Verkenning Baarle-Nassau in Regio HvB

Verkenning Baarle-Nassau

Wat betekent toetreding tot de regio Hart van Brabant voor het sociaal domein?

Inhouds opgave

1. Inleiding Uitgangspunten voor deze verkenning

2. Jeugdhulp

3 3

5

2.1 Huidige situatie in Baarle-Nassau

5

2.2 Situatie na eventuele toetreding

7

Doorontwikkeling

7

3. Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)

9

3.1 Huidige situatie in Baarle-Nassau

9

3.2 Situatie na eventuele toetreding

10

Verschillende definities

11

De Gaarshof

11

4. Afspraken, kosten en consequenties

13

Toetreden tot Hart van Brabant

14

Indicatieve planning

14

Bijdrage GR Hart van Brabant

15

Toetreden Zorg- en Veiligheidshuis Midden-Brabant

15

Toetreden tot Veilig Thuis Midden-Brabant

15

Veiligheidsregio

15

Bijdrage Veilig Thuis en Zorg- en Veiligheidshuis

16

Uittreden bij andere regio’s

17

‘What’s in it’ voor de gemeente?

18

5. Overwegingen tot besluit

19

Verkenning – Baarle-Nassau – Wat betekent toetreding tot de regio Hart van Brabant voor het Sociaal Domein?

2

1. Inleiding Wat zou er komen kijken bij een eventuele toetreding van de gemeente Baarle-Nassau tot de Gemeenschappelijke Regeling van de regio Hart van Brabant? Ondergetekende, Yvonne Zonnenberg van het bureau Teamcreatie uit Prinsenbeek, is gevraagd dit te verkennen en in kaart te brengen. Wat zou er veranderen, wat blijft hetzelfde, wat kunnen inwoners, bestuur en ambtelijke organisatie ongeveer verwachten? Vooral: in hoeverre verandert de dienstverlening binnen het sociaal domein, specifiek voor de uitvoering van Jeugdhulp en de Wet maatschappelijke ondersteuning? De kolom ‘Werk en inkomen’ van het Sociaal domein, tegenwoordig Participatie genoemd, is al sinds jaar en dag ondergebracht bij de regio Midden-Brabant, dit is een landelijke regio-indeling.

Uitgangspunten voor deze verkenning Per 1 januari 2016 zijn de ambtelijke organisaties van de gemeente Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen gefuseerd in de ABG-organisatie. Door op deze manier de krachten te bundelen behouden de deelnemende gemeenten hun bestuurlijke zelfstandigheid terwijl ze samen sterker staan. De decentralisaties en het uitdijende beroep dat daarmee wordt gedaan op kennis, kunde en inzet van ambtenaren blijven door intensief samen te werken langer te bolwerken. Geografisch gezien ligt ABG tussen verschillende regio’s in. Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen nemen niet alle gemeenschappelijk georganiseerde diensten op dezelfde plekken af. In het onderzoek ‘Regiokeuze ABG-gemeenten’ van I&O Research van februari 2020 is een extensieve lijst opgenomen van de verschillende diensten en samenwerkingsverbanden waarin de drie gemeenten deelnemen.

In deze verkenning gaan we dieper in op het sociaal domein. Hoe borgen gemeenten voor nu en in de toekomst dat hun inwoners op het vlak van onder meer Jeugdhulp, Wmo-begeleiding en Beschermd wonen de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben? In hoeverre is het voor Baarle-Nassau verstandig om voor deze taken, net als Gilze en Rijen, aan te sluiten bij de Regio Hart van Brabant? Biedt dat betere kansen op de best mogelijk ondersteuning aan inwoners?

Verkenning – Baarle-Nassau – Wat betekent toetreding tot de regio Hart van Brabant voor het Sociaal Domein?

3

We beschrijven: • de huidige situatie; • de situatie zoals die zou worden na een eventuele toetreding; • wat erbij komt kijken om alle drie de ABG-gemeenten, dus ook Alphen-Chaam en Baarle-Nassau, op te nemen in de Gemeenschappelijke Regeling (GR) van de Regio Hart van Brabant. Zodra ze toetreden – en waarschijnlijk al in de aanloop daar naar toe – verkrijgen de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau een stem in de samenwerking van (dan) elf partners. Ze staan op gelijke voet met Dongen, Gilze en Rijen, Goirle, Heusden, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Oisterwijk, Tilburg en Waalwijk. De stem van iedere gemeente wordt in dit gremium even duidelijk gehoord en telt even zwaar mee.

Verkenning – Baarle-Nassau – Wat betekent toetreding tot de regio Hart van Brabant voor het Sociaal Domein?

4

2. Jeugdhulp Iedere gemeente is bij wet verplicht voor haar jeugd alle vormen van jeugdhulp beschikbaar te stellen. Bijvoorbeeld hulp aan huis bij problemen in het gezin, maar ook bij psychische en gedragsproblemen van kinderen en jongeren. Door die verplichting, de jeugdhulpplicht, moeten gemeenten in ieder geval: • de jongere adviseren welke hulp het beste past; • samen met de jongere de goede vorm van jeugdhulp kiezen; • zorgen dat de gekozen jeugdhulp ook echt beschikbaar is.

2.1 Huidige situatie in Baarle-Nassau Preventie en lichte ondersteuning zijn lokaal in elke gemeente geregeld in de Dorpsteams. Bij meer complexe jeugdhulpvragen of gezinssituaties wordt het Sociaal team van ABG ingeschakeld. Wanneer er specialistische jeugdhulp nodig is, gaat dit via een gemeentelijke beschikking (het medisch domein, het sociaal team of een gecertificeerde instelling) naar een gecontracteerde aanbieder.

