Voorstel tot het vaststellen van de belastingverordeningen 2024

RAADSVOORSTEL Commissie B&M

6 december 2023

Cluster:

Basisregistratie & Belastingen Informatie, Innovatie & ICT

Afdeling

Raadsvergadering: Portefeuillehouder: Programma:

20 december 2023 Wethouder van Tilborg

Voorstel tot het vaststellen van de belastingverordeningen 2024

1. Voorgesteld besluit De navolgende belastingverordeningen vast te stellen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Verordening onroerende-zaakbelastingen 2024 Verordening afvalstoffenheffing 2024 Verordening rioolheffing 2024 Verordening forensenbelasting 2024 Verordening toeristenbelasting 2024 Verordening precariobelasting 2024 Verordening reclamebelasting 2024 Legesverordening 2024 Verordening marktgeld 2024

2. Eerdere besluitvorming n.v.t. 3. Samenvatting Ieder jaar worden de belastingverordeningen aangepast aan de nieuwe tarieven en voorgeschreven en gewenste inhoudelijke aanpassingen. De actualisaties zijn veelal uitvloeisels van de gemeentelijke begroting: in de paragraaf lokale heffingen zijn de beleids- en financiële uitgangspunten voor het komend boekjaar uitgewerkt. Deze uitgangspunten omvatten de ontwikkeling van de gemeentelijke belastinginkomsten en de lokale lastendruk. Bij het vaststellen van de belastingverordeningen worden deze uitgangspunten vervolgens in uitvoering gebracht. Tenslotte worden wijzigingen als gevolg van veranderende wet- en regelgeving en overige aanpassingen van gewenst beleid en/of uitvoering meegenomen. Hieronder ook begrepen de harmonisering van de verordeningen van de drie deelnemende gemeenten in de ABG organisatie.

Voorstel 4. Inleiding De harmonisering van de belastingverordeningen van de drie ABG-gemeenten blijft ook dit jaar een onderwerp voor aanpassingen van de verordeningen op inhoud en zo mogelijk ook op tarief. Door waar mogelijk gebruik te maken van de teksten uit de modelverordeningen van de VNG is de harmonisatie bij sommige verordeningen goed realiseerbaar. Harmonisering van de belastingen leidt

Zaaknummer: 1047938

tot uniformeren van de onderliggende werkprocessen binnen de ABG-organisatie en daarbij behorende kostenonderbouwing. 5. Argumenten 1.1 Voor de heffing van de gemeentelijke belastingen in het jaar 2023 moeten de belastingverordeningen als formele grondslag jaarlijks worden vastgesteld. Uw gemeenteraad heeft bij zuivere belastingen de bevoegdheid de tarieven vrij te bepalen. Bij retributies of bij doelbelastingen zoals o.a. rioolheffing, afvalstoffenheffing en leges mag de geraamde opbrengst niet hoger zijn dan de geraamde kosten voor de gemeente. Aangezien de uitvoering bij de ABG- organisatie ligt zou een harmonisering van tarieven in die verordeningen waarbij sprake is van uitvoering van identieke werkzaamheden door dezelfde organisatie tot dezelfde kosten en ook hetzelfde tarief moeten leiden. De tarieven in de diverse verordeningen blijven beperkt tot het indexeren zoals vermeld in de paragraaf lokale heffingen van de betreffende gemeente. De belastingverordeningen van de ABGgemeenten zijn tekstueel en wat betreft lay-out op elkaar afgestemd en conform de modelverordeningen van de VNG aangepast waar dit zonder gevolgen in de uitvoering mogelijk was. Indexering tarieven 2024 Jaarlijks worden de lokale heffingen, tarieven en belastingen in principe aangepast aan de begrotingsindex (3%).

Dit geldt in 2024 niet voor de belastingopbrengsten (28% en 51% voor de toeristenbelasting) en de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Voor de afvalstoffenheffing geldt een verhoging van 2% voor het vastrecht en voor de rioolheffing geldt een verhoging van 4,5%. Voor de OZB geldt dat de tariefstijging mede afhankelijk is van de waardeontwikkeling van het gemeentelijk WOZ-bestand: deze bepaalt uiteindelijk hoeveel het tarief moet stijgen om 28% opbrengststijging te kunnen realiseren. Voor de legestarieven is in 2024 een indexering toegepast van 3% voor de ABG-gemeenten. Bij de herijkte tarieven is rekening gehouden met de uitvoerbaarheid waardoor tarieven zijn afgerond. Hieronder wordt kort ingegaan op de vast te stellen belastingverordeningen voor 2024, uitgesplitst naar gebonden heffingen en de vrij besteedbare heffingen: Gebonden heffingen Verordening afvalstoffenheffing Vanaf 1 januari 2023 bestaat de heffing uit een tarief vastrecht een – of meerpersoonshuishouden en een tarief per kilo aangeboden restafval. Om te komen tot een 100% kostendekkend tarief wordt het vastrecht ten opzichte van 2023 met 2% geïndexeerd. Voor het tarief per kilo aangeboden afval wordt het tarief van Baarle-Hertog toegepast. Het tarief, zoals door alle deelnemers van IOK Afvalbeheer wordt gehanteerd, is € 0,28 per kilo.

