1013591 Hoofdlijnennotitie Omgevingsvisie bijlage 2 Beeldverslag Participatie

Omgevingsvisie 2040 Baarn

In gesprek met de omgeving

over de wensen voor de toekomst van Baarn

BEELDVERSLAG PARTICIPATIERONDE 30 juni 2023

BUREAU NIEUWE GRACHT stedenbouw & landschap

Inleiding Omgevingsvisie 2040 Baarn werkt aan een Omgevingsvisie 2040. In die Omgevingsvisie worden straks het wensbeeld voor de toekomst van Baarn en de bijbehorende keuzes beschreven. Het gaat dan bijvoorbeeld over hoeveel en wat voor woningen Baarn nog kan en wil bouwen. Hoe we in de toekomst om willen gaan met het fraaie landschap binnen de gemeente. En hoe we de opgaven op het gebied van duurzame energie willen oppakken. Daarnaast gaat een Omgevingsvisie over gezondheid en of iedereen mee kan doen in de samenleving. Veel verschillende onderwerpen dus, die ook allerlei onderlinge relaties hebben. De afbeelding hiernaast geeft een overzicht van de onderwerpen die in de Omgevingsvisie Baarn aan bod komen. In gesprek met de omgeving De onderwerpen uit de Omgevingsvisie gaan iedereen in Baarn aan. We willen tenslotte allemaal wonen, werken en recreëren in een prettige omgeving. Een omgeving die veilig is en uitnodigt tot gezond gedrag. De gemeente is daarom het gesprek aangegaan met de bevolking, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Daarvoor is een brede participatieronde opgezet, waarbij de nadruk lag op de maand april. Voorafgaand aan de brede participatieronde heeft Citisens de opbouw van de Baarnse bevolking in beeld gebracht (met behulp van zogenaamde betrokkenheidsprofielen).

Tijdens de participatieronde zijn vervolgens bewust verschillende middelen ingezet, zodat iedereen mee heeft kunnen praten op een manier die het beste aansluit op de eigen wensen en mogelijkheden. Citisens stelde daarvoor de aanpak op. Wat is er allemaal gebeurd? Tijdens de brede participatieronde zijn de volgende middelen en overlegvormen ingezet: - Via www.omgevingsvisiebaarn.nl was van 7 april tot 1 mei een vragenlijst in te vullen. Om een zo groot mogelijk aantal inwoners en ondernemers uit de gemeente Baarn te bereiken is het onderzoek op verschillende manieren onder de aandacht gebracht. Er is een online campagne gedraaid op Facebook, Instagram, AD.nl en NU.nl. Daarnaast is het onderzoek gedeeld via de online kanalen van de gemeente Baarn en onder de aandacht gebracht via een persbericht in de Baarnsche Courant. Ook voor minder digitaal vaardige bewoners was het mogelijk Beeldverslag | Participatie Omgevingsvisie Baarn | pagina 2

veilige leefomgeving

gezondheid en mee kunnen doen

landschap, groen, natuur en landbouw

stel Vor ijk

voorzieningen

B aarn economie

recreatie

energie, klimaat en circulariteit

mobiliteit bevolkingsontwikkeling en wonen

Een overzicht van de onderwerpen die in de Omgevingsvisie Baarn 2040 aan bod zullen komen. Deze onderwerpen zijn gebaseerd op de analyse en de participatie in het kader van De Staat van Baarn. Deze waren vooral gericht op het in beeld brengen van trends en opgaven. De participatieronde in april 2023 over de gewenste toekomst van Baarn geeft geen aanleiding onderwerpen aan te passen of toe te voegen.

om de vragenlijst in te vullen. Zij konden via een 0800-nummer een papieren vragenlijst aanvragen of er een ophalen bij het verzorgingstehuis of de bibliotheek. - Op verschillende locaties in Baarn zijn gesprekken gevoerd met inwoners. Onderzoekers stonden op straat met een aangeklede bakfiets. Ze stonden o.a. op de Markt, bij winkels en in het buitengebied. Mensen konden hun ideeën kwijt over de toekomst van Baarn, maar konden ook reageren op stellingen die aansloten op de vragen uit de online vragenlijst. - Onderzoekers zijn naar de Waldheim mavo geweest. Tijdens de pauze zijn gesprekken gevoerd met scholieren. - Op 18 en 20 april zijn meedenksessies georganiseerd. De eerste avond was een fysieke bijeenkomst in het gemeentehuis. Voor mensen die liever vanuit hun eigen huis deelnamen aan een meedenksessie was de tweede avond online via Teams. - Op 1 juni heeft een stakeholdersbijeenkomst met organisaties uit de gemeente plaatsgevonden. Wie hebben we bereikt? Tijdens de brede participatieronde hebben in totaal 437 mensen meegedacht over de toekomst van Baarn. Dit aantal is als volgt opgebouwd: - 337 mensen hebben de (online) vragenlijst ingevuld. - Op straat en met scholieren zijn veel korte gesprekken gevoerd met mensen die een korte vraag of opmerking hadden of die een flyer hebben meegenomen met een verwijzing naar de online vragenlijst.

Deze korte gesprekken zijn niet meegeteld. Met 75 mensen is uitgebreider doorgesproken. Dit aantal is wel meegeteld.

- Met vier stakeholders zijn afzonderlijke gesprekken gevoerd: het Kringloopcentrum Baarn, de contactcommissie Lage Vuursche, de Historische bring Baerne en de Stichting Mooi Baarn. Is dit representatief? Dat 437 mensen hebben meegedacht betekent dat een kleine 2% van de Baarnse bevolking betrokken is geweest. Dat is een resultaat dat zeer vergelijkbaar is met de participatie rond Omgevingsvisies in andere gemeenten. En dan is de participatie rond De Staat van Baarn hierin nog niet meegerekend. Een andere belangrijke indicator dat met voldoende mensen is gesproken is de inhoudelijke kant van de gesprekken. Zowel bij het invullen van de open vragen in de vragenlijst als bij de wat langere gesprekken op straat en tijdens de bewonersavonden komen vaak dezelfde punten naar voren. Meer gesprekken had daarmee vooral tot meer bevestiging van de uitkomsten geleid. Eén kanttekening moet wel gemaakt worden. Ondanks herhaalde pogingen blijkt het lastig om stakeholders bij dit soort processen te betrekken. Met name de inbreng vanuit winkeliers en Baarnse bedrijven was beperkt. Veel genoemde onderwerpen Onderwerpen die veel worden genoemd zijn het behoud van het dorpse karakter (“Baarn is goed zo!”), wonen, groen en verkeer. Op verschillende onderwerpen zijn mensen het behoorlijk eens en kunnen duidelijke keuzes worden gemaakt. Op andere onderwerpen zijn de uitkomsten meer verdeeld.

In de conclusies aan het eind van dit beeldverslag wordt hier nader op ingegaan. Daarbij worden per onderwerp de belangrijkste keuzes beschreven en wordt aangegeven waar nog sprake is van discussie.

- Tijdens de beide bewonersavonden is met 25 mensen gesproken (17 live, 8 online). Daarbij is steeds gewerkt in deelgroepen van maximaal zes mensen, zodat iedereen ruim de gelegenheid had om aan het woord te komen.