Beschikkingen Specialistische jeugdhulp Beschikkingen Aantal jeugdigen in zorg Aantal bij niet specialistische jeugdhulp 2020 gecontracteerde aanbieder (tot 1 november) Baarle-Nassau

66

2

Verkenning – Baarle-Nassau – Wat betekent toetreding tot de regio Hart van Brabant voor het Sociaal Domein?

5

Voor gecontracteerde jeugdhulp heeft Baarle-Nassau per 1 januari 2020 een dienstverleningsovereenkomst afgesloten met de gemeente Tilburg. Deze overeenkomst is verlengd voor het jaar 2021. Het is de bedoeling van het college van Baarle-Nassau om in 2021 een definitief besluit te nemen over een toetreding tot de GR HvB voor dit onderdeel. Aanbieders die een contract hebben met de regio Hart van Brabant kunnen zich door deze samenwerking met de gemeente Tilburg inzetten voor inwoners van Baarle-Nassau. Dat is op dit moment de enige verbinding met de regio Hart van Brabant op het vlak van jeugdhulp. Er wordt niets afgenomen van of geregeld via Breda of de Regio West-Brabant Oost. Alles wordt lokaal op ambtelijk niveau georganiseerd. Denk hierbij aan contractmanagement, analyses, managementinformatie, jaarrekeningen en dergelijke.

Jeugdbescherming en jeugdreclassering De wet beschrijft (naast preventie, lichte ondersteuning en gecontracteerde jeugdhulp) een gemeentelijke verplichting tot jeugdbescherming, jeugdreclassering en een aanpak voor kindermishandeling. Als een kinderrechter maatregelen oplegt, worden deze uitgevoerd door de Gecertificeerde instellingen. Per februari 2020 is dit voor de gemeente Baarle-Nassau belegd via de Regio Hart van Brabant (volmacht).

Kindermishandeling De aanpak van kindermishandeling is een lokale aangelegenheid in samenwerking met Veilig Thuis, gecontracteerde jeugdhulpaanbieders en politie. De samenwerking van Baarle-Nassau is opgenomen in een GR voor Veilig Thuis West-Brabant, GIA (geweld in afhankelijkheids¬relaties) en een Meldpunt crisiszorg (inclusief Wet verplichte GGz).

Crisiszorg/Veilig Thuis Baarle-Nassau is momenteel aangesloten bij veilig thuis West-Brabant. In West-Brabant is de crisisdienst ook gepositioneerd bij Veilig Thuis (GR/ centrumregeling). Er wordt samengewerkt met partijen als Jeugdbescherming Brabant, GGZ Breburg, Maatschappelijk Werk Breda, GGD West-Brabant. Met Veilig Thuis West-Brabant zijn praktische samenwerkingsafspraken gemaakt voor de jeugdhulp in Baarle-Nassau. Het is hierbij voornamelijk van belang dat Veilig Thuis en de crisisdienst weet waar ze terecht kunnen. Eerst halfjaar 2020

Meldingen Nader onderzoek Veilig Thuis

Verzoek onderzoek Raad voor de Kinderbescherming

Baarle Nassau

25

1 (geen casusregie of huisverbod)

2

Totaal verzorgingsgebied*

3.008

41

29

* Dit verzorgingsgebied beslaat de gemeenten Alphen-Chaam, Altena, Baarle-Nassau, Bergen op Zoom, Breda, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Halderberge, Moerdijk, Oosterhout, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen, Woensdrecht en Zundert.

Verkenning – Baarle-Nassau – Wat betekent toetreding tot de regio Hart van Brabant voor het Sociaal Domein?

6

Zorg- en veiligheidshuis Voor het zorg- en veiligheidshuis is er een samenwerkingsovereenkomst met het ZVH de Baronie. De belangrijkste samenwerkingspartners zijn hier Veilig thuis en de politie. Baarle-Nassau valt onder het politiedistrict De Baronie, team Markdal. Het betreft hier veelal complexe gezinssituaties waardoor er een directe verbinding is met de jeugdhulpketen. Incidenteel betreft het alleen een volwassene. Bij de Baronie is er ook het Mass+ overleg waar de verbinding bij onveiligheid in complexe problematiek met de zorgpartners wordt gemaakt. Dit overleg wordt voorgezeten door GGz Breburg. Baarle Nassau is onderdeel van veiligheidsregio Midden- en West Brabant.

2.2 Situatie na eventuele toetreding De inwoner met een (jeugd)hulpvraag heeft als eerste contact met het dorpsteam of het sociaal team. Wanneer specialistische jeugdhulp nodig blijkt, is deze in Hart van Brabant in de meeste gevallen ambulant, ‘aan huis’, te organiseren. De uitvoerende en toegang verlenende professionals en de ambtenaren in de aangesloten gemeenten hebben de beschikking over een omvangrijke gereedschapskist. Ze kunnen bijvoorbeeld gebruik maken van of deelnemen aan integrale vroeghulp, het expertiseteam, niet-gecontracteerde zorg, het dashboard van de jeugdhulp en de jeugdbeschermingstafel.

