Voorstel tot vaststelling Toetsingscriteria voorkeursadvies aanwijzing lokale omroep

RAADSVOORSTEL Commissie M&M: Cluster: Afdeling: Zaaknummer:

13 september 2023 Algemene Juridische Zaken Intern advies & ondersteuning 1036774

Raadsvergadering: Portefeuillehouder:

27 september 2023 Wethouder van de Laak

Programma:

Bestuur en ondersteuning

Voorstel tot vaststelling Toetsingscriteria voorkeursadvies aanwijzing lokale omroep

1. Voorgesteld besluit De ‘Toetsingscriteria voorkeursadvies aanwijzing lokale omroep’ vaststellen. 2. Eerdere besluitvorming Er heeft niet eerder besluitvorming plaatsgevonden over het vaststellen van toetsingscriteria voor het aanwijzingsadvies inzake de lokale omroep. 3. Samenvatting Per 1 april 2023 is de vijfjarige aanwijstermijn van Stichting Lokale Omroep Baarle (SLOB) als lokale omroep voor de gemeente Baarle-Nassau van rechtswege vervallen. Door SLOB is op 8 mei 2023 een aanvraag ingediend om voor een nieuwe periode van vijf jaar aangewezen te worden. Per 1 februari 2023 heeft het Commissariaat voor de Media (CvdM) beleid vastgesteld waarbij de gemeenteraad wordt gevraagd om bij meerdere aanwijzingsaanvragen een voorkeursadvies uit te brengen. Het CvdM acht het daarom van belang dat de gemeenteraad toetsingscriteria vaststelt, op basis waarvan de gemeenteraad een voorkeursadvies uitbrengt in geval van twee of meer aanvragen. Daarom wordt de gemeenteraad voorgesteld die toetsingscriteria vast te stellen.

Voorstel 4. Inleiding De aanwijstermijn van Stichting Lokale Omroep Baarle (SLOB) als lokale omroep voor de gemeente is van rechtswege vervallen. SLOB heeft op 8 mei 2023 echter wel weer een aanvraag ingediend om voor een nieuwe periode van vijf jaar aangewezen te worden. Het Commissariaat voor de Media (CvdM) heeft recentelijk (1 februari 2023) beleid vastgesteld waarbij een nieuw fenomeen is geïntroduceerd. Het CvdM vraagt de gemeenteraad namelijk om bij meerdere aanwijzingsaanvragen voortaan een voorkeursadvies uit te brengen. Daarbij acht het CvdM het van belang dat de gemeenteraad toetsingscriteria vaststelt, op basis waarvan hij dat voorkeursadvies uitbrengt indien er twee of meer aanvragen zijn. 5. Argumenten 1.1 Vastgestelde toetsingscriteria zorgen voor een objectief en transparant advies Het voorafgaand aan het uitbrengen van een (voorkeurs)advies over de aanwijzing van de lokale omroep vastleggen van het toetsingskader waarop het advies is gebaseerd zorgt ervoor dat dit advies zo objectief en transparant mogelijk tot stand is gebracht en maakt dat de betrokken partijen zo eerlijk mogelijk worden behandeld.

Zaaknummer: 1036774

1.2 De gemeenteraad neemt hiermee goed haar wettelijke adviestaak De gemeenteraad heeft op basis van de Mediawet een wettelijke adviestaak in de aanwijzingsprocedure. Door het proces om te komen tot het advies zorgvuldig in te richten geeft de gemeenteraad een juiste invulling aan zijn adviestaak. 1.3 Met het vaststellen van voorkeurscriteria kan de gemeenteraad duidelijk vastleggen wat hij belangrijk vindt als het gaat om de lokale omroep De gemeenteraad legt met behulp van de toetsingscriteria vast wat hij belangrijk vindt als het gaat om de lokale omroep. Zo legt hij daarin bijvoorbeeld vast in welke mate de lokale omroep moet aansluiten op de lokale gemeenschap, dát en hoe de lokale gemeenschap bij de programmering betrokken wordt, welke thema's (vooral) aandacht dienen te krijgen en op hoe de (redactionele) objectiviteit en onafhankelijkheid is geborgd. 1.4 Met het vaststellen van toetsingscriteria kan goed worden voorgesorteerd op (voorgenomen) toekomstige ontwikkelingen Landelijk is er een (voorgenomen) ontwikkeling gaande met als doel de lokale publieke media-laag te versterken. Het is daarbij de bedoeling om de Mediawet 2008 per 1 januari 2025 te wijzigen. De contouren van de voorgenomen wetswijziging zijn terug te vinden in de Visiebrief lokale omroepen, die de Staatssecretaris op 30 mei 2023 aan de Tweede Kamer heeft verzonden.

