VPB - Alg. beschouwingen

Spreektest 1e Turap & PPN Geachte voorzitter, college, raadsleden en toehoorders. Baarle-Nassau heeft de wind tegen. Dat werd echt duidelijk toen bekend werd dat er vanaf 2023 geen enclave-uitkering meer komt van het Rijk. Een verschil van ruim een half miljoen euro. De begroting 2023 was nog net positief, maar die prognose is intussen omgeslagen naar fors negatief, met name door hoge indexaties en prijsstijgingen. Daardoor ontkomen we helaas niet aan drastische maatregelen om te voldoen aan de eis van de provincie een structureel sluitende begroting te presenteren. Uit deze Turap en perspectiefnota blijkt wederom dat gemeenten er steeds meer taken bij krijgen, maar niet de bijbehorende financiën. Onlangs diende de VNG namens de Nederlandse gemeenten een resolutie in, die het rijk oproept om te zorgen voor een duurzaam toekomstperspectief. We willen deze resolutie van harte onderstrepen! Maar klagen lost niets op, we moeten vooruit. We bepalen zelf wat voor gemeente we willen zijn, en daarbij horen soms ook pijnlijke keuzes. Wat doe je wel, wat doe je niet, minder of later? Ga je fors bezuinigen en voorzieningen sluiten? De ambities van de VPB, overgenomen in het collegewerkprogramma, blijven voor ons daarbij leidend. Forse lastenverhogingen voor onze inwoners, bedrijven en toeristen zijn helaas onvermijdelijk. Gemiddeld zo’n 14%.

We gaan qua woonlasten van één van de goedkoopste gemeenten naar de middenmoot. Dat is pijnlijk maar uit te leggen, gelet op de korting op onze financiering en met ons hoge voorzieningenniveau. En daarbij onze ambitie om een fijne gemeente te blijven om te wonen, leven, zorgen, werken en recreëren. Als VPB vragen we daarbij wel aandacht voor maatwerk en hulp waar dat nodig is, voor mensen waarvoor die € 10,= belastingverhoging per maand zwaar valt. Graag een reactie van de wethouder. ABG De ABG is onze organisatie, om onze inwoners en ondernemers te bedienen, en onze ambities te verwezenlijken. Daarvoor hebben we een solide, moderne en slagvaardige organisatie nodig, die ook investeert in personeel, in digitale systemen & beveiliging en ook in de huisvesting van deze mensen. Daarom roept de VPB op om met een positieve instelling naar de ABG te kijken. Op geen andere gemeenschappelijke regeling wordt zo gevit als op de ABG, terwijl juist deze het dichtst bij ons staat. Want de ABG, dat zijn wij. CCB De aanbesteding van het nieuwe CCB kwam abrupt tot een einde toen bleek dat de kosten bijna zouden verdubbelen. Dat kunnen we ons niet veroorloven. Aanpassen van het bestaande pand is ook niet realistisch binnen het huidige budget. We moeten daarom buiten de huidige kaders durven denken, anders blijft het bij alleen mooie plannen op papier.

Bijvoorbeeld, waarom niet dit mooie gemeentehuis herbestemmen als nieuw CCB? Misschien moet er dan op een andere locatie ook nog wat gebeuren, maar een groot deel zou hier prima passen. Toegegeven, het ligt niet deels in België, maar het zal zeker bijdragen aan een aantrekkelijker en levendiger centrum. Tijdens de Enclaveraad hebben we beide colleges opgeroepen om het CCB dossier met spoed en voortvarendheid op te pakken en die oproep wil ik hier graag herhalen.

