1096025 Toekomstvisie 2025-2040 Sportvoorzieningen De Geerenweg rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

1096025

Onderwerp

Toekomstvisie 2025-2040 sportvoorzieningen De Geerenweg

Besluit in raad

26 maart 2025

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Prakke

Naam steller

Pieter Brandjes

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. de Toekomstvisie 2025-2040 sportvoorzieningen De Geerenweg (Bijlage 1) vast te stellen en daarmee de denkrichtingen over openbaar sporten en bewegen, verkeersveiligheid voor fietsers en voetgangers, speelcapaciteit van de sportvelden, duurzaamheid en onderlinge samenwerking voor de lange termijn te onderschrijven; 2. Eenmalig een budget van € 96.000 beschikbaar te stellen om in 2025-2026 een start te maken met de uitvoering en voorbereiding van latere fasen van de uitvoering en en hiervoor € 34.000 in 2025 te onttrekken uit de algemene reserve en € 62.000 in 2026. Samenvatting van het voorstel De gemeenteraad wordt voorgesteld in te stemmen met de Toekomstvisie 2025-2040 Sportvoorzieningen De Geerenweg. Samen met de gemeente hebben de Baarnse sportstichtingen, sportscholen en sportverenigingen in het gebied aan de De Geerenweg deze toekomstvisie ontwikkeld. In de toekomstvisie staan de gewenste denkrichtingen voor de verdere ontwikkeling van het gebied. De stip aan de horizon is 2040. De betrokkenen vragen vooral aandacht voor meer openbaar sporten en bewegen, veiligheid voor fietsers en voetgangers, speelcapaciteit van de sportvelden, duurzaamheid en onderlinge samenwerking.

Behalve instemming met de toekomstvisie 2025-2040 wordt de raad ook voorgesteld een eenmalig budget van € 96.000 beschikbaar te stellen om in 2025-2026 de eerste gewenste ontwikkelingen in gang te zetten. Voor de voorbereiding, uitwerking en uitvoering van de denkrichtingen worden in de komende jaren tot 2040 in delen voorstellen aan de raad gedaan. Daarbij wordt aangesloten bij de andere ontwikkelingen in het gebied. Aanleiding In de college-agenda 2022-2026 zijn verschillende doelstellingen opgenomen over veiligheid, mobiliteit, bewegen en sporten in de openbare ruimte en duurzaamheid. Een van de uitwerkingen daarvan heeft uw raad geaccordeerd via de Begroting 2024, vastgesteld in oktober 2023. Daarin stelden we: "De sportvoorzieningen aan de De Geerenweg willen we toegankelijker maken voor meer inwoners van Baarn dan alleen de verenigingsleden. In 2023 is overleg gestart met alle betrokken sportverenigingen, sportstichtingen en sportscholen om een toekomstvisie voor de lange termijn op te stellen. Dit krijgt in 2024 verder vorm." In oktober 2024 hebt u de hoofdlijnennotitie Omgevingsvisie voor Baarn vastgesteld. De hoofdlijnennotitie is een fasedocument dat de uitgangspunten beschrijft voor de nog vast te stellen omgevingsvisie (de uitgangspunten zijn daarom nog geen vastgesteld beleid). Deze toekomstvisie gaat uit van deze uitgangspunten.

Ook sluit deze toekomstvisie aan bij de in 2020 door uw raad vastgestelde Mobiliteitsvisie "Baarn gaat verder". Rekening houdend met de uitgangspunten omgevingsvisie en de mobiliteitsvisie hebben wij gedurende het hele jaar 2024 een participatietraject uitgevoerd met vele betrokkenen

1

en belanghebbenden. Bovendien hebben - via het leefstijlonderzoek 2024 - meer dan 600 inwoners hun wensen en behoeften aan sport en bewegen aangegeven, ook over het gebied aan de De Geerenweg. Uit deze verschillende bronnen hebben wij samen met de Baarnse sportstichtingen, sportscholen en sportverenigingen een toekomstvisie tot 2040 ontwikkeld die breed gedragen wordt. Voorgesteld wordt in te stemmen met de denkrichtingen in de toekomstvisie en een budget beschikbaar te stellen om te starten met de uitvoering. Beoogd effect • Een toekomstvisie 2025-2040 met denkrichtingen voor de middellange en lange termijn ontwikkeling van het gebied met sportvoorzieningen aan de De Geerenweg. • Het vaststellen van quick wins die op de korte termijn kunnen worden uitgevoerd en bijdragen aan het realiseren van deze lange termijn visie. Argumenten Bij beslispunt 1: de vijf denkrichtingen zijn de vijf speerpunten van de toekomstvisie 2025-2040 Denkrichting 1 Sportvoorzieningen voor iedereen Inzetten op intensiever gebruik van de ruimte en meer bewegingsvriendelijke buitenruimte zijn speerpunten van ons beleid (zie ook de hoofdlijnennotitie omgevingsvisie). De eerste denkrichting past in dit beleid, namelijk in de komende jaren een omslag te maken van een min of meer gesloten sportpark naar een open sport- en beweegzone aan de De Geerenweg.

