnlijk meer middelen nodig. - Regel 6 en 27 zijn onttrekkingen voor de verdere implementatie van de omgevingswet. Deze twee bedragen dekken we uit de bestemmingsreserve omgevingswet (€ 250.000) in plaats van de algemene reserve. De bestemmingsreserve blijft bestaan en bevat na 2025 € 61.000. Dit kan betekenen dat in de komende jaren er onvoldoende middelen beschikbaar zijn t.b.v.
het verder implementeren van de omgevingswet, Indien nodig, kan de bestemmingsreserve in de toekomst opnieuw aangevuld worden ten laste van de algemene reserve, of kunnen er extra middelen in de begroting worden gevraagd. 4.1.2. Oranje: politieke keuzes In de onderstaande tabel “Niet verwerkte politieke keuzes” staan de bedragen die niet zijn verwerkt in het overzicht van het verloop van de algemene reserve. Het betreft posten waar nog keuzes in te maken zijn, maar die wel degelijk consequenties hebben. Het college beoordeelt deze keuzes als politieke keuzes. Tabel 3: Niet verwerkte politieke keuzes Bedragen x € 1.000 23 Buurtbudgetten
€ 25
36 Jeugd op de Agenda - hangplekken
€ 80
Totaal
€ 105
Nadere toelichting regels - Regel 23, buurtbudgetten, zoals hiervoor al aangegeven is het budget reeds verlaagd met 50.000 per jaarschijf (2025 en 2026) er kan voor gekozen worden het hele budget te schrappen. Dit heeft niet de voorkeur van het college. - Regel 36, ook voorgesteld door fracties, het niet invullen van de hangplekken voor jongeren. Dit is een politieke keuze en het college heeft de voorkeur uitgesproken dit niet over te nemen.
5
4.1.3. Rood: negatief advies college In onderstaande tabel “Negatief advies verwerkte politieke keuzes” staan de bedragen die niet zijn verwerkt in het overzicht van het verloop van de algemene reserve. Hoewel hier nog keuzes in gemaakt zouden kunnen worden, raadt het college dit (sterk) af, mede gezien de negatieve impact op de organisatie en de beschikbare expertise en capaciteit.. Tabel 4: Niet verwerkte maatregelen wegens negatief advies Bedragen x € 1.000 3 Duurzaamheid forse ambities
€ 100
8 Uitvoeringsplan 2023-2027 informatiebeleid
€ 75
16 Coördinator toepasbare regels omgevingswet
€ 75
28 incid.budget tlv AR - Strategisch adviseur regionale samenwerking
€ 37
29 incid.budget tlv AR - Financieel Advies risicovolle projecten
€ 90
30 incid.budget tlv AR - Leren & ontwikkelen
€ 175
32 Inhuur
€ 350
26 incid.budget tlv AR - Inhuurbudget (correctie)
€ -36
36 Jeugd op de agenda – overig budget
€ 113
Totaal
€ 979.
Nadere toelichting regels - Regel 3, duurzaamheid forse ambities, betreft een extra beschikbaar gesteld budget in lijn met de ambities van het college en het coalitieakkoord. Het is een budget waarvoor al plannen zijn ontwikkeld, namelijk: o €50.000 voor aanjagen duurzaam inkopen; o €30.000/€40.000 is voor ontwikkelen toekomstbeeld duurzame mobiliteit; o €20.000/€10.000 is voor een vervolg voor inwonerinitiatief Lage Vuursche. - Regel 8, uitvoeringsplan 2023-2027 informatiebeleid, is een budget dat nodig is ten behoeve van een veilige en beheerde digitale werkplek van organisatie, bestuur en raadsleden, die voldoet aan de geldende wet- en regelgeving. In 2025 is de aandacht gericht op aan de uitvoering van de pijlers 'Stevig digitaal fundament', 'Flexibel samenwerken' (M365), en 'Informatiegestuurd werken'. - Regel 16, coördinator toepasbare regels omgevingswet, betreft extra capaciteit en expertise ten behoeve van omgevingswet. Dit is nodig om uitvoering te geven aan extra activiteiten en is essentieel voor het juist toepassen van de regels omgevingswet. Geadviseerd wordt dit budget niet te schrappen. - Regel 28, strategisch adviseur regionale samenwerking, is een deel van het totale budget in 2025. Tot de zomer zijn verplichtingen aangegaan, dit is het deel waar je nog keuzes in zou kunnen maken. Het advies is dit niet te doen.
Het levert ook geld op om hier budget voor vrij te maken, omdat er voor bepaalde projecten geld beschikbaar is in de regio. Als we op deze capaciteit zouden bezuinigen, dan valt ook een deel coördinatie (of geheel) richting Amersfoort weg. - Regel 29, financieel advies risicovolle projecten, is een budget dat deels al verplicht is op specialistische inzet. Dit is ruimte voor capaciteit dat vereist is binnen het team Financiën voor thema's zoals ombuigingen, ZBB, en grote investeringsprojecten, waaronder ruimtelijke ontwikkeling. Het is belangrijk om bij dergelijke grote projecten voldoende kennis en kunde ter beschikking te kunnen stellen. - Regel 30, incidenteel budget leren en ontwikkelen, is budget dat nodig is voor het ontwikkelen en verder implementeren van een Leren & Ontwikkelen-strategie. Door dit af te schalen moeten we fundamentele keuzes maken t.a.v. opleiden en ontwikkelen 6
-
-
waardoor we onder andere nieuw personeel dat opgeleid moet worden op gemeentespecifieke onderdelen (zoals BBV, beleidsdomeinen) niet of minder goed kunnen opleiden. Dit heeft een negatief effect op kwaliteit van o.a. beleidsontwikkeling, beleidsuitvoering en de mogelijkheid om medewerkers te behouden. Regel 32&26, inhuur. De 350k met als correctie de 36K voor 2025 is bedoeld om ziekteen zwangerschapsvervangingen te kunnen dekken. Hier is al een taakstelling in opgenomen ten opzichte van de budgetten in de jaren 2023 en 2024. Het niet vervangen van ziekte en zwangerschap is op veruit de meeste functies onverantwoord vanwege de gevolgen voor cruciale processen. Naast dit budget wordt vacatureruimte ook gebruikt om inhuur uit te financieren. Regel 36, overige budgetten Jeugd op de Agenda. Het behouden van de incidentele budgetten voor de jeugd in Baarn in 2025 is van cruciaal belang voor de realisatie van de ambities die we hebben voor onze jeugd. Het gaat hierbij niet alleen om activiteiten voor de jeugd, maar juist door en met de jeugd. De belangrijkste onderdelen van deze budgetten zijn onder andere middelen voor jongerenactiviteiten, stimuleringsbudgetten voor jeugdinitiatieven, het vergroten van de bekendheid van de sociale kaart onder jongeren, en het betrekken van 18-23-jarigen (zie ook beantwoording technische vraag CU 16 september 2024).
Het verlies van dit budget zou grote negatieve gevolgen hebben voor het jeugdbeleid in Baarn. Het college adviseert dan ook om dit budget te behouden.
