Voorstel tot instemming van het Ondernemersfonds Baarle-Nassau inclusief financiering

RAADSVOORSTEL Commissie R&E: Cluster: Afdeling: Zaaknummer:

23 januari 2024 Digitaal Informatie Management Ruimtelijk beleid 1048563

Raadsvergadering: Portefeuillehouder:

7 februari 2024 Wethouder Hans van Tilborg

Programma:

Reclamebelasting, economische zaken

Voorstel tot instemming van het Ondernemersfonds Baarle-Nassau inclusief financiering

1. Voorgesteld besluit In te stemmen met de oprichting van het Ondernemersfonds Baarle-Nassau en de daarbij behorende financiering vanuit de opbrengsten reclamebelasting; 2. Eerdere besluitvorming Niet van toepassing 3. Samenvatting Op 23 mei 2018 is door de gemeenteraad de visie ”vrijetijdseconomie gemeente Baarle-Nassau” vastgesteld. Sindsdien is deze visie als leidraad gebruikt en wordt er doorlopend gewerkt aan de speerpunten en acties uit deze visie. In samenwerking met Stichting Ondernemend Baarle (StOB) en Toerisme Baarle hebben we in de afgelopen jaren verschillende projecten kunnen realiseren. Deze projecten werden gefinancierd uit de opbrengsten van de reclamebelasting. Sinds eind 2020 dringen de ondernemers via StOB bij de gemeente aan op het opzetten van een ondernemersfonds, in de strekking van een “ondernemersfonds van, voor en door ondernemers”. De ondernemers krijgen hierbij de vrijheid zelf te beschikken over hun gelden (vanuit de opbrengst reclamebelasting) in plaats van het per project moeten aanvragen van subsidies. Een ondernemersfonds leidt tot een betere publieke-private samenwerking. In december 2021 zijn er op intiatief van het StOB twee verkennende gesprekken gevoerd, enerzijds met de gemeente, anderzijds met de ondernemers. Duidelijk hierin is geworden dat er een vruchtbare basis ligt voor een Ondernemersfonds.

Zowel vanuit publieke als private zijde is hiervoor de wens geuit. Er is draagvlak bij de ondernemers, destijds is immers de reclamebelasting op verzoek van hen ingevoerd. Wat gaat er concreet veranderen door de komst van het ondernemersfonds Baarle-Nassau?  Een ondernemersfonds van, voor en door ondernemers. Dit houdt in dat de gemeente wel betrokken blijft maar iets meer op afstand komt te staan. Één keer per jaar wordt als subsidie een jaarbedrag van € 39.000 overgemaakt aan het ondernemersfonds BaarleNassau, op basis van de geïnde reclamebelasting.;

Zaaknummer: 1048563



 

 



In de begroting staat een structureel budget van € 39.000,- vanuit de opbrengsten reclamebelasting opgenomen. Dit bedrag is nu in beheer van de gemeente en kan op aanvraag van projecten worden toegekend. In de nieuwe situatie wordt het bedrag van € 39.000,- direct overgemaakt naar het ondernemersfonds Baarle-Nassau; Er is een uitvoeringsovereenkomst opgesteld tussen de gemeente en het ondernemersfonds, met daarin duidelijke afspraken en richtlijnen (zie bijlage 1); De governance voor het ondernemersfonds moet op orde worden gebracht. Dit betekent dat er een zelfstandig (stichtings-) bestuur moet worden gevonden en aangesteld. Bij voorkeur bestaande uit personen die geen directe betrokkenheid hebben bij de diverse ondernemersverenigingen in de gemeente of werkzaam zijn binnen de gemeentelijke organisatie; De op te richten stichting Ondernemersfonds Baarle-Nassau heeft samen met de gemeente de statuten bepaald met daarin een beschrijving van de doelstellingen en visie; Met de komst van het Ondernemersfonds Baarle-Nassau kunnen we de ondernemers direct betrekken bij de gemeentelijke doelstellingen die zijn opgenomen in de verschillende visies en beleidsbepalingen binnen de gemeente Baarle-Nassau, waaronder bijvoorbeeld ook de visie Vrijetijdseconomie van Baarle-Nassau’ valt. Het betreft een pilotperiode voor twee jaar.

In de periode dient het ondernemersfonds de basis te leggen voor een bredere verbinding tussen de ondernemers onderling. Eind 2025 vindt er een evaluatie plaats waarbij met elkaar wordt gesproken over een mogelijke voorzetting van dit ondernemersfonds.