Het vastrecht bedraagt voor een eenpersoonshuishouden € 175,92 en voor een meerpersoonshuishouden € 227,88 per jaar. De tarieven voor de milieustraat worden vastgesteld in overleg met IOK Afvalbeheer, Baarle-Hertog en Alphen-Chaam. Verordening rioolheffing In het streven naar een kostendekkende heffing is het voorgestelde tarief van € 1,47 per m3 uit het VGRP aangehouden.

Zaaknummer: 1047938

Legesverordening In de afgelopen jaren zijn de werkprocessen van de ABG-gemeenten waar mogelijk geharmoniseerd. Hierdoor vindt de gemeentelijke dienstverlening vallend onder de legesverordening grotendeels op dezelfde wijze plaats. Wanneer uitgegaan wordt van kostendekkende tarieven, zien wij het als een logische vervolgstap dat de ABG-gemeenten een uniforme opbouw van de legesverordening gaan hanteren. Dit ter bevordering van de efficiency binnen de ambtelijke organisatie. Daarnaast stellen wij voor om, daar waar mogelijk, gelijke tarieven te gaan doorberekenen voor de gemeentelijke dienstverlening. Wij zijn ons ervan bewust dat de vaststelling van de legestarieven tot de gemeentelijke autonomie behoort, maar we zien ook dat het vaak moeilijk uit te leggen is dat gemeenten verschillende tarieven in rekening brengen voor dezelfde dienstverlening. Naast de wijzigingen ten behoeve van de tariefharmonisatie zijn de artikelen op diverse punten aangepast als gevolg van wijzigingen in externe wetgeving of recente jurisprudentie. Voorbeelden hiervan zijn de jaarlijks terugkerende aanpassingen van de wettelijke maximumtarieven voor reisdocumenten en rijbewijzen. De wettelijke maximumtarieven voor rijbewijzen zijn op het moment van opstellen van dit voorstel slechts in concept bekend; het is wel de verwachting dat deze concepttarieven definitief zullen worden.

In de tarieventabel zijn daarom deze bedragen daaraan aangepast. De toegepaste wijzigingen zijn veelal overgenomen uit de actuele modelverordening van de VNG. Tenslotte zoals reeds aangegeven, in het kader van de tariefharmonisatie hebben we voor het belastingjaar 2024 een indexering toegepast van 3%. Overigens kunnen individuele tarieven afwijken van het percentage door afrondingsverschillen naar hanteerbare tarieven. Omgevingswet Aanleiding/voorgeschiedenis Op 1 januari 2024 treden de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) en Omgevingswet (Ow) in werking. Deze stelselwijzigingen zullen veranderingen teweegbrengen op de wijze waarop gemeenten werken, bijvoorbeeld op de organisatie, de samenwerking in de keten en de (werk)processen. De wijzigingen hebben daarbij ook gevolgen voor de opbouw van de legesverordening. Door de komst van de nieuwe wetten is het een vereiste om de legesverordening zodanig aan te passen dat het aansluit bij de toekomstige wet- en regelgeving. In dit voorstel wordt een toelichting gegeven over de wijze waarop de nieuwe legesverordening weer voldoet aan de wettelijke vereisten en tegelijkertijd aansluit op het lokale beleid en toekomstvisie van de gemeente. Verder is een belangrijke randvoorwaarden dat gemeenten onder aan de streep geen winst mogen maken met het heffen leges. De kosten mogen de baten dus niet overstijgen.