Beeldverslag | Participatie Omgevingsvisie Baarn | pagina 3

Online vragenlijst Ik woon in de gemeente Baarn

99%

Ik werk in de gemeente Baarn

Anders, namelijk:

11%

2%

de relatie van de invullers met de gemeente Baarn

Het is een prettige plek om te wonen

67%

Het is een mooie omgeving

60%

Ik ben er opgegroeid

36%

Mijn familie / vrienden wonen er

33%

Ik werk in de buurt

21%

Mijn partner komt er vandaan

16%

Anders, namelijk:

Geen van bovenstaande

11% 1%

de belangrijkste redenen van de invullers om in Baarn te wonen

Van 7 april tot 1 mei stond een vragenlijst over de toekomst van Baarn online. Dit onderzoek is uitgevoerd door Citisens. 354 mensen hebben deze vragenlijst ingevuld. Dubbele invullers en invullers zonder binding met de gemeente zijn uit de data gefilterd. Dit heeft geleid tot een netto respons van 337 invullers. Dat betekent dat de resultaten representatief zijn met een betrouwbaarheidsniveau van 95%. Op basis van de uitkomsten is door Citisens een uitgebreide onderzoeksrapportage opgesteld. Op de bladzijde hiernaast zijn de belangrijkste conclusies opgenomen.

Participatieronde 2 | Beeldverslag | pagina 4

Uitkomsten Behoefte aan betaalbare woningen Invullers van de vragenlijst zien graag dat de gemeente inzet op de bouw van nieuwe woningen. Bij voorkeur zijn dat betaalbare woningen, verspreid over de gemeente en met voorrang voor de huidige inwoners van Baarn. Natuurbeheer belangrijker dan recreatie Wat betreft het groen in de gemeente zien de invullers het liefst dat de focus ligt op natuurbeheer, in tegenstelling tot recreatie. Duurzaamheid staat hoog in het vaandel. Ook investeren in kringlooplandbouw vinden de invullers belangrijk. Verdeeldheid over meer recreatiemogelijkheden Eén op de drie invullers vindt dat er voldoende recreatiemogelijkheden zijn in de gemeente Baarn. Er is ook een groep die juist vindt dat er meer wandel- en fietspaden, restaurants en winkels in de gemeente moeten komen. Over het spreiden of juist concentreren van toerisme zijn de meningen verdeeld. Inzetten op zon op dak Voor het behalen van de klimaatdoelen vinden de invullers dat er vooral moet worden ingezet op zonnepanelen op daken. Er is geen duidelijke voorkeur voor het verspreiden van windmolens en zonnepanelen over de gemeente, of deze zo veel mogelijk concentreren op één locatie. Beperkte vraag naar deelvervoer Invullers zijn niet onverdeeld enthousiast over deelvervoer: vier op de tien vinden dat de gemeente Baarn in moet zetten op ruimte voor privévoertuigen.

Eén op de drie invullers is geïntersseerd in deelauto’s. Positief tegenover bedrijven aan huis Invullers vinden dat het makkelijker moet worden gemaakt om een bedrijf vanuit huis te starten. Vier op de tien vinden dat werkgelegenheid op bedrijventerreinen moet worden ondergebracht. Voorzieningen in de wijken Invullers vinden het belangrijk dat voorzieningen beschikbaar zijn in de verschillende wijken en niet alleen in het centrum. Dat geldt zowel voor zorgvoorzieningen als supermarkten.

Tevreden over groenvoorziening Tweederde van de invullers vindt dat er voldoende groen in de buurt is waar mensen gebruik van kunnen maken. Een kwart is voor meer groen in de straat, terwijl een derde graag meer grootschalige natuur bij hen in de buurt ziet. Open vraag over wensen voor de toekomst Invullers van de vragenlijst is ook de open vraag gesteld of ze nog iets anders kwijt willen over de toekomst van Baarn. Hier kwamen uiteraard zeer uiteenlopende reacties op binnen. Toch is ook hier een hoofdlijn aan te geven. Deze komt op grote lijnen overeen met wat tijdens de meedenksessies naar voren is gekomen: - Er zijn veel opmerkingen over de begaanbaarheid van voetpaden. Mensen vinden deze te smal. Bovendien staan er veel bomen, verkeerborden en auto’s (midden) op de stoep. - Groen en buitenruimte moeten beter worden onderhouden. Men mist handhaving, ook op het gebied van verkeer. - Veel mensen zien groen verdwijnen, met name binnen de bebouwde kom. Bomen worden gekapt voor parkeerplaatsen en er verdwijnt veel groen in privétuinen. Die trend moet worden gekeerd. Los daarvan wordt het groene karakter van Baarn erg gewaardeerd. - Mensen ervaren overlast van doorgaand verkeer en te hard rijdende auto’s. Ook zijn verschillende wegen moeilijk oversteekbaar. Veel mensen geven aan dat er meer ruimte moet worden gegeven aan de fiets en wandelaar en minder aan de auto.

Het centrum (Laanstraat) moet nog meer een verblijfsgebied worden. Zeker auto’s horen daar niet bij. Fietsers volgens de meeste mensen ook niet. - Veel draagvlak voor het realiseren van betaalbare woningen voor starters, ouderen en gezinnen. Dat brengt ook de doorstroming op gang. De ruimte daarvoor moet worden gevonden binnen de kern, maar wel met oog voor de bestaande kwaliteiten. Zo hier en daar kan best wat hoger worden gebouwd, maar Baarn moet wel een dorp blijven. In de Baarnsche Zoom kan wel hoger worden gebouwd. - Voorzieningen voor heel Baarn concentreren in het centrum. Supermarkten en zorgvoorzieningen ook in de wijken. - De leefbaarheid staat onder druk als gevolg van vliegverkeer.

Beeldverslag | Participatie Omgevingsvisie Baarn | pagina 5

Straatgesprekken

Op 11, 12, 13, 14 en 18 april zijn op verschillende locaties in Baarn gesprekken gevoerd met inwoners. Mensen konden hun ideeën kwijt over de toekomst van Baarn, maar konden ook reageren op stellingen die aansloten op de vragen uit de online vragenlijst. In totaal hebben de onderzoekers ongeveer 75 mensen daadwerkelijk gesproken. Naast de mensen die de flyer aannamen en direct doorliepen.

Participatieronde 2 | Beeldverslag | pagina 6

Uitkomsten Algemene indruk Over het algemeen kan worden gezegd dat inwoners van de gemeente Baarn tevreden zijn. Zij gaven aan de groene omgeving, de rust en de aanwezige voorzieningen te waarderen. Daarnaast gaven zij opvallend vaak aan het belangrijk te vinden dat de gemeente met inwoners in gesprek gaat over de Omgevingsvisie. Tevreden inwoners liepen vervolgens vaak snel door. Scholieren gaven vooral aan dat ze best tevreden zijn en dat ze het nog lastig vinden om na te denken over de toekomstige leefomgeving. Daarnaast was er ook een groep die wel graag een aantal verbeteringen zag. Hieronder een opsomming van de genoemde verbeter- en aandachtspunten. Deze hebben vooral betrekking op de dagelijkse leefomgeving van mensen:

• Er komen te veel fietsers door de Laanstraat. • Er zijn te weinig parkeerplaatsen aan het Rustoord. • Het is een grote vuilzooi, daken zijn kapot, in de straten ligt geen steen recht. • Hoop dat het zo blijft zoals het is. • Prachtig wonen, zo houden.

