Voorstel tot kennisnemen van de kaderbrief 2024 van de GGD West Brabant

RAADSVOORSTEL Commissie M&M Cluster: Afdeling

8 maart 2023 Sociaal Beleid Sociaal Beleid

Raadsvergadering: Portefeuillehouder: Programma:

22 maart 2023 Wethouder van de Laak 7 volksgezondheid en milieu

Voorstel tot kennisnemen van de kaderbrief 2024 van de GGD West Brabant

1. Voorgesteld besluit 1. Kennis te nemen van de kadernota 2024 van de GGD West Brabant 2. Geen inhoudelijke reactie te geven naar aanleiding van de kadernota 2024 2. Eerdere besluitvorming n.v.t. 3. Samenvatting De gemeente Baarle-Nassau neemt deel in een aantal Gemeenschappelijke Regelingen. Conform de nota “verbonden partijen” leveren de gemeenschappelijke regelingen ieder jaar een kaderbrief aan voor 1 februari. Het Algemeen Bestuur van de GGD heeft in haar vergadering van 8 februari 2024 de kadernota vastgesteld en stuurt deze nu naar uw raad om u te informeren. U kunt de kadernota zien als opmaat voor de begroting 2024. De begroting 2024 zal in juli in het AB worden vastgesteld. De begroting wordt standaard aan uw raad aangeboden voor een zienswijze. Conform de wet gemeenschappelijke regeling (Wgr) en de gemeenschappelijke regeling zelf is het indienen van een formele zienswijze op de kadernota geen mogelijkheid. Natuurlijk kan uw raad indien gewenst wel opmerkingen plaatsen die aan de GGD kunnen worden toegezonden. Voor de formaliteit concluderen we dat de GGD de kadernota te laat heeft ingediend. Eerder indienen was gelet op de planning van de AB vergaderingen niet mogelijk.

Voorstel 4. Inleiding De kadernota is de opmaat naar het opmaken van de begroting voor het komende jaar. De inhoudelijke en financiële kaders voor de begroting worden hierin op hoofdlijnen beschreven. Met de vaststelling van de kadernota in het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling geeft het bestuur de richting aan. Het dagelijks bestuur en de GGD-organisatie bereiden met dit in gedachten de begroting voor het komende jaar voor. In dit voorstel wordt u op hoofdlijnen geïnformeerd over inhoud en financiën. 5. Argumenten Inhoud. 1.1. Gedegen beleid is gebaseerd op een (meerjarenvisie) De GGD heeft in 2022 gewerkt aan het opstellen van haar meerjarenvisie op gezondheid. De gemeenteraden werden uitgenodigd om middels (digitale) bijeenkomsten hierover mee te denken en aan te geven waar de prioriteiten dienen te liggen. Ook leden van uw raad hebben hier, middels

Zaaknummer: 1006565

deelname aan de visiecafés, gehoor aan gegeven. Ook ketenpartners en inwoners werden betrokken in het proces van totstandkoming van de toekomstvisie. Het AB is in de procedure van vaststelling van haar toekomstvisie 2023-2033: “Wij maken gezond gewoon”. Ondanks dat vaststelling nog niet heeft plaatsgevonden is de kadernota natuurlijk al wel in lijn met de visie opgesteld. De visie van de GGD gaat uit van gezondheid vanzelfsprekend maken. Dat is het doel. De visie stoelt op o.a. de onderstaande pijlers. 1. Voorkomen als het kan, beschermen als het moet. Preventie is de sleutel tot een gezonde toekomst. Daarom zetten we daar vol op in. Maar natuurlijk vergeten we niet waar we goed in zijn: we blijven als organisatie klaar staan om mensen te helpen als dat nodig is. 2. Iedereen verschillend, allemaal gelijk. We zijn allemaal anders, maar willen uiteindelijk allemaal hetzelfde: gezond opgroeien en gezond ouder worden. Dat moet écht voor iedereen mogelijk zijn. Wij maken ons sterk voor iedereen in kwetsbare situaties. 3. Zelf maar niet alleen. Niets zo persoonlijk als je eigen gezondheid. Wie gezond zijn al gewoon vindt, kan het zelf. En wie onze kennis wil gebruiken, weet ons te vinden. Niemand hoeft het tenslotte alleen te doen. 4. Overal om ons heen, binnen en buiten. Gezond leven start met een omgeving die daarop is ingericht.