4.1.4. Paars: geen keuzemogelijkheden Eerder werd al duidelijk dat er ook een aantal budgetten zijn waar geen keuzes (meer) in te maken zijn. Dat geldt voor onderstaande uitnamen uit de algemene reserve. Deze zijn reeds verplicht, beschikt of een feit. Daar waar het personele capaciteit betreft, zijn deze opgenomen voor het deel van het bedrag dat reeds verplicht is. Deze bedragen tellen op tot ruim € 1,2 miljoen en worden in dit plan dus buiten beschouwing gelaten. Tabel 5: Reeds verplichte of beschikte uitnamen uit algemene reserve Bedragen x € 1.000 4 Strategisch adviseur duurzaamheid 1 fte
€ 43
14 Afboeken gemaakte kosten IHP VBK uitbr. HBL / WM 2024
€7
15 Motie extra subsidie speeldoos
€ 120
18 Evenementen, 80 jaar bevrijding
€ 15
19 675 stadsrechten
€ 30
20 Inzet evenementen (beveiliging e.d.)
€ 50
21 Migratie software personeel en organisatie
€ 75
22 IV programma regio
€ 143
24 Dekken opschalingskorting
€ 675
28 Strategisch adviseur regionale samenwerking
€ 53
31 incid.budget tlv AR - Functioneel applicatiebeheer M365 (Begr.2024)
€ 70
Totaal
€ 1.230
4.2 Opbrengsten door verkoop maatschappelijk vastgoed/grond Naast de in de begroting 2025 opgenomen bedragen ten laste van de algemene reserve heeft het college ook inzichtelijk gemaakt welke mogelijke ontvangsten wegens verkoop maatschappelijk vastgoed en gemeentelijke gronden verwacht worden de komende jaren. Dit leidt tot een 7
toename van de algemene reserve. Deels betreft het concrete bedragen die volgend jaar verwacht worden. Deels betreft het nog niet te kwantificeren mogelijke verkopen, die op PM gezet zijn. In tabel 5 is weergegeven om welke bedragen het gaat. Met redelijke mate van zekerheid verwachten we in 2025 dus ruim € 1,8 miljoen aan opbrengsten, waarbij andere te verwachten aanzienlijke bedragen nog buiten beschouwing gelaten worden (zoals pachtovereenkomst Meander, Baarnsche Zoom, beide meerdere miljoenen). Deze inkomsten mogen niet meegenomen worden in een begrotingswijziging. Tabel 6: Inventarisatie mogelijke inkomsten maatschappelijk vastgoed Bedragen x € 1.000
37 Eemnesserweg 38 Grondverkoop Montini
2025
2026
€ 500 € 1.200
39 Oosterstraat 175B
€ 30
40 Baarnhuis
€ 150
41 Bosbadlaan 2
PM
42 Poorthuislocatie verkopen
PM
43 Nieuw: pachtovereenkomt Meander PM
PM PM
44 Baarnsche Zoom Totaal
€ 1.880
€
-
4.3 Meerjareninvesteringsprogramma (MIP) 2025 Ook is naar het MIP 2025 gekeken. Het maken van keuzes in de MIP heeft geen effect op de algemene reserve 2025, omdat dit de kapitaallasten (en dus het resultaat en de algemene reserve) in 2026 beïnvloedt. Desondanks vallen hier nog wel keuzes in te maken. Ook de fracties hebben van een aantal MIP investeringen aangegeven dat deze uitgesteld of geschrapt zouden kunnen worden. De investeringen waar het college mogelijkheden zien en die merendeels ook door fracties genoemd worden zijn hieronder weergegeven, met daarbij het effect op de kapitaallasten 2026. Ze zijn geen onderdeel van het algemene reserve overzicht, omdat ze pas een effect hebben in 2026. De suggesties van de raad worden meegenomen ten behoeve van de ombuigingen vanaf 2026. Tabel 7: Vervallen of te verschuiven MIP investeringen en effect kapitaallasten 2026 2025
2026
€0
€ 10 €5 €22 €27 € 64
Bedragen x € 1.000
De Brink Aanpassen meubilair raadzaal Speeltoestellen 3 Bedrijfswagens Buitendienst
4.4 Overige inventarisaties Tot slot benoemen we nog een aantal overige inventarisaties met (mogelijk) effect op de algemene reserve. - Sinds de begroting zijn er raadsvoorstellen vastgesteld of in de maak die een beroep doen op de algemeen reserve. Het gaat om de tijdelijke huisvesting KWS (raadsbesluit 27 8
-
november), budget i.v.m. toekomstvisie sportaccommodaties (raad maart) en het budget voor de sloop van het Poorthuis en tijdelijke huisvesting Aloysius (raad januari). Deze voorstellen zijn weergegeven op regel 37 en 46 t/m 47 van tabel 9. Aangezien alleen het voorstel KWS is vastgesteld, is dit het enige bedrag dat we meenemen in de begrotingswijziging. Dit leidt tot een lager bedrag in de algemene reserve van minstens 450.000 euro (excl. eventueel effect nog vast te stellen raadsvoorstellen). Het is voorstelbaar dat er nog andere, nu nog onbekende wensen of ontwikkelingen zijn omwille waarvan een beroep op de algemene reserve gedaan gaat worden (r. 48). Anderzijds geldt dat er ontwikkelingen zijn die nu nog niet te kwantificeren zijn, maar die een positief effect op de algemene reserve zouden kunnen hebben. Dan gaat het om het resultaat 2024 (inclusief overhevelingen 2023→2024) en de circulaires. Gezien de onzekerheid is ervoor gekozen mogelijke effecten niet mee te nemen in dit voorstel.
Tabel 8: overige inventarisaties met (mogelijk) effect op stand algemene reserve Bedragen x € 1.000
37 Tijdelijke huisvesting KWS 46 Toekomstvisie sportaccommodaties 47 Tijd. huisvesting Aloysius 48 Nog niet bekende wensen/opgelegd beleid Eventueel jaarresultaat 2024/Decembercirculaire 2024/Mei49 septembercirculaire 2025 etc. Totaal
2025
2026
-€450 PM -€ 204 PM
-€ 63 PM
PM -€ 654
-€ 63
4.5 Ideeën fracties Zoals eerder benoemd zijn alle fracties individueel uitgenodigd om hun ideeën over hoe uitvoering te geven aan deze toezegging en mogelijke ombuigingen te delen. Per gesprek is een beknopt gespreksverslag gemaakt, gericht op de mogelijkheden tot bezuinigen. Deze gespreksverslagen zijn geverifieerd desbetreffende fracties en opgenomen in bijlage 2. Op basis van deze gesprekken hebben wij tabel 3 samengesteld, waarin alle genoemde mogelijkheden staan weergegeven en soms zijn geclusterd. De ideeën rondom ombuigingen van de verschillende raadsfractie zijn in willekeurige volgorde weergegeven. De tabel bestaat uit 5 kolommen: 1. Voorgestelde ombuiging; bevat de voorgestelde maatregel door een fractie. 2. Onderdeel inventarisatie verlaging reserve; geeft aan of het onderdeel is van de hiervoor besproken onderdelen van het voorstel om de onttrekking uit de algemene reserve te verlagen. 3. Financieel effect; hierin is, voor de voorstellen waar dat mogelijk is, opgenomen wat het eventueel financieel effect is. 4. Haalbaarheid; beschrijft kort en bondig de voor- en nadelen zoals we die op korte termijn zien. 5. Jaar; geeft aan in welk jaar de ombuiging mogelijk kan worden ingevoerd of op welk jaar het de besparing van toepassing is.
