Voorstel tot kennisnemen van de jaarrekening 2021 en de begroting 2023 van de GGD West-Brabant en het geven van een zienswijze daarop

RAADSVOORSTEL Commissie M&M Raadsvergadering: Behandelend medewerker: Cluster: Afdeling

16 juni 2022 29 juni 2022 Harrie Mayen Sociaal Beleid Sociaal Beleid

Agendapunt: Portefeuillehouder:

Wethouder van de Laak

Programma:

volksgezondheid

Voorstel tot kennisnemen van de jaarrekening 2021 en de begroting 2023 van de GGD WestBrabant en het geven van een zienswijze daarop

1. Voorgesteld besluit 1. Kennis te nemen van de voorlopige jaarrekening 2021 van de GGD West Brabant; 2. Ten aanzien van de ontwerpbegroting 2023 van de GGD West Brabant een zienswijze in te dienen zoals geformuleerd in dit voorstel en het concept raadsbesluit. 2. Eerdere besluitvorming In uw vergadering van 23 maart 2022 heeft uw raad kennisgenomen van de kadernota 2023 en besloten hier geen inhoudelijke reactie op te geven. Deze vormt de basis voor de begroting 2023. 3. Samenvatting Jaarlijks ontvangen wij van de GGD West Brabant de begroting en jaarrekening. De GGD legt via de jaarrekening inhoudelijke en financiële verantwoording af aan de deelnemende gemeenten. De gemeenteraden kunnen hier kennis van nemen. Verder kunnen de raden van de deelnemende gemeenten op grond van artikel 35 lid 3 specifiek over de begroting eventueel een zienswijze naar voren brengen alvorens het Algemeen Bestuur (verder te noemen AB) de begroting vaststelt. De vergadering van het AB is op 7 juli 2022. Eventuele zienswijzen kunnen schriftelijk worden ingediend tot 14 juni 2022. Uw raadsbesluit besluit zullen wij daags na de raadsvergadering toezenden aan de GGD zodat dit tijdens de bestuursvergadering van 7 juli bekend is. De portefeuillehouder kan in de vergadering van het AB het besluit van de raad ook nog mondeling inbrengen.

Voorstel 4. Inleiding In het kader van de richtlijnen verbonden partijen hebben de gemeenteraden van de 18 WestBrabantse gemeenten besloten dat het bestuur van de gemeenschappelijke regelingen jaarlijks voor 15 april de jaarrekening en de begroting dient in te dienen. Uw gemeenteraad kan op deze wijze tijdig kennisnemen van de jaarstukken en daar eventueel een zienswijze op indienen. In dit kader leggen wij nu de jaarrekening 2021 en de begroting 2023 voor. Ondanks alle extra werkzaamheden in het kader van de coronacrisis is de GGD er in geslaagd om tijdig de stukken bij de gemeenten in te dienen.

Zaaknummer: 398944

Dit voorstel valt dan ook uiteen in twee delen te weten: 1. Jaarrekening 2021; 2. Begroting 2023.

5. Argumenten A. De Jaarrekening 2021. Conform de tekst van de gemeenschappelijke regeling kan uw raad enkel kennisnemen van de jaarrekening. Het indienen van een zienswijze behoort, in tegenstelling tot de procedure bij de veststelling van de begroting, niet tot de mogelijkheden. 1.1. De rekening is rechtmatig, getrouw en sluit met een positief saldo. Op de jaarrekening heeft conform de geldende wetgeving, controle plaatsgevonden door accountant. De accountant heeft een goedkeurende oordeelsverklaring afgegeven op de rechtmatigheid en getrouwheid. Een knappe prestatie gezien de uitdagingen rondom corona in 2021. Het jaar 2021 wordt afgesloten met een positief resultaat van € 133.000. Dat is uiteraard een cumulatie van positieve en negatieve afwijkingen op een groot aantal posten. Voor de inhoud en strekking van dit voorstel zou een uitgebreide inhoudelijke financiële analyse te ver voeren. 1.2. Er is geen zienswijze mogelijk op de jaarrekening. Het is conform de tekst van de gemeenschappelijke regeling niet mogelijk om een zienswijze op de jaarrekening in te dienen. Uw raad neemt “slechts” kennis van de jaarrekening. Door het DB wordt voorgesteld om het rekeningresultaat te bestemmen voor investeringen en aanpassingen aan het GGD-gebouw aan de Doornboslaan in Breda ter verbetering en ondersteuning, zoals hybride en op afstand werken van medewerkers.

Hierover zal door het DB een voorstel worden gedaan aan het AB in haar vergadering op 7 juli 2022.

