Woonzorgvisie regio Hart van Brabant

RAADSVOORSTEL Commissie M&M: Cluster: Afdeling: Zaaknummer:

18 april 2024 SB - Sociaal Beleid Sociaal Beleid 1074963

Raadsvergadering: Portefeuillehouder :

15 mei 2024 Wethouder van de Laak

Programma: Sociaal Domein

Voorstel tot vaststelling van de Woonzorgvisie regio Hart van Brabant

1. Voorgesteld besluit In te stemmen met de Woonzorgvisie regio Hart van Brabant 2. Eerdere besluitvorming n.v.t. 3. Samenvatting Gemeenten in de regio Hart van Brabant zien zich gesteld voor een aantal grote en urgente opgaven op de beleidsterreinen wonen, zorg en welzijn: De zorgkosten stijgen gestaag, de woningmarkt zit vast, er is een forse groei van vluchtelingen en arbeidsmigranten, er komt een grote vergrijzingsgolf aan, en het aantal mensen met een kwetsbaarheid en/of een chronische aandoening neemt toe. Deze opgaven overstijgen het lokale niveau. Gemeenten in de regio Hart van Brabant hebben daarom samen met woningcorporaties en zorgpartijen een regionale woonzorgvisie opgesteld. De regionale woonzorgvisie biedt kaders en geeft richting aan oplossingsrichtingen voor de geschetste vraagstukken. Het college vraagt de gemeenteraad om deze vast te stellen als basis voor verder uitwerking op zowel regionaal als lokaal niveau.

Voorstel 4. Inleiding De opgaven op de beleidsterreinen wonen, zorg en welzijn zijn groot en urgent. De zorgkosten stijgen gestaag, de woningmarkt zit vast, er is een forse groei van vluchtelingen en arbeidsmigranten, er komt een grote vergrijzingsgolf aan, en het aantal mensen met een kwetsbaarheid en / of een chronische aandoening neemt toe. Ook wordt er een steeds groter beroep gedaan op het sociale netwerk van mensen. Dit zijn opgaven die enerzijds directe actie vereisen maar anderzijds ook een bestendige aanpak voor de lange(re) termijn. In de regio Hart van Brabant hebben de 11 gemeenten geconcludeerd dat de opgaven dusdanig groot worden dat ze het

Zaaknummer: 1074963

lokale, gemeentelijke niveau overstijgen. Daarom hebben gemeenten samen met zorgpartijen en woningcorporaties een regionale woonzorgvisie opgesteld, in aansluiting op de eerder uitgevoerde woonzorganalyse en voorsorterend op de nieuwe wetgeving. 5. Argumenten 1.1 De regionale woonzorgvisie sluit aan op de maatschappelijke vraagstukken op het gebied van wonen, zorg en welzijn In de regionale woonzorgvisie wordt beschreven op welke manier gemeenten, corporaties en zorgpartijen gezamenlijk aan de slag gaan met de maatschappelijke opgaven. Het doel is om voldoende betaalbare woningen en voorzieningen te hebben voor alle ouderen die hierop aangewezen zijn, mensen met een lichamelijke en psychische kwetsbaarheid en overige aandachtsgroepen, met een evenwichtige verdeling over de gemeenten in de regio Hart van Brabant en met de juiste zorg, ondersteuning en begeleiding. In de visie wordt aangegeven waar samenhang met andere ontwikkelingen aan de orde is en hoe afstemming geborgd wordt. Aan de hand van 5 thema’s beschreven worden uitgangspunten, kaders en afspraken gemaakt. De thema’s zijn - Regionale samenwerking - Fair Share - Woonvormen - Toename ouderen met een intensieve zorgbehoefte - Sociale basis (‘zelf-en samenredzaamheid’ en ‘acceptatie en samenleven’) De thema’s worden de komende periode gezamenlijk verder uitgewerkt door gemeenten, zorgpartijen en woningcorporaties.