9
Een aantal van de ideeën zijn ook onderdeel van het plan zoals hierboven beschreven. Specifiek is de bezuiniging op de hangplekken voor de jeugd, komt terug bij politieke keuzes(oranje). Daarnaast is er voorgesteld de belastingen te verhogen, deze keuze hebben wij niet overgenomen. Andere voorgestelde maatregelen leiden niet direct tot een ombuiging die op een financiële waarde is te zetten in 2025. Dit komt onder andere door de volgende oorzaken: • De voorgestelde ombuiging vergt nadere keuzes door de politiek • De hoogte van de ombuiging is niet (op deze korte termijn) te bepalen • Een nadere uitwerking in overleg met verschillende belanggroepen zoals ondernemers en subsidieontvangers • Overleg met andere gemeenten bijvoorbeeld in geval van gemeenschappelijke regelingen • Sommige voorstellen leiden niet direct of in het geheel niet tot een financiële ombuiging in 2025 Voorgesteld wordt de ombuigingen mee te nemen richting het ombuigingen voorstel voor het jaar 2026 en verder.
5. Conclusie Met dit voorstel hebben wij de mogelijke opties en eventuele consequenties uitgewerkt voor het beperken van de daling van het saldo van de algemene reserve met maximaal 2 miljoen in 2025. - Het laten vervallen, temporiseren/uitstellen of anders dekken van geplande onttrekkingen aan de algemene reserve. In totaal zijn er voor € 2,8 mln aan keuzes te maken. Het college geeft een positief advies over € 1,7 mln, de rest zijn of politieke keuzes, of worden door het college (sterk) afgeraden (mede op basis van advies van de organisatie). Het voorstel is deze € 1,7 mln te verwerken in een begrotingswijziging. - Inzichtelijk maken van de mogelijke opbrengsten die we verwachten in 2025 en door welke projecten nog inkomsten te verwachten zijn in 2026 en verder. Door alleen de projecten met een redelijke mate van zekerheid mee te rekenen, komen we op te verwachten inkomsten van minstens € 1,8 miljoen. Deze kunnen niet meegenomen worden in een begrotingswijziging. - Het MIP is geëvalueerd. Hoewel daar nog keuzes in te maken zijn, hebben deze effect op de kapitaallasten 2026. Deze zijn daarom niet meegenomen in dit plan, maar zijn wel mogelijkheden voor de ombuigingen voor een structureel sluitende begroting 2026.
- Uit de overige inventarisaties blijkt dat er nog raadsvoorstellen zijn met mogelijk negatief effect op de stand van de algemene reserve, waarvan het raadsvoorstel tijdelijke huisvesting KWS al is vastgesteld. Deze wordt meegenomen in de begrotingswijziging. De andere voorstellen zijn nog onduidelijk en/of daarover is nog niet besloten. Daarnaast zijn er ook mogelijke ontwikkelingen met een positief effect op de algemene reserve, zoals het jaarresultaat 2024 of circulaires. Ook hiervan is het effect onduidelijk en onzeker, dus ook deze zijn niet meegenomen in het plan. Alles is verwerkt in tabel 9, waar het verloop van de algemene reserve voor de jaren 2025 en 2026 in de oude en de nieuwe situatie weergegeven staat. Voorgesteld wordt om de maatregelen met een positief advies en het effect van het raadsvoorstel tijdelijke huisvesting KWS te verwerken in een begrotingswijziging. Dat leidt tot een daling van de algemene reserve in 2025 met per saldo € 2,9 mln in plaats van € 4,2 mln. Daarnaast zijn er nog opbrengsten te verwachten van € 1,8 mln, wat zou betekenen dat de algemene reserve in 2025 per saldo met € 1,1 miljoen daalt. Deze opbrengsten kunnen niet verwerkt worden in de begrotingswijziging.
10
Hiermee is aan de toezegging van het college voldaan om de algemene reserve per saldo met niet meer dan € 2 miljoen te laten dalen in begrotingsjaar 2025. In tabel 9 zijn de volgende kolommen opgenomen: • Omschrijving ten laste van de algemene reserve; hier staan de verschillende onttrekkingen omschreven. Daarnaast zijn er subkopjes vanwaar uit de oorspronkelijke onttrekking komt. • In de tweede en derde kolom met jaarschijven 2025/2026 staan de bedragen zoals ze zouden worden onttrokken in begroting 2025. • In de vierde en vijfde kolom met jaarschijven 2025/2026 staan de bedragen zoals het college deze nu voorstelt te onttrekken aan de algemene reserve. Hierin zijn alleen de als groen voorgestelde bedragen verwerkt. In de tabel “verwerkte correcties algemene reserve” hieronder wordt kort weergegeven welke dat zijn. • In de laatste kolom staat een korte toelichting op de regel, wat we ermee hebben gedaan of wat de reden is dat we er niets mee hebben gedaan. Toelichting tabel verwerkte wijzigingen.
11
Tabel 9: oude versus nieuwe situatie verloop algemene reserve 2025 en 2026 Begroting 2025 nr. Omschrijving ten laste van Algemene Reserve
2025
Nieuw
2026
2025
2026
College agenda 2022-2026: 1 Financiën - Uitvoeren experiment burgerbegroting
-35
-35
2 Vuilnisbakken waar meer afval in kan
-15
3 Duurzaamheid forse ambities
-100
-100
4 Strategisch adviseur duurzaamheid 1 fte
-75
-43
5 Bijlessen voor kinderen met ouders met smalle beurs College agenda 2022-2026
-10
-10
-190
-45
-143
-45
6 Implementatie omgevingwet
-103
-98
7 Uitvoeringsplan 2023-2027 informatiebeleid
-75
-75
8 Interne sturing op prestaties
-40
-40
9 Personele capaciteit grondzaken
-22
10 Burgerpeiling 2 jaarlijks
-15
-15
11 Uitvoering IHP Scenariostudie Guido de Bres en gymzaal Driesprong
-25
-25
Perspectiefnota 2023: -98 -75
-75
12 Uitvoering IHP VBK uitbreid. St. Aloysius (afschr.lasten 5 jaar)
-6
-6
13 Uitvoering IHP VBK vernieuwing KWS 2023 (afschr.lasten 5 jaar)
-30
-30
14 Afboeken gemaakte kosten IHP VBK uitbr. HBL / WM 2024 Perspectiefnota 2023
-7 -287
-7 -249
-82
-249
Perspectiefnota 2025: 15 Theater De Speeldoos (programmering vanaf 2026)