B. De begroting. De invloed van uw raad op de begrotingen van de Gemeenschappelijke Regelingen reikt verder dan die van de jaarrekening. Uw raad kan indien gewenst een zienswijze indienen op de voorliggende begroting. 2.1 De beleidsbegroting 2023 is in lijn met de ambities en doelen uit meerjarige visie opgesteld. De doelen in de beleidsbegroting 2023 zijn gestoeld op de ambities uit de meerjarenvisie ‘De Agenda van de Toekomst’. Deze meerjarenvisie loopt per 2023 af en eind 2022 gaat de GGD deze met het nieuwe bestuur, inwoners, gemeenten en partners herijken. De strategische doelen vanuit de Agenda van de Toekomst wil de GGD in 2023 realiseren in het licht van de ambities uit de vier landelijke Position Papers die door de 25 DPG’en1 medio 2021 zijn vastgesteld. Zij hebben aan het kabinet een extra landelijke investering van 600 miljoen euro gevraagd voor herstel én versteviging van het fundament van de publieke gezondheidszorg. In 2022 en 2023 is er oog voor de maatschappelijke gevolgen van de coronacrisis. De impact van corona op de samenleving en de publieke gezondheid is groot. Behalve met gevolgen op korte termijn, krijgen we ook met de lange termijneffecten te maken. De GGD wil in 2023 vanuit haar ambities de gemeenten ondersteunen in de zorg die zij hebben voor hun inwoners die fysiek, mentaal of financieel zwaar getroffen zijn door de coronacrisis.

1

Directeuren Publieke Gezondheid

Zaaknummer: 398944

1.2 De ambitie om de gezondste regio van Nederland te willen worden is er nog steeds. De GGD wil samen met één ieder werken aan deze ambitie. Dat wil zij doen langs de onderstaande pijlers. Gezonde en veilige leefomgeving De GGD pleit voor een integraal beleid ten aanzien van de leefomgeving, vanuit meerdere beleidsinvalshoeken zoals milieu, groen, wonen, sociaal domein. De ambitie van de GGD op het gebied van gezonde leefomgeving reikt verder dan de Omgevingswet. De gezonde leefomgeving wordt gezien als een randvoorwaarde en als een interventie voor het maken van de gezonde keuzes. De GGD beschouwt het als haar verantwoordelijkheid om te waarborgen dat de publieke gezondheid een wezenlijke plaats krijgt in het integrale afwegingskader rond ruimtelijke ontwikkelen beheervraagstukken. En dat dan vooral aan de voorkant van het proces. Preventie verbreden en verdiepen De GGD richt zich op gezondheidsbevordering in de breedte waarbij de focus vooral ligt op gezondheidsbevordering en vroegsignalering. Dit doen ze door te werken aan een gezonde leefstijl en te focussen op de thema’s uit het Nationale Preventieakkoord (roken, alcohol, overgewicht en mentale gezondheid). Ze ondersteunt ook onze gemeenten bij de uitvoering van de lokale fit (preventie)- en sportakkoorden en verbinden die nog meer met de gezonde school aanpak.

Er wordt aangesloten bij de ‘life-events’ van de inwoners van West-Brabant en samen met partners gaan ze het kader Positieve Gezondheid ontwikkelen en implementeren. Met behulp van een integrale en planmatige aanpak wordt ingezet op effectieve preventie. Gelijke gezondheidskansen voor iedereen In 2023 gaat de GGD domeinoverstijgend aan de slag met in elk geval die beleidsterreinen die zich richten op bestaansvoorwaarden: wonen, werken, schuldhulpverlening en veiligheid. Er wordt gewerkt aan het bevorderen van gezondheidsvaardigheden waarbij het besef is dat het hebben van bestaanszekerheid een belangrijke voorwaarde is hiertoe te komen. Waar mogelijk worden de inwoners betrokken bij de activiteiten die gericht zijn op gelijke gezondheidskansen. Er wordt ingezet op veilig, gezond en veerkrachtig opgroeien (vanaf - 9 maanden). Daarnaast wordt ingezet op het gezondheidspotentieel en probeert de GGD de achterstanden te verkleinen. In het laatste AB van 2022 vindt een evaluatie plaats van het project Nu Niet Zwanger. Indien de evaluatie van de implementatie positief uitpakt, wordt dit een basisproduct binnen de begroting vanaf 2023. Voor nu is het budget voor 2023 al wel opgenomen in de begroting.

