Voorstel tot het instemmen met de deelname aan het Schone Lucht Akkoord
Tekst van het document
RAADSVOORSTEL Commissie R&E: Behandelend ambtenaar: Cluster: Afdeling:
9 februari 2021 Jelle Lauf
Raadsvergadering: Portefeuillehouder:
24 februari 2021 Wethouder Sommen
Leefomgeving Openbare Ruimte
Programma:
Volksgezondheid en Milieu
Voorstel tot: het instemmen met de deelname aan het Schone Lucht Akkoord
1. Samenvatting Aanleiding: Het Rijk heeft maatregelen opgesteld ter verbetering van de luchtkwaliteit. Deze maatregelen zijn in het Schone Lucht Akkoord opgenomen. Alle overheden kunnen hierbij aansluiten. Dit is echter geen verplichting. De gemeenteraden van de gemeenten Alphen-Chaam en Gilze en Rijen hebben de colleges verzocht te onderzoeken op welke wijze de ABG gemeenten gezamenlijk uitvoering kunnen geven aan het Schone Lucht Akkoord. Hoe draagvlak gegeven kan worden, wat de maatregelen zijn en wat hier financieel voor nodig is. We vragen u hierbij in te stemmen met de deelname aan het Schone Lucht Akkoord in een aangepaste vorm. Gevraagde beslissing: Instemmen met de deelname aan het Schone Lucht Akkoord in een aangepaste vorm, waarbij we drie van de acht doelen zoals deze opgesteld zijn in het Schone Lucht Akkoord uitvoeren. Beoogd effect: Vanuit de gemeente Baarle-Nassau een positieve bijdrage leveren aan de luchtkwaliteit, waardoor een beter woon- en leefklimaat ontstaat in de gemeente en ook in de directe omgeving. 2. Onderbouwing, aanpak, uitvoering De luchtkwaliteit in Nederland is de afgelopen jaren sterk verbeterd. Ondanks deze verbeteringen zijn er nog ongeveer 11.000 mensen per jaar, die negen maanden eerder overlijden als gevolg van luchtverontreiniging. In het bijzonder fijnstof en stikstofoxiden hebben hier invloed op.
Door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is daarom het Schone Lucht Akkoord (verder afgekort als SLA) opgesteld. Onderbouwing: In het SLA zijn maatregelen opgenomen om de luchtkwaliteit te verbeteren. Alle overheden kunnen aansluiten bij het SLA. Dit is echter geen verplichting. Door aan te sluiten bij het SLA verbinden de overheden zich aan de opgestelde maatregelen in dit akkoord. In het SLA zijn diverse maatregelen opgenomen, maar is niet concreet benoemd hoeveel financiële middelen de overheden in moeten zetten om de maatregelen te kunnen betalen. Wat wel vaststaat
*RS20.00214* RS20.00214 20ZK01219
is dat het SLA meer capaciteit en daarmee geld kost. Op dit moment zijn er vanuit de gemeente Baarle-Nassau geen financiële middelen, tijd en capaciteit om extra in te zetten voor de maatregelen die opgenomen zijn in het SLA. Uitzondering hierop zijn de maatregelen die de gemeente Baarle-Nassau al uitvoert in het kader van de Uitvoeringsagenda Duurzaamheid. Daarom is onderzocht of er binnen de ABG gemeenten raakvlakken zijn tussen de Uitvoeringsagenda’s Duurzaamheid en het SLA, en of hierin combinaties mogelijk zijn. De agenda duurzaamheid van de gemeente Baarle-Nassau voorziet in vier ambities. De ambitie een CO2-neutrale gemeente te worden sluit voor een deel aan bij de ambities uit het Schone Lucht Akkoord. Het opwekken van duurzame energie is echter geen speerpunt binnen het Schone Lucht Akkoord. De agenda duurzaamheid sluit echter wel aan bij het Schone Lucht Akkoord op de aspecten Maatschappelijk Verantwoord Inkopen en de Verduurzaming van het gemeentelijk vervoer. Tevens is er de wens om duurzame ambities op te nemen in beleidsregels. Het Schone Lucht Akkoord zou hier één van kunnen zijn. Ook zet de gemeente Baarle-Nassau in op de bewustwording van duurzaamheid. Hierbij spitst de gemeente Baarle-Nassau zich echter verder toe op de jongeren en het betrekken van de jeugdgemeenteraad. De jeugdgemeenteraad wordt bij vraagstukken omtrent duurzaamheid om advies gevraagd.
Aanpak: Per gemeente is bekeken welke onderdelen we uit het SLA uit kunnen voeren zonder dat dit veel extra kosten, tijd en capaciteit vraagt. Onderdelen die aansluiten bij de al gestelde doelen in de Uitvoeringsagenda Duurzaamheid kunnen we uitvoeren. Vervolgens hebben we per gemeente een top 3 van maatregelen opgesteld. Dit hebben we per gemeente gedaan, omdat de drie gemeenten van elkaar verschillen. Op deze manier kunnen we de maatregelen het beste passend afstemmen per gemeente. Uitvoering: Voor de gemeente Baarle-Nassau is de top 3 als volgt: 1. Participatie. De wijze waarop is afhankelijk van het wel of niet meedoen aan het SLA. Indien hier bij aangesloten wordt dan betreft het deelname aan de ‘jongerentop1’ en het gebruik van ‘ citizen science’. Indien niet aangesloten wordt bij het SLA, dan worden er kleinere bijeenkomsten door de gemeente zelf opgezet. 2. Voorlichting over Houtstook. De gemeente voorziet in de uitrol van de door het Rijk opgestelde voorlichting over de effecten van houtstook en de risico’s. Nieuwbouwwijken hebben daarbij prioriteit omdat hier nog geen sprake is van bestaande houtstook. 3. Pilot Landbouw. In overleg met de afdeling RO wordt een agrarisch bedrijf gezocht die mogelijk bij de Pilot vanuit het Rijk kan worden betrokken.