1.2 De regionale woonzorgvisie heeft een breed draagvlak De opgaven zijn groot en gemeenten kunnen en willen dit niet alleen doen. Er wordt daarom nauw samengewerkt met de woningcorporaties, zorgpartijen, welzijnsorganisaties, cliëntenraden, belangenbehartigers, ervaringsdeskundigen en natuurlijk de inwoners zelf om de schouders onder de maatschappelijke opgaven te zetten. In het proces is er bewust voor gekozen om deze partijen aan de voorkant te betrekken en te laten participeren. Dit gelet op de energie en het commitment dat aanwezig is binnen de regio, de urgentie om met de vragenstukken aan de slag te gaan als ook de benodigde tijd voor de uitwerking, borging van de afspraken en de implementatie. Hiermee is gezorgd voor breed draagvlak, niet alleen voor deze visie maar ook de uitwerking van de opgaven en de borging daarvan. 1.3 De regionale woonzorgvisie is kaderstellend en richtinggevend 1.3.1. De regionale woonzorgvisie bevat uitgangspunten en afspraken over de regionale kaders en richtingen. Dit is in lijn met de kaderstellende verantwoordelijkheid van de gemeenteraad. Na het vaststellen van kaders door de 11 gemeenteraden werken we de opgaven uit in voorstellen, samenwerkingsafspraken, convenanten en / of prestatieafspraken.

Tevens wordt regionaal een jaarlijks uitvoeringsprogramma opgesteld inclusief tijdlijn en verantwoording, zodat de voortgang van de doelstellingen en acties kan worden gemonitord. 1.3.2. Het is van belang dat de voorstellen in de woonzorgvisie niet ‘in beton gegoten zijn’ maar dat er ruimte is voor tussentijdse bijstellingen. Dat houdt in dat continu gekeken wordt hoe de ambitie zich verhoudt tot de actualiteit. Onder andere de volgende ontwikkelingen kunnen hier aanleiding voor zijn. ▪ De landelijke verplichting om te komen tot woonzorgvisies geldt per 1 januari 2026. De wet waarin dit wordt verankerd, de wet versterken regie op de huisvesting, gaat niet eerder dan Zaaknummer: 1074963

▪

1 juli 2024 in. Het wetsvoorstel is op 7 maart 2024 naar de Tweede Kamer verzonden. In dit traject kunnen nog wijzigingen/ aanvullingen op de wet worden gedaan. Het is van belang om in het regionale traject ruimte voor aanpassingen te hebben. Daarnaast komen in het kader van de SRBT Woondeal en o.a. de opgave ‘Fair Share’ en ‘Woonvormen’ nadere uitwerkingen van de behoefte aan woningen/ woonvormen voor aandachtsgroepen. De uitwerkingen zijn naar verwachting in het 2e kwartaal 2024 gereed.

1.4. De regionale kaders worden lokaal vertaald De regionale woon-zorgvisie vertalen we daar waar relevant door naar onze lokale situatie. Dat doen we in samenhang met het lokale Omgevingsprogramma Wonen en beleidsontwikkelingen binnen het sociaal- en zorgdomein en met lokale partners. In het Omgevingsprogramma Wonen integreren we de relevante kaders van de regionale woonzorgvisie en wat dit betekent voor de sturingsinstrumenten. Mocht blijken dat aanvullend hierop een lokale woonzorgvisie wenselijk is en/of wettelijk verplicht wordt, geven we daar in 2025 invulling aan. Dit kan ook een addendum zijn op het Omgevingsprogramma wonen. 1.5. We beginnen niet vanaf nul De afgelopen jaren is er al veel gebeurd in regionaal verband op de brede beleidsterreinen van wonen, zorg en welzijn en er staat nog veel op de rol. Voor de leesbaarheid en de compactheid is gekozen voor een weergave op hoofdlijnen en het komen tot de essentie. Voor meer achtergrondinformatie wordt verwezen naar bijlagen/ voetnoten of kan informatie op verzoek verstrekt worden. Een concreet voorbeeld hiervan is het hoofdstuk met de demografische gegevens, waarbij ervoor gekozen is om deze niet apart uit te werken. Dit gelet op de vele onderzoeken en informatie die al voorhanden is.