• De gemeente is niet schoon, mensen ruimen hun hondenpoep niet op en prullenbakken stromen over. • Twee dames in rolstoelen gaven aan dat er meer over mag blijven qua potjes en subsidies voor gehandicaptenzorg. Zij voelen zich op dit moment vaak vergeten en hebben het idee dat ze worden weggezet als mensen die niet zo veel snappen, terwijl dit niet het geval is. • In het verleden is door de gemeente niet altijd goed naar inwoners geluisterd. Er is nu een nieuwe wethouder, dus het gaat beter. • Het pad tussen de Aldi en de Jumbo (bij het Laanplein) is opengebroken voor werkzaamheden en na die tijd niet netjes weer neergelegd, waardoor het pad erg oneffen is. Hierdoor is al een aantal oudere inwoners gevallen. • Er wonen te veel Amsterdammers (en andere mensen uit ‘de stad’) in Baarn. • Er worden te veel woningen gebouwd • Niets vorstelijks aan, de gemeente doet niets voor daklozen. • De gemeente moet straten en stoepen verbeteren. • Straten zijn scheef, waardoor er met een rolstoel of scootmobiel niet te rijden is. • De stoep naar de bibliotheek is niet geschikt voor de rollator. • Stoepen zijn zo scheef dat men op de rijbaan moet lopen. • Wens voor bouw van woningen voor alleenstaanden en starters. Beeldverslag | Participatie Omgevingsvisie Baarn | pagina 7

Opzet 1e meedenksessie

Op dinsdagavond 18 april 2023 was de eerste meedenksessie voor de inwoners van Baarn. In het Gemeentehuis van Baarn gingen 18 betrokken bewoners met elkaar in gesprek. Na een welkomstwoord van Machteld Beekhuis (Citisens) volgde een inhoudelijke presentatie van Jan Willem Tap (Bureau Nieuwe Gracht). Het doorlopen proces en de planning kwamen aan bod en ter inspiratie werden twee uiteenlopende denkrichtingen voor de toekomst van Baarn gepresenteerd. De gesprekken vond plaats in drie deelgroepen, waarbij de deelnemers tijdens de kennismakingsronde konden aangeven waar ze het in ieder geval over

Beeldverslag | Participatie Participatieronde 2 | Beeldverslag Omgevingsvisie | pagina 8Baarn | pagina 8

wilden hebben. Onderwerpen als (nieuwe vormen van) mobiliteit, recreatie, groen in zowel het stedelijke als het buitengebied, wonen, duurzaamheid en klimaat sprongen er daarbij uit. Op de volgende pagina’s is voor elk van de door de deelnemers naar voren gebrachte thema’s weergegeven wat er aan de betreffende tafels besproken is. Er heeft nog geen onderlinge afweging plaatsgevonden tussen de genoemde punten in de verschillende groepen. Dat wil zeggen dat sommige punten met elkaar in tegenspraak kunnen zijn. Sommige thema’s zijn in verschillende groepen besproken. Deze komen daarom vaker terug in het overzicht.

Uitkomsten Groep 1

mobiliteit (in het centrum), parkeren en deelvervoer, recreatie en groen Mobiliteit in het centrum • M.n. de Laanstraat wordt als doorgaande route gezien door (bak)fietsers. Dit brengt de veiligheid van de wandelaars en het winkelende publiek in gevaar. Er zou hier meer op gehandhaafd mogen worden. Er ontbreekt bijv. ook een duidelijke aanduiding van verschillende soorten gebruikers in de Laanstraat. Een oplossing zou bijvoorbeeld een smalle fietsstrook kunnen zijn, zodat het winkelende publiek erop gewezen wordt dat er ook fietsverkeer aanwezig is in de straat (“olifantenpaadjes voor fietsers in de Laanstraat”). Ook vormen leveranciers voor de bevoorrading van de winkels een probleem met vracht- en bestelwagens. Is het niet mogelijk om laden en lossen te binden aan tijden? Daarnaast zou de Laanstraat ontoegankelijk moeten zijn voor bestelwagens/bestelbusjes. Leveranciers en pakketbezorgers kunnen hun wagen ergens anders neerzetten en dan met bijvoorbeeld een steekwagentje de Laanstraat in. • Autoverkeer zou in het centrum ontmoedigd moeten worden. Zorg ervoor dat de auto aan de rand van het centrum wordt afgevangen op parkeerplaatsen. Maar ook door op meer plaatsen éénrichtingswegen te maken. • Fietsen faciliteren! • Het compacter maken van het centrum zorgt voor minder levendigheid.

Het verspreiden van winkels en voorzieningen in/rondom de Laanstraat houdt het centrum levendig. Mobiliteit • Minder nadruk op de auto: de auto te gast in de hele bebouwde kom! • Plekken waar veel kinderen komen ontzien van autoverkeer. • In het buitengebied is het wenselijk om parkeren te concentreren. Om m.n. Lage Vuursche te ontlasten, kan er gekeken worden naar het (opnieuw) uitbreiden van de parkeervoorziening rondom het klimbos. Vanaf hier vertrekken ook interessante routes voor zowel mountainbikers als wandelaars. Voor velen zijn deze routes niet bekend: zet hier op in!

• Fietspaden in het buitengebied worden als ‘te smal’ ervaren. Ook is het parkeren van de fiets in het buitengebied een punt van aandacht. Er zijn te weinig punten waar je je fiets kan parkeren. Meer fietsstallingen zijn dus gewenst. Parkeren / deelvervoer • Of het aantal parkeerplaatsen in de straat teruggebracht kan worden en in de plaats daarvan parkeerplaatsen aan te bieden op grote(re) afstand(en) van de woning, ligt aan de straat (en wijk). • Zorg voor meer woonerven waar de auto te gast is en waar meer ruimte is voor langzaam verkeer. Parkeren op afstand is hier welk denkbaar. • Deelvervoer is super goed, maar is het ook haalbaar in Baarn? Ook vanwege de vergrijzende bevolking? Zo ja, dan ook goede alternatieven aanbieden. • Mocht deelvervoer, en dan m.n. deelauto’s, opkomen in Baarn, dan ook meer inzetten op andere faciliteiten zodat iedereen een manier heeft om zich te verplaatsen. Denk hierbij aan buurtbussen en dergelijke. Recreatie (buitengebied) • Het wordt steeds drukker in het buitengebied van Baarn. • Vol = vol. In tijden van corona konden bepaalde parken en/of natuurgebieden afgesloten worden als het te druk was. Kan dit niet altijd? • Hoe de Eemvallei momenteel gebruikt wordt m.b.t. recreatie is goed zo. Het gebied wordt veel gebruikt door fietsers afkomstig uit Baarn en de omliggende kernen.

Een nieuwe recreatieve ontwikkeling (voor mensen van buitenaf) is hier niet wenselijk. Ook waterrecreatie met betrekking tot de Eem is niet wenselijk. Daarnaast is de kwaliteit van het water niet goed (vies). Groen • ‘Groen in heel Baarn’. De kwaliteit van het groen in hoog en laag Baarn (gemiddelde woonwijk) is niet hetzelfde. • Er mag meer groen in Baarn komen: groenere straten en meer parkachtige stukjes. • Het vergroenen van tuinen zou meer gestimuleerd moeten worden. • ‘Niet maaien, maar bloemen zaaien’. Dit draagt ook bij aan de biodiversiteit. • Regelgeving m.b.t. groen in de eigen tuin (of juist met het beperken van verharding in de eigen tuin). Beeldverslag | Participatie Omgevingsvisie Baarn | pagina 9

Top 3 • ‘Laat het een dorp blijven!’. • Auto te gast en meer ruimte voor langzaam verkeer. • ‘Groen in heel Baarn!’