Daarom zetten we gezondheid en veiligheid altijd voorop: zowel binnen als buiten, offline en online. De GGD ziet zichzelf als het geweten van de gezonde samenleving met een eigen geluid. Zij formuleert dat als onderstaand. EERLIJK GELUID. De GGD vertelt het eerlijke verhaal, ook als dat niet het leukste verhaal is. Dat ondersteunt ze met betrouwbare feiten en gedegen onderzoek. De GGD weet als geen ander hoe ze deze schat aan informatie moet duiden en welke verbanden ze kan leggen om keuzes te kunnen onderbouwen. GEDURFD GELUID. Het geluid van de GGD moet gehoord worden. Alleen dan kunnen we het effect bereiken dat we willen. De GGD blijft gezondheid agenderen en werkt samen om het geluid nog luider te laten klinken. VERNIEUWEND GELUID. De vernieuwt en experimenteert, om mensen te bereiken en te helpen bij het maken van gezonde keuzes. De GGD weet wat goed gaat en kijkt van daaruit verder. De GGD schuwt de nieuwste mogelijkheden en technologieën niet en durft af te wijken van wat vertrouwd is. 1.2. Een visie is leuk en noodzakelijk maar daarmee alleen ben je er niet… Parallel aan het visietraject wordt ook gewerkt aan het meerjarenbeleidsplan van de GGD. In dit plan met de looptijd 2023-2026 moet de visie zijn concrete vertaling krijgen naar doelen en resultaten. De visie en het beleidsplan vormen op hun beurt weer een onderlegger voor de begroting 2024.

In de kadernota wordt in hoofdstuk 4 “ambities 2024”verder uitgewerkt hier concreet gewerkt wordt aan de pijlers uit de visie. Kortheidshalve wordt de geïnteresseerde lezer hier naar verwezen. 1.3. Niets staat op zichzelf. Alles in het juiste verband. De wettelijke taken van de GGD en de strategische ambities worden steeds beïnvloed door de ontwikkelingen van binnen en buiten de GGD. De belangrijkste ontwikkelingen die wij nu zien voor 2024 zijn beschrijven we onderstaand kort. In hoofdstuk 3 van de kadernota kunt u deze en nog andere ontwikkelingen uitgebreid nalezen. a. Gezond en Actief Leven Akkoord & Integraal Zorgakkoord Zaaknummer: 1006565

In 2022, begin 2023 zijn landelijk het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA) getekend. Deze akkoorden zijn een uitwerking van een verzameling rapporten over de houdbaarheid van de zorg en staan in het teken van de omslag van curatief naar preventief. De onderliggende aanname is dat door het inzetten op preventie, dan wel eerdere toeleiding naar passende zorg, er zwaardere zorg kan worden voorkomen. Het ministerie van VWS ziet hierin een grote rol voor de gemeenten die lokaal, maar zeker ook regionaal vorm kunnen geven aan een sterke preventie-infrastructuur. Om zo samen met zorgverzekeraars en zorg- en welzijnsorganisaties een volgende stap te zetten naar minder vrijblijvendheid bij het behalen van de gezondheidsdoelen. Hierin ziet de GGD ook een belangrijke rol voor zichzelf. b. Brede SPUK-regeling. Gemeenten kunnen voor diverse interventies middelen krijgen van de landelijke overheid. Deze individuele subsidieregelingen worden vanaf 2023 gebundeld in een zogeheten brede SPUK regeling. Middelen die we nu verkrijgen in het kader van de (buurt)sportcoaches, sportakkoorden en fitakkoorden gaan gebundeld worden tot één nieuwe regeling waaraan ook nog nieuwe subsidiestromen (bijv. valpreventie) worden toegevoegd. Wij willen deze ontwikkeling aangrijpen om meer nog dan voorheen verbinding te leggen tussen met medisch en sociaal domein.

Uiteraard zien wij hierin ook een rol voor de GGD. We willen echter meer zelf de regie gaan nemen en hier op gaan inzetten. c. Duurzame publieke gezondheid. Duurzaamheid wordt een belangrijk onderdeel in de keuzes die de GGD maakt. d. Versterking Infectieziektebestrijding / Pandemische Paraatheid Met de aanpassing van de Wet Publieke Gezondheid wil het ministerie van VWS de Pandemische Paraatheid verhogen en de bestrijding van infectieziekten versterken. De GGD krijgt hiervoor gedurende twee jaar (2023 en 2024), extra middelen ter beschikking. e. Regionaal vaccinatie-expertisecentrum In 2023 onderzoekt de GGD of het mogelijk is om te komen tot een regionaal vaccinatiecentrum waar wellicht ook de Coronavaccinaties onder gebracht kunnen gaan worden. f. Aanpassing gemeenschappelijke regeling aan nieuwe Wgr De wet gemeenschappelijke regelingen is per 1 juli 2022 aangepast en bevat meer mogelijkheden voor het betrekken van gemeenteraden en inwoners bij de GGD. Een wijziging van de gemeenschappelijke regeling van de GGD is in voorbereiding. T.z.t. wordt u hier verder over geïnformeerd. g. uitbreiding Rijksvaccinatieprogramma Het programma wordt uitgebreid met vaccinatie tegen het Rotavirus voor pasgeborenen. De kosten hiervoor worden voor de gemeente gecompenseerd. h. Gevolgen macro-economische ontwikkelingen De gevolgen van de nieuwe CAO zijn op dit moment nog niet duidelijk.