2.3 Uit de begroting blijkt niet of er conform de financiële richtlijnen gekeken is naar de mogelijkheden om de kosten van autonome ontwikkelingen op te vangen binnen de bestaande begroting. Daarom adviseren we uw raad om een zienswijze hierop in te dienen. Zoals afgesproken blijft de begroting 2023 binnen de kaders uit o.a. de kadernota. Het bestuur van de GGD geeft aan niet af te wijken van de richtlijn: “De begroting wordt opgesteld op basis van ongewijzigd beleid. Er worden dus geen nieuwe taken of uitbreiding van bestaande taken in de primitieve begroting opgenomen, behalve als dit eerder door het (Algemeen) Bestuur is besloten.” Er zijn diverse autonome ontwikkelingen opgenomen in de begroting 2023 (indexering, CAOeffecten, huisvestingslasten en investeringen op informatieveiligheid). Daarnaast is ook een aantal eerder door het AB genomen besluiten verwerkt in de begroting 2023 (prenataal huisbezoek, uitbreiding rijksvaccinatieprogramma en Nu Niet Zwanger).

Zaaknummer: 398944

De ontwerpbegroting 2023 is beoordeeld aan de hand van de financiële richtlijnen 2023 voor de gemeenschappelijke regelingen. In deze richtlijnen is ook bepaald dat bekeken zal worden of bij autonome ontwikkelingen ook ruimte in de begroting gevonden kan worden om deze op te vangen, zodat de gemeentelijke bijdrage slechts hoeft te stijgen met de loon- en prijsindex. Uit de voorliggende stukken blijkt niet of en hoe dit onderzocht is en wat de uitkomsten daarvan zijn. Daarom wordt voorgesteld om hier een “zienswijze” op in te dienen. De GGD wordt gevraagd om met voorstellen te komen hoe de gemeentelijke bijdrage niet of veel beperkter kan stijgen de komende jaren. In de begroting 2023 is een overzicht van reserves en voorzieningen is opgenomen. Daarin is zichtbaar dat een vijftal bestemmingsreserves zowel in 2022 als in 2023 niet worden gebruikt om kosten uit te dekken. Uit de jaarstukken 2021 blijkt dat deze reserves ook in 2021 niet zijn aangesproken. Het is een aantal deelnemende gemeenten in de regio al geruime tijd een doorn in het oog dat deze met gemeenschapsgeld opgebouwde reserves een “stil bestaan leiden”. Het gaat om de volgende reserves: Bestemmingsreserve Risico plustaken, Uitbraak infectieziektes, Frictiekosten, Monitors, Innovatie infectieziektebestrijding.

Het zou goed zijn om door middel van een zienswijze duidelijkheid te verkrijgen over of en wanneer het AB voornemens is om deze reserves aan te wenden. 6. Risico’s en kanttekeningen In een turbulente omgeving als waar de GGD de laatste tijd in functioneert is er altijd een aantal zaken waarvan niet te voorzien is of en hoe groot de (financiële) risico’s kunnen zijn. In deze paragraaf benoemen we er enkele. 1.1 Nieuw systeem infectieziektebestrijding De kosten voor de ontwikkeling en het gebruik van het nieuwe systeem GGD-Contact worden nu vrijwel geheel gedragen door het ministerie van VWS. De kosten voor ontwikkeling en uitvoering van een nieuw systeem voor de infectieziektebestrijding komen in principe ten laste van de begroting van de afzonderlijke GGD’en. Het is op dit moment nog niet aan te geven in hoeverre dit leidt tot structurele meerkosten in de gemeentelijk bijdrage. 1.2 Wijzigingen in dekking huisvestingslasten. De veiligheidsregio heeft de huur van een gedeelte van het pand van de GGD opgezegd. De exacte consequenties hiervan zijn nog niet helemaal te voorzien. Ook loopt er nog steeds de discussie rondom de dekking van huisvestingslasten uit de reserve en hoe lang dit nog wordt toegestaan.

1.3 Prenataal huisbezoek bij kwetsbare zwangeren Het ministerie van VWS neemt per 1 januari 2021 in de Wet publieke gezondheid de verplichting voor gemeenten op om een prenataal huisbezoek aan kwetsbare zwangeren en gezinnen aan te bieden. De start is uitgesteld naar 1 juli 2022. In de cijfers voor 2023 houden we vooralsnog wel rekening met deze verplichting. 7. Alternatieven Er zijn geen alternatieven voorhanden. 8. Lasten, baten en dekking Investering: Niet van toepassing Eenmalige kosten: Niet van toepassing Zaaknummer: 398944