Groep 2

verkeer, wonen en groen Mobiliteit in het centrum • Veel overlast van doorgaand verkeer richting Soest. Baarn is een doorgangsdorp. • Fietsen en wandelen is lastig in Baarn. De stoepen zijn smal en dan is er ook nog veel overhangend groen en lantaarnpalen midden in de stoep. Stilstaande en rijdende auto’s nemen veel ruimte in beslag. Andersom gedragen ook fietsers zich regelmatig gevaarlijk. • Veel mensen ondervinden overlast van geparkeerde auto’s: veel blik, dicht op de kruisingen parkeren (brandweer en vuilnisauto’s kunnen er niet meer door). Tegelijkertijd is er ook de roep om voldoende parkeergelegenheid. • Bestaande parkeerterreinen beter benutten, door bijvoorbeeld parkeerterreinen bij bedrijven in de avond open te stellen voor omwonenden. • Parkeergarages aanleggen, bijvoorbeeld rond het centrum. • Het centrum autoluw maken, in elk geval voor vrachtverkeer. • Handhaven. Er wordt nu gewoon niet of nauwelijks gehandhaafd, waardoor er o.a. veel op de stoepen wordt geparkeerd. • De auto minder aantrekkelijk maken en fietsen en wandelen juist aantrekkelijker. Dat vraagt om meer ruimte voor fietsers en wandelaars. Die ruimte benutten voor het aanleggen van betere fiets- en wandelroutes en fietsstraten. Tegelijkertijd met name het gebruik van de 2e en 3e auto ontmoedigen. De meest directe manier om dat te doen is het invoeren van vergunningparkeren.

De eerste auto is daarbij gratis of goedkoop. De 2e en 3e auto juist duur. • Auto’s wat meer op afstand parkeren. Dat zou vooral moeten gelden voor de 2e en 3e auto. • Hub’s ontwikkelen aan de rand van de kern, waar goederen worden overgeslagen op kleinere voertuigen en op afstand geparkeerd kan worden. Bevoorrading van winkels en supermarkten beperken tot een bepaald deel van de dag. Beeldverslag | Participatie Omgevingsvisie Baarn | pagina 10

Wonen • Er zijn onvoldoende betaalbare woningen beschikbaar voor jongeren. • Er zijn onvoldoende aantrekkelijke woningen beschikbaar voor ouderen die door willen stromen naar een kleinere woning. • Realiseer op nieuwbouwlocaties een zo hoog mogelijk percentage starterswoningen. Dwing af dat deze betaalbaar zijn. • Maak woningsplitsing mogelijk. Nu wordt dit vaak afgewezen omdat de parkeernorm niet kan worden gehaald. Overigens wordt niet gepleit voor het afwijken van de parkeernorm, naar bijvoorbeeld voor oplossingen als een ondergrondse parkeergarage. • Pak leegstand op bedrijventerreinen aan, door bedrijven om te vormen tot woningen. • De starterslening is nu alleen van toepassing op nieuwbouw. In andere gemeenten is dat zowel voor nieuwbouw als bestaande bouw. Pleidooi om de starterslening in Baarn ook van toepassing te laten zijn op bestaande bouw. Dat verruimt de mogelijkheden voor starters enorm. • Baarn mag wat deze groep betreft best wat meer groeien, maar dat moet niet ten koste gaan van het karakter van Baarn. Drie bouwlagen is een goed Baarns gemiddelde. Groen • In de beleving van mensen verdwijnt er steeds meer groen uit de kern (we ontgroenen). Tuinen worden verhard, bomen worden gekapt (en niet vervangen) of groen verdwijnt om ruimte te maken voor parkeerplaatsen. • Meer aandacht voor groen in de directe leefomgeving.

Zorg dat mensen hun tuinen groener maken, bijvoorbeeld door een subsidie op groen. • Geen groen meer laten verdwijnen voor extra parkeerplaatsen. • We moeten ook beter gebruik maken van de groene omgeving van Baarn. Er is heel veel groen op korte afstand, dus we moeten de routes er naartoe voor fietsers en voetgangers verbeteren. Top 3 • Overlast van verkeer tegengaan, meer ruimte voor fietsen en wandelen. • Meer ruimte voor groen, in de openbare ruimte én in de eigen tuin. • Realiseer voldoende (en geschikte) woningen voor ouderen en starters.

Beeldverslag | Participatie Participatieronde Omgevingsvisie 2 | Beeldverslag Baarn | pagina 11

Groep 3

verkeer, wonen en groen Verkeer • Een maximum van 30 km/uur invoeren voor gemotoriseerd verkeer in de bebouwde kom van Baarn. • Deelmobiliteit als uitgangspunt nemen om meer ruimte te creëren in de openbare ruimte. Een overschot aan bijvoorbeeld deelscooters zoveel mogelijk beperken, gezien de overlast in diverse steden. Deelmobiliteit moet zich daarmee met name richten op deelauto’s. • De auto minder faciliteren en het overige verkeer juist voorrang geven. • Fietsstraten realiseren, waarbij de auto te gast is. Groen • Groen is aan het verdwijnen, dit is te zien in diverse tuinen. In plaat van groen komt er verharding voor terug. • Inzetten op: groen, rust, minder verkeer, moestuinen, socialer en betaalbaarder. • Vergroening stimuleren. De aanleg van meer groen en bomen maakt Baarn klimaatbestendig(er). Wonen • Doorstroming biedt kansen. De woningen die vrijkomen kunnen worden gevuld met jonge gezinnen. • Ouderen hebben niet veel aan te kleine appartementen, de hulpbehoevenden hebben de ruimte nodig. • Grote eengezinswoningen en villa’s splitsen in meerdere wooneenheden. • Woonwens afstemmen op de bevolkingsopbouw (vraag: hoe groot moet Baarn worden?). • De ruimte ontbreekt. Top 3 • Meer ruimte voor de fiets en wandelen. Minder ruimte voor de (stilstaande) auto. • Meer ruimte voor groen (er verdwijnt nu groen). • Doorstroming biedt kansen.

De bestaande voorraad aanpassen aan de vraag en bescheiden bouwen voor de vraag.

Beeldverslag | Participatie Omgevingsvisie Baarn | pagina 12

.

Opzet 2e meedenksessie

Op donderdag 20 april 2023 vond de tweede meedenksessie voor bewoners plaats. Na een welkomstwoord van voorzitter Machteld Beekhuis (Citisens) volgde een inhoudelijke presentatie van Jan Willem Tap (Bureau Nieuwe Gracht). Het doorlopen proces en de planning kwamen aan bod en ter inspiratie werden twee uiteenlopende denkrichtingen voor de toekomst van Baarn gepresenteerd. Vervolgs is het gesprek in twee deelgroepen gevoerd. In elke groep zijn de onderwerpen besproken die voor de deelnemers belangrijk zijn om mee te nemen in het opstellen van de Omgevingsvisie. Hier is tijdens de voorstelronde naar gevraagd.

Participatieronde 2 | Beeldverslag | pagina 13

Er is gesproken over wat beter kan en mogelijke oplossingsrichtingen die daarbij aan de orde zijn. Op de volgende pagina’s zijn de resultaten vanuit elke groep kort samengevat. Er heeft nog geen onderlinge afweging plaatsgevonden tussen de genoemde punten in de verschillende groepen. Dat wil zeggen dat sommige punten met elkaar in tegenspraak kunnen zijn. Sommige thema’s zijn in verschillende groepen besproken. Deze komen daarom vaker terug in het overzicht.