Gecontracteerde Jeugdhulp De inkoop van zorg in het sociaal domein is in de regio Hart van Brabant op resultaatgestuurde, taakgerichte leest geschoeid. Aanbieders en het sociaal team stemmen met elkaar af wat in welk geval aan resultaat behaald moet en kan worden en welke soort en mate van dienstverlening daarvoor nodig is. Hieruit volgt een vastgelegd tarief voor het totale traject. Deze manier van werken is, na een periode van gewenning, inmiddels zowel door aanbieders als gemeenten omarmd. Het werken met hoofd- en onderaannemerschap vergde wat inwerktijd en aanpassingen. Aanvankelijk was er zorg over waar de verantwoordelijkheid kwam liggen. Dit bleken overwinbare kinderziektes waar iedereen met enige wederzijdse aanpassingen overheen groeide.

Doorontwikkeling Toekomstige contractering lokale aanbieders Of alle partijen die in Baarle-Nassau Jeugdhulp verlenen ook in 2022 een contract met de regio kunnen hebben, is op dit moment lastig te zeggen. Wat enerzijds de kans daarop verkleint is het gevoel dat door de grote hoeveelheid aanbieders in de regio Hart van Brabant, klein en groot, soms het overzicht zoek raakt en Hart van Brabant de wens heeft om met minder partijen een contract aan te gaan. Wat anderzijds de kans juist weer vergroot is het streven om aanbieders te vinden die zich committeren aan lokale opgaven en die verbinding zoeken met het voorliggende aanbod. De gecontracteerde aanbieders moeten, anders gezegd, waar mogelijk bij willen dragen aan de couleur locale. Er zal per saldo veel voor te zeggen zijn om aanbieders die de nieuwe gemeenten in het verleden goede diensten bewezen de kans te geven toe te treden tot de pool. Of het inderdaad lukt hen in de nieuwe constellatie ‘te behouden’ zal onderwerp van gesprek zijn bij de nieuwe inkoopstrategie van Hart van Brabant. Ook de acht kleinere gemeenten in deze regio willen lokale goede aanbieders kunnen behouden.

Verkenning – Baarle-Nassau – Wat betekent toetreding tot de regio Hart van Brabant voor het Sociaal Domein?

7

Jeugdbescherming en jeugdreclassering Na een onderzoek van de raad voor de kinderbescherming volgt vaak een uitspraak van de kinderrechter voor jeugdbescherming en/of jeugdreclassering. Deze onderdelen en procedures sluiten naadloos op elkaar aan zodat de gezinnen die het hardst hulp nodig hebben niet tussen wal en schip raken. Korte lijnen, goede samenwerking.

Crisiszorg/ Veilig Thuis Jeugdhulp en het bieden van veiligheid aan kwetsbare jongeren en gezinnen zijn nauw aan elkaar gelieerd. Om goed multidisciplinair te kunnen ingrijpen waar en wanneer dat nodig is, moet ieder gezin in de regio onder dezelfde beschermende paraplu kunnen schuilen. Aansluiten op jeugdhulp in Hart van Brabant gaat idealiter gepaard met de overgang naar Veilig Thuis Midden-Brabant, waaronder ook het CIT (Crisisinterventieteam) valt. Het CIT bestaat uit professionals van Jeugdbescherming Brabant, Veilig Thuis, GGZ Breburg, Amarant Groep en Sterk Huis. Samen hebben ze alle expertise in huis om een goede beoordeling van crisissituaties te maken. Het Meldpunt Wvggz (Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg) is ook belegd bij het CIT.

Zorg- en veiligheidshuis Omdat het Zorg- en Veiligheidshuis Midden-Brabant vooral complexe gezinssituaties betreft, maak je met een overgang van dit onderdeel de keten compleet. In kwesties waar veiligheid een issue is, is het van belang dat een procesregisseur van de eigen gemeente snel kan schakelen met Veilig Thuis en het Zorg- en Veiligheidshuis. Dat verkleint de kans op miscommunicatie en incidenten. Dit betreft zowel gezinssituaties waar minderjarigen bij betrokken zijn als huishoudens met alleen volwassenen. Het zorg- en veiligheidshuis Midden-Brabant heeft een team complexe casuïstiek en een knooppunt/overleg voor informatie, advies en routering. Overgaan naar het Zorg- en veiligheidshuis Midden-Brabant raakt de veiligheidsketen en heeft dan ook gevolgen voor de politie. Politieteam Markdal geeft aan dat een overgang naar het zorg- en veiligheidshuis Hart van Brabant vooral afstemming vraagt met Veilig Thuis en de Raad van de Kinderbescherming. Deze afstemming moet tussen personen en systemen gezocht worden. Binnen politieteam Markdal zien zowel de wijkagent als de specialist Zorg & Veiligheid en de teamchefs geen onoverkomelijke problemen in deze afstemming. Zij zien zelfs kansen (zoals meeliften op de sterke ontwikkelingen in regiefunctie van Tilburg). Aandacht vragen vooral de systemen en de onderlinge afstemming, voor de rest voorziet de politie geen obstakels.

Verkenning – Baarle-Nassau – Wat betekent toetreding tot de regio Hart van Brabant voor het Sociaal Domein?

8

3. Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Gemeenten moeten ervoor zorgen dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. De gemeente geeft ondersteuning thuis via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de ondersteuning van mensen die niet op eigen kracht zelfredzaam zijn. Het gaat bijvoorbeeld om: • begeleiding en dagbesteding • ondersteuning om de mantelzorger tijdelijk te ontlasten; • een plaats in een beschermde woonomgeving voor mensen met een psychische stoornis • opvang in geval van huiselijk geweld en mensen die dakloos zijn.

