Voorstel tot het kennisnemen van de Kaderbrief 2022 OMWB

RAADSVOORSTEL Commissie R&E: Behandelend ambtenaar: Cluster: Afdeling:

16 maart 2021 Ron Askamp

Raadsvergadering: Portefeuillehouder

31 maart 2021 Wethouder Van Tilborg

Toezicht en Handhaving Veiligheid en Vergunningen

Programma:

1. Veiligheid

Voorstel tot het kennisnemen van de Kaderbrief 2022 Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) en het aanpassen van de Gemeenschappelijke regeling OMWB.

1. Samenvatting Aanleiding: In de nota “Verbonden Partijen” hebben de gemeenschappelijke regelingen met de deelnemende gemeenten afgesproken vóór 1 februari de Kaderbrief voor het daaropvolgende jaar aan te bieden. In de Kaderbrief 2022 van de OMWB (bijlage 1.) zet de dienst de kaders uiteen waarbinnen de begroting 2022 wordt opgesteld. In de Kaderbrief gaat de OMWB ook in op de richtlijnen die de gemeenteraden in november 2019 voor gemeenschappelijke regelingen hebben vastgesteld. De gemeenteraad kan zijn gevoelen over de Kaderbrief kenbaar maken. Het bestuur van de OMWB heeft besloten de Gemeenschappelijke regeling OMWB op onderdelen aan te passen in verband met de wijziging in de rechtspositie van ambtenaren. Het college dient hiermee in te stemmen en de raad dient het college hiervoor toestemming te geven. Gevraagde beslissing: 1. Kennis te nemen van de Kaderbrief 2022 van de OMWB; 2. de OMWB mee te delen dat we geen opmerkingen hebben bij de Kaderbrief; 3. toestemming te verlenen om in te stemmen met het 3e wijzigingsbesluit van de Gemeenschappelijke regeling OMWB. Beoogd effect: De gemeenteraad in de gelegenheid te stellen om het (financiële) beleid van de OMWB (bij) te sturen.

2. Onderbouwing, aanpak, uitvoering 2.a. Algemeen In de Kaderbrief gaat de OMWB in op de ontwikkelingen op het terrein van vergunningverlening, toezicht en handhaving. In 2022 komen veel, voor een belangrijk deel nieuwe, taken op de gemeenten en OMWB af:

315882

-

-

Per 1 januari 2022 treedt, volgens de huidige planning, de Omgevingswet in werking. Deze wet brengt nieuwe taken met zich mee voor gemeenten en de OMWB; Gemeenten krijgen nieuwe taken op het gebied van ‘bodem en ondergrond’. De OMWB ondersteunt hierbij; Vanaf 2022 moeten gemeenten aandacht besteden aan de omgeving van risicovolle bedrijven in de omgevingsplannen (omgevingsveiligheid of externe veiligheid); Met ingang van 2022 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de normerende regeling werkgebonden personenmobiliteit. Het doel hierbij is de negatieve effecten van zakelijk verkeer en woon-werkverkeer terug te dringen; De Brabantse Ontwikkelaanpak Stikstof (BOS) zal een nadrukkelijk beroep doen op gemeenten en de OMWB; De regionale energiestrategie (RES) stelt gemeenten eveneens voor nieuwe opgaven; In aanloop naar 2024 moeten de inspanningen van gemeenten en de omgevingsdiensten in het kader van de noodzakelijke transitie veehouderij worden geïntensiveerd.

2.b. Toelichting op specifieke onderwerpen In de Kaderbrief gaat de OMWB uitgebreid in op de ontwikkelingen op de diverse beleidsterreinen. Hierbij gaat het om de volgende onderwerpen: -