Beeldverslag | Participatie Omgevingsvisie Baarn | pagina 13

Uitkomsten Groep 1

centrum, mobiliteit, deelvervoer, duurzaamheid (duurzame energie) en klimaat Centrum • In het centrum is veel leegstand en zijn er weinig horecazaken: dit heeft invloed op de levendigheid van het centrum. • Een mogelijke oplossing voor meer levendigheid in het centrum: het concentreren van culturele voorzieningen in het centrum en het toevoegen van horeca. • Zet bepaalde levendigheid bij elkaar en verspreid het juist niet over de kern. • Lage Vuursche heeft juist veel terrassen (die ook vol zitten), terwijl het centrum van Baarn juist (te) weinig terrassen heeft (die tevens niet vol zitten). • Maak het centrum ook aantrekkelijk voor mensen uit de buurgemeenten. • Sommige branches worden gemist: is het nodig om het winkelaanbod te verbreden? En welk centrum wil je zijn en uitstralen? • Bij zorgvoorzieningen lijkt de wens juist andersom te zijn: niet concentreren, maar spreiden over de wijk, zodat meer mensen op de fiets of te voet kunnen gaan. Mobiliteit • Baarn is in potentie een mooie fietsgemeente (met name qua omvang), maar is het niet. • De fiets zou prioriteit moeten hebben. • Het toepassen van betaald parkeren in het centrum / Laanstraat zou een goed begin zijn. • De inrichting van de wegen past niet bij de fiets. Baarn heeft een inhaalslag te maken met het inrichten van het straatprofiel voor de fiets. • Baarn is blijven hangen in de auto.

Het wordt de auto makkelijk gemaakt in plaats van bemoeilijkt: “je hoeft nergens om te rijden.” Kijk naar oplossingen als het neerzetten van paaltjes, éénrichtingswegen etc. • In deze groep is geen eenduidige mening omtrent fietsen in de gemeente Baarn. Eén van de deelnemers staat juist positief tegenover fietsen in de gemeente Baarn: “Baarn is een fijne gemeente om te fietsen. Je krijgt zelfs voorrang als je het eigenlijk niet hebt.”

Beeldverslag | Participatie Omgevingsvisie Baarn | pagina 14

• Per wijk moet er gekeken worden wat nodig is. Wat is het belangrijkste en hoe ga je de openbare ruimte daar vervolgens op inrichten. Als het doel bijvoorbeeld ‘duurzame leefomgeving’ is in een bepaalde wijk, dan moet er minder ruimte zijn voor traditionele mobiliteit, maar juist meer ruimte voor groen, waterberging, etc. Deelvervoer • Een aantal deelnemers staat enigszins positief tegenover deelvervoer. Er zijn wel twijfels bij de haalbaarheid ervan als je gaat kijken naar persoonlijke situaties. Denk bijvoorbeeld aan ouders die hun kinderen dagelijks naar het speciaal onderwijs moeten brengen. • Er bestaan twijfels of deelvervoer in Baarn aanslaat omdat de mentaliteit van de inwoners anders is. De gemiddelde inwoner van Baarn heeft ruimte om zelf over spullen te beschikken. • Van de gedachte om per huishouden van twee auto’s naar één auto en een Greenwheels abonnement over te schakelen, worden weinig deelnemers enthousiast. • Mocht deelvervoer (meer) worden toegepast, dan lijkt het het meest kansrijk om deze bij elkaar in de buurt te situeren en dus minder gespreid over de wijk(en). Duurzaamheid (duurzame energie) • Zorg dat energiewinning uit zon goed wordt ingepast, zowel in het stedelijke gebied als in het buitengebied.

• Begin hierbij als eerste in het stedelijke gebied en doe dit vooral op de daken: er zijn er genoeg! • Als zonneweides dan toch in het groen worden aangelegd, mag dit niet ten koste gaan van de kwaliteit en de biodiversiteit! • Zet in op het isoleren van het eigen huis (en dus de bebouwde omgeving). Daarmee wordt energie bespaard die niet hoeft te worden opgewekt. • Wat betreft isoleren van (oude) huizen: verruim de welstandsregels m.b.t. isolatie. • Bedrijventerreinen en gemeentelijke gebouwen zijn naast de woningen dé plek om naar ‘zon op dak’ te kijken. • Eén van de deelnemers zei het volgende over windenergie: “er is al uitzicht op windturbines in de omgeving van Baarn, dus er mogen er nog wel meer bijkomen.”

Klimaat • Er treedt vernatting maar ook verdroging (in tuinen) op in Baarn. Speel hier op in! • Probeer zoveel mogelijk daken af te koppelen van het riool: elke afkoppeling is er één. • Probeer zoveel mogelijk water te bergen! • Zet in op minder verstening en meer ruimte voor groen en het bergen van water. • De gemeente kan sturen op groene(re) (voor) tuinen: kijk bijvoorbeeld naar een maximaal oppervlakte verharding in de tuin. Minder tegels in de tuinen heeft ook een positieve bijdrage aan de biodiversiteit en de gezondheid van mensen. • Zorg voor meer voorlichting met betrekking tot verharding op de eigen kavel. Top 3 • Meer ruimte voor wandelen en de fiets. Minder ruimte voor de (stilstaande) auto. • Duurzaamheid en klimaat: pak eerst de bestaande bebouwing en tuinen aan en benut bestaande daken. Daarna verder kijken naar het buitengebied (maar altijd goed ingepast). • Maak het centrum levendiger.

Groep 2

wonen, verkeer, duurzaamheid en klimaatverandering en water en groen Wonen • Het begint met de identiteitsvraag: is Baarn een verlengstuk van het Gooi of willen we in Baarn vooral ruimte bieden aan mensen uit Baarn. Inzetten op een combinatie van beide, dus zeker ook aandacht voor betaalbare woningen. Zet hierop in in de Baarnsche Zoom. • Veel woningen in Baarn worden gekocht door vermogende mensen van elders. Luxe en rust zijn redenen om in Baarn te komen wonen. Hierdoor krijgen Baarnse jongeren nauwelijks een kans op de woningmarkt. • Het is voor jongeren moeilijk om een woning te vinden en er zijn ook te weinig geschikte kleinere woningen voor ouderen. Verzin iets om de doorstroming op gang te brengen. • Het is belangrijk dat mensen met een middeninkomen ook in Baarn kunnen wonen, anders ontstaat scheefgroei. Er moet daarom meer in het betaalbare segment worden gebouwd. De gemeente moet daar op sturen.

• Er zijn in Baarn veel grote woningen beschikbaar die gesplitst zouden kunnen worden. Dit lukt echter vaak niet, omdat de plannen niet voldoen aan de parkeernormen. • Veel ouderen wonen in een woning die te groot voor ze is. Veel mensen willen best verhuizen, maar er is onvoldoende aanbod van aantrekkelijke kleinere woningen. We moeten iets verzinnen om de doorstroming op gang te krijgen. • Transformatie van kantoorpanden naar woningen. • Drie bouwlagen is op de meeste plekken in Baarn een goede hoogte. Maar op sommige plekken kan best wat hoger worden gebouwd. In de zone langs de snelweg kunnen best accenten van 8 tot 10 bouwlagen worden gerealiseerd en langs brede wegen in de kern is het soms best mogelijk om in 5 lagen te bouwen. Verkeer • De parkeernorm loslaten is riskant. Het probleem verplaatst zich dan naar de omliggende straten. Mik op meer fietsen en wandelen om het autogebruik en autobezit terug te dringen. • Openbare ruimte opnieuw inrichtingen met meer ruimte voor fietsen en wandelen. • Het spoor beter benutten. Baarn is nu in het weekend als test een intercitystation. De NS wil uitbreiden, laat de gemeente hier nauw mee samenwerken. • Parkeergarages bouwen aan de rand van het centrum. Ook parkeergarages toepassen om woningsplitsing mogelijk te maken. • Ga nadenken over de tweede auto.