3.1 Huidige situatie in Baarle-Nassau Begeleiding en dagbesteding Begeleiding en dagbesteding worden door de gemeente zelfstandig georganiseerd. Er is een ‘open house’ -constructie waarbij aanbieders zich kunnen aanmelden om diensten te leveren. Momenteel betreft dit zo’n tachtig aanbieders. Baarle-Nassau maakt gebruik van 18 verschillende aanbieders (eerste drie kwartalen 2020). 2020 (tot 1 oktober)

Aantal indicaties

Ingeschakelde aanbieders

Baarle-Nassau

82

18 (70% ook gecontracteerd door HvB)

De Wmo-begeleiding verloopt zonder veel problemen. De gemeente doet dit zelf. Keerzijde hiervan is dat ze zelf verantwoordelijk is voor inkoop, tariefafspraken, contractmanagement en begeleiding. Dit is een behoorlijke opgave voor een kleine gemeente. Ambtenaren profiteren niet van regionale kennis of ervaring, kunnen geen taken verdelen of schalen vergroten en er is geen tijd over om na te gaan hoe ondersteuning verbeterd zou kunnen worden.

Verkenning – Baarle-Nassau – Wat betekent toetreding tot de regio Hart van Brabant voor het Sociaal Domein?

9

Hulp bij huishouding De hulp bij de huishouding is in ABG-verband georganiseerd op basis van ‘P maal Q’-financiering; er wordt afgerekend per afgeleverde eenheid zorg. (Als iemand er meerwaarde in ziet dit op regionaal niveau te organiseren indien Alphen-Chaam en Baarle-Nassau tot de regio toetreden, is dit zonder meer te regelen. Het hóeft niet; als iedereen tevreden is met hoe dit Wmo-onderdeel verloopt kan ertoe besloten worden het vooralsnog zo te laten in ABG verband.)

Hulpmiddelen, regio- en leerlingenvervoer Voor Wmo-hulpmiddelen heeft Baarle-Nassau een eigen overeenkomst met Medipoint. Deze loopt nog tot 1 juli 2023. Regiovervoer ofwel het Kleinschalig Collectief Vervoer (KCV) maakt onderdeel uit van de samenwerking binnen de GR Regio West-Brabant. De uiterste contractdatum met vervoerder KCV is 31 december 2023. De aanbesteding voor leerlingenvervoer voor Alphen-Chaam en Baarle-Nassau is net afgerond. Dit betreft de komende 3 jaar, periode 1 augustus 2021 tot 1 augustus 2024.

Beschermd wonen Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang verloopt voor Baarle-Nassau via de centrumgemeente Breda. Breda heeft aan het Rijk te kennen gegeven dat Alphen-Chaam en Baarle-Nassau zich oriënteren op een overstap naar Hart van Brabant, centrumgemeente Tilburg. Vooralsnog ontvangen de centrumgemeenten de middelen en nemen het voortouw in het ontwikkelen van beleid met de gemeenten die ze in hun regio bedienen. Beschermd wonen gaat, zo is de planning, per 1 januari 2023 volledig ‘doorgedecentraliseerd’ worden. Dan worden de regiogemeenten zelf verantwoordelijk. Er zijn in zowel de regio West-Brabant als Hart van Brabant al verregaande (concept)afspraken over organisatie en beleidskader in ontwikkeling voor na deze doordecentralisatie.

3.2 Situatie na eventuele toetreding De inwoner met een hulpvraag heeft als eerste contact met de consulent Wmo van de eigen gemeente. Na de toekenning van Wmo-hulp blijkt dat Wmo-begeleiding veelal ambulant is, soms in groepsverband op locaties dicht bij huis. Of dit wordt aangestuurd en beheerd vanuit de regio of vanuit het eigen gemeentehuis ontgaat de aanvrager volledig. Voor hem of haar verandert er niets.

Toekomst gecontracteerde aanbieders (Begeleiding, Dagbesteding, Hulp bij huishouding, Hulpmiddelen) Voor inwoners die momenteel al Wmo-hulp krijgen, is een overgang naar Hart van Brabant eventueel merkbaar als de huidige aanbieder niet door Hart van Brabant gecontracteerd zou zijn. Een groot deel van de actieve aanbieders in Baarle-Nassau zit nu al wél in het portfolio van Hart van Brabant. In die gevallen gaat de begeleiding naadloos over en merkt de inwoner er niets van. Nog lopende indicaties lopen doorgaans in een overgangsregeling door bij de huidige aanbieders. Of de huidige aanbieders hun diensten aan de regio zullen (willen) blijven aanbieden is nog niet in alle gevallen te zeggen. Hulp bij de huishouding kan voortgezet worden in ABG-verband zoals dat nu ook al loopt.

Verkenning – Baarle-Nassau – Wat betekent toetreding tot de regio Hart van Brabant voor het Sociaal Domein?

10

Hulpmiddelen, regio- en leerlingenvervoer Voor het regelen van hulpmiddelen voorziet niemand grote veranderingen aangezien de aanbieder, Medipoint, dezelfde blijft. Hier zullen huidige contracten gestopt en nieuwe contracten via afspraken in Hart van Brabant aangegaan kunnen worden. Over de voorwaarden voor die samenwerking wordt centraal onderhandeld, iedere gemeente heeft haar eigen contract. Voor vervoer schuiven de panelen in de gehele provincie. Dit zou waar mogelijk, ook afhankelijk van de doelgroep, beter verbonden moeten worden met het OV. De regio-indelingen zoals we die nu kennen gaan mede daardoor mogelijk verdwijnen. Dit zal voor alle regio’s gevolgen hebben die zich nu nog niet precies laten voorzien. Tot die tijd lopen de huidige afspraken in Baarle-Nassau door. De uiterste contractdatum met de huidige vervoerder voor KCV in West-Brabant is eind 2023. In het Leerlingenvervoer lopen de contracten nog tot 1 augustus 2024 door.