In de kadernota is hier dan ook nog niet op geanticipeerd. We gaan er voor nu vanuit dat bij de vaststelling van de begroting 2024 dit wel bekend is. Voor de extra lasten 2023 zullen wij t.z.t. een begrotingswijziging voorleggen. Daarnaast speelt ook voor de GGD natuurlijk nog de hoge stijging als gevolg van de inflatie. Deze extra lasten zullen niet volledig door de indexering gedekt kunnen worden. De GGD heeft reeds aangegeven dat zij voornemens is een eventueel positief exploitatieresultaat over 2022 hiervoor te bestemmen. 6. Risico’s en kanttekeningen Zaaknummer: 1006565

1.1 Gevolgen van de CAO en inflatie zijn onvoorspelbaar en dus een zeker risico. Het moge duidelijk zijn dat een aanzienlijk deel van de laste van de GGD direct betrekking heeft op personeel. Op dit moment wordt nog onderhandeld over de nieuw af te sluiten CAO. Extra personeelslasten kunnen uiteindelijk een hogere gemeentelijke bijdrage tot het gevolg hebben. Ook de extreem hoge inflatie kan uiteindelijk een gevolg hebben voor de gemeentelijke bijdrage en vormt in die zin een zeker risico. Bij de begroting 2024 hoopt de GGD hier mee duidelijkheid over te kunnen geven. Voor nu wordt voorgesteld kennis te nemen van deze risico’s. 7. Alternatieven Er zijn geen alternatieven voorhanden voor de uitvoering van deze taak. 8. Lasten, baten en dekking Structurele kosten: De GGD gaat voor de financiële kaders 2024 uit van hetzelfde niveau als 2023, waarbij wel de nu bekende loon- en prijscompensatie wordt opgenomen. De financiële ontwikkelingen zoals beschreven in paragraaf 3 (trends en ontwikkelingen) van de kadernota, waaronder de effecten van de inflatie op onze huisvesting (consultatiebureaus) en de CAO-gevolgen, leiden tot een aanvullende begrotingswijziging in 2023. Op blz. 22 van de kadernota is de begrootte gemeentelijke bijdrage voor 2024 opgenomen. Voor onze gemeente bedraagt die € 243.216,00.

In de tabel kunt u tevens zien hoe deze bijdrage is opgebouwd en hoe die zich verhoudt tot voorgaande jaren. Dekking: De in de begroting opgenomen budgetten zijn toereikend ter dekking van de GGD bijdrage voor 2024. 9. Relatie tot Baarle-Hertog Er is geen directe relatie met de gemeente Baarle-Hertog op dit onderwerp. 10. Relatie tot ABG-Organisatie De gemeente Baarle-Nassau en Alphen-Chaam nemen deel in dezelfde gemeenschappelijke regeling (GGD West Brabant). De gemeenteraad van onze buurgemeente Alphen-Chaam krijgt een voorstel van gelijke strekking voorgelegd. De gemeente Gilze en Rijen neemt deel in de gemeenschappelijke regeling GGD Hart voor Brabant. Harmonisatie met Gilze en Rijen is derhalve niet aan de orde. Wij constateren wel dat de samenwerking tussen beide GGD’en wordt geïntensiveerd. Het traject met betrekking tot de toekomstvisie is hier een mooi voorbeeld van. Beide GGD’en beschikken nu over dezelfde meerjarenvisie. Dit biedt perspectief voor de toekomst. 11. Communicatie en vorm van participatie Het college zal uw besluit schriftelijk overbrengen aan de GGD West Brabant. 12. Vervolg Planning: De GGD stelt op basis van de kaderbrief de begroting voor 2024 op. Deze begroting wordt voor het zomerreces aan uw gemeenteraad voorgelegd.

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN BAARLE-NASSAU Zaaknummer: 1006565

M. Antens Secretaris

M.H.M.R. de Hoon- Veelenturf burgemeester

Bijlage(n): kaderbrief 2024 GGD West Brabant

Zaaknummer: 1006565

DE RAAD VAN DE GEMEENTE BAARLE-NASSAU; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 1006565;

gelet op het bepaalde in; besluit: 1. Kennis te nemen van de kadernota 2024 van de GGD West Brabant 2. Geen inhoudelijke reactie te geven naar aanleiding van de kadernota 2024

Aldus besloten in de openbare vergadering van 22 maart 2023

DE GEMEENTERAAD VAN BAARLE-NASSAU

H.C. Veraart Griffier

M.H.M.R. de Hoon- Veelenturf Voorzitter

Zaaknummer: 1006565