Kies voor autoluwe blauwe zones waarbij bewoners hun tweede auto op parkeerplaatsen aan de rand van het dorp kunnen parkeren (hubs ontwikkelen). • Inspelen op innovatie. Maak gebruik van apps en dergelijke om vervoer efficiënter te maken en daarmee minder auto’s op straat te realiseren. Duurzaamheid en klimaatverandering • Alle nieuwe woningen nul op de meter. • Onderzoeken van de mogelijkheden om van het gas af te gaan. We kunnen beperkt energie onttrekken aan de Eem, maar dat zal niet genoeg zijn voor de hele vraag. • Eerst zonnepanelen plaatsen op bestaande daken. Help de mensen die dat niet kunnen betalen met een lening. • Niet alleen opwekken, kijk ook kritisch naar de verbruikskant. En onderzoek de mogelijkheden van lokale opslag. Deel overcapaciteit. Beeldverslag | Participatie Omgevingsvisie Baarn | pagina 15

• Weinig enthousiasme voor windmolens. Onderzoek wel de mogelijkheden van windturbines (wokkels). Deze zijn minder hoog. • Onderzoek de mogelijkheden voor een warmtenet. • Toekomstgericht beleid t.a.v. industrie: geen bedrijven aantrekken die heel veel energie gebruiken. Groen en water • Aandacht voor behoud van groen op particulier terrein. Dus tuinen groen houden en geen verstening. • Hemelwater afkoppelen van het riool. • Aandacht voor bestaand groen. Ga dit niet gebruiken om te verdichten. Het Maarschalksbos werd hierbij als voorbeeld genoemd. Mensen zijn bang dat hier groen gaat verdwijnen. • Veel meer ruimte voor groen en waterberging. Algemeen • De ruimte, het groen, het dorpse en het gemoedelijke zijn kenmerken van Baarn. • Slimmer ruimtegebruik. • Lokaal oplossen. Top 3 • Wonen: betaalbare woningen realiseren (o.a. door het splitsen van grote woningen) en de doorstroming op gang brengen. • Meer ruimte voor fietsen en wandelen. Kritisch kijken naar tweede en derde auto. Gebouwde parkeervoorzieningen realiseren. • Meer ruimte voor groen en water. Duurzaamheid begint bij de bestaande bebouwing.

Beeldverslag | Participatie Omgevingsvisie Baarn | pagina 16

Meedenksessies met stakeholders

In week 25 en 26 hebben gesprekken plaatsgevonden met stakeholders. Daarbij is gesproken met het Kringloop Centrum Baarn - Bunschoten, de Contactcommissie Lage Vuursche, de Historische Kring Baerne en Stichting Mooi Baarn.

Zoals in de inleiding al aangegeven is niet met alle stakeholders gesproken. Dit ondanks verschillende pogingen en verschillende aangeboden werkvormen. Zo zijn bijvoorbeeld geen gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van winkeliers en bedrijven in Baarn.

Na een welkomstwoord door Patrick Schrijver en een kort voorstelrondje volgde een korte inhoudelijke presentatie van Jan Willem Tap. Daaropvolgend zijn steeds in een open gesprek onderwerpen besproken die voor de deelnemende partijen belangrijk zijn om mee te nemen in de Omgevingsvisie. Op de volgende pagina’s is de inbreng vanuit elke stakeholder kort samengevat.

Participatieronde 2 | Beeldverslag | pagina 17

Beeldverslag | Participatie Omgevingsvisie Baarn | pagina 17

Uitkomsten Kringloop Centrum Baarn - Bunschoten • De Kringloop geeft aan dat zij steeds commerciëler te werk moeten gaan. Ze nemen alleen nog spullen aan die goed zijn. Het gevolg hiervan is dat de gemeente steeds meer afval moet verwerken. Af en toe zit daar nog goed spul tussen, maar door weinig controle wordt dit alsnog vernietigd. Denk hierbij aan spullen die gerepareerd kunnen worden of waarvan onderdelen (her)gebruikt kunnen worden. • Mensen consumeren tegenwoordig enorm veel en dit wordt alleen maar meer. De Stichting wil een bijdrage leveren aan ‘degrowth’ en hierin meer betekenen qua toekomstperspectief. • Daarbij geven zij aan als toekomstwens te zien dat de Kringloop de functie van poortwachter gaat vervullen in een circulaire hub. Goederen worden bij de poort gesorteerd, met als opties: verkoop, reparatie en recycling. Op en rond deze hub is ook ruimte voor praktijkgeschoolde werkgelegenheid, opleiding en ontmoeten. Daarnaast draagt dit concept bij aan de bewustwording dat producten niet zomaar weggegooid hoeven te worden, maar dat ze een tweede leven kunnen krijgen. • Klanten geven aan moeilijk een parkeerplaats te kunnen vinden wanneer ze naar de Kringloop komen. Dit komt doordat werknemers van omliggende bedrijven gebruikmaken van de parkeerplaats van de Kringloop. Het liefst wil de stichting het parkeerterrein afbakenen.

Buiten openingstijden mag iedereen uit de omgeving er gebruik van maken. Contactcommissie Lage Vuursche • Het wordt steeds droger (in de bossen) en veel bomen kunnen hier niet tegen. Dit is iets waar we ons op aan moeten passen. Kijk naar het vrijmaken van ruimte in de bossen voor het bergen van water en denk na over omvorming van het bos door het toepassen van soorten die beter tegen het veranderende klimaat kunnen en zorgen voor een rijkere bodem en het beter vasthouden van water. In het verlengde daarvan is het brandrisico een punt van aandacht. Bij het realiseren van bepaalde voorzieningen in een bosrijke omgeving moeten we hier rekening mee houden. Denk bijvoorbeeld aan een instelling (met vaak maar één toegangsweg). Zij hebben geen tijd om te evacueren in zulke situaties.

Beeldverslag | Participatie Omgevingsvisie Baarn | pagina 18

• In Lage Vuursche ligt de nadruk op natuur en recreatie. Dit moet wel in evenwicht zijn. Momenteel is het al erg druk in Lage Vuursche qua recreanten. We moeten zien te voorkomen dat er nog meer bezoekers naar Lage Vuursche komen. • De hoeveelheid auto’s onder bezoekers van Lage Vuursche kan beperkt worden door: (1) bezoekers een fiets aan te bieden (2) de auto af te vangen langs grote wegen in de nabijheid en (3) ander vervoer, bijv. een treintje, aan te bieden vanaf een (grotere) parkeerplaats in de buurt. • Zorg voor een langzame transitie van het autogebruik voor bezoekers in Lage Vuursche. Met een goede set aan maatregelen kan de transitie lukken. Denk hierbij o.a. aan het invoeren van betaald parken of het blokkeren van de weg middels een paal(tje). • Er zijn goede fietsroutes van en naar Lage Vuursche voor bezoekers (die m.n. in de zomer komen). De fietspaden zijn gravelpaden en in de zomer goed begaanbaar. Voor de bewoners is dit m.n. in de winter niet het geval. In de winter wordt dit gravelpad nat en staat het onder water. De enige optie voor bewoners is dan om gebruik te maken van de hoofdwegen, maar die zijn eigenlijk weer niet veilig genoeg. Als er tenminste één (fiets)pad geasfalteerd zou zijn, zou dit een oplossing bieden. • Dat de terreinen rond Lage Vuursche verdeeld zijn over verschillende eigenaren maakt ontwikkelingen lastig.