Vuurwerk We zijn blij te vernemen dat Baarle-Hertog maatregelen heeft aangekondigd waardoor alleen nog verkoop vooraf en afhalen mogelijk zullen zijn. Ook hopen we dat de controles vanuit Nederland intensiever zullen zijn, om zo een lik-op-stuk beleid te voeren bij het illegaal importeren van vuurwerk tot 3 dagen voor nieuwjaar. De VPB verwacht dat deze maatregelen zeker effect gaan hebben, maar we blijven het dossier en de overlast volgen en zullen aandringen op extra ingrepen als de overlast blijft. Ruimtelijke ontwikkeling, buitengebied & stikstof Bij de vaststelling van de jaarstukken 2022 en bestemming van het rekeningresultaat, twee weken geleden, heeft deze raad € 50.000,= toegevoegd aan een bestemmingsreserve voor onderzoek naar het toekomstig beeld van de agrarische sector. Hopelijk vinden er daarnaast ook gesprekken plaats met de boeren die mee willen in de transformatie, voor een gezonde toekomst, waarbij naast agrarische bedrijvigheid ook meer ruimte komt voor natuur en water in het buitengebied. We zijn recentelijk goed bijgepraat over de omgevingsvisie en omgevingsplannen. Dit zijn complexe processen en grote dossiers. Vooral de omgevingsplannen buitengebied zijn echt antiek en hard toe aan vernieuwing. Goed te zien dat de participatie omtrent de omgevingsvisie is gestart.

Wanneer worden de resultaten op de “omgevingsplannen buitengebied” verwacht? Wonen Ook op het gebied van wonen wacht ons een fors karwei. Baarle-Nassau moet na de huidige projecten vaart gaan maken met Loveren fase 2, zodat doorstroming mogelijk blijft. We zijn blij met het richtinggevende kader van 70% betaalbare woningen en 30% sociaal. Meer kansen voor starters en senioren. En daarnaast de verantwoordelijkheid voor speciale doelgroepen. Wanneer mogen we hier meer van verwachten? Volgens de Turap loopt onze nieuwe “woonvisie plus” volgens plan. Gelukkig, maar wanneer kan de gemeenteraad hierover meer informatie verwachten en input leveren? De VPB vindt het belangrijk om meer lange-termijn te kijken. Er is een gebiedsvisie nodig voor de transformatiegebieden tussen de randwegen, voor de komende 10-20 jaar. Maar ook in Ulicoten moet bekeken worden waar toekomstige ontwikkelruimte is. De oplossing voor wonen zit niet alleen in het bijbouwen van traditionele woningen, maar ook ruimte geven aan creatieve oplossingen en nieuwe woonvormen. Ook kan gekeken worden naar intensiever gebruik van bestaande woningen. We hopen dat er snel resultaat geboekt kan worden met het extra budget uit de jaarrekening. Nieuwe uitdagingen In januari dit jaar bleek wederom dat Baarle-Nassau zijn verantwoordelijkheid voor het opvangen van kwetsbaren niet schuwt.

Van de stroom Oekraïense vluchtelingen heeft ook Baarle-Nassau zijn deel opgevangen en hulp geboden. Dat was eerder al op kleine schaal gedaan en ook voor AMA’s was al eerder een tijdelijke voorziening. Hier zijn we erg blij mee.

Uitvoering op stoom In de Turap staan gelukkig heel veel groene vlaggetjes. We zijn blij dat veel trajecten die we belangrijk vinden nu echt gestart zijn. Om er een paar te noemen: De inclusie-agenda, de nieuwe duurzaamheidsvisie, de pilot rondom de warmtetransitievisie, aanpak klimaatadaptatie, voortgang op het masterplan centrum, het schone lucht akkoord, meer inzet op cultuur-historische waarden, jongerenparticipatie, burgerparticipatie, aandacht voor armoede met een budget café en een fonds voor schrijnende gevallen en aanpak energiearmoede. Goed te zien dat er veel zaken op zijn plaats aan het vallen zijn en dat wordt doorgepakt in de uitvoering. Burgerparticipatie We vinden het erg belangrijk dat onze inwoners hierbij worden betrokken. Dat moet gebeuren op verschillende manieren en via allerlei kanalen. Belangrijk daarbij is, naast communicatie, het verwachtingsmanagement: wat mogen onze inwoners van ons verwachten, en vooral ook: wat niet. Van de VPB kunnen onze inwoners in elk geval verwachten dat we ons blijven inspannen voor zo veel mogelijk burgerparticipatie en heldere communicatie. Tot slot Afsluitend wil ik graag nog even terugkomen op die tegenwind. Tegenwind is zwaar. Het betekent hard werken, voor soms maar een kleine vooruitgang. Maar het is ook je kracht laten zien. Elkaar een duwtje in de rug geven, en uit de wind houden als dat nodig is.

Laten we deze tegenwind samen trotseren. Toch op koers blijven en vooruit gaan, en er met elkaar sterker uitkomen!