De kostendekkendheid moet dus maximaal 100% zijn. Winst op de ene activiteit mag gebruikt worden als dekking bij een andere activiteit. Dit heet kruissubsidiering. Kruissubsidiering mag binnen dezelfde Titel en met Titel 1 (dienstverlening). Kruissubsidiëring met Titel 3 (APV en bijzondere wetten) is niet toegestaan. Toelichting voorstel Bij het inrichten van de nieuwe legesverordening is er gebruik gemaakt van de nieuwe modelverordening van de VNG. De VNG heeft een werkmodel beschikbaar gesteld om de nieuwe legesverordening in te richten. Met name Titel 2 (omgevingsvergunningen) van de legesverordening is hierbij gewijzigd ten opzichte van de huidige situatie. Op enkele punten is het voorstel van de VNG vereenvoudigd, omdat dit beter aansluit op de werkwijze van de gemeente en bijdraagt aan de transparantie en vindbaarheid van activiteiten. De meest in het oog springende zaken worden in dit voorstel toegelicht. Leges voor het vooroverleg Zaaknummer: 1047938

Onder de Ow is de verwachting dat er meer nadruk komt te liggen op het vooroverleg. Op deze manier kunnen initiatieven sneller en beter het proces van vergunningverlening doorlopen en is er minder kans op vertraging. Om recht te doen aan ieders behoefte, zowel eenvoudig als complex, komen er verschillende processen en dus ook activiteiten in de voorfase. Hoewel dit niet helemaal nieuw is, wordt het komende jaar wel gezien als pilot. Er is daarom voor gekozen om de differentiatie in de activiteiten wel al op te nemen maar nog geen differentiatie aan te brengen in het tarief. De huidige tarieven blijven dus gehandhaafd. Het komende jaar dient dan om informatie te vergaren over aantallen, tijdsbesteding en dus kosten en baten, zodat de tarieven daar volgende jaar beter onderbouwd op kunnen worden aangepast. Leges voor de activiteit bouwen De Wkb regelt dat de gemeente voor een groot gedeelte van de bouwwerken niet meer preventief toetst en toeziet op naleving van het bouwbesluit bij de totstandkoming van het bouwwerk. Deze rol wordt overgenomen door het stelsel van private kwaliteitsborging. Dit betekent dat de gemeente voor dit deel van de bouwactiviteit bij deze bouwwerken dus ook geen leges meer kan heffen. Er is dus een knip aangebracht bij de activiteit bouwen. Er is straks een technische activiteit en een ruimtelijke activiteit.

Voor een groot gedeelte van de bouwwerken geldt dat straks alleen de ruimtelijke activiteit nog aangevraagd hoeft te worden. Leges voor de milieubelastende activiteiten De Ow biedt de mogelijkheid om leges te heffen voor milieubelastende activiteiten. Tot nu toe werden deze altijd bekostigd uit algemene middelen. In samenwerking met de omgevingsdienst en gemeenten uit de regio wordt er gewerkt aan een pragmatische aanpak voor het heffen van milieuleges. In de nieuwe legesverordening is het dan ook weer mogelijk om milieuleges te heffen. De verwachting is dat de gemeente ongeveer 7 aanvragen op jaarbasis ontvangt. De gemoeide kosten worden door middel van kostendekkende tarieven gedekt. Hierdoor zullen de kosten die tot nu toe via de algemene middelen werden bekostigd nu worden gedekt uit de leges. Tot slot werden de kosten altijd al gemaakt en de opbrengsten zijn in vergelijking met bijvoorbeeld de activiteit bouwen beperkt. Het vervangen van de huidige legesverordening door een nieuwe verordening is een vereiste. Het werkmodel biedt daarin keuzevrijheid en mogelijkheid om lokaal maatwerk door te voeren. Dit is ook terug te vinden in het voorstel dat in lijn ligt met de VNG-modelverordening. Voor het aanpassen en eventueel verhogen van de voorgestelde tarieven, is volgens onderzoek naar de huidige kostendekkendheid van Titel 2, op dit moment geen ruimte.

Kostendekkendheid gemeentelijke leges 2024 Jaarlijks wordt bij het opstellen van de begroting een kostendekkendheidsanalyse gemaakt van de legesverordening. Het resultaat hiervan wordt dan opgenomen in de paragraaf lokale heffingen. Omdat de legestarieven toen nog niet gereed waren, is de analyse verschoven naar dit raadsvoorstel. Inmiddels zijn de tarieven gereed en is de kostendekkendheidsanalyse uitgevoerd. Een samenvatting hiervan treft u aan in onderstaande tabel. De analyse is opgesteld met de nieuwe tariefstructuur vanaf 2024, als gevolg van de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De lasten zijn berekend aan de hand van de normatieve tijdsbesteding en de toerekenbare uurtarieven. De baten zijn berekend op basis van de verwachte legesopbrengsten en de geïndexeerde legestarieven. Zaaknummer: 1047938

Uit de analyse blijkt dat de tarieven binnen de toegestane grenzen van de kostendekkendheid blijven (maximaal 100%). Met alle ontwikkelingen rondom de inwerkingtreding van de Omgevingswet is het op dit moment moeilijk te voorspellen of de geraamde legesopbrengsten in 2024 gehaald gaan worden. Wij zullen de kostendekkendheid in relatie tot de geraamde opbrengsten jaarlijks blijven monitoren en de resultaten hiervan opnemen in de financiële rapportages. Marktgeld De tarieven zijn met 3% verhoogd.