Deze visiebrief is als bijlage aan dit voorstel toegevoegd. Er ligt momenteel nog geen concreet wetsvoorstel en het wetgevingstraject moet nog worden doorlopen, dus de inhoud van de wetswijziging staat nog niet vast. Ook is nog geen overgangsrecht bepaald, zodat niet duidelijk is hoe omgegaan dient te worden met de geldende aanwijzingen van lokale omroepen na een eventuele wetswijziging. Die voorgenomen ontwikkeling kan vanwege de recente val van het kabinet overigens nog alle kanten opgaan. Wij blijven de ontwikkelingen op de voet volgen en gaan hierover ook het gesprek aan met de lokale omroep. Vooralsnog blijven de bepalingen van de huidige Mediawet 2008 en de overige mediawettelijke regelgeving nog gelden en het CvdM blijft deze voor nu dan ook gewoon toepassen. In grote lijnen komen de ontwikkelingen erop neer dat men het grote aantal van circa 240 lokale omroepen wil terugbrengen tot circa 80 streekomroepen. Let wel, momenteel is het zijn van een streekomroep dus (nog) geen toegangsvereiste. Het CvdM weegt dit daarom nu nog niet mee in het besluit om een aanvrager al dan niet aan te wijzen als lokale publieke media-instelling. Wel kunnen gemeenten voorsorteren op de voorgenomen streekomroepvorming door het belang dat zij daaraan hechten te ‘vertalen’ in hun toetsingscriteria.

De toetsingscriteria zijn in dat geval ondersteunend aan de beantwoording van de vraag welke partij naar verwachting het beste de functie van lokale publieke media-instelling kan vervullen in onze gemeente. In de voorgestelde toetsingscriteria komt terug dat gemeente Baarle-Nassau lokale betrokkenheid, inmenging en inbreng van groot belang acht en dat dit dan ook veel gewicht in de schaal legt bij de advisering. 6. Risico’s en kanttekeningen 1.1 Het niet vaststellen van toetsingscriteria kan leiden tot subjectiviteit en ondoorzichtigheid Als er geen voor eenieder kenbare toetsingscriteria zijn vastgesteld kan dit ertoe leiden dat er bij het uitbrengen van een advies (onbedoeld) subjectieve factoren worden meegenomen. Denk bijvoorbeeld aan een gunfactor voor een reeds bekende partij, waarbij extra meespeelt dat binnen een kleine gemeente eerder sprake is van 'ons kent ons'. Daarnaast is de kans dat andere belangen worden meegewogen dan die welke nodig zijn bij de beoordeling van een aanvraag en het uitbrengen van een advies, als er geen objectieve en transparante criteria zijn vastgelegd.

Zaaknummer: 1036774

1.2 Het niet vaststellen van toetsingscriteria kan van invloed zijn op de beoordeling van het aanwijzingsadvies door het CvdM De gemeenteraad brengt een aanwijzingsadvies uit aan het CvdM. Het CvdM hoeft dat advies niet te volgen. Als onvoldoende duidelijk is of het advies objectief en transparant tot stand gekomen is, kan dit voor het CvdM eerder aanleiding geven om het advies van de gemeenteraad naast zich neer te leggen. 1.3 Er is niet eerder meer dan 1 aanwijzingsaanvraag ontvangen De toetsingscriteria zijn bedoeld om bij meer dan 1 aanwijzingsaanvraag op objectieve en transparante wijze een voorkeursadvies uit te brengen. Er is niet eerder meer dan 1 aanvraag voor een aanwijzing als lokale omroep voor de gemeente Baarle-Nassau ontvangen. De kans dat de toetsingscriteria nu dan ook gebruikt moeten worden lijkt daarmee gering. Ook bij slechts 1 aanvraag kunnen de toetsingscriteria echter een goede indicatie geven of die aanvraag goed aansluit bij hetgeen de gemeente belangrijk vindt bij een lokale omroep. Verder wordt opgemerkt dat de kans op meer dan 1 aanvraag gezien de voorgenomen ontwikkeling van streekomroepen in de toekomst alleen maar zal toenemen. 7. Alternatieven Er is geen wettelijke verplichting om toetsingscriteria vast te stellen. Er kan dan ook voor gekozen worden om geen criteria vast te stellen. 8.

Lasten, baten en dekking Investering: Er gaat geen investering gemoeid met dit voorstel. Eenmalige kosten: Er zijn geen eenmalige kosten gemoeid met dit voorstel. Structurele kosten: Er gaan geen structurele kosten gemoeid met dit voorstel. Dekking: Omdat dit voorstel geen financiële gevolgen heeft is dekking niet aan de orde. 9. Relatie tot Baarle-Hertog De aanwijzingsprocedure vloeit voort uit Nederlandse wetgeving, te weten de Mediawet 2008. Er is dan ook geen relatie met Baarle-Hertog. Uiteraard is bij het bepalen van de toetsingscriteria aandacht besteed aan het voldoende borgen van lokale nieuwsaandacht voor de bijzondere enclavesituatie. 10. Relatie tot ABG-Organisatie De toetsingscriteria zien op het proces om te komen tot het voorkeursadvies als het gaat om het aanwijzen van de lokale omroep voor specifiek de gemeente Baarle-Nassau. Er is dan ook geen relatie tot de ABG-organisatie, met dien verstande dat ook in de andere ABG-gemeenten zal worden voorgesteld over te gaan tot vaststelling van toetsingscriteria voor aanwijzing van de lokale omroep voor hun gemeente. 11. Communicatie en vorm van participatie Nadat de toetsingscriteria zijn vastgesteld worden deze toegezonden aan het Commissariaat voor de Media. Na vaststelling worden de toetsingscriteria gepubliceerd op de gemeentelijke website. Zaaknummer: 1036774