Voorstel 4. Inleiding Samenwerking en ondersteuning, dit speerpunt vormt het fundament van de toeristische visie en de inhoudelijke speerpunten. De samenwerking tussen ondernemers en de gemeente is op dit moment niet vanzelfsprekend en vormt een achilleshiel in het bereiken van concrete resultaten. Ook de samenwerking tussen de Baarlese ondernemers moet beter georganiseerd en verbreed worden naar alle sectoren. De participatiemaatschappij waarbij de overheid niet meer alles regelt en meer overlaat aan de burgers, vraagt om financiering van organiserend vermogen. Met de komst van een Ondernemersfonds Baarle kunnen we bovenstaande speerpunten realiseren. We kunnen hierdoor de ondernemers uit de eigen gemeente direct betrekken bij de gemeentelijke doelstellingen die zijn opgenomen in de verschillende visies en beleidsbepalingen waaronder bijvoorbeeld ook de visie ‘Vrijetijdseconomie Baarle-Nassau valt'. De komende twee jaar zien we als een pilotperiode waarin het ondernemersfonds de basis moet leggen voor een bredere verbinding tussen de ondernemers onderling en op die wijze ook kan uitgroeien tot een meer dan waardevol fonds voor Baarle-Nassau. Eind 2025 staat er een evaluatie op de planning waarin we graag met alle betrokken in gesprek gaan over het vervolg.

Zaaknummer: 1048563

5. Argumenten 1.1. Vergroot de betrokkenheid van ondernemers Een ondernemersfonds is van, voor en door ondernemers. Dit houdt in dat de gemeente op afstand staat. Één keer per jaar wordt als subsidie een jaarbedrag van € 39.000,- overgemaakt (op basis van de geïnde reclamebelasting). Het Ondernemersfonds Baarle-Nassau is bij uitstek een middel waarin de verschillende ondernemersverenigingen (denk o.a. aan Ondernemerscontact Taxandria, Toerisme Baarle en Toerisme de Baronie) kennis en expertise aan elkaar kunnen uitwisselen ten aanzien van verbreding en verbinding. In de uitvoeringsovereenkomst en statuten staat duidelijk vermeld aan welke voorwaarden en richtlijnen voldaan moet worden. 1.2. Verbeterde samenwerking tussen ondernemers en gemeente Door de komst van het ondernemersfonds ontstaan er automatisch verbeteringen ten behoeve van de samenwerking tussen de Ondernemers en gemeente tijdens o.a. evenementen doordat er makkelijker verbindingen gemaakt kunnen worden. De samenwerking publiek-privaat moet worden verbeterd. Hiervoor moet bij de ondernemers organiserend vermogen worden ontwikkeld. Het ondernemersfonds is een onlosmakelijk hulpmiddel hierbij. 1.3 Geen extra middelen voorzien voor oprichting ondernemersfonds Baarle-Nassau Er wordt gebruik gemaakt van het huidige budget van € 39.000,- aan reclamebelasting.

Dit budget staat vast in de begroting en staat los van het volledig opgehaalde bedrag aan reclamebelasting. Het bedrag van € 39.000,- is structureel en wordt niet geïndexeerd. Na een proefperiode van twee jaar volgt er met alle betrokken partners een kritische evaluatie. De middelen die niet zijn uitgegeven worden na een periode van 2 jaar automatisch gerestitueerd aan de gemeente. Mochten we een verlenging voorzien van het ondernemersfonds, dan zijn hier ook bindende afspraken over opgenomen in de uitvoeringsovereenkomst (zie bijlage 1). 2.1 Uitvoeringsovereenkomst is voorwaardenscheppend Het stichtingsbestuur kan zelf bepalen op welke wijze er invulling wordt gegeven aan projecten. In de uitvoeringsovereenkomst hebben we een kader neergeschreven waaraan de projecten moeten voldoen. De gemeente is betrokken en is voor het ondernemersfonds een belangrijke gesprekspartner. Er is afgesproken om twee keer per jaar samen te komen om de stand van te zaken te bespreken. 2.2 Receratief - toeristische ontwikkelingen zijn geborgd in Ondernemersfonds Baarle-Nassau We vinden het belangrijk dat de gemeente Baarle-Nassau zich ook recreatief-toeristisch blijft ontwikkelen. Om die reden hebben we de samenwerking tussen Toerisme Baarle, StOB en de gemeente (inclusief financiering) ook geborgd in de uitvoeringsovereenkomst.