6. Risico’s en kanttekeningen 1.1. De woonzorgvisie biedt geen antwoord op alle vraagstukken De woonzorgvisie wordt geen antwoord op alle vraagstukken die spelen op de scheidslijn van wonen, zorg en welzijn. De focus in deze visie ligt op de vijf geformuleerde opgaven (fair share, woonvormen, ouderen met een toenemende zorgbehoefte, sociale basis en regionale samenwerking). Wel wordt de verbinding gelegd met al vastgelegde visies, kaders, afspraken en ontwikkelingen. Waar relevant maken aanpakken integraal onderdeel uit van de visie, zoals de actieplannen aanpak dakloosheid en Iza (integraal zorgakkoord). 1.2. Het traject gaat lopende het besluitvormingsproces door Gedurende het besluitvormingsproces door colleges en gemeenteraden wordt, gelet op de urgentie, geen pas op de plaats gemaakt. De werkgroepen gaan door met de concretisering van de opgaven, maar wel met de mogelijkheid en flexibiliteit om punten die in het bestuurlijke besluitvormingsproces worden aangegeven hierin te verwerken. 1.3. Baarle-Nassau werkt op terrein van volkshuisvesting samen in de Regio West-Brabant De regionale woonzorgvisie heeft betrekking op 11 gemeenten in de regio Hart van Brabant. De gemeente Baarle-Nassau maakt deel uit van deze regio voor het sociaal domein, waartoe ook woongerelateerde opgaven behoren (o.a.

huisvesting statushouders en opgaven in het kader van Beschermd Wonen (‘Weer Thuis’) en aanpak dak en thuisloosheid. Volkshuisvestelijk werkt Baarle-Nassau echter ook samen met de regio West -Brabant. We zijn daarom alert op afstemming van de volkshuisvestelijke ambities en de woonzorgvisie. Helpend Zaaknummer: 1074963

hierbij is het gegeven dat beide regio’s deel uitmaken van dezelfde SRTB- regio en daarmee samenhangende woondeal. Ook de keuzes van West-Brabant voor dezelfde woonzorganalyse en regionaal projectleider als in Hart van Brabant dragen hier positief aan bij.

7. Alternatieven De opgaven op gebied van wonen zorg en welzijn zijn groot, complex en urgent. Ze overstijgen het lokale niveau op inhoud en op het vlak van samenwerking met regionaal opererende partijen. Om die reden is gekozen voor een kader stellende regionale woonzorgvisie die we op onderdelen in samenhang met het lokale Omgevingsprogramma Wonen lokaal uitwerken. Omdat we op gebied van huisvesting aandachtsgroepen en sociaal domein samenwerken in de regio Hart van Brabant is bij deze regio aangesloten. (Zie ook kanttekening 1.3) 8. Lasten, baten en dekking Regionaal In de woonzorgvisie staan de inhoudelijke regionale ambities benoemd voor het brede terrein van wonen, welzijn en zorg. Voor een groot deel moeten deze ambities worden gefinancierd vanuit bestaande gemeentelijke budgetten, middelen die vanuit de andere partijen worden ingezet en additionele doelfinancieringen die vanuit het rijk beschikbaar komen, zoals bijvoorbeeld bij IZA en de aanpak dakloosheid. De volgende afspraken zijn in de woonzorgvisie opgenomen: - Bij iedere uitwerking wordt een aparte financiële paragraaf toegevoegd, inclusief begroting en dekking - Daar waar mogelijk worden additionele mogelijkheden voor het aanvragen van subsidie benut, b.v.

