1057882 Beleids- en uitvoeringsplan openbare verlichting rvs NIEUW n.a.v. toezegging

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

1057882

Onderwerp

Beleids- en uitvoeringsplan openbare verlichting

Besluit in raad

27 november 2024

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Eijbaard

Naam steller

Torsten Kooistra

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. Het beleids- en uitvoeringsplan Openbare Verlichting vast te stellen. Samenvatting van het voorstel De gemeente heeft nieuw beleid opgesteld voor de openbare straatverlichting. Dit beleid wordt nu voorgelegd aan uw raad ter besluitvorming. Onderstaande uitgangspunten (zoals beschreven in de Uitgangspuntennotitie) vormen de basis voor het voorliggende beleids- en uitvoeringsplan: 1. Donker waar het kan, licht waar en wanneer het moet 2. Verlichting past bij het gebiedstype 3. We zoeken balans tussen uniformiteit en esthetiek 4. Meer regie bij de gemeente 5. De openbare verlichting verbruikt zo min mogelijk energie 6. We streven naar circulariteit op het gebied van materialen 7. We maken waar mogelijk gebruik van de sociale werkvoorziening 8. We sorteren voor op toekomstige technieken 9. We werken projectmatig 10. De verlichting houdt ook rekening met ouderen en slechtzienden De vastgestelde uitgangspunten zijn in het beleids- en uitvoeringsplan uitgewerkt en omgezet naar concrete keuzes en uitwerkingen per gebied en per wegtype.

Daarbij zijn de uitgangspunten vertaald in drie pijlers waarlangs het beleid is opgesteld: • Waar welke uitstraling • Duurzaamheid • Planning, kosten, beheer Bovenstaande heeft geleid tot de volgende beleidskeuzes: • De gemeente maakt bewuste keuzes als het gaat om openbare verlichting en heeft als motto ‘Donker waar het kan en licht waar het moet’. • De gemeente gaat voor energiezuinige dimbare ledverlichting, het circulair omgaan met materialen, SROI en extra aandacht voor toegankelijkheid. • De gemeente richt zich op bekende en bewezen technieken. • De openbare verlichting moet beheerbaar en betaalbaar zijn en blijven. Daarom kiest de gemeente voor meer uniformiteit. Dit betekent voor in- en uitbreidingsplannen dat projectontwikkelaars verplicht zijn hun plannen vóóraf met de gemeente te overleggen.

1

Aanleiding De gemeente Baarn heeft begin 2022 alle openbare verlichting weer in beheer en eigendom gekregen. Daarvoor had de gemeente ongeveer 20 jaar een leaseovereenkomst met CityTec voor de openbare verlichting. De openbare verlichting bestaat momenteel uit een sterk verouderd en slecht onderhouden areaal. Veel masten en armaturen zijn aan vervanging toe. In de loop der jaren is een grote verscheidenheid aan verschillende masten, armaturen en lampen toegepast. Met deze situatie is er nu de noodzaak en de kans om het beleid voor de openbare verlichting opnieuw in te richten en vast te laten stellen. Dit beleids- en uitvoeringsplan is de uitwerking van de uitgangspunten, zoals deze zijn vastgesteld door de gemeenteraad en het resultaat van de bewonersparticipatie over de keuze voor armaturen en kleurtemperatuur. Bij het opstellen van de Uitgangspuntennotitie was het beeld van het areaal dat vervanging over langere periode kon worden gerealiseerd. Dit heeft geleid tot vier scenario's (Snel, Royaal, Duurzaam en Sober), die uitgewerkt zouden worden in het beleids- en uitvoeringsplan. Uit nadere inspectie van de openbare verlichting is gebleken dat de kwaliteit van het areaal nog slechter is dan verwacht. Dit leidt er toe dat het areaal in korte tijd (binnen 5 jaar) vervangen moet worden.

In het meerjaren investeringsplan van de meerjaren begroting 2024-2027 is reeds met deze kortere vervangingsperiode rekening gehouden. Doordat de openbare verlichting in een korte periode vervangen moet worden, is het niet mogelijk om duidelijk verschillende scenario's (zoals voorgesteld in de uitgangspuntennotitie) uit te werken in vervangingsperiode en uitstraling. Daarom zijn de vastgestelde uitgangspunten in het beleids- en uitvoeringsplan uitgewerkt en omgezet naar concrete keuzes en uitwerkingen per gebied en per wegtype. Beoogd effect Het beleids- en uitvoeringsplan geeft helderheid over keuzes en uitwerking voor het in stand houden en het verbeteren van de openbare verlichting. Goed werkende openbare verlichting draagt bij aan een prettige leefomgeving voor de bewoners van Baarn. Tevens draagt het bij aan de veiligheid in Baarn. Op het gebied van duurzaamheid draagt het vervangen van de oude lampen door energiezuinige led-lampen bij aan het verminderen van het energieverbruik en daarmee aan het verminderen van de CO2-uitstoot van de gemeente. Argumenten 1.1 De uitstraling van de openbare ruimte wordt verbeterd De keuzes en uitwerkingen per gebied en per wegtype dragen bij aan een uniform beeld van de openbare ruimte in Baarn. Dit komt de uitstraling van Baarn ten goede. Ook zorgt het voor een rustiger straatbeeld.