-120
-120
16 Coördinator toepasbare regels omgevingswet
-75
17 Juridische ondersteuning netcongestie
-40
18 Evenementen, 80 jaar bevrijding
-15
-15
19 675 jaar stadsrechten
-30
-30
20 Inzet evenementen (beveiliging e.d.)
-50
-50
21 Migratie software personeel en organisatie
-75
-75
-75
-75
-75
12
22 IV programma regio
-143
23 Buurtbudgetten
-75
24 Dekken korting opschalingskorting Instellen dekkingsreserve kapitaallasten inv verduurzaming gemeentelijk 25 vastgoed tlv AR
-675
Perspectiefnota 2025
-143 -75
-25
-25
-675
-1.343
-1.343
-2.521
-270
-1.088
-1.563
36
36
36
36
Begroting 2025: 26 incid.budget tlv AR - Inhuurbudget (correctie) --> Huidige budgetten betreffen 2025: € 314k en 2026: € 164k. Er stond tlv.AR 2025: € 350k en 2026: € 200k. Vandaar die correctie 27 incid.budget tlv AR - Omgevingswet (PPN 2024)
-86
28 incid.budget tlv AR - Strategisch adviseur regionale samenwerking (PPN 2024)
-90
-90
29 incid.budget tlv AR - Financieel Advies risicovolle projecten (PPN 2024)
-90
-90
30 incid.budget tlv AR - Leren & ontwikkelen (PPN 2024)
-175
-175
31 incid.budget tlv AR - Functioneel applicatiebeheer M365 (Begr.2024)
-70
-70
-70
-70
-475
-34
-389
-34
32 Inhuurbudget (begroting 2023)
-350
-200
-350
-200
33 Motie extra subsidie theater De Speeldoos (870547)
-120
Begroting 2025 Overige zaken:
34 Uitv. Besluit en beleid - Leren & ontwikkelen (PPN 2024)
-120 -125
-125
35 Marimbaschool (920476)
-90
-90
-90
-90
36 Jeugd op de Agenda (940938)
-193
-85,5
-193
-85,5
-753
-500.5
-753
-500,5
-4.226
-1.099
-2.455
-2.392
Beginstand algemene reserve begroting 2025
17.591
13.365
17.591 15.136
Eindstand algemene reserve begroting 2025
13.365
12.173
15.136
Overige zaken Totale onttrekking Algemene reserve Bedragen x € 1000,-
Na verwerking stoplicht groen
12.745
13
Reeds besloten uitname algemene reserve niet in begroting 2025
2025
37 Tijdelijke Huisvesting KWS uitname
2026
-450
Reeds besloten uitname algemene reserve niet in begroting 2025:
-450
Na reeds besloten uitname algemene reserve (niet in begroting 2025) Beginstand algemene reserve begroting 2025
17.591
13.365
17.591 14.,686
Eindstand algemene reserve begroting 2025
13.,365 12.,173
14.,686 12.,295
Mogelijke incidentele inkomsten:
2025
38 Eemnesserweg
500
39 Grondverkoop Montini
1.,200
40 Oosterstraat 175B
30
41 Baarnhuis
150
42 Poorthuislocatie verkopen
PM
43 Bosbadlaan 2
PM
44 Nieuw: pachtovereenkomt Meander PM
PM
45 Baarnsche Zoom Mogelijke incidentele inkomsten:
2026
PM 0
0
1.880
0
Beginstand algemene reserve begroting 2025
17.,591
13.365
17.591
16.566
Eindstand algemene reserve begroting 2025
13.365
12.173
16.566
12.295
2025
2026
incl. mogelijke inkomsten
Mogelijke nieuwe uitnamen/aanvullingen Algemene reserve 46 Uitvoeren Sportvisie (nog vast te stellen) uitname
PM
47 Sloop Poorthuis/portocabins Aloysius
-204
-63
48 Nog niet bekende wensen/opgelegd beleid Eventueel jaarresultaat 2024/Decembercirculaire 2024/Mei-septembercirculaire 49 2025 etc.
PM
PM
Mogelijke nieuwe uitnamen/aanvullingen Algemene reserve:
PM -204
-63
14
incl. mogelijke uitnamen Beginstand algemene reserve begroting 2025
17.591
13.365
17.591
16.287
Eindstand algemene reserve begroting 2025
13.365
12.173
16.362
12.232
15
Bijlage 1 – Onttrekkingen AR begroting 2025 Bron Begroting 2023 Begroting 2023 Raadsbesluit 2023 Perspectiefnota 2025 Perspectiefnota 2025 Begroting 2025 Raadsbesluit 2023 Raadsbesluit 2024 Perspectiefnota 2025 Begroting 2025 Totaal
Omschrijving College Agenda 2022-2026 Perspectiefnota 2023 Inhuurbudget begroting 2023 Incidentele lasten PPN 2025 Instellen dekkingsreserve Incidentele budgetten Motie extra subsidie speeldoos Marimbaschool Dekken opschalingskorting Jeugdagenda
2025 € 190.000 € 286.921 € 350.000 € 503.000 € 1.343.000 € 475.000 € 120.000 € 90.000 € 675.000 € 193.000 €4.225.921
2026 € 45.000 € 249.000 € 200.000 € 270.000 €0 € 34.000 €0 € 90.000 €0 € 85.500 € 973.500
Toelichting budgetten College Agenda 2022-2026 2025 Financiën - Uitvoeren experiment burgerbegroting Vuilnisbakken waar meer afval in kan Duurzaamheid forse ambities Strategisch adviseur duurzaamheid 1 fte Bijlessen voor kinderen met ouders met smalle beurs College agenda 2022-2026
2026 -35.000
-15.000 -100.000 -75.000 -190.000
-10.000 -45.000
Toelichting budgetten Perspectiefnota 2023 Implementatie omgevingswet Uitvoeringsplan 2023-2027 informatiebeleid Interne sturing op prestaties Personele capaciteit grondzaken Burgerpeiling 2 jaarlijks Uitvoering IHP Scenariostudie Guido de Bres en gymzaal Driesprong Uitvoering IHP VBK uitbreid. St. Aloysius (afschr.lasten 5 jaar) Uitvoering IHP VBK vernieuwing KWS 2023 (afschr.lasten 5 jaar) Afboeken gemaakte kosten IHP VBK uitbr. HBL / WM 2024 Perspectiefnota 2023
2025 -103.000 -75.000 -40.000 -22.000 -15.000 -25.000
2026 -98.000 -75.000 -40.000
-6.000 -30.000 -6.921 -286.921
-249.000
Toelichting Incidentele lasten PPN 2025 2025 Theater De Speeldoos (programmering vanaf 2026) Coördinator toepasbare regels omgevingswet Juridische ondersteuning netcongestie Evenementen, 80 jaar bevrijding 675 jaar stadsrechten Inzet evenementen (beveiliging e.d.) Migratie software personeel en organisatie IV programma regio
-75.000 -40.000 -15.000 -30.000 -50.000 -75.000 -143.000
2026 -120.000 -75.000
16
Buurtbudgetten Perspectiefnota 2025
-75.000 -503.000
-75.000 -270.000
Toelichting Incidentele budgetten begroting 2025 incid.budget tlv AR - Inhuurbudget (correctie) incid.budget tlv AR - Omgevingswet (PPN 2024) incid.budget tlv AR - Strategisch adviseur regionale samenwerking (PPN 2024) incid.budget tlv AR - Financieel Advies risicovolle projecten (PPN 2024) incid.budget tlv AR - Leren & ontwikkelen (PPN 2024) incid.budget tlv AR - Functioneel applicatiebeheer M365 (Begr.2024) Begroting 2025
2025 36.000 -86.000 -90.000 -90.000 -175.000 -70.000 -475.000
2026 36.000
-70.000 -34.000
17
Bijlage 2 – Gespreksverslagen fracties In deze bijlage zijn de gespreksverslagen van de gesprekken met de fracties opgenomen. Deze zijn teruggekoppeld en akkoord bevonden.