Beschermd wonen en maatschappelijke opvang Onderdeel van de plannen die de Rijksoverheid heeft om te ‘doordecentraliseren’ is om Wmo en Beschermd wonen nog verder met elkaar te vervlechten. Het doel is om meer mensen met begeleiding zo zelfstandig mogelijk te laten wonen in hun eigen dorp of wijk. Daarvoor ontwikkelt de regio Hart van Brabant nu al nieuwe woonvormen (bijvoorbeeld kleinschalig geclusterd wonen voor mensen). Ze wil de ontwikkelingen van 1 januari 2023 niet lijdzaam afwachten. Ook de Regio Breda is zich aan het voorbereiden op de nieuwe situatie.

Verschillende definities

Om soepel te kunnen op- en afschalen is het prettig als begripsverwarring wordt voorkomen. Zoals over waar de financiering van Beschermd wonen ophoudt en die van Wmo begint. West-Brabant hanteert daarvoor een smallere definitie: o Bij Beschermd wonen betaalt de bewoner zelf geen huur en maken huisvestingskosten deel uit van het zorgarrangement. Zodra bewoners wél huur betalen valt de geleverde zorg onder ‘ambulante begeleiding’ in het kader van de Wmo en dus lokale kosten. De bredere definitie in Hart van Brabant: o Ook tussenvormen met intensieve en/of onplanbare begeleiding waar de bewoner wel huur betaalt vallen onder de regionale kosten Beschermd wonen. De regionale inkoop van Wmo-begeleiding sluit hierop aan (en is dus smaller).

Verwarring

Er kan op den duur, ook na de op stapel staande ‘doordecentralisatie’, verwarring ontstaan over welke dienst op welke (gemeente)begroting drukt. Met name bij de overgang van ‘Beschermd wonen’ naar ‘Beschermd thuis’ is het van belang te bepalen waar dat ‘thuis’ gaat zijn en wie dus de rekening betaalt.

De Gaarshof

In het kader van Beschermd wonen en de Wmo verdient ‘De Gaarshof’ in de gemeente Baarle-Nassau speciale aandacht. De Gaarshof is een hoog aangeschreven voorziening voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang en maakt onderdeel uit van de Stichting Maatschappelijke Opvang (SMO) Breda. Er wonen volwassen die langdurig intensieve zorg nodig hebben. De grootste groep woont in de Gaarshof op basis van een Wlzindicatie, een beschikking in het kader van de Wet langdurige zorg. Dit gaat niet via de gemeente.

Verkenning – Baarle-Nassau – Wat betekent toetreding tot de regio Hart van Brabant voor het Sociaal Domein?

11

Momenteel telt De Gaarshof zo’n 65 bewoners via Breda waarvan er 22 per 1 januari 2021 overgingen naar de Wlz. Voor centrumgemeente Breda is de Gaarshof een belangrijke voorziening waar ze ook in de toekomst graag gebruik van wil blijven maken. Een onderzoek in de Regio Hart van Brabant leert dat dat geen probleem hoeft op te leveren; centrumgemeente Tilburg geeft aan zelf al over meerdere voorzieningen voor beschermd wonen in de regio te beschikken. Het voelt dus geen enkele behoefte De Gaarshof volledig te ‘annexeren’. Hart van Brabant plaatst nu incidenteel ‘bovenregionaal’ bij deze voorziening wanneer de problematiek goed matcht bij wat De Gaarshof te bieden heeft. De verwachting is dat er goede afspraken te maken zijn tussen de Gaarshof, SMO Breda en de regio’s om te voorkomen dat er krapte ontstaat. Feitelijk verandert er door een regiogrenswijziging niets aan het aantal Wlz- en beschermd wonen-plekken per inwoner in de beide betrokken regio’s. Bewoners bij De Gaarshof Een Beschermd wonen-indicatie voorziet ook in begeleiding. Er zijn geen afzonderlijke aanvragen begeleiding van bewoners van De Gaarshof. Dat geldt ook voor bewoners met een Wlz-indicatie. Wel is er een scootmobielpool. De gemeente Baarle-Nassau betaalt de scootmobielen die bewoners met een indicatie gezamenlijk kunnen gebruiken. Een aantal bewoners heeft een indicatie voor de deeltaxi.

De mensen van De Gaarshof maken ook gebruik van uitkeringen voor levensonderhoud via de P-wet, bijzondere bijstand en minimaregelingen. Ze ontvangen dan een uitkering naar ‘zak- en kleedgeldnormen’. De Beschermd wonen-indicatie voorziet namelijk al in de kosten voor wonen en daaraan gebonden zaken. Baarle-Nassau ontvangt hiervoor middelen vanuit het rijk, deze zijn voor groot deel historisch opgebouwd. Dus voor die ‘extra’ uitkeringen wordt de gemeente Baarle-Nassau gecompenseerd. Af en toe maakt een bewoner gebruik van de gemeentelijke dienstverlening op het gebied van re-integratie. Bij de meeste is de afstand tot de arbeidsmarkt (te) groot. SMO Breda verzorgt zelf ook van allerlei activiteiten op dat vlak. Een eventuele regiowijziging heeft op bovenstaande geen directe invloed. Wel is het van belang tijdig afspraken te maken met de regio Breda over de doordecentralisatie. Wanneer de regio Breda voornemens is ondersteuning, begeleiding of andere zaken te verschuiven naar lokale verantwoordelijkheden, dienen ze dit goed af te stemmen met de gemeente Baarle-Nassau. Bij een eventuele overgang van Baarle-Nassau naar Hart van Brabant mogen bewoners van de Gaarshof die afkomstig zijn uit de regio Breda niet zonder meer op rekening van Baarle-Nassau komen.