Dit was een samenstelling van het bestuur van het StOb en Toerisme Baarle waarin toeristische projecten werden ontwikkeld onder de noemer ‘Menukaart'. Deze constructie blijft gehandhaafd binnen de nieuwe stichting. De financiering van de menukaart wordt vanuit het budget van € 39.000,- voldaan. 2.3. Relatie met Baarle-Hertog De gemeente Baarle-Hertog heeft in 2021 besloten om haar bijdrage niet automatisch meer aan het StOB uit te keren. Dat betekent dat in de huidige opzet gemeente Baarle-Hertog deelneemt op projectbasis. In het ondernemersfonds is met deze ontwikkeling rekening gehouden. Wel is er expliciet vermeld dat het ondernemersfonds zich maximaal gaat inspannen om de gemeente BaarleHertog ook participant te laten zijn in het fonds zodat op die manier ook de ondernemers uit Hertog hun plaats kunnen krijgen.

Zaaknummer: 1048563

6. Risico’s en kanttekeningen 1.1 Gemeente meer op afstand De stap naar privatisering zorgt ervoor dat de gemeente meer op afstand komt te staan. We blijven wel betrokken maar hebben hierdoor niet meer de volledige regie en controle over de projecten die worden aangereikt. In de statuten en uitvoeringsovereenkomst staan richtlijnen en doelstellingen vermeld waaraan aanvragen moeten voldoen. 1.2 Belang ondernemers versus gemeente Het belang van ondernemers hoeft niet altijd overeen te komen met het belang van de gemeente. Het is belangrijk dat de gemeente tijdig en op de juiste wijze wordt betrokken bij eventuele projecten en aanvragen zodat de voortgang en verwachting niet in het geding komen. Het stichtingsbestuur van het ondernemersfonds moet hier haar verantwoordelijkheid in nemen. 1.3 Doelstellingen ondernemersfonds Baarle-Nassau De visie en beleidsdoelstellingen van de gemeente kunnen wellicht afwijken van ondernemersbelangen. We investeren daarom in bewustwording en betrokkenheid bij de ondernemers. We gaan ervan uit dat de uitvoeringsovereenkomst voldoende handvaten geeft voor een goede uitvoering in de praktijk. Daar hebben we alle aanleiding toe, maar we weten niet of het lukt als we naar concrete projectaanvragen toegaan. Als blijkt dat de aanvragen niet aansluiten bij de gemeentebelangen, dan moeten de doelen mogelijk aangescherpt en/of bijgesteld worden.

2.1 Opbrengsten reclamebelasting Het is op dit moment niet mogelijk om de volledige opbrengsten ten goede te laten komen ten behoeve van het Ondernemersfonds. De onlangs doorgevoerde verhogingen zijn ingezet om het begrotingstekort van de gemeente Baarle-Nassau mee op te vangen. We hebben wel de intentie om in de toekomst de volledige opbrengsten van de reclamebelasting ten goede te laten komen in het Ondernemersfonds Baarle-Nassau. Op dit moment is echter een structureel budget van € 39.000,voorzien voor het ondernemersfonds. 2.2 Resultaten/uitkomsten van producten De recreatief -toeristische producten die vaak worden ontwikkeld kennen vaak een fysiek karakter. Het is niet de insteek om de gehele gemeente Baarle-Nassau te voorzien van dergelijke uitwerkingen en producten. De kans dat dit gebeurd is minimaal omdat de gemeente wel betrokken dient te worden als het gaat om vergunningen, veiligheid en RO gerelateerde zaken. 2.3 Inzet van middelen Doordat de gemeente Baarle-Hertog en de Belgische ondernemers op het moment van schrijven nog geen participant zijn in het Ondernemersfonds Baarle-Nassau, is het enkel mogelijk om projecten met een gezamenlijk belang te realiseren als de gemeente Baarle-Hertog daar ook financiering tegenover zet. 7.

Alternatieven De gemeente heeft samen met Toerisme Baarle, StoB en adviesbureau Clok op een zeer zorgvuldige manier onderzocht welke vormen van ‘ondernemersfondsen’ er zijn en welke het beste past bij de gemeente Baarle-Nassau. De oprichting van het ondernemersfonds met een financiering op basis van de geïnde reclamebelasting is op dit moment de enige haalbare en meest realistische optie. Alle andere alternatieven zijn om verschillende redenen niet doorgezet. De komende twee jaar zien we als een pilotperiode waarin het ondernemersfonds de basis moet leggen voor een bredere verbinding tussen de ondernemers onderling en op die wijze ook kan uitgroeien tot een meer dan waardevol fonds voor Baarle-Nassau. Zaaknummer: 1048563