ChristenUnie •
• •
•
• •
Algemeen: CU heeft niet zozeer problemen met het feit dat de middelen uit de algemene reserve worden gebruikt, maar wel met dat er geen plan ligt om het gebruik van de algemene reserve af te bouwen de komende jaren. Belangrijk dat het met zo min mogelijk pijn wordt opgelost. Vooral oplossen door investeringen niet te doen of uit te stellen. Zoals: o Speeltoestellen: aansluiting tussen begroting 2024 en 2025, is het 170k of 85k? o De Brink: verwacht niet dat dit in 2025 gaat gebeuren. o Cultuurhuis: waarschijnlijk al verplichtingen in programmering, dus kun je doorschuiven. o Project locatie Hoofdstraat 1: is ook niet waarschijnlijk in 2025, zou doorgeschoven kunnen worden. o Aanleg en constructieverharding riool: meer temporiseren. Zouden kritisch kunnen kijken naar subsidies, zitten daar nog zaken tussen die bijvoorbeeld inmiddels anders georganiseerd zijn, maar (ook) nog steeds subsidie voor verstrekt wordt (denk aan seniorenraad)? Hardere eisen stellen aan de gemeenschappelijke regelingen. Efficiënter werken, bijvoorbeeld door ambtelijke samenwerking te intensiveren op afdelingen als financiën, HR e.d.
GroenLinks •
•
• • •
• • •
Algemeen: Gelijke kansen, bestaanszekerheid, wonen, duurzaamheid en natuur & groen zijn belangrijke speerpunten voor GroenLinks. Hier wil GroenLinks niet op bezuinigen. Temporiseren zou GroenLinks kunnen overwegen, als dat een oplossing biedt. Samenvattend: als de organisatie ruimte ziet in budgetten die de organisatie niet klemzetten/in de problemen helpen en voor inwoners geen pijn doen, dan steunt GroenLinks die. Lastenverhoging is voor GroenLinks geen taboe. Versoberen bij evenementen zou kunnen. Dat levert niet veel op, maar kan voor de beeldvorming wel belangrijk zijn. Jeugd op de Agenda is onderdeel van het lijstje van incidentele kosten in 2025. Wat GroenLinks betreft zijn de hangplekken uit dat plan bespreekbaar. Beginnen met 1? Of later? Ook belangrijk om op mogelijke dubbellingen te letten, zoals bijvoorbeeld skatepark en hangplek. De geplande investering in de Brink is voor GroenLinks niet heilig. Investeringen in de openbare ruimte zijn niet direct heel zichtbaar en voelbaar. Zou voortaan goed zijn om de financiële consequenties van moties helder te hebben.
PvdA • • •
PvdA wil niet bezuinigen op alles wat in het sociaal domein zit. De investering in de Brink niet doen zou voor de PvdA prima zijn. Verduurzaming zou getemporiseerd kunnen worden. 18
• • • •
• • • • • • • •
• • •
•
•
• •
Kijken naar de mogelijkheden om te besparen op externe inhuur. Feestjes versoberen. Denk aan het kerstdiner met de raad en een hele heidag. Graag wél investeren in bepaalde dingen die op de lange termijn juist besparingen opleveren. Betaald parkeren, hoeft niet veel te zijn en ook niet vaak. Maar het principe dat waarschijnlijk juist de bezoekers van buiten Baarn op die manier bijdragen spreekt de PvdA aan. Herzien van subsidies aan culturele instellingen, meer verantwoording bij de aanvrager. Gerichtere aanvragen. Optimalisatie van gemeentelijke processen. Verkopen gemeentelijk vastgoed. Efficiëntere inzet van middelen in het sociaal domein. Uitstellen van niet urgente infrastructurele projecten, meer spreiden. Begin dit jaar is er een vacature geplaatst voor twee communicatiemedewerkers niet doen. Temporiseren uitgaven in hardware ICT. Er komt een verordening fractievergoeding (verplicht) de gedachte is om het budget uit 2011 als uitgangspunt te nemen en te verhogen met de inflatie, kosten ongeveer € 9000,-. Er is geen verplichte ondergrens en een vergoeding van € 1,- is ook een vergoeding. Uitbreiding raadszaal alleen twee stoelen kopen. Zijn vier fulltime wethouders werkelijk nodig? Kritisch kijken naar de gemeenschappelijke regelingen. Denk aan RUD, RID en GGD. We moeten kijken of we de niet wettelijke taken welke nu worden uitgevoerd kunnen verminderen.
Bij nieuwe projecten werken met peilnota’s en dan ook aangeven wat het project gaat kosten zowel directe kosten maar ook de indirecte kosten zo goed mogelijk benoemen. Over de peilnota en het project wordt een besluit door de raad genomen om een en ander wel of niet uit te voeren. De BOA’s voor de Laanstraat en parkeren, we kunnen stellen dat er nog heel veel gefietst wordt, het project is (helaas) onvoldoende succesvol, dus stoppen brengt een aanzienlijke besparing. Aan de inkomstenkant ziet de PvdA ruimte in bijvoorbeeld de toeristenbelasting. Andere mogelijkheid: woningbouw op Laanplein. OZB zou de PvdA liever niet aan willen zitten. Maar uiteindelijk zullen wij er niet aan kunnen ontkomen, zie ook Financiële scenario’s uit februari 2024. In deze scenario’s worden al een groot aantal punten genoemd om de begroting 2026 en verder sluitend te maken. Er wordt daar ook in gesproken over het verhogen van lokale belastingen. Opbrengst 2025 in begroting OZB € 7.400.000 een verhoging waarbij de vrije ruimte wordt benut zal een behoorlijke opbrengst brengen. En indien de OZB verhoogd wordt dan moeten we het zoeken in verlaging lasten Riool en RMN zodat de lasten voor de inwoners nagenoeg gelijk blijven. Op deze wijze is een verhoging van de OZB voor ons acceptabel.