Structurele kosten: In de bijlagen bij de begroting 2023 is een deelnemersbijdragestaat opgenomen. Hierin is te zien hoe de totale bijdrage tot stand komt. De bijdrage voor onze gemeente wordt bepaald op € 251.692. In de begroting 2023 hebben wij een bedrag voorzien van € 231.624. Het verschil is te verklaren vanuit een cumulatie van een aantal verschillen te weten onder andere: CAO impact, indexatie van kosten, de huisvestingskosten, informatiebeveiliging, de opname van de HPV vaccinatie voor mannen, nu niet zwanger en het prenatale huisbezoek. Dekking: De stijging van de bijdrage als gevolg van de CAO impact en de indexeringen kan worden gedekt vanuit de stelpost indexeringen. Het overige deel heeft een negatief effect op het begrotingssaldo. De verwerking hiervan zal plaatsvinden in de 1e turap 2022. De hoogte van de totale benodigde stelpost indexeringen maakt onderdeel uit van de besluitvorming bij de 1e turap 2022. Baarle-Nassau Begroot gemeente Begroting GGD Verhogen begroting Dekking tlv indexeringen Resultaat begroting

2022 231.570 246.539 -14.969

2023 231.624 251.692 -20.068

2024 231.685 255.277 -23.592

2025 231.765 259.563 -27.798

2026 231.765 264.988 -33.223

-

9.963

13.548

17.834

23.259

-10.105 Nadeel

-10.044 Nadeel

-9.964 Nadeel

-9.964 Nadeel

-14.969 Nadeel

9. Relatie tot Baarle-Hertog Er is geen sprake van een relatie met de gemeente Baarle-Hertog. Preventieve volksgezondheid kent geen grensoverschrijdend karakter. 10. Relatie tot ABG-Organisatie De gemeenteraad van Alphen-Chaam krijgt een gelijkluidend voorstel voorgelegd. Zij neemt deel in dezelfde gemeenschappelijke regeling. De gemeente Gilze en Rijen neemt in Midden Brabant deel aan een andere gemeenschappelijke regeling te weten die van de GGD Hart voor Brabant. 11. Communicatie en vorm van participatie Het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling vergadert op 7 juli 2021 over de jaarrekening en de begroting. De portefeuillehouder kan uw besluit inbrengen in deze vergadering. 12. Vervolg Planning: Reacties die bij de GGD inkomen voor 14 juni kunnen nog worden meegenomen in de vergaderstukken. Aangezien het niet mogelijk is gebleken om deze datum te halen, o.a. in relatie tot de planning van uw raad en de aanleverprocedure die hieraan vooraf gaat, kiezen we er nu voor om daags na het raadsbesluit de GGD schriftelijk hiervan op de hoogte te brengen. Op deze wijze is tijdens de vergadering uw besluit in ieder geval wel bekend bij de GGD en het AB. BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN BAARLE-NASSAU M. Tromp M.H.M.R. de Hoon- Veelenturf secretaris burgemeester

Bijlage(n): - begroting 2023 GGD West Brabant - jaarrekening 2021 GGD West Brabant Zaaknummer: 398944

DE RAAD VAN DE GEMEENTE BAARLE-NASSAU; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 397164;

gelet op het bepaalde in de Wet gemeenschappelijke regelingen; besluit: 1. Kennis te nemen van de voorlopige jaarrekening 2021 van de GGD West Brabant; 2. Ten aanzien van de ontwerpbegroting 2023 van de GGD West Brabant een zienswijze in te dienen zoals onderstaand geformuleerd. Zienswijze a. de GGD wordt verzocht om zo snel mogelijk met voorstellen te komen hoe de autonome ontwikkelingen binnen de begroting opgevangen kunnen worden zodat de gemeentelijke bijdrage niet of veel beperkter zal stijgen de komende jaren en om de raad na de besluitvorming op 20 juli 2022 hierover te informeren. b. de GGD wordt verzocht om zo snel mogelijk een voorstel te doen omtrent besteding van de hierna vermelde bestemmingsreserves, aangezien deze in de ontwerpbegroting opgenomen hadden meten worden en om de raad te informeren over hoe reserves worden ingezet. Het gaat om Bestemmingsreserve Risico plustaken, Uitbraak infectieziektes, Frictiekosten, Monitors, Innovatie infectieziektebestrijding. c. de GGD wordt verzocht om in 2023 de raad te informeren over wat het effect is van de vier landelijke Position Papers op de strategische doelen uit de Agenda van de Toekomst. d.

de raad gaat er van uit dat de GGD uiterlijk in het derde kwartaal van 2022 - gezien het risico op een hogere deelnemersbijdrage - een toelichting geeft over de huisvestingsopgave omdat de VRMWB de huur aan de Doornboslaan te Breda (hoofdlocatie GGD West-Brabant) per 1-1-2023 heeft opgezegd.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 29 juni 2022

DE GEMEENTERAAD VAN BAARLE-NASSAU

H.C. Veraart Griffier

M.H.M.R. de Hoon-Veelenturf Voorzitter

Zaaknummer: 398944