Daarnaast worstelen landgoedeigenaren met het financieren van onderhoud. Wellicht is het beter als niet elke landgoedeigenaar zelf voor het onderhoud zorgt, maar als dit centraler geregeld wordt, bijvoorbeeld door Staatsbosbeheer. • Er komen wekelijks veel recreanten naar Lage Vuursche. De omgeving en de natuur ondervinden hier overlast van. Het geld dat wordt achtergelaten door recreanten komt bij de ondernemers terecht. Er ligt de wens om te onderzoeken hoe er juist meer opbrengsten gegenereerd kunnen worden voor beheer en onderhoud van de natuur (en het gebied). • De commissie is bezig met een plan om Lage Vuursche te verduurzamen. De ruimtelijke consequenties hiervan zijn nog niet duidelijk, maar het vermoeden is dat Lage Vuursche het niet gaat redden met de energie die op de eigen erven kan worden opgewekt. Voor de toekomst moet daarom wellicht een geschikte locatie worden gevonden om wat grootschaliger energie op te wekken.

Historische Kring Baerne • Qua regelgeving zijn er twee zaken die in Baarn missen: (1) je kunt vrij slopen als het geen (gemeentelijk) monument is. Vanuit de Historische Kring vinden ze het jammer dat hierdoor een aantal historische elementen zijn verdwenen in het verleden. Er wordt gepleit voor het invoeren van een sloopvergunning. En (2) er moet meer gehandhaafd worden op graafwerkzaamheden. Er wordt volgens de Historische Kring (vaak) geen archeologisch onderzoek verricht. Ook hierdoor gaan verschillende historisch waardevolle elementen verloren. • De Historische Kring ziet weinig toekomst in zonnepanelen en windmolens in Baarn. We zitten in transitie en zonnepanelen en windmolens zijn over 20 jaar misschien alweer achterhaald. Daarnaast hebben o.a. zonnepanelen een bepaalde levensduur, waardoor ze niet levenslang in beeld blijven. Er zullen alternatieven komen en we moeten daarin flexibel zijn. • De waarden van onderliggende historische structuren zou in beeld gebracht moeten worden, om vast te leggen hoe hier mee om hoort te gaan bij (komende) transities. Oftewel structuren waar je rekening mee moet houden bij toekomstige ontwikkelingen. • Meerdere beeldbepalende gebouwen verdwijnen in Baarn doordat zij geen monumentale status hebben.

De Historische Kring pleit voor een soort tussenniveau, dat tussen een monument en normale bebouwing invalt, bijvoorbeeld beeldbepalende bebouwing. Deze bebouwing zou dan ook niet zomaar gesloopt mogen worden.

zoete kers zorgen voor een veel hoogwaardigere bodem, waarin water beter vast kan worden gehouden. Ook zijn ze minder gevoelig voor stikstofdepositie. • De Stichting concludeert dat de bomen in Baarn structureel een te kleine boomspiegel hebben. Dit leidt tot slechte groei, worteldruk en onvoldoende kansen voor de infiltratie van water. • Gras zou alleen intensief gemaaid moeten worden als er een duidelijke functie aan gekoppeld is als speelplek of ligweide. Anders is extensief maaien (1 of 2 maal per jaar) voldoende. Hetzelfde principe zou moeten gelden voor verharding: alleen verharding toepassen als er een duidelijke functie aan gekoppeld is. Zo niet: onverhard laten, zodat er meer ruimte is voor groen en infiltratie van water. • Vorm de Brink om tot een aantrekkelijke plek. Dat is het nu niet. Betrek bewoners bij dit proces, zodat het voor iedereen een aantrekkelijke plek wordt. • Realiseer een binnenring in Baarn, rond het centrum. Autoverkeer afvangen in hubs aan de rand van de kern en aan de rand van het centrum. De Stichting pleit voor een volledig autovrij centrum. • Vergroot de faciliteiten voor fietsers: meer fietspaden, meer stallingsplekken, enz.

Stichting Mooi Baarn • Er zijn verschillende concrete voorstellen besproken voor de lange termijn ontwikkeling. Eén daarvan is het bouwen op zand en niet op de lage delen van Baarn. Dat kan door uitruil van een stuk NNN op het zand voor nieuwe natuur in laag Baarn. Daar zitten verschillende voordelen aan: (1) natte bosgebieden zijn ecologisch interessanter dan droge bossen (2) ze leggen meer CO2 vast (3) bouwen op het zand is goedkoper (4) er vindt geen verzakking plaats en (5) er hoeft niet te worden opgehoogd. • Het bestaande bosgebied op de Heuvelrug zou omgevormd moeten worden door het aanplanten van andere soorten. Rijk-strooiselsoorten zoals de hazelaar, haagbeuk, esdoorn, iep, linde en

Beeldverslag | Participatie Omgevingsvisie Baarn | pagina 19

Conclusies Inleiding Hierna worden per onderwerp de belangrijkste conclusies beschreven die op basis van de participatie kunnen worden getrokken. Vorstelijk Baarn is een afzonderlijk onderwerp en heeft vooral betrekking op de bestaande en toekomstige identiteit van Baarn. Het heeft daarmee relaties met alle andere onderwerpen en staat daarom centraal in het diagram hiernaast. Vorstelijk Baarn Over het algemeen kan worden gezegd dat inwoners van de gemeente Baarn tevreden zijn. “Het mag blijven zoals het is” en “Baarn is goed zo” zijn veel gehoorde opmerkingen. Mensen geven aan de groene omgeving, de rust en de aanwezige voorzieningen te waarderen. Maar vooral waarderen ze het dorpse karakter van Baarn. Landschap, groen, natuur en landbouw Landschap en natuur: de groene omgeving van Baarn wordt erg gewaardeerd. De rust en de ruimte moeten bewaard blijven. In het buitengebied wordt natuurbeheer gezien als belangrijker dan recreatie. Er is de nodige aandacht voor het aanpassen van de beplanting in het bos om beter in te kunnen spelen op klimaatverandering en ecologische waarden te vergroten. Zorg voor diversiteit en plant soorten aan die zorgen voor een veel hoogwaardigere bodem, waarin water beter vast kan worden gehouden. Landbouw: nadenken over omslag naar meer duurzame vorm(en) van landbouw. Groen: ook het groen binnen de bebouwde kom wordt erg gewaardeerd.