-

-

-

-

2

Omgevingswet van kracht voor VTH-taken; Binnen de ABG-organisatie zijn we bezig met de voorbereiding op de komst van de Omgevingswet, die nu is gepland per 1 januari 2022. De samenwerking met de ketenpartners, waaronder de OMWB, is onderdeel van de voorbereiding. de uitvoeringsconsequentie Transitie Zorgvuldige Veehouderij; De transitie naar een Zorgvuldige Veehouderij is in Brabant in volle gang. De OMWB focust zich voornamelijk op de uitvoeringsconsequenties van het veranderende beleid, zodat de VTH-taken kwalitatief goed en efficiënt uitgevoerd kunnen worden. bodem en ondergrond; Met de verwachte inwerkingtreding van de Omgevingswet (1 januari 2022) gaat de bevoegdheid die nu bij de provincie ligt voor de Wet bodembescherming (Wbb) over naar de gemeenten. Gemeenten zijn dan primair beheerder van de bodemkwaliteit voor hun grondgebied. Samen met de provincie komt de OMWB begin 2021 met een transitiedocument over de overdracht van de bodemtaken. In dit document worden de procesmatige, personele en financiële gevolgen per regio en per gemeente inzichtelijk gemaakt. ZZS (Zeer Zorgwekkende stoffen), waaronder PFAS (Poly- en perfluoralkylstoffen); De laatste jaren is de aanwezigheid van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) een urgent thema, bijvoorbeeld vanwege PFAS in grond en emissies van Gen-X bij Chemours/DuPont in Dordrecht.

De aanwezigheid van ZZS en potentiële ZZS speelt breed: in afvalstromen, lucht, water en bodem. Deze stoffen zijn geclassificeerd als de gevaarlijkste stoffen voor mens en milieu. Het beleid rondom zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) en potentiële ZZS is er dan ook op gericht om een voortschrijdende vermindering van de belasting voor de leefomgeving te realiseren en een aantal van deze stoffen uiteindelijk volledig uit te bannen. stikstof; De toegenomen aandacht voor de natuurtoets ten bate van stikstof en soorten in vergunningprocedures is van belang voor gemeenten. Ook beleidsinhoudelijk gebeurt er veel in dit dossier, zoals de onlangs gepresenteerde mogelijkheid voor extern salderen en verleasen van stikstofruimte. De verwachting is dat dit een dossier is dat ook in 2022 veel inspanning blijft vergen. Landelijk wordt nieuwe wetgeving verwacht (Wet Stikstofreductie en natuurverbetering). De OMWB houdt deze ontwikkelingen nauwlettend in de gaten en vertaalt deze zo snel als mogelijk naar de uitvoering. 315882

-

-

-

-

-

-

-

luchtkwaliteit: Schone Lucht Akkoord In Schone Lucht Akkoord (SLA) hebben Rijk, provincie en gemeenten vastgelegd wat zij gaan doen om onze lucht schoner te maken. Het SLA maakt de omslag van alleen sturen op het voldoen aan Europese grenswaarden, naar het realiseren van gezondheidswinst voor iedereen. Doel van het akkoord is om gezamenlijk de luchtkwaliteit in Nederland te verbeteren. geluid; Gemeenten zijn binnen de Omgevingswet verplicht om uiterlijk 1 juli 2023 de geluidemissie van de wegen onder haar beheer in beeld te brengen. Deze geluidemissie wordt per wegvak bepaald. Wat de gemeente verstaat onder een gezonde en veilige fysieke leefomgeving wordt vastgelegd in de omgevingsvisie. De uitgangspunten van de visie worden concreet gemaakt in het omgevingsplan. Doordat er in de Omgevingswet minder direct werkende landelijke regels gelden voor geluid, moeten geluidnormen opgenomen worden in het omgevingsplan. energie; Het klimaatbeleid van het Rijk (klimaatakkoord), de regio (Regionale Energie Strategie) en de gemeenten zetten stevig in op energiebesparing in de gebouwde omgeving, aardgasloze wijken, duurzame opwek uit wind- en zonneparken, biomassa en geothermie. De OMWB ziet namens gemeenten en provincie toe op naleving van wettelijke energiebesparingsverplichtingen.