VVD De VVD kiest ervoor geen input te leveren
19
D66 •
• •
•
Algemeen: als het aan D66 ligt, hoeven we niet te bezuinigen op de begroting van 2025. Er ligt wat ons betreft een goede begroting, de gemeente Baarn heeft een goede financiële uitgangspositie en komt niet in de financiële problemen door een onttrekking uit de algemene reserve in 2025 (ook niet op de lange termijn). Andersom weten we juist dat er door verschillende verkopen op termijn nog geld aan de algemene reserve toegevoegd zal worden. D66 heeft geen input voor het bezuinigen van de € 2 miljoen. D66 kan de consequenties van hetgeen we zouden noemen onvoldoende overzien. Als het college met een plan komt waar D66 achter kan staan, dan zullen we dat steunen. D66 zal dat plan beoordelen op: o Need to have versus nice to have. o Geen bezuinigingen die de inwoner direct raken. o Geen bezuinigingen die nu een besparing opleveren, maar op de langere termijn voor hogere lasten zorgen. o Mate van onomkeerbaarheid van een bezuiniging. Als zaken uitgesteld worden, moet daar wel een verhaal achter zitten. Niet om aan windowdressing te doen en een besparing van € 2 miljoen te halen.
50Plus • • • • • •
Algemeen: 50Plus stond achter de begroting en de uitname uit de algemene reserve. Natuurlijk levert de gemeente Baarn dan in, maar dan staan we er nog steeds goed voor. Ouderen en mantelzorgers zijn voor 50Plus belangrijk. Is het mogelijk om mensen die het financieel beter hebben dan anderen misschien toch meer bij te laten dragen dan anderen (WMO inkomensafhankelijk)? In het algemeen meer gebruik maken van een benchmark, hoe doen anderen het? Waar geven we aanzienlijk meer aan uit in vergelijking met anderen? Bespaar op alle onderzoeken. Ouderen hebben veel kennis en ervaring, maak daar gebruik van. Bijvoorbeeld door met commissies te werken. En bespaar de inhuurkosten. Kortom: geen specifieke punten, meer in het algemeen verstandiger omgaan met geld en het niet allemaal zelf bedenken maar ook kijken hoe het bij anderen gaat.
Lijst Schouten •
•
•
Algemeen: Lijst Schouten vindt het geen rare opdracht. Natuurlijk is het een opdracht voor het college. Het is goed om eens om tafel te zitten en te kijken hoe we kunnen schuiven en toch nog een slag realistischer kunnen begroten. Duidelijke investeringen heeft Lijst Schouten geen moeite mee, maar onduidelijke (grote) potten die geen concrete bestemming hebben, dat is lastiger. Als je een greep neemt uit de algemene reserve, dan moet je daar een duidelijk doel hebben. En dat vond Lijst Schouten nu onduidelijk. Doorfietsroute Amersfoort-Hilversum, die dwars door Baarn gaat, mag geschrapt worden. De subsidie doorfietsroute lijkt niet in de begroting te staan. Waarom de lasten wel en de baten niet? Of alleen meerkosten begroten. Het fietspad Soest Hilversum staat ook nog in de begroting. Indien dit het tracé betreft langs het achterhek van het paleis (waarvoor reeds gegraven is), dan kan je het geld beter in de zak houden. Mocht het een fietspad langs de Embrachementsweg zijn, dan ligt dat iets genuanceerder. 20
•
•
• • •
Grote hap valt te halen in duurzaamheidsmaatregelen temporiseren of niet doen. Omlooptijd is zo lang tegenwoordig. Lijkt niet realistisch om op deze termijn de investeringen te willen doen. In algemene zin de vraag of de bedragen in plannen realistisch zijn. Zoals het MUOR en het meerjarenonderhoudsplan. Bijvoorbeeld: zes ton voor een fietsersbrug (Bremeentje), dat gaat nergens over. Zijn de bedragen realistisch? Er is winst te halen in reëler begroten en maatregelen treffen aan de inkoopzijde om scherp in te kunnen kopen. Temporiseren openbare ruimte zou kunnen. Maar dan geldt in algemene zin, je moet doen wat nodig is en wat de inwoners direct zien en merken. Precariobelasting: brengt geld op, maar ook ergernis. De precariobelasting voor containers etc. mag wel wat hoger, maar het staat of valt met handhaving. Welke instrumenten heb je om te belasten, bijvoorbeeld specifiek in Lage Vuursche? Als het gaat om toerisme (pannenkoekentax), of het genereren van opbrengsten om een hoger kwaliteitsniveau van de openbare ruimte te kunnen bekostigen?
VoorBaarn •
•
•
•
Algemeen: VoorBaarn is eigenlijk prima akkoord met het aanspreken van de algemene reserve en de begroting zoals die er ligt. Vanuit VoorBaarn wordt met tegenzin meegedacht over mogelijke bezuinigingen. Als je de algemene reserve aanspreekt, dan moet je dat doen binnen de spelregels. En dat doet de gemeente Baarn. We krijgen zelfs een 10 voor de financiële uitganspositie, dat mag best een 7 of een 8 zijn. Als je de algemene reserve aanspreekt, is het voor VoorBaarn belangrijk dat je het goed kan uitleggen aan inwoners. En dat is het geval. De spaarpot wordt gebruikt om tijdelijke extra inspanningen te betalen, om uiteindelijk een kleinere jas aan te moeten gaan trekken. Algemeen: VoorBaarn vindt het belangrijk om met realisme en zicht op consequenties het gesprek over bezuinigen te voeren. Het is een illusie dat subsidies ingeperkt kunnen worden en dan toch een hoogstaand cultuur, sport en evenementen aanbod mogelijk is. Dat de gemeente zich niet aan deugdelijke financiële uitgangspunten houdt en aan potverteren doet wordt tegengesproken door de beoordeling op de financiële kentallen. We zouden graag zien dat slecht onderbouwde beweringen in de raadszaal stoppen, door meer duidelijkheid over de feiten te bieden. Op drie dingen wil VoorBaarn liever niet bezuinigen: • Ingezet beleid. Heel specifiek niet op de jeugdcoördinator.
• De investeringen in de Brink en de playfountain waar al financiële reserveringen voor zijn. • De beleidsuitvoering op het gebied van wonen. Vergunning verlenen en meedenken bij vastlopende projecten. Mogelijke besparingen bij incidentele uitgaven: • Verduurzamen maatschappelijk vastgoed. Dat zou misschien een besparing kunnen opleveren, terwijl het resultaat misschien ook via stookgedrag behaald kan worden? Temporiseren zou misschien ook kunnen. • Geen externe bureaus meer. Geen beleidsscripties en onderzoeksrapporten blijven produceren. Dan moeten soms dingen maar wachten, of moeten we meer lef hebben en dingen gaan doen in plaats van tot in den treuren te onderzoeken. • Creatiever worden met subsidies. CDOKE bijvoorbeeld: je kunt ze 100% inzetten voor Eemdal Noord, maar misschien ook wel voor Baarn Buurt Mee, door dat in
21
•
het teken te zetten van klimaatadaptatie. Baarn Buurt Mee is een investering om op voort te bouwen, dit is voor VoorBaarn heel belangrijk. • Burgerberaad is al vervallen. Levert dus geen geld meer op, maar is wel belangrijk om nog even te benoemen. • Boa’s in de laanstraat, in een eventueel tweede jaar niet mee doorgaan. Structureel ziet VoorBaarn weinig laaghangend fruit met effect in 2025. Een paar suggesties: • In het algemeen: strenger worden in de voorwaarden waaronder subsidies worden verstrekt. Voorbeeld: kan van de Speeldoos wellicht verwacht worden dat zij ook andere fondsen werven (co-financiering), als voorwaarde voor subsidie? • Algemeen: kritisch zijn/alert blijven op incidentele verhogingen die structureel worden. Maar dat beleid is al in aantocht • Stoppen met de betaling van PIT Baarn een subsidie noemen. Het zijn prestatieafspraken, het is een uitvoeringspartner. Zo zijn er nog meer. En een deel van de ‘subsidie’ is in feite huursubsidie om de huur aan de gemeente te kunnen betalen. Maak dat zichtbaar. Misschien categorieën maken. Want nu vertroebelt het. Appels en peren worden vergeleken in ritueel gemopper op de omvang van de totale ‘subsidies’. • Uitvoering geven aan aanbevelingen van Arie Teeuw over afval. Levert niets op want het is een gesloten systeem, maar willen niet dat inwoners hier meer voor betalen dan nodig.