Verkenning – Baarle-Nassau – Wat betekent toetreding tot de regio Hart van Brabant voor het Sociaal Domein?

12

4. Afspraken, kosten en consequenties Onder een Gemeenschappelijke Regeling liggen afspraken, convenanten, overlegstructuren. Samenwerken gaat niet vanzelf, gemeenten maken zich wederzijds afhankelijk van elkaar en dat levert zowel kosten als besparingen op. Een exacte berekening is daarvan niet te maken. In deze paragraaf pogen we juridische en financiële consequenties in kaart te brengen – zonder onszelf of de lezer de illusie toe te staan dat we in dit stadium volledig zijn.

In de Jeugdwet noch in de Wmo is een verplichting opgenomen om als gemeente onderdeel uit te maken van een regionale samenwerking, zo stelt de VNG vast. Maar de Memorie van Toelichting bij de Jeugdwet bevat wel de passage waarin de wetgever meent dat het ‘voor de hand ligt’ dat gemeenten regionaal of bovenlokaal samenwerken. Het kabinet op zijn beurt wil dat regionale samenwerking op dit vlak minder vrijblijvend wordt. Het ziet in samenwerken een noodzaak om (zorg)functies te borgen, bureaucratie te verminderen en het jeugdzorglandschap te transformeren en innoveren. Ook de organisatie van specialistische jeugdhulp zou in regioverband georganiseerd (moeten) worden. De taken die met de decentralisaties bij de gemeenten terechtkwamen, zijn dermate veelomvattend en veeleisend dat een individuele gemeente deze nooit alleen kan uitvoeren. Waar veel aanbieders gemeente- en regiogrensoverschrijdend werken, is het logisch ook de schaal van de inkoop en het contractmanagement te vergroten.

De voordelen van regionaal samenwerken Een goed georganiseerde regio is essentieel voor zowel de regionale agenda Zorg voor de jeugd als voor de Wmo. In een stabiele regio is langdurige efficiënte samenwerking en afstemming vanzelfsprekend. De regio kan aangesproken worden als het niet goed gaat. Daarom ziet het Rijk graag dat gemeenten samenwerkingsverbanden inrichten. De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) kent hiertoe verschillende mogelijkheden, van licht naar zwaar.

Verkenning – Baarle-Nassau – Wat betekent toetreding tot de regio Hart van Brabant voor het Sociaal Domein?

13

Door integraal samen te werken op de gebieden jeugd, wmo en participatie in een sterke regio borgt de gemeente de zorg voor al haar inwoners. Ze maakt dat er een toekomstbestendige, veilige omgeving ontstaat waarin mensen zich lang prettig kunnen voelen. De regio Breda biedt deze mogelijkheden momenteel nog stukken minder.

Toetreden tot Hart van Brabant Artikel 26 van de GR van de Regio Hart van Brabant geeft aan dat een gemeente kan toetreden indien daartoe tot de deelnemende gemeenten wordt besloten bij unanimiteit, middels gelijkluidende besluiten van de colleges van burgemeester en wethouders en de raden (inclusief die van Baarle-Nassau). Het algemeen bestuur regelt de gevolgen van de toetreding en kan hieraan voorwaarden verbinden. Er is de inschatting dat dit proces minimaal een half jaar kost, gelet op ervaringen bij eerdere gemeenschappelijke regelingen.

Indicatieve planning

Als je het Algemeen Bestuur (AB) van de regio Hart van Brabant zou vragen hoe hij de route naar eventuele toetreding voor zich ziet, zou daar onderstaande planning uit kunnen rollen. Ze is echter niet in marmer gebeiteld of beton gegoten. Voor nu is de planning vooral indicatief: wat is ongeveer de route naar toetreding per 1 januari 2022. Januari/ februari 2021

(Informeel) voorlopig verzoek tot toetreding (advies bij bestuurscommissie).

10 maart

AB verneemt conceptwens van (Alphen-Chaam en) Baarle-Nassau tot toetreding GR

10 maart

Advies ophalen bij het portefeuillehouderoverleg (PoHo) sociaal domein. Eventueel indien gewenst input bij PoHo Fysiek en AB-Midpoint Brabant ophalen.

14 april of 2 juni

(1 april of 18 mei stukken gereed) Integraal advies over toetreding (Alphen-Chaam en) Baarle-Nassau voorleggen aan het AB. Verzoek tot toetreding.

2 juni september

Aanpassen van de GR, ambtelijk en juridisch advies hiervoor inwinnen etc.

14 september Nieuwe GR gereed + bijbehorende advies. 29 september Nieuwe GR ter besluitvorming bij AB en vervolgen naar de gemeenteraden. 30 september - Ter besluitvorming bij de raden van deelnemende gemeenten, 31 december inclusief die van Baarle-Nassau.

Als bovenstaande indicatieve planning geëerbiedigd kan worden, kan de nieuwe GR per 1 januari 2022 ingaan. Het biedt kansen voor Baarle-Nassau om mee te denken en praten over de nieuwe inkoopstrategie binnen Jeugdhulp en Wmo. Later kan daaraan ook participatie worden verbonden.