regeling ‘CO2 normering werkgebonden personenmobiliteit’ In het klimaatakkoord is afgesproken dat de Rijksoverheid werkt aan de invoering per 2022 van een normerende regeling met als doel de voor het klimaat negatieve effecten van werkgebonden personenmobiliteit (zakelijk verkeer en woon-werkverkeer) terug te dringen. Doel van de regeling is werkgevers te stimuleren om bewust na te denken over de impact van werkgebonden verkeer. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb); Ook de invoering van de Wkb is uitgesteld samen met de Omgevingswet. In 2022 wordt de Wkb van kracht. Deze wet heeft drie doelen:  een verbeterde (borging van de) bouwkwaliteit,  een verbeterde positie van de consument en  het stimuleren van de kwaliteitsverbetering en faalkostenvermindering. Een effect van deze wet is dat de bouwtaken rondom vergunningverlening en toezicht bij gemeenten afnemen, doordat deze taken bij private bedrijven komen te liggen. De rol van de gemeente verschuift van technisch toetser naar regisseur van planprocessen. verbetering toezicht Het toezicht is erop gericht om via het bevorderen van de naleving van regels de kwaliteit en veiligheid van de leefomgeving te bewaken en te bevorderen. Het instrument toezicht is een steeds belangrijker instrument van de overheid.

Het uitgangspunt is dat we zo bijdragen aan een VTH-stelsel dat toekomstbestendig is om een schone, veilige en gezonde leefomgeving te borgen. Informatie-gestuurd en risicogericht werken. Informatie-gestuurd werken (IGW) betekent dat informatie de basis vormt voor het handelen in de breedste zin van het woord. Hierbij gaat het om het ontwikkelen van data tot informatie en het ontsluiten van deze informatie zodat deze kan worden toegepast in besluitvormingsprocessen. Dit doet de OMWB vanuit de overtuiging dat ze hiermee de impact van het werk inzichtelijker kunnen maken en de effectiviteit van het handelen kunnen vergroten.

Voor een verdere inhoudelijke toelichting op de genoemde onderwerpen verwijzen we naar de Kaderbrief. 3

315882

2.c. Bedrijfsvoering en Financiële uitgangspunten De financiële beheersing van de ontwikkelingen rondom de OMWB is een apart punt van aandacht. In West-Brabant hebben de gemeenten én de gemeenschappelijke regelingen met elkaar afspraken gemaakt die zijn vastgelegd in de gezamenlijke Nota Verbonden Partijen. Eén van die afspraken is dat de gemeenten (gezamenlijk) richtlijnen opstellen die als input gelden voor het opstellen van de Kaderbrief. Dat gebeurt jaarlijks in november. De gemeenschappelijke regelingen geven in de Kaderbrief aan hoe zij met die richtlijnen omgaan. In bijlage A bij de Kaderbrief gaat de OMWB in op de uitgangspunten in de nota Verbonden Partijen. Uit de bijlage blijkt dat de OMWB de uitgangspunten uit de nota heeft verwerkt. In 2020 heeft een aantal deelnemende gemeenten gevraagd of het mogelijk is de kosten van de dienst omlaag te brengen met behoud van kwaliteit van producten en dienstverlening. De directeur heeft een onderzoek laten instellen naar de mogelijkheden voor kosteneffectiviteit. Op basis van het onderzoek ziet de OMWB mogelijkheden om het huidige kostenniveau in de loop van de komende 2 à 3 jaren neerwaarts bij te stellen, met 4 tot 7%. Dit is een substantiële inspanning voor de dienst, waarvan het succes mede afhankelijk is van de bereidheid van de deelnemers ook zelf daaraan positief bij te dragen.

De OMWB werkt voorstellen uit, die in de jaarbegrotingen 2022 en 2023 worden verwerkt. Bij de voorstellen is geen rekening gehouden met de financiële gevolgen van de Omgevingswet. Een kostenstijging als gevolg van de wet is waarschijnlijk, zowel voor de gemeenten als voor de dienst. Verwachte kostenstijgingen maken de inspanning voor het realiseren van een besparing extra noodzakelijk om de kostenontwikkeling van de dienst voor de gemeenten beheersbaar te houden. In de Kaderbrief geeft de OMWB de kaders voor de opstelling van de begroting aan. Deze worden verder uitgewerkt in de begroting 2022. Dan kunnen we ook het financiële effect voor onze gemeente beoordelen. 2.d. Conclusie We zien op dit moment geen aanleiding voor een zienswijze op de Kaderbrief. De OMWB biedt voor 15 april de concept begroting aan. Eventueel kunnen we daarop een zienswijze indienen. 2.e. Aanpassing Gemeenschappelijke regeling OMWB In verband met de wijziging van de rechtspositie van ambtenaren in de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) dient de Gemeenschappelijke regeling OMWB te worden aangepast. De colleges van de deelnemende gemeenten dienen hier mee in te stemmen. De raden dienen hier toestemming voor te geven. In bijlage 2 is de aanpassing van de gemeenschappelijke regeling opgenomen. Het gaat om redactionele en technische aanpassingen als gevolg van de Wrna.