En geeft misschien wel ruimte voor andere lastenverhoging. • Overweeg verkoop van de Wintertuin, eventueel op termijn, als het een bleeder blijft zonder al te veel maatschappelijke meerwaarde, het wordt betaald door de Baarnse inwoners, wat hebben ze er aan? • Structurele dekkingstekort op onderwijshuisvesting. Waar gaat het over? Dat hebben we graag inzichtelijk. Als we uitgaan van de landelijk gemiddelde tekorten, zou dat ongeveer € 500 per kind per jaar bedragen. We kunnen het niet oplossen maar als we uit de spaarpot iets nodig hebben, dan weet je tenminste waar het door komt dat er geen dekking is. • Analyseer het dekkingstekort op zorgaanbod kwetsbare mensen jong en oud. Er is zoveel aan innovaties al beschikbaar. En durven we wel genoeg? We hoeven het wiel niet uit te vinden. Begin gewoon, in plaats van al dat overleg aan regionale praattafels. • Maak een plan B voor onverhoopt echt magere tijden, waarbij pijnlijke keuzes onvermijdelijk zijn. Risico’s en alternatieve dekking (stoppen, OZB e.d.) klaar hebben liggen. • Dienstverlening is voor VoorBaarn heel belangrijk. Maar het is voor VoorBaarn misschien wel bespreekbaar als je op openingstijden inboet. Als je dan hands-on wel begrijpelijk communiceert, direct met de mensen die het aangaat. En onderhoudt contact als iets erg lang duurt.
CDA -
-
Algemeen: dit zijn suggesties van de CDA fractie aan het college. Het opstellen van een raadsvoorstel blijft primair de verantwoordelijkheid van het college. Algemeen: € 450.000 wordt uit de algemene reserve gehaald i.v.m. tijdelijke huisvesting KWS. Wat ons betreft moet dit bedrag toegevoegd worden aan het streven de onttrekking aan de algemene reserve met € 2 miljoen te beperken. Algemeen: hantering ‘Zalm-norm’: meevallers gaan altijd naar aflossingen, tegenvallers of nieuwe ideeën worden gedekt met verlaging uitgaven elders. 22
-
-
-
Invoering Zero Based Budgetting voor alle begrotingsonderdelen Focus veel meer op de uitvoering dan op beleidsontwikkeling (ook conform advies VNG en presentatie dhr. Teeuw). Stop op formatiegroei gemeente Stop op inzet inhuur externen (€ 314.000 in 2025?) Opschorten opstellen beleidsplannen Maximering bijdrage aan gemeenschappelijke regelingen. Uitvoering geven aan (aangenomen) motie van 3 juli jl.: ‘In het algemeen bestuur van alle gemeenschappelijke regelingen waarin Baarn participeert te bepleiten dat voor de jaren 2026 en 2027 geen andere kostenstijgingen mogen plaatsvinden dan niet beïnvloedbare kostenontwikkelingen, zoals inflatiecorrectie (CPI index) en CAO-ontwikkelingen’ Inkomstenverhoging op basis van lokale heffingen, bij voorkeur op basis van ‘pay as you use’. Voorbeelden: o Parkeergelden bij evenementen en/of grote publiekstrekkers o Toeristen- en havenbelasting o Evenementenbelasting Inkomensafhankelijke bijdrage WMO-HH (vooruitlopend op aangepaste wetgeving in 2026). Waar mogelijk blijverslening inzetten i.p.v. WMO-voorziening.
Schrappen tweejaarlijkse burgerpeiling (€ 15.000 per jaar) Schrappen experiment burgerbegroting (€ 35.000 in 2026) Schrappen ‘drempel verlagen cultuur/broedplaats’ (€ 25.000) Schrappen herinrichting de Brink (€ 300.000) Schrappen herinrichting Chopinlaan/Heemstralaan/Eemnesserweg Schrappen doorfietsroute Amersfoort/Hilversum (€ 450.000) Schrappen ‘Jeugd op de Agenda’ (2025: € 85.500)
23
Bijlage 3: Ideeën ombuigingen fracties incl. reactie Voorgestelde ombuiging
Al onderdeel FIn. effect inventarisatie?
Cultuurhuis doorschuiven
Nee
Aanleg en constructieverharding riool temporiseren
Nee
Kritisch kunnen kijken naar subsidies
Nee
Hardere eisen stellen aan gemeenschappelijke regelingen
Nee
Haalbaarheid
Ja, in kapitaallasten, met name vanaf 2028
Jaar
Haalbaar, maar de grootste investeringen zijn al in latere jaren begroot, het effect op 2025 en 2026 is nihil Niet als het gaat Temporiseren kan, om riool. Riool is maar lasten worden kostendekkend. naar de toekomst Lasten burger toe niet goedkoper gaan op korte maar duurder. termijn iets omlaag, maar op langere termijn sneller omhoog Afhankelijk van te Veel is al verplicht nemen en beschikt in 2025, maatregelen maar vanaf 2026 mogelijk. Is onderdeel van de ombuigingen
2028
Onduidelijk
2026
Geen onderdeel van deze inventarisatie en het effect op de algemene reserve 2025, loopt wel parallel aan de bestuursopdracht ombuigingen. Zie ook motie 17 op de actiepuntenlijst.
2026
2026
24
Efficiënter werken
Nee
Mogelijk eerst Niet realistisch op investering nodig korte termijn, mogelijk uit te zoeken
2026
Lastenverhoging
Nee
2025
Betaald parkeren
Nee
Herzien van subsidies aan culturele instellingen
Nee
Afhankelijk van Vraag is of dat voor extra verhoging 2025 al nodig is. bijvoorbeeld 10% Kan middels is dit 530k amendement van woning en 120k de raad. Wordt wel niet woningen ook meegenomen in het plan ombuigingen structureel sluitende begroting 2026. onduidelijk Niet te effectueren op deze korte termijn. Wel onderdeel van de inventarisatie ombuigingen t.b.v. structureel sluitende begroting 2026. Dit vergt ook investeringen. De vraag is of de kapitaallasten van de investeringen niet hoger zijn dan de opbrengsten. Ligt aan % en Zie eerder: op korte welke termijn niet mogelijk. Vergt overleg en in kader van bestuurlijke aansprakelijkheid communicatie minimaal 6 maanden vooraf.