De sportvoorzieningen worden nu vooral gebruikt door de leden van de sportclubs. Het doel is juist ook inwoners die geen verenigingslid zijn in beweging te brengen in het gebied. Dit draagt bij aan de positieve gezondheid van onze inwoners. De wens voor het verbeteren van de positieve gezondheid is vastgelegd in de nota "Baarn Vitaal: beleidsnota sociaal domein 2021-2024". Bewegen en sporten dragen niet alleen bij aan het "zich beter voelen" van de inwoners maar hebben een bewezen maatschappelijk rendement: de Social Return on Investment (SROI) van sport en bewegen is 3,0. Dit wil zeggen dat elke euro die geïnvesteerd wordt in sport en bewegen zich 3 keer terugverdient. Bijvoorbeeld door kostenbesparingen op medische zorg, jeugdzorg en wmo, minder ziekteverzuim en een hogere arbeidsproductiviteit. Op en bij het sportpark zien we mogelijkheden voor een wandel- en hardlooproute en de toevoegingen van voorzieningen zoals speeltoestellen, calisthenics, bootcamp, pumptrack, freerunning, 3x3 basketball en multibeachsporten. Ook gaan we, als pilot voor twee jaar, één van de bestaande kunstgrasvelden aanwijzen voor openbaar medegebruik. Denkrichting 2 Veiligheid en mobiliteit Voor de korte termijn: tussen de voetbalvelden en bedrijventerrein De Drie Eiken is reeds een kleine parkeerplaats aanwezig die 's zaterdags ook voor het sportpark gebruikt kan worden.

Veel sportparkbezoekers zijn hier echter niet van op de hoogte. Ook alle navigatiesystemen sturen het autoverkeer via De Geerenweg naar de sportvoorzieningen. Door deze parkeermogelijkheid beter te communiceren naar leden, ouders en bezoekende teams kan deze parkeerplaats beter worden benut. Ook kan de parkeerplaats bij diverse navigatiesystemen worden aangemeld. De toegang tussen deze parkeerplaats en het sportpark is bij nat weer erg modderig. Dat gaan we verbeteren. Aan de De Geerenweg gaan we voor de fietsers het fietspad beter aanlichten zodat het veiliger wordt. Samen met de verenigingen gaan we inzetten op een campagne om op de fiets te komen naar de sportvoorzieningen. Deze maatregelen gaan we al bij de start van het nieuwe voetbalseizoen 2025-2026 invoeren. Voor de lange termijn gaan we onderzoeken of de denkrichting haalbaar is om het autoparkeren voor sportparkgebruikers te verplaatsen naar de noordzijde van het sportpark. Dat zou meer veiligheid scheppen voor voetgangers en fietsers die naar het sportpark komen. Het huidige parkeerterrein van het sportpark kunnen we dan autoluw maken. Daar heerst nu op de piektijden een onoverzichtelijke en gevaarlijke situatie. Het verleggen van het

2

autoparkeren naar de strook achter het sportpark zou goed passen in het mobiliteitsbeleid van de gemeente. Daarin stimuleren we namelijk verplaatsingen te voet en met de fiets, meer dan verplaatsingen met de auto. Denkrichting 3A Meer speeluren nodig op de sportvelden Hoe meer sport- en beweegmomenten, des te beter de gezondheid van de inwoners. De hockeysport heeft op korte en lange termijn behoefte aan meer speelcapaciteit. Voor de voetbalsport geldt dat er meer bedrijfszekerheid moet komen voor het wekelijks aantal beschikbare speeluren. Het hoge uitvalpercentage van de natuurgrasvelden als gevolg van wateroverlast gaan we minimaliseren ofwel door de toepassing van extra kunstgrasvelden ofwel door nieuwe technologieën op het gebied van natuurgras. Om de speelcapaciteit te verhogen ligt de focus op de natuurgrasvelden voor de kantine van de Eemboys en het natuurgrasveld direct naast het meest noordwestelijk gelegen voetbal-kunstgrasveld. Het natuurgrasveld bij Eemboys kan in twee gedeelten gesplitst worden: voetbal en hockey, maar kan ook als geheel voor óf hockey óf voetbal bestemd worden/ blijven. Los van de opstart van deze toekomstvisie staat dat de investeringen om de speelcapaciteit te verhogen niet ten koste mogen gaan van een goede instandhouding en vervanging van de reeds bestaande sportvelden.