In het beleids- en uitvoeringsplan is opgenomen dat bij nieuwe ontwikkelingen (zowel kleine ontwikkelingen als ook de Baarnsche Zoom) de keuze voor openbare verlichting moet worden goedgekeurd door de gemeente. Dit zorgt ervoor dat de openbare verlichting binnen een ontwikkeling aansluit op de verlichting in de omgeving. 1.2 De openbare verlichting draagt bij aan de duurzaamheidsambities van de gemeente Een van de pijlers van het beleids- en uitvoeringsplan is duurzaamheid. Bij het maken van de keuzes en de uitwerkingen is specifiek rekening gehouden met het verminderen van energieverbruik, gebruik van grondstoffen, circulariteit en het verminderen van verstoring voor flora en fauna. Hiermee draagt het beleid voor de openbare verlichting bij aan de ambities van de gemeente op het gebied van duurzaamheid. 1.3 Meer uniformiteit in materialen verbetert de beheerbaarheid en de betaalbaarheid van de openbare verlichting In het beleids- en uitvoeringsplan zijn keuzes gemaakt over de toe te passen materialen voor masten en armaturen. Deze keuzes leiden tot meer uniformiteit in het materiaal. Dit zorgt ervoor dat onderhoud voor de aannemer

2

makkelijker wordt. Zo kunnen storingen sneller en makkelijker worden opgelost. Ook kunnen vervangingen sneller uitgevoerd worden, omdat materiaal sneller beschikbaar is. De aannemer hoeft namelijk minder verschillend materiaal op voorraad te hebben of bij te bestellen Daarnaast zorgt dit er ook voor dat de kosten lager worden. Materiaal kan in grotere hoeveelheden worden aangeschaft. Dit levert inkoopvoordeel op. Algemene risico's Inwoners zijn het niet eens met de gemaakte keuzes per gebied Het beleids- en uitvoeringsplan beschrijft de keuzes en uitwerkingen per gebied. Dit heeft gevolgen voor de toe te passen materialen en (daarmee) de uitstraling van de openbare verlichting. Voor grote delen van Baarn betekent dit dat oude groen geschilderde masten worden vervangen door grijze aluminium masten. Het kan zijn dat inwoners moeite hebben met deze aanpassingen. Voorafgaand aan de vervanging van de openbare verlichting in een gebied worden de inwoners hierover geïnformeerd. Hierbij wordt aangegeven wat de werkzaamheden inhouden en waarom deze vervanging plaatsvindt. Kosten, baten en dekking De financiële consequenties die samenhangen met de vervanging en vernieuwing van de openbare verlichting zijn reeds opgenomen in het meerjaren investeringsplan van de meerjaren begroting 2024-2027. Het beleids- en uitvoeringsplan leidt niet tot een aanpassingen van deze kosten.

Op termijn leidt de vervanging van lampen naar led-verlichting tot een besparing op energieverbruik. In hoeverre dit leidt tot een kostenbesparing is onder andere afhankelijk van de kosten voor elektriciteit. Dit is op voorhand niet te bepalen. Aanpak / Uitvoering Na vaststelling van het beleids- en uitvoeringsplan wordt uitvoering gegeven aan het beschreven beleid. Zo wordt het beleid leidend bij de keuzes die gemaakt worden bij en voor vervanging en vernieuwing van de openbare verlichting. Dit houdt in dat de keuze voor masten en/of armaturen aansluit op de keuzes en uitwerkingen uit het beleids- en uitvoeringsplan. Duurzaamheid Een van de pijlers van het beleids- en uitvoeringsplan is duurzaamheid. Bij het maken van de keuzes en de uitwerkingen is specifiek rekening gehouden met het verminderen van energieverbruik, gebruik van grondstoffen, circulariteit en verstoring voor flora en fauna. Communicatie Niet van toepassing Evaluatie In 2027 wordt de voortgang van het beleid geëvalueerd. Hierbij wordt ingegaan op volgende punten: • de omvang en kwaliteit van het areaal; • het percentage openbare verlichting dat voorzien is van led-verlichting; • het percentage openbare verlichting dat gedimd kan worden; • het energieverbruik van de openbare verlichting; • het aantal storingsmeldingen over de openbare verlichting.

De gemeenteraad wordt vervolgens middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de uitkomsten van de evaluatie en mogelijk vervolgstappen.

3

Burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 1057882 bijlage 1 Beleids- en uitvoeringsplan Openbare Verlichting 1057882 bijlage 2 Overzicht kosten Openbare verlichting

4