De overige 5 maatregelen die benoemd zijn in het Schone Lucht Akkoord zijn, of niet van toepassing voor de gemeente Baarle-Nassau, zoals Binnenvaart- en Haven gerelateerde activiteiten. Of dit zijn maatregelen die op dit moment financieel niet haalbaar binnen de gemeente, zoals het aanpassen van alle industriële vergunningen inclusief intensivering van het bijbehorende toezicht.2 Juridische aspecten Het is niet verplicht om mee te doen met het SLA. Als de gemeente Baarle-Nassau mee doet met het SLA, dan verbindt het zich aan de maatregelen.
1
De al deelnemende partijen hebben dit najaar reeds een ‘jongerenpanel’ georganiseerd. Voor alle maatregelen wordt verwezen naar de Bijlage “Toelichting op het “Schone Lucht Akkoord”, zoals bijgevoegd in dit voorstel. 2
2
RS20.00214
3. Alternatieven Ten opzichte van de in dit voorstel gevraagde beslissing zijn er twee alternatieven, namelijk: 1. Volledig meedoen aan het SLA; 2. Niet meedoen aan het SLA. Ad 1: Als we volledig meedoen met het SLA, dan heeft dit het grootste positieve effect op de luchtkwaliteit. Dit brengt echter ook kosten en extra capaciteit met zich mee, die we nu niet hebben. Daarom is dit alternatief nu niet uitvoerbaar. Daarom stellen we voor om te kiezen voor een gefaseerde aanpak waarbij we per gemeente per periode onderzoeken welke doelen we oppakken. Voor nu zijn dat er drie. Ad 2: Niet meedoen aan het SLA, zorgt niet voor een verbetering van de luchtkwaliteit. Daarom is niet meedoen geen optie. Een bijkomend nadeel is dat we ook niet kunnen deelnemen aan de overleggen/congressen over het SLA en blijven we niet op de hoogte van de laatste stand van zaken. Er ontstaat dan een kennisachterstand. 4. Lasten, baten en dekking Investering: De investering voor de deelname aan het SLA op deze gefaseerde wijze bestaat enkel uit ambtelijke uren voor de afdelingen Leefomgeving, Ruimtelijke Ordening en Communicatie. Eenmalige kosten: Er zijn geen eenmalige kosten. Structurele kosten: De structurele kosten zitten in de ambtelijke uren, zoals benoemd onder “Investering”. Er zijn verder geen structurele kosten.
Dekking: Binnen de ABG-organisatie zijn de ambtelijke uren opgenomen in de huidige formatie. 5. Relatie met Baarle-Hertog Er is geen relatie met Baarle-Hertog omdat het SLA een in Nederland opgesteld akkoord is, en er geen internationale verbanden zijn. 6. Relatie ABG-Organisatie Binnen de ABG-organisatie vragen de drie colleges hun gemeenteraad in te stemmen met het Schone Lucht Akkoord in deze vorm. Elke gemeente heeft haar eigen top 3. Op deze wijze zijn we samen groter en hebben we meer invloed op de luchtkwaliteit. Ook voorkomen we dat luchtvervuilende activiteiten verplaatsen naar een gemeente in de ABG, omdat ze geweerd worden in een andere gemeente in de ABG. Zo verschuift het probleem niet. 7. Vervolg Planning: Uiterlijk begin 2021 hebben alle gemeenteraden van de ABG-gemeenten besloten of zij akkoord te gaan met de deelname aan het SLA op gefaseerde wijze. We verwachten dan ook goedkeuring te hebben ontvangen van het ministerie. De maatregelen uit de genoemde doelen voeren we in de loop van 2021 uit.
3
RS20.00214
Communicatie: In overleg met de afdeling Communicatie kiezen we de communicatiemomenten, zowel voor de deelname aan het SLA als tijdens de maatregelen zoals de voorlichting over houtstook. Maar ook het betrekken van de jongeren voor de ‘jongerentop’.
BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN BAARLE-NASSAU
M. Tromp secretaris
M.H.M.R. de Hoon-Veelenturf burgemeester
Bijlage(n): Toelichting op het Schone Lucht Akkoord
4
RS20.00214
DE RAAD VAN DE GEMEENTE BAARLE-NASSAU; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. RS20.00214 ;
besluit: 1. In te stemmen met de deelname aan het Schone Lucht Akkoord in een aangepast vorm, waarbij we drie van de acht doelen zoals opgesteld zijn in het Schone Lucht Akkoord uitvoeren.
Aldus besloten in de openbare vergadering van 24 februari 2021
DE GEMEENTERAAD VAN BAARLE-NASSAU
H.C. Veraart Griffier
M.H.M.R. de Hoon-Veelenturf Voorzitter
*RS20.00214* RS20.00214 20ZK01219