De Stichting Exploitatie Sportpark Ter Eem (Seste) heeft daarvoor een eenmalige extra kapitaalinjectie nodig in 2026 (zie ook onder Kosten, baten en dekking). Denkrichting 3B Betere en efficiëntere clubgebouwen Op de langere termijn onderzoeken we de haalbaarheid van nieuwbouw van geclusterde opstallen. Die clubgebouwen krijgen een multifunctioneel karakter met medegebruik door andere maatschappelijke en commerciële huurders. De huidige versnippering van kleedkamers, kantines, bergruimten, tribunes is niet houdbaar omdat de exploitatie inefficiënt is (verwarmen, schoonmaken), de gebouwen niet goed toegankelijk zijn voor mensen met een beperking, de levensduur ten einde is en onderhoud niet meer mogelijk. Het beheer en de exploitatie van de gebouwen kan veel kostenefficiënter door het gezamenlijk gebruik van was- en kleedruimten, gezamenlijke inkoop van energie, sportmaterialen en horeca, schoonmaak et cetera. Slim meervoudig ruimtegebruik van iedere vierkante meter geldt hierbij als uitgangspunt. Het verruimen van de bestemming Sport naar een SportPlus-bestemming is daarbij randvoorwaardelijk (Sport plus een aantal extra maatschappelijke en commerciële huurmogelijkheden). In 2025 maken wij het mogelijk dat een praktijk voor fysiotherapie en training zich vestigt op het sportpark. Dit past al goed in de trend van het multifunctioneler gebruiken van een sportpark.

Denkrichting 4 Een energieneutraal en duurzaam gebied in 2040 Het gebied van de sportvoorzieningen aan de De Geerenweg heeft veel potentie voor duurzame initiatieven. Op soortgelijke locaties elders zien we verschillende marktontwikkelingen die ook voor dit gebied nader verkend kunnen worden: • Collectorvelden: zomerse warmte kan onder kunstgrasvelden worden opgeslagen en ´s winters benut om gebouwen (clubs, naastgelegen woonwijk/ bedrijventerreinen) van warmte te voorzien. • Batterij-systemen: op het gebied van sportparken worden nieuwe, relatief betaalbare batterij-concepten ontwikkeld. Onder meer korte opslag concepten: overdag opladen, ´s avonds inzet voor sportveldverlichting. • Dynamische gebiedsgerichte energiecontracten: het sportgebied ligt naast een bedrijventerrein waar met name in de weekenden als de sport volop draait mogelijk onbenutte energie over is en zelfs een negatieve waarde heeft. Door slimme energiecontracten kan mogelijk een win-win worden behaald. • Energieadvies op maat per locatie : naast een gebiedsgerichte aanpak dient ook ruimte te blijven voor maatwerkoplossingen op het gebied van onder meer zonnepanelen, heatpipes, zonnecollectoren en isolatie.

• Slim laadplein: een aantal bestaande parkeerplaatsen kan mogelijk worden ingezet als laadplein voor deelauto´s, waarbij de accu´s van de deelauto´s ook een functie kunnen hebben voor naastgelegen (sport)faciliteiten.

3

•

Verbeteren waterhuishouding: veel verhard oppervlak kan worden vervangen door half-verhardingen of groen. Ook kunnen watergangen worden verbreed en zijn er innovatieve technieken om regenwater langer vast te houden in buffers onder sportvelden.