Vrij besteedbare heffingen

Onroerende-zaakbelastingen Zoals hiervoor reeds is aangehaald, is de tariefindexering voor de onroerende-zaakbelastingen mede-afhankelijk van de ontwikkeling van de waarde van het gemeentelijk WOZ-bestand. De nieuwe tarieven voor 2024 zijn als volgt berekend: WOZ waarde 2023

Tarief 2023

OZB opbrengst 2024 (+28%)

WOZ waarde 2024

Tarief 2024

Zaaknummer: 1047938

Eigendom woningen

€ 1.184.595.000

0,083%

€ 1.262810 € 1.227.549.000

0,103%

Gebruik niet-woningen

€ 200.656.000

0,133%

€ 336556

€ 199.181.000

0,169%

Eigenaar niet-woningen

€ 266.520.000

0,165%

€ 556829

€ 261.415.000

0,213%

Forensenbelasting De tarieven zijn met 28% verhoogd en afgerond op hele euro's. Toeristenbelasting De tarieven zijn met 51% verhoogd. Precariobelasting De tarieven zijn met 28% verhoogd. Reclamebelasting De tarieven zijn met 28% verhoogd. 6. Risico’s en kanttekeningen 1.1 Bij het niet tijdig vaststellen en publiceren van de verordeningen is heffing op basis van nieuwe bepalingen en tarieven niet mogelijk. 7. Alternatieven De gemeenteraad kan besluiten één of meerdere belastingverordeningen niet vast te stellen. In dat geval blijft de verordening 2023, met de oude bepalingen en tarieven gelden. De gemeenteraad kan ook besluiten om één of meerdere belastingverordeningen gewijzigd vast te stellen. 8. Lasten, baten en dekking n.v.t. 9. Relatie tot Baarle-Hertog De tarieven voor de milieustraat worden vastgesteld in overleg met IOK Afvalbeheer, Baarle-Hertog en Alphen-Chaam. 10. Relatie tot ABG-Organisatie In het raadsvoorstel is over het proces tot harmonisatie reeds toelichting gegeven. 11. Communicatie en vorm van participatie Publicatie van de vastgestelde belastingverordeningen 2024 zal op de wettelijk vereiste wijze plaatsvinden.

12. Vervolg Planning: Na vaststelling van de belastingverordeningen zullen deze ingaande 1 januari 2024 in uitvoering worden genomen.

Zaaknummer: 1047938

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN BAARLE-NASSAU P. Geurts M.H.M.R. de Hoon- Veelenturf Secretaris burgemeester

Bijlage(n): 1. Verordening onroerendezaakbelastingen (OZB) 2024 2. Verordening afvalstoffenheffing 2024 3. Verordening rioolheffing 2024 4. Verordening forensenbelasting 2024 5. Verordening toeristenbelasting 2024 6. Verordening precariobelasting 2024 7. Verordening reclamebelasting 2024 8. Legesverordening 2024 8a. Tarieventabel legesverordening 2024 9. Verordening marktgeld 2024 10. module berekening risico evenementen 11. Logboek wijzigingen ten opzichte van belastingjaar 2023

Zaaknummer: 1047938

DE RAAD VAN DE GEMEENTE BAARLE-NASSAU; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 1047938;

besluit: de navolgende belastingverordeningen vast te stellen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Verordening onroerende-zaakbelastingen 2024 Verordening afvalstoffenheffing 2024 Verordening rioolheffing 2024 Verordening forensenbelasting 2024 Verordening toeristenbelasting 2024 Verordening precariobelasting 2024 Verordening reclamebelasting 2024 Legesverordening 2024 Verordening marktgeld 2024

Aldus besloten in de openbare vergadering van 20 december 2023

DE GEMEENTERAAD VAN BAARLE-NASSAU

H.C. Veraart Griffier

M.H.M.R. de Hoon- Veelenturf

Voorzitter

Zaaknummer: 1047938