Verkenning – Baarle-Nassau – Wat betekent toetreding tot de regio Hart van Brabant voor het Sociaal Domein?

14

Bijdrage GR Hart van Brabant

Voor de deelname aan de GR Hart van Brabant wordt een jaarlijkse bijdrage per inwoner in rekening gebracht. Deelprogramma Belegd bij

Bijdrage per inwoner 2021

Bijdrage per inwoner 2020

Mens & Samenleving

€ 4,27

€ 4,23

€ 4,27

€ 4,23

Samenwerkende gemeenten

Leefomgeving & Milieu Samenwerkende gemeenten Ter volledigheid Midpoint Brabant (een Economie zogenoemde multihelixorganisatie (onderwijs, ondernemers en overheid)

Op dit moment heeft Hart van Brabant nog geen definitief standpunt over of toetreding tot de Regio betekent dat je verplicht ‘het volledige pakket’ à € 8,54 per inwoner afneemt of dat er over gedeeltelijke deelname te praten valt. Status aparte Op dit moment heeft de gemeente Heusden een status aparte. Zij doet wel aan alle onderdelen mee maar ontvangt een korting omdat ze ook met een andere (Veiligheids)regio van doen heeft. Zoals beschreven in het haalbaarheidsonderzoek van I&O Research is het voor ABG onwenselijk (onmogelijk?) om in economisch opzicht Breda en West-Brabant de rug toe te keren. Voor de gemeente Baarle-Nassau komt daar nog eens de bijzondere situatie bij dat het een grensgemeente is met enclaves. Dat vereist speciale aandacht en zorgvuldigheid vanuit de Regio.

Toetreden Zorg- en Veiligheidshuis Midden-Brabant In het convenant van Zorg- en Veiligheidshuis Midden-Brabant is niets opgenomen over toetreding. In goed overleg moet de gemeente Baarle-Nassau zonder meer aan kunnen schuiven.

Toetreden tot Veilig Thuis Midden-Brabant De gemeenten van de regio Hart van Brabant verstrekken subsidie aan Veilig Thuis Midden-Brabant. De gemeente Baarle-Nassau kan een verzoek doen aan Veilig Thuis Midden-Brabant om toe te treden, waarbij afspraken worden gemaakt over jaarlijkse subsidie.

Veiligheidsregio Hart van Brabant en West-Brabant vallen beide grotendeels onder dezelfde Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant, hier verandert voor Baarle-Nassau niets. Het politiedistrict De Baronie, Team Markdal zal voor Baarle-Nassau voortaan wel moeten gaan schakelen met het zorg- en veiligheidshuis Midden-Brabant. De politie geeft aan hier pragmatisch mee om te kunnen gaan. De verwachting is dat in de toekomst de samenwerking tussen het sociaal team (lokale toegangen) en de zorg- en veiligheidshuizen intensiveert. Vanuit de Rijksoverheid komen signalen in die richting in verband met de hervorming van de jeugdbeschermingsketen.

Verkenning – Baarle-Nassau – Wat betekent toetreding tot de regio Hart van Brabant voor het Sociaal Domein?

15

Bijdrage Veilig Thuis en Zorg- en Veiligheidshuis Ook voor het aangesloten zijn bij Veilig Thuis en het Zorg- en Veiligheidshuis worden kosten in rekening gebracht, zowel ‘pro capita’ als per gemeente. Dat maakt het lastig om een eenduidige kostenvergelijking te maken, ook omdat er in het jaar dat we vergelijken, 2020, in beide regio’s nog met diverse posten geschoven is. De onderstaande schema’s zijn dan ook momentopnamen, ter indicatie. Bijdrage Veilig Thuis 2020

Kosten Veilig Thuis Totale bijdrage West Brabant en MCZ, Veilig Thuis WvGGz per inwoner West Brabant en MCZ, Baarle-Nassau € 7,73 € 53.126,-*

Totale kosten Veilig Thuis Midden-Brabant en CIT en WvGGz** € 4.500,CIT en WvGGz

* = In 2020 vond een restitutie plaats van €17.447,-. De restitutie was een gevolg van een eenmalige extra uitkering van het Rijk (DUVO 2020, ‘Decentralisatie Uitkering Vrouwenopvang’). ** = De kosten voor Veilig Thuis Midden-Brabant worden gefinancierd uit de GR HvB, hier wordt geen aanvullende bijdrage voor gevraagd. Bijdrage Zorg- en veiligheidshuis 2020

Kosten Zorg- en veiligheidshuis de Baronie*

Kosten Zorg- en veiligheidshuis Midden Brabant

Totale bijdrage zorg- en veiligheidshuis Midden-Brabant

Baarle- Nassau

€ 3.535,€ 0,51 per inwoner (wordt in 2022 € 4.025,-, € 0,59)

€ 0,65 per inwoner € 3.042,- vast bedrag**

Totaal: € 7.509,45

* ZVH De Baronie baseert de gemeentelijke bijdrage niet op het inwoneraantal. Om een vergelijking te kunnen maken hebben we dat voor nu wél gedaan. Vergelijken blijft lastig omdat de bedragen in de beide regio’s op een andere manier tot stand komen en omdat ook de taken van uitvoering niet helemaal gelijk zijn. ** Is vaste bijdrage per deelnemende gemeente van €3.042,- voor locatie en werkplekken. (Het is niet bekend of deze bijdrage daalt naarmate er meer gemeenten deelnemen – voor deze berekening nemen we even aan dat dat niet het geval zal zijn.)