We zetten onder meer in op samenwerking tussen meerdere gebruikers door het oprichten van een werkgroep gezamenlijk energiebeheer sportvoorzieningen De Geerenweg. Deze werkgroep gaat zich richten op kansrijke duurzaamheidsinnovaties rekening houdend met de netcongestie. Denkrichting 5 Samenwerkende organisaties - sportvoorzieningen van iedereen Door meer samen te werken kunnen we de aanwezige deskundigheid van betaalde en onbetaalde medewerkers efficiënter inzetten. We gaan uitproberen wat ingehuurd professioneel sportmanagement aan meerwaarde gaat opleveren. Een onafhankelijke sportparkmanager gaat zich bezighouden met: • de (onbenutte) gebruiksmogelijkheden van het sportgebied zoals combinatie-arrangementen (bedrijfssportdagen, combi-lidmaatschappen); • gezamenlijke promotie van het gehele sportgebied (van BMX-baan tot en met handbal en badminton); • inzetten op social media concepten voor het gehele gebied; • mogelijkheden onderzoeken voor cofinanciering (sportakkoord, andere regelingen); • gezamenlijke inkoop en beheer van energie.

Bij beslispunt 2: een start maken met de uitvoering Om een start te maken met de uitvoering en vervolgfasen goed te kunnen voorbereiden willen we in 2025 en 2026 deskundigheid inhuren op het gebied van: • sportparkmanagement (een uitprobeerfase, € 50.000); sportparkmanagement moet ervoor zorgen dat overdag - meer activiteiten op de sportvoorzieningen plaats vinden, nieuwe verbindingen tot stand komen tussen partijen die elkaar anders moeilijker weten te vinden, meer maatschappelijke activiteiten plaats vinden, meer gezamenlijke - en dus goedkopere - inkoop gedaan wordt, sporters en supporters meer lopend en fietsend naar het sportpark komen, zaterdags meer geparkeerd wordt op de parkeerstrook aan de Baarnsche Dijk, subsidies binnengehaald en andere extra inkomsten gegenereerd worden; • ondersteuning bij het benutten van subsidieregelingen urban sportsvoorzieningen (€ 25.000); • ondersteuning bij het aanvragen van duurzaamheidssubsidies en gezamenlijke inkoop van (dynamische) energiecontracten (€ 25.000); • haalbaarheidsonderzoek naar het wijzigen van bestemming "Sport" naar "SportPlus" en het clusteren van de sportgebouwen op Sportpark Ter Eem (€ 25.000). In totaal is € 125.000 nodig, verdeeld uit te geven over de jaren 2025 en 2026. Hiervoor is ter dekking € 29.000 gevonden in het sportakkoord voor 2025 en 2026.

Financiële risico's Elke denkrichting (is speerpunt in de toekomstvisie) kent een eigen fasering en financiering, waarbij het geen gegeven is dat er op dat moment ook de financiële ruimte is om de investering te kunnen doen. Financieringsvoorstellen doen wij gefaseerd in de periode 2025-2040 via raadsvoorstellen en de perspectiefnota's voor de betreffende jaren. We sluiten aan bij de andere ontwikkelingen in het gebied, bijvoorbeeld renovaties en herinrichtingen van de wijken en eventuele woningbouwplannen: "werk met werk maken". Bij die financieringsvoorstellen zal uw raad op die momenten kunnen afwegen wat dan de financiële risico's zijn. Juridische risico's Het perceel aan de noordzijde van het sportpark waarnaar het autoparkeren mogelijk verplaatst gaat worden wordt nu gehuurd door Van Wijnen voor het weiden van schapen. Deze huurovereenkomst kan de gemeente eenzijdig opzeggen met een opzegtermijn van twee maanden. Wij zien hier geen juridisch risico. Algemene risico's

4

De toekomstvisie 2025-2040 zou de indruk kunnen wekken dat al veel vastgelegd is. Dat is echter niet het geval. Want de toekomstvisie 2025-2040 bevat weliswaar denkrichtingen die gedragen worden door de sportorganisaties in het gebied, maar de ideeën moeten nog uitgewerkt worden en in fasen uitgevoerd, met tussentijdse besluitvormingsmomenten. De uitwerking en uitvoering gaat in samenspraak met de andere belanghebbenden in het gebied. Kosten, baten en dekking Eenmalige opstartkosten De eenmalige kosten voor in te huren deskundigheid in 2025-2026 bedragen € 125.000. Voorgesteld wordt dit deels te dekken uit de rijksmiddelen van het sportakkoord (€ 16.000 in 2025 en €13.000 in 2026) en deels te dekken uit de algemene reserve (€ 96.000, opgedeeld in € 34.000 in 2025 en € 62.000 in 2026). We vinden dit billijk omdat tegenover deze onttrekkingen uit de algemene reserve 2025-2026 toevoegingen staan vanuit het sportbudget van € 20.000 in 2023 en € 41.524 in 2024. Met ingang van 2025 verwachten we bovendien structureel hogere erfpachtinkomsten op Sportpark Ter Eem omdat het Budofitgebouw overgenomen wordt door een (para-)commerciële onderneming (praktijk voor fysiotherapie en training).