2026
25
Efficiëntere inzet van middelen in het Nee sociaal domein
onduidelijk
Is onderdeel van de taakstelling sociaal domein (€ 1,9 miljoen) en de bestuursopdracht
2026
Infrastructurele projecten meer spreiden
Nee
Lastig te bepalen Belangrijk om te is afhankelijk van kijken naar vooral de keuzes gekeken naar need to have/nice to have en het kwaliteitsniveau.
2026
Toeristenbelasting
Nee
100.000 bij verdubbeling
2025
WMO inkomensafhankelijk
Nee
Benchmark, hoe doen anderen het Nee
onduidelijk
Verordening 2025 is al vastgesteld door college, december in de raad. Zou middels amendement kunnen. Met de invoering van de inkomensafhankelij ke eigen bijdrage wordt de hoogte van de eigen bijdrage bij alle maatwerkvoorzienin gen afhankelijk van het inkomen. Deze wijziging gaat per 1 januari 2026 in. Hoe de nieuwe, inkomensafhankelij ke eigen bijdrage er precies uit komt te zien wordt in de komende periode verder uitgewerkt. Dat gaat Berenschot doen in de bestuursopdracht
2026
26
Fietspad Soest-Hilversum
Nee
Reëler begroten en scherper inkopen
Nee
Precariobelasting
Nee
Andere belastinginstrumenten, zoals Nee pannenkoekentax
€ - Geen financieel effect, wordt gesubsidieerd door de provincie.
2026
Onduidelijk
Is onderdeel van traject ombuigingen structureel sluitende begroting 2026.
2026
Precario is begroot op 41K dus dit is zeer afhankelijk van voorstel!
Verordening is al vastgesteld door college, december in de raad
2025
Onduidelijk
Voor de langere termijn
Nee
€ - Geen onderdeel van de begroting 2025
Burgerberaad Boa's in de laanstraat
Nee
€ - Geen onderdeel van de begroting 2025 (tot 2024)
Dienstverlening: openingstijden
Nee
Dit wordt wel meegenomen in de bestuursopdracht
2026
27
Pelinota invoeren voor projecten incl. Nee kostenraming
Schrappen burgebegroting
onduidelijk
nee
Voorbereiding kost ambtelijke capaciteit. De vorm van het idee heeft nadere uitwerking nodig. €-
2026 Gezien bedrag in 2026, nu geen keuze ingemaakt. Dat kan nog wel, met effect voor begroting 2026.
Schrappen 'drempel verlagen cultuur/broedplaats'
nee
Speeltoestellen
Nee
Wintertuin afstoten
Nee
Verordening fractievergoeding versoberen
nee
€-
Wordt gedekt uit bestemmingsreserv e corona, dus geen onderdeel inventarisatie algemene reserve € 17,000 Investering heeft effect op kapitaallasten 2026. Financieel effect is niet meegenomen in dit voorstel, maar zou wel meegenomen kunnen worden in ombuigingen/begrot ing 2026. onduidelijk In november 2024 in de raad behandeld. Eerst verhuur mogelijkheid uitzetten en daarna eventueel verkoop. onduidelijk
Niet meegenomen. Middelen kunnen altijd terugestort worden.
2025
2026
2025
2026
28
Inkomstenheffing op basis lokale heffingen
nee
onduidelijk
Parkeergelden evenementen, leges e.d. mee te nemen in ombuigingsvoorstel
2026
Temporiseren uitgaven in hardware ICT
Nee
onduidelijk
Investering in 2026. Hardware up to date is ook van belang in kader van veiligheid. Snelheid e.d.
2027
€ 10,000 Voor veel evenementen is al beschikt. Versoberen bij kerstdiner van de raad e.d. is geen onderdeel tot nu toe. Kijkend naar algemeen budget raad is wellicht 10k reëel € 32,000 We onderzoeken of CDOKE nog dekking kan bieden voor zaken die nu ten laste van de algemene reserve gaan. Let op, het gaat dan voor 90% om capaciteitskosten. onduidelijk Is onderdeel van de ombuigingen 2026
2025
€ 7,500 Zou kunnen vervallen, effect op 2026. Financieel effect is niet meegenomen in dit voorstel, maar zou
2026
Versoberen bij evenementen/eigen Deels feestjes
Creatiever worden met subsidies
Deels
Wethouders minder?
ja
De Brink
Ja
2025
2026
29
wel meegenomen kunnen worden in ombuigingen/begrot ing 2026.
Hoofdstraat 1, investering doorschuiven
Ja
Jeugd op de Agenda, hangplekken Ja versoberen of later
vanaf 2027, niet Investering is meegenomen verdeeld over 2025 en 2026 en geeft in de begroting 2025 pas kapitaallasten in 2027. Financieel effect is niet meegenomen in dit voorstel, maar zou wel meegenomen kunnen worden in ombuigingen/begrot ing 2026. € 80,000 Is opgenomen in verloop algemene reserve als politieke keuze, eenmalig bedrag.
2027
2026
Investeringen in de openbare ruimte versoberen
Ja
Onduidelijk
Verduurzaming (maatschappelijk vastgoed) temporiseren of niet doen
Ja
€ 1,3 mln
Op deze korte termijn niet te inventariseren, wel mogelijk effect op begroting 2026 (en verder), afhankelijk van de keuzes. Onderdeel van het plan zijn het uitstellen en anders dekken van kosten m.b.t. verduurzaming. Gezien grote bedragen vanuit DUMAVA. Levert uiteindelijk ook structurele besparing op.
2025
2025
30
Besparen op externe onderzoeken/inhuur
Ja
Verkopen gemeentelijk vastgoed
Ja
€ - Opgenomen in het plan met negatief advies college en organisatie. Op dit budget is al een taakstelling toegepast. Dit budget is nodig voor vervanging van ziekte/zwangerscha p. Daarnaast is nog wel de suggestie om met inwoners te werken is als idee geopperd (in plaats van onderzoeksbureaus) . We maken inzichtelijk welke inkomsten op welke termijn te verwachten zijn. Zie verloop algemene reserve. Daarnaast kan onderdeel van de ombuigingen 2026 zijn om inzichtelijk te maken welk maatschappelijk vastgoed rendeert en welke niet. € - Afschrijvingen vanaf 2028 in begroting.
Doorfietsroute Amersfoort-Hilversum Ja
Invoeren Zero-based budgetting
ja
onduidelijk
Onderdeel ombuigingen
2025
2025
2028
2026
31
Schrappen twee jaarlijkse burgpeiling
ja
€-
Gezien verschuiven naar 2026 nu geen keuze in gemaakt. Dat kan nog wel, met effect voor begroting 2026.
2026
32