8. Lasten, baten en dekking Investering: Er wordt niet gevraagd om aanvullende budget maar gebruik gemaakt van de huidige financiële structureel zoals deze in de afgelopen jaren al functioneert. Enkel wordt het budget van € 39.000,als subsidie overgemaakt naar het ondernemersfonds Baarle-Nassau in plaats van dat elk project apart aangevraagd dient te worden. Eenmalige kosten: Niet van toepassing Structurele kosten: In de begroting staat een structureel budget van € 39.000 opgenomen ten behoeve van inkomsten reclamebelasting. Dit bedrag wordt als subsidie verstrekt aan stichting Ondernemersfonds BaarleNassau. Dekking: De volledige opbrengsten aan reclamebelasting liggen een stuk hoger dan de genoemde € 39.000,die structureel aan het ondernemersfonds wordt uitgekeerd. Een eventuele verhoging van de reclamebelasting en/of een indexering op basis van de reclamebelasting in de toekomst staat los van de jaarlijkse bijdrage die het Ondernemersfonds Baarle-Nassau ontvangt. 9. Relatie tot Baarle-Hertog In de naamgeving van dit fonds is bewust gekozen voor ‘Baarle-Nassau’ omdat op dit moment enkel de gemeente Baarle-Nassau participeert in dit ondernemersfonds. Op het moment dat we in de toekomst kunnen uitgroeien naar een ondernemersfonds waarin beide gemeenten en ook ondernemers uit beide gemeenten kunnen particeperen overwegen we een naamsverandering naar ‘Ondernemersfonds Baarle’.

Met het stichtingsbestuur is afgesproken dat er een maximale inzet wordt gepleegd om Baarle-Hertog te betrekken zodat bovenstaande situatie in de toekomst ook gerealiseerd kan worden. 10. Relatie tot ABG-Organisatie Het ondernemersfonds Baarle-Nassau moet onder andere zorgen voor een verbeterde samenwerking tussen ondernemers onderling. Veel ondernemers uit Baarle-Nassau hebben zich inmiddels aangesloten bij ondernemersvereniging Toerisme de Baronie die zich met name richten op de gemeenten Alphen-Chaam en Gilze-Rijen. Door de komst van het Ondernemersfonds BaarleNassau is er de verwachting dat er ook meer onderlinge samenwerking tot stand gaat komen. 11. Communicatie en vorm van participatie De komende twee jaar zien we als een pilotperiode waarin het ondernemersfonds de basis moet leggen voor een bredere verbinding tussen de ondernemers onderling. Eind 2025 vindt er een evaluatie plaats waarbij ook met elkaar wordt besproken over een mogelijke voorzetting van dit ondernemersfonds. Het is dus in ieders belang om zorgvuldig om te gaan met de subsidie die door de gemeente wordt uitgekeerd. De gemeente en het Ondernemersfonds Baarle-Nassau hebben hier een gezamenlijke verantwoordelijkheid in te nemen.

Zaaknummer: 1048563

12. Vervolg Planning: Het voorstel om het Ondernemersfonds Baarle-Nassau op te richten wordt middels een raadsvoorstel in de raadsvergadering van 7 februari 2024 aanstaande voorgelegd. Ter kennisname is met dit raadsvoorstel de uitvoeringsovereenkomst tussen de gemeente en het Ondernemersfonds Baarle-Nassau meegestuurd. Na instemming van de raad wordt er een moment gezocht om de ondertekening van het ondernemersfonds Baarle-Nassau fysiek vorm te geven.

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN BAARLE-NASSAU P.W.M. Geurts Secretaris

M.H.M.R. de Hoon- Veelenturf burgemeester

Bijlage(n): Uitvoeringsovereenkomst Ondernemersfonds Baarle-Nassau

Zaaknummer: 1048563

DE RAAD VAN DE GEMEENTE BAARLE-NASSAU; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 1048563; Gelet op het bepaalde in de Gemeentewet, de Algemene wet bestuursrecht en de Algemene subsidieverordening Baarle-Nassau 2021;

besluit: In te stemmen met de oprichting van het Ondernemersfonds Baarle-Nassau en de daarbij behorende financiering vanuit de opbrengsten reclamebelasting;

Aldus besloten in de openbare vergadering van 7 februari 2024

DE GEMEENTERAAD VAN BAARLE-NASSAU

H.C. Veraart Griffier

M.H.M.R. de Hoon- Veelenturf Voorzitter

Zaaknummer: 1048563