12. Vervolg Planning: De toetsingscriteria worden aan het CvdM toegezonden. Het CvdM heeft toegezegd voor wat betreft de termijnen voor de lopende aanwijzingsaanvraag van SLOB rekening te zullen houden met de beslisdatum van de toetsingscriteria, zodat deze in het verdere aanwijzingsproces meegenomen kunnen worden. De gemeenteraad zal te zijner tijd, ongeacht of sprake is van een of meerdere aanwijzingsaanvragen, met een separaat voorstel om een aanwijzingsadvies voor de lokale omroep worden gevraagd.

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN BAARLE-NASSAU P.W.M. Geurts M.H.M.R. de Hoon- Veelenturf Secretaris burgemeester

Bijlage(n): Bijlage 1: Aanwijzingsprocedure lokale omroep; Bijlage 2: Visiebrief lokale omroepen.

Zaaknummer: 1036774

DE RAAD VAN DE GEMEENTE BAARLE-NASSAU; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 1036774; gelet op: - de Mediawet 2008; - de Beleidsregel van het Commissariaat voor de Media, betreffende de aanwijzingsprocedure lokale publieke media-instellingen 2023; - meer in het bijzonder artikel 17 van die beleidsregel; BESLUIT: vast te stellen de ‘Toetsingscriteria voorkeursadvies aanwijzing lokale omroep’, waarbij de volgende criteria voor het uitbrengen van een voorkeursadvies hebben te gelden als sprake is van meerdere aanvragen voor een aanwijzing als lokale publieke media-instelling voor de gemeente Baarle-Nassau: Criterium Representativiteit en functioneren programmabeleid bepalend orgaan (pbo)

Aansluiting op diversiteit en informatiebehoefte inwoners

Aanbod mediakanalen

Omschrijving van het criterium Wegingsfactor Uit hoeveel leden bestaat en pbo? Hoeveel stromingen worden door het pbo vertegenwoordigd? Is het functioneren van het 1 pbo goed geborgd (bijvoorbeeld: kent het pbo een duidelijke taakomschrijving, hoe vaak komt het pbo bij elkaar)? In hoeverre richt het media-aanbod zich op de geografische leefomgeving van de inwoners van Baarle-Nassau? In hoeverre richt het mediaaanbod zich mede op de enclavesituatie van de beide Baarles? Is er een onderbouwd plan om aan de informatiebehoefte van verschillende doelgroepen (inwoners) van Baarle-Nassau te voldoen? Is of wordt er een markt-, luister-, kijk2 en/of klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd? In hoeverre is er in de beleidsplanning/programmering aandacht voor actueel lokaal nieuws en lokale activiteiten (bijvoorbeeld continue uitzending, liveprogrammering, aantal nieuwsbulletins) en voor cultuur en educatie? Via welk mediakanaal of welke mediakanalen zal het media-aanbod worden verspreid (bijvoorbeeld radio, televisie, internet, sociale 1 media)? In hoeverre wordt ingespeeld op trends en ontwikkelingen in het mediagebruik (inclusief digitalisering)? Zaaknummer: 1036774

Samenwerkingen met lokale partners en organisaties

Interactie en participatie inwoners

Professioneel geborgde organisatie

Financiële situatie

Geeft de aanvrager (aantoonbaar) inzicht in de samenwerkingen die hij aangaat met (lokale) partners, zoals, onderwijs, bibliotheken, culturele organisaties, sportinstellingen en/of andere media-instellingen? In hoeverre geeft de aanvrager vorm aan interactie met inwoners van Baarle-Nassau? In hoeverre kunnen burgers (inwoners) participeren in het verzorgen van het mediaaanbod? Heeft de aanvrager een solide vrijwilligersbestand? Is de aanvrager goed bereikbaar/vindbaar voor inwoners van BaarleNassau voor eventuele vragen/opmerkingen/suggesties? Heeft de aanvrager een transparante organisatiecultuur, met duidelijk belegde taken en verantwoordelijkheden (denk aan bestuur, pbo, redactie)? Is de redactionele onafhankelijkheid geborgd (bijvoorbeeld in statuten, samenwerkingsovereenkomsten)? Is het aannemelijk dat de aanvrager de komende vijf jaar financieel stabiel is? Heeft de aanvrager een onderbouwde en realistische begroting opgesteld?

1,5

1,5

1

1

Aldus besloten in de openbare vergadering van 27 september 2023

DE GEMEENTERAAD VAN BAARLE-NASSAU

H.C. Veraart Griffier

M.H.M.R. de Hoon- Veelenturf Voorzitter

Zaaknummer: 1036774