vanuit het rijk, provincie of fondsen Lokaal Lokale uitwerking van de ambities zullen worden gefinancierd vanuit bestaande budgetten binnen het sociaal en ruimtelijk/volkshuisvestelijk domein. Indien aanvullende financiële middelen noodzakelijk blijken, zullen deze via de reguliere P&C cyclus en/of via separate besluitvorming aangevraagd worden. 9. Relatie tot Baarle-Hertog Over de regionale woonzorgvisie is geen overleg gevoerd met Baarle-Hertog. 10. Relatie tot ABG-Organisatie De Woonzorgvisie regio Hart van Brabant is ontwikkeld door 11 gemeenten in de regio Hart van Brabant, waaronder ook de drie ABG gemeenten. De woonzorg visie wordt ook ter besluitvorming voorgelegd aan de colleges en gemeenteraden van Alphen-Chaam en Gilze en Rijen. Met de vaststelling van de regionale visie door de gemeenteraden zijn er in de drie gemeenten eenduidige kaders voor uitwerking op lokaal en/of ABG niveau. 11. Communicatie en vorm van participatie - Op 27 september 2023 zijn gemeenteraadsleden tijdens een regionale radenavond geïnformeerd en geconsulteerd over de regionale woonzorganalyse. - Woningcorporaties, en zorg en welzijnspartijen Bij de ontwikkeling van de woonzorgvisie hebben medewerkers vanuit gemeenten, woningcorporaties en zorgorganisaties deel genomen aan de diverse werkgroepen en daar hun input geleverd.

Op 30 januari 2024 hebben deze organisaties bestuurlijk commitment uitgesproken voor deze visie - In het traject van de regionale woonzorgvisie is er – gelet op de behapbaarheid - voor gekozen om overkoepelende belangen- en cliëntengroepen, ervaringsdeskundigen en de regionale adviesraad te betrekken. Het advies van RoSa (Regionaal Overleg Sociale Adviesraden) is op een aantal onderdelen Zaaknummer: 1074963

verwerkt in de Woonzorgvisie die nu voorligt. Op andere onderdelen worden de aanbevelingen meegenomen in de verdere uitwerking.

12. Vervolg De regionale vervolgplanning ziet er als volgt uit: - Uitwerking van de woonzorgvisie in convenanten, prestatieafspraken e.d. (derde en vierde kwartaal 2024 - Opstellen regionaal uitvoeringsprogramma 2025: 4e kwartaal 2024 Na vaststelling van de Woonzorgvisie regio Hart van Brabant door de gemeenteraden wordt een publieksvriendelijke versie van de woonzorgvisie gecommuniceerd. Lokaal vertalen we de regionale woon-zorgvisie in samenhang met het lokale Omgevingsprogramma Wonen en met beleidsontwikkelingen binnen het sociaal domein. De planning is dat het concept Omgevingsprogramma wonen in mei 2024 door het college wordt vastgesteld en daarna naar de raad gaat voor wensen en bedenkingen. Op basis van onze lokale situatie en ambities bepalen we integraal onze lokale prioritieten en aanpak. Hier zal ook participatie met onze inwoners lokale partners deel van uitmaken. Voldoende financiële middelen en ambtelijke capaciteit zijn hierbij randvoorwaardelijk.

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN BAARLE-NASSAU P.W.M. Geurts M.H.M.R. de Hoon- Veelenturf Secretaris burgemeester

Bijlage(n): Bijlage1: Woonzorg visie regio Hart van Brabant Bijlage 2: Reactie op Advies Rosa Bijlage 3a: Aanbiedingsbrief Rosa Bijlage 3b: Rosa advies Bijlage 3c: Toetsingskader

Zaaknummer: 1074963

DE RAAD VAN DE GEMEENTE BAARLE-NASSAU;

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 1074963;

besluit: In te stemmen met de Woonzorgvisie regio Hart van Brabant

Aldus besloten in de openbare vergadering van 15 mei 2024

DE GEMEENTERAAD VAN BAARLE-NASSAU

J.J.M. Nuijen Griffier

M.H.M.R. de Hoon- Veelenturf Voorzitter

Zaaknummer: 1074963