Inhoudelijk verandert de Gemeenschappelijke regeling OMWB niet. Met deze wijziging is de Gemeenschappelijke regeling OMWB weer in overeenstemming van andere wettelijke bepalingen. Het bestuur van de OMWB heeft de gemeenten begin 2020 verzocht in te stemmen met de aanpassing. Door de ontwikkelingen rondom corona stellen we u pas nu voor toestemming te geven. De aanpassing gaat formeel in per 1 januari 2020. 3. Alternatieven De taken van de Omgevingsdienst zijn vastgelegd in wettelijke- en ook bestuurlijk vastgestelde kaders (MWB-norm). Gemeenten kunnen hier niet van afwijken. Gemeenten hebben een beperkte beïnvloedingsmogelijkheid door te sturen op zogenaamde verzoektaken (programma 2).

4

315882

4. Lasten, baten en dekking De Kaderbrief geeft geen aanleiding de huidige (meerjaren-) begroting 2021 - 2024 van de gemeente te wijzigen. De financiële gevolgen van de in de Kaderbrief geschetste beleidsontwikkelingen zijn echter nog onzeker. In de ontwerpbegroting 2022 van de Omgevingsdienst neemt de dienst de financiële vertaling van de ontwikkelingen op. De eventuele gevolgen voor onze gemeente nemen we mee in de Perspectiefnota 2022 - 2025. 5. Relatie met Baarle-Hertog De Kaderbrief heeft geen directe invloed op de relatie met Baarle-Hertog. 6. Relatie ABG-Organisatie De ABG-organisatie bereidt het beleid op het gebied van de OMWB voor de drie gemeenten gelijkluidend voor. Binnen de kaders kunnen de gemeenten individuele keuzes maken. 7. Risico’s Er speelt veel op de beleidsterreinen waar de OMWB zich op beweegt. Er is een risico dat dit leidt tot kostenstijging. In de bovenstaande toelichting is ingegaan op de manier waarop de gemeenten de financiële beheersing van de ontwikkelingen vorm geven. 8. Vervolg Planning: De planning is als volgt: - Ontwerpbegroting en jaarrekening naar deelnemende gemeenten - Vaststellen zienswijze op begroting en reactie op de jaarrekening GR

uiterlijk 15 april 2021 vóór 1 juli 2021

Communicatie: We delen de OMWB uw besluit mee.

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN BAARLE-NASSAU

M. Tromp secretaris

Bijlage 1: Bijlage 2:

5

M.H.M.R. de Hoon-Veelenturf burgemeester

Kaderbrief 2022 OMWB; 3e wijzigingsbesluit Gemeenschappelijke regeling OMWB

315882

DE RAAD VAN DE GEMEENTE BAARLE-NASSAU; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 315882;

gelet op het bepaalde in de gemeenschappelijke regeling OMWB en de “Nota Verbonden Partijen”;

besluit: 1. Kennis te nemen van de Kaderbrief 2022 van de OMWB; 2. de OMWB mee te delen dat we geen opmerkingen hebben bij de Kaderbrief; 3. het college toestemming te verlenen om in te stemmen met het 3e wijzigingsbesluit van de Gemeenschappelijke regeling OMWB, zoals voorgesteld door het AB van de OMWB.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 31 maart 2021

DE GEMEENTERAAD VAN BAARLE-NASSAU

H.C. Veraart Griffier

6

M.H.M.R. de Hoon-Veelenturf Voorzitter

315882