Kosten denkrichtingen Als we de denkrichtingen/speerpunten van de toekomstvisie 2025-2040 daadwerkelijk gaan realiseren, dan kunnen we aanzienlijk hogere bedragen tegemoet zien voor investeringen op korte, middellange en lange termijn (zie hoofdstuk 5 van Bijlage 1). Te denken valt aan budgetten voor vervangingen van kunstgras sportvelden, aanleg nieuwe kunstgrasvelden, aanleg openbare sport- en speelvoorzieningen en nieuwbouw van geclusterde accommodaties. Voorgesteld wordt deze investeringen gefaseerd uit te voeren. Bij elke investering gaan wij een financieringsvoorstel aan uw raad voorleggen via de perspectiefnota. We voorzien in de Perspectiefnota 2026 het eerste financieringsvoorstel voor de aanleg van een nieuw kunstgras voetbalveld om de bedrijfszekerheid van de clubs (en daarmee de speelcapaciteit) te vergroten. Daarnaast is ook voor vervanging van het huidige kunstgras voetbalveld (veld 1) budget nodig. De Stichting Exploitatie Sportpark Ter Eem (Seste) heeft namelijk vanwege onevenredig stijgende kosten voor onderhoud, vervangingen en milieueisen niet voldoende kunnen reserveren voor deze vervanging. Voor de investering in het aanleggen en vervangen van de velden doen wij een voorstel in de Perspectiefnota 2026, waar de integrale afweging gemaakt kan worden in verband met de ombuigingsopdracht en het ravijnjaar.

Op de lange termijn komt mogelijk door het benutten van braakliggende percelen en de verplaatsing van het autoparkeren terrein vrij voor andere (commerciële) functies. Eventuele opbrengsten ervan gaan ten goede komen aan de gemeente. Echter, wij zien die nu niet als dekking van de investeringsuitgaven. Aanpak / Uitvoering De Toekomstvisie 2025-2040 Sportvoorzieningen De Geerenweg is zowel op de korte (2025-2027) als op de middellange en lange termijn (2028-2040) gericht. Bovendien is de toekomstvisie ambitieus. Er zal inzet gevraagd worden van vrijwilligers en medewerkers van de sportorganisaties en de gemeente. Investeringsbudget is beperkt beschikbaar. Daarom stellen wij een gefaseerde uitvoering voor, waarbij wij uw gemeenteraad per fase/onderdeel een voorstel doen. Voor het begin van elk nieuw onderdeel/nieuwe fase doen wij een voorstel inclusief de financiering ervan. Daarbij sluiten we aan bij de andere ontwikkelingen in het gebied zoals bijvoorbeeld renovaties/herinrichtingen van de openbare ruimte van de wijken en buurten, eventuele nieuwe woningbouwprojecten et cetera. Daardoor kan wellicht budget efficiënt ingezet worden ("werk met werk maken"). Net als bij de ontwikkeling van de toekomstvisie gaan we de belanghebbenden en gebruikers weer een grote stem geven in de uitvoering. Immers, zij weten het beste wat de wensen en behoeften van de moderne sporters zijn.

Duurzaamheid

5

Duurzaamheid is een van de speerpunten van de toekomstvisie. Zie paragraaf 3.4 van Bijlage 1 en in dit raadsvoorstel onder Argumenten de paragraaf Denkrichting 4 Een energieneutraal en duurzaam gebied in 2040. Communicatie Na uw besluit informeren we alle sportorganisaties van Baarn over de vastgestelde toekomstvisie. Ook informeren we de relevante, bij het gebied betrokken organisaties en bedrijven. Evaluatie Deze toekomstvisie 2025-2040 geeft breed gedragen denkrichtingen voor de ontwikkeling van het gebied met de sportvoorzieningen aan de De Geerenweg. De plannen in de toekomst gaan we steeds toetsen aan deze denkrichtingen. De uitprobeerfase met sportmanagement gaan we medio 2026 evalueren en dan ook een voorstel doen voor al dan niet voortzetten.

Burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 1096025 Toekomstvisie 2025-2040 Sportvoorzieningen De Geerenweg bijlage 1 Toekomstvisie rapport

6