Tegelijkertijd geven mensen aan dat de laatste jaren veel groen is verdwenen. Dat geldt zowel voor de openbare ruimte als voor tuinen. Dat moet veranderen, want door klimaatverandering hebben we juist behoefte aan meer groen en ruimte voor waterberging. Er wordt veel gepleit voor groenere straten en tuinen met minder verharding. Ook geven zij aan dat er in hoog en laag Baarn verschil is in kwaliteit en kwantiteit van het groen. Recreatie Over de recreatiemogelijkheden binnen de gemeente zijn de meningen verdeeld. Er zijn mensen die vinden dat er genoeg recreatievoorzieningen en fiets- en wandelpaden in het bos zijn en er zijn Beeldverslag | Participatie Omgevingsvisie Baarn | pagina 20

veilige leefomgeving

gezondheid en mee kunnen doen

landschap, groen, natuur en landbouw

stel Vor ijk

voorzieningen

B aarn economie

recreatie

energie, klimaat en circulariteit

mobiliteit bevolkingsontwikkeling en wonen

mensen die vinden dat er nog wel wat bij kan. Waar mensen het wel over eens zijn is dat de kern van Baarn meer mee zou moeten profiteren van de recreatie in het buitengebied. Dat kan bijvoorbeeld door de relatie met het centrum of de verblijfsmogelijkheden in Baarn te verbeteren. Voor de recreatieve clusters in het buitengebied wordt gepleit voor maatregelen die moeten leiden tot minder autogebruik en meer fietsen en wandelen. Door de auto wat verder weg te parkeren kan het bos rustiger en aantrekkelijker worden. Alternatieven kunnen worden aangeboden in de vorm van huur- of deelfietsen en een treintje op drukke dagen. Energie, klimaat en circulariteit Op het gebied van duurzame energie zijn mensen van mening dat eerst moet worden gekeken naar mogelijkheden om de vraag naar energie te verkleinen. Dat betekent dat bestaande panden beter moeten worden geïsoleerd en moet worden ingezet op slimme technologische ontwikkelingen. Voor het opwekken van energie moet vooral worden ingezet op het maximaal benutten van bestaande daken. Er is weinig enthousiasme voor windmolens op zonneweides. Dit wordt gezien als een laatste optie. Op het gebied van klimaat vinden mensen dat moet worden ingespeeld op vernatting en verdroging, o.a. door meer ruimte te bieden voor waterberging, daken af te koppelen van het riool en tuinen en straten te vergroenen.

Ook zijn ideeën geopperd voor het realiseren van een gecombineerde milieustraat en een circulair

ambachtscentrum. Dit moet leiden tot meer hergebruik van goederen en meer recycling. Tegelijkertijd is hier ruimte voor praktijkgeschoolde werkgelegenheid en opleiding. Mobiliteit Baarn wordt door velen gezien als een gemeente waar het faciliteren van de auto is doorgeslagen ten koste van de ruimte voor wandelen en fietsen. En dat terwijl vrijwel alles in Baarn prima met de fiets bereikbaar is. Mensen pleiten voor meer aandacht voor fietsen en wandelen. Dat betekent: - Meer fietsstraten (waar de auto te gast is). - Een betere weginrichting, met meer ruimte voor fiets- en wandelroutes van en naar het centrum en tussen de wijken onderling. - Bredere stoepen, waar ook mensen met een rolstoel of rollator gebruik van kunnen maken. - Waar mogelijk minder ruimte voor geparkeerde auto’s, bijvoorbeeld door soms wat verder weg te parkeren, ondergronds te parkeren of de mogelijkheden van deelvervoer te benutten. Uit de vragenlijst blijkt dat één op de drie deelnemers geïnteresseerd is in deelvervoer. - Maatregelen nemen om de overlast van doorgaand verkeer (vooral richting Soest) te beperken. - Het centrum (Laanstraat) moet nog meer een verblijfsgebied worden. Zeker auto’s horen daar niet bij. Fietsers volgens velen ook niet. Bevolkingsontwikkeling en wonen Op het gebied van wonen zit Baarn in een lastige positie. Aan de ene kant willen veel mensen het dorpse karakter behouden.

Tegelijkertijd vinden veel mensen dat er woningen bij moeten worden gebouwd, met name voor (de eigen) starters en ouderen. Bij voorkeur zijn dat woningen die de doorstroming op de markt op gang brengen, waardoor bestaande grotere woningen vrijkomen voor gezinnen. Dit betekent dat in de Omgevingsvisie gezocht moet worden naar mogelijkheden om woningen toe te voegen zonder het eigen karakter te verliezen. Daarvoor worden de volgende suggesties veel gedaan: - Op een aantal plekken in Baarn kan best een of twee lagen hoger worden gebouwd. Het gaat dan bijvoorbeeld om locaties langs bredere wegen. Nieuwbouw heeft bij voorkeur wel een historische uitstraling. - Meer mogelijkheden om grote woningen te splitsen. Ondergronds parkeren moet voldoende ruimte bieden om aan de parkeerbalans te

voldoen. Ook leegstaande kantoren kunnen worden omgevormd. Met name in de omgeving van het station liggen hiervoor kansen, aangezien de parkeernorm daar lager kan zijn. - In de Baarnsche Zoom is ruimte om nog hoger te bouwen. Hier heeft niemand er last van en woningbouw kan zelfs een buffer vormen naar de snelweg toe. Economie Tijdens de participatie zijn weinig opmerkingen gemaakt over economie. Invullers van de vragenlijst vinden dat het makkelijker moet worden gemaakt om een bedrijf vanuit huis te starten. Dat moet dan wel gaan om bedrijvigheid die geen overlast veroorzaakt. Die moet op bedrijventerreinen worden ondergebracht. Voorzieningen Mensen willen graag een compact en aantrekkelijk centrum waar zo veel mogelijk voorzieningen te vinden zijn, ook op het gebied van horeca en cultuur. Supermarkten en zorgvoorzieningen horen wat veel mensen betreft juist in de wijken. Daar staat tegenover dat veel mensen pleiten voor parkeren aan de rand van het centrum. Dit is juist erg goed te combineren met supermarkten aan de rand van het centrum. Gezondheid en mee kunnen doen Meedoen heeft te maken met voldoende kansen op onderwijs, werk en een woning. Met name dat laatste staat in Baarn onder druk. Veel jongeren en mensen met een lager of middeninkomen kunnen niet aan een woning komen.

Veel deelnemers aan de participatie zien dit als een probleem en vinden dat dit leidt tot scheefgroei. Mensen zijn over het algemeen van mening dat de leefomgeving in Baarn voldoende kansen biedt voor gezond gedrag. Grote winst is te halen in het bieden van meer ruimte voor wandelen en fietsen. Dit vraagt om een andere inrichting van veel Baarnse straten. Veilige leefomgeving De belangrijkste aandachtspunten op het gebied van een veilige leefomgeving hebben te maken met overlast door doorgaand verkeer en te hard rijden. Ook de beperkte beschikbare ruimte op stoepen wordt door veel mensen als onveilig gezien. Een paar mensen geven aan zich zorgen te maken over straling, bijvoorbeeld door zendmasten.

Beeldverslag | Participatie Omgevingsvisie Baarn | pagina 21

Beeldverslag | Participatie Omgevingsvisie Baarn | pagina 22

Colofon Het beeldverslag van de tweede participatieronde voor de Omgevingsvisie van Baarn is opgesteld door bureau Nieuwe Gracht uit Utrecht in opdracht van de gemeente Baarn. De meedenksessies met de bewoners en de werkbijeenkomst met de stakeholders zijn georganiseerd en begeleid door: Gemeente Baarn - Charles Katipana - Caroline van der Lee - Albert van ‘t Riet - Patrick Schrijver Citisens - Machteld Beekhuis - Cato Rademaker Bureau Nieuwe Gracht - Veerle Merk - Jan Willem Tap - Anna Wigbers

De afbeeldingen en infographics die in dit beeldverslag zijn opgenomen, zijn vervaardigd door Citisens en Bureau Nieuwe Gracht. De foto op de kaft is gemaakt door Caroline van der Lee. We willen alle deelnemers aan de participatie graag bedanken voor hun actieve inzet en de waardevolle bijdragen aan de Omgevingsvisie! Utrecht, juni 2023

Beeldverslag | Participatie Omgevingsvisie Baarn | pagina 23

BUREAU NIEUWE GRACHT stedenbouw & landschap Beeldverslag | Participatie Omgevingsvisie Baarn | pagina 24