Verkenning – Baarle-Nassau – Wat betekent toetreding tot de regio Hart van Brabant voor het Sociaal Domein?

16

Bijdrage samenwerking jeugdhulp regio Hart van Brabant

In de samenwerking jeugdhulp in de regio Hart van Brabant wordt een aantal taken regionaal uitgevoerd. Daarvoor worden kosten in rekening gebracht. Hiervan worden onder meer berichtenverkeer, financiële prognoses, verantwoordingsrapporta¬ges, jaarrekeningen, dashboard en contractmanagement betaald, als ook regionale innovatie en borging van de succesvolle innovatieprojecten. Al deze taken zijn momenteel een lokale verantwoordelijkheid. (De huidige bijdrage voor de dienstverleningsovereenkomsten met Tilburg komt te vervallen.) We maken een inschatting op basis van de prognose bijdrage Hart van Brabant 2021. 2021

Huidige bijdrage DVO (komt te vervallen)

Baarle-Nassau € 14.967,

Financiële bijdrage regionale jeugdhulptaken € 9,31 per inwoner Bijdrage € 63.987,-

Uittreden bij andere regio’s Om de kans op verwarring, misverstanden en dubbele kosten te verkleinen is het zaak dat toetredende gemeenten uittreden bij gemeenschappelijke regelingen en organisaties die dezelfde diensten aanbieden – maar dan soms nét anders. De GR Geweld In Afhankelijkheidsrelaties en Meldpunt CrisisZorg Breda (‘GR GIA en MCZ Breda’) voorziet in de mogelijkheid tot ontvlechten en uittreden. Wel moet, gezien de paragrafen 2 en 5, nog nader overlegd worden met centrumgemeente Breda over de (financiële) voorwaarden die aan het uittreden verbonden zijn. Artikel 20: 1. Een College van een Gemeente kan uittreden door toezending van een daartoe strekkend besluit van dat College aan het College van de Centrumgemeente Breda. 2. Tenzij de Colleges van de Gemeenten, inclusief het College van de uittredende gemeente, eensluidend anders hebben besloten, vindt de uittreding plaats op 1 januari van het tweede jaar, volgend op dat waarin het besluit tot uittreding in de Staatscourant is bekend gemaakt. 3. De Colleges van de Gemeenten, exclusief het College van de uittredende gemeente, besluiten eensluidend over de gevolgen van de uittreding.

4. De Colleges van de Gemeenten verlenen mandaat aan het College van de Centrumgemeente om op basis van de uitkomsten van het derde lid, de hoogte van de uittredingskosten vast te stellen en bij beschikking bekend te maken aan het College van de uittredende gemeente. 5. Het College van de Centrumgemeente doet redelijkerwijs al het mogelijke om de kosten voor het uittredende College en de deelnemende colleges zoveel mogelijk te beperken. In het convenant Zorg en Veiligheidshuis De Baronie zijn geen regels opgenomen over uittreding. Over de voorwaarden van uittreding zal onder meer met de voorzitter overlegd moeten worden.

Verkenning – Baarle-Nassau – Wat betekent toetreding tot de regio Hart van Brabant voor het Sociaal Domein?

17

‘What’s in it’ voor de gemeente? Baarle-Nassau neemt, net als de andere regiogemeenten, voor zover zij dat kunnen en willen deel aan de ontwikkelingen, innovaties en projecten in het sociaal domein. Van aanbesteding, inkoop en contractmanagement tot en met overleg over eventuele perikelen in de uitvoering neemt de Regio Hart van Brabant de gemeenten alle zorg uit handen. Innovatie, transformatie van het jeugdhulp- en Wmo-landschap, de nieuwe ontwikkelingen rondom Beschermd wonen, juridische borging en indien nodig een vuist richting hogere overheden gaat in samenspraak met alle deelnemende gemeenten. Iedere gemeente heeft daarin via haar portefeuillehouder een stem die, zo blijkt, even hard klinkt als iedere andere. Voor de inwoners ontstaat, zonder dat ze daar verder weet of last van hoeven hebben, de zekerheid dat ze altijd zijn verzekerd van een vangnet dat stevig vervlochten is in de regio, geladen met de meest actuele informatie en inzichten en verankerd aan de politiek-bestuurlijke daadkracht van de volledige regio. Voor de gemeenteambtenaren ontstaat extra ruimte om door te groeien, interessante projecten aan te pakken, mee te kijken in andermans keuken en caseload en al doende een nog completer en aantrekkelijker werkgever te hebben.

Inkoop Inmiddels lopen in de Regio Hart van Brabant de contracten voor jeugdhulp en Wmo-begeleiding per 31 december 2021 af. Daarom en ook om de zorg te ‘ontschotten’ en kosten beter te kunnen voorspellen, werkt de regio aan een doorontwikkelde inkoopstrategie. Deze gaat in eerste instantie gelden voor Jeugd(hulp) en Wmo-begeleiding. Binnenkort al komen de soms wat strikte grenzen tussen Jeugdhulp en Wmo te vervallen, wat de multidisciplinaire zorg ten goede moet komen. Toetreden per 1 januari 2022 zou daarom een uitermate geschikt moment zijn. Elke verandering, elk stapje, raakt altijd weer een ander onderdeel. Deze exercitie is dus nooit compleet. Bij een keuze om aan te sluiten bij Hart van Brabant zullen daarna nog een aantal zaken zich aandienen om pragmatisch op te lossen of om een praktische keuze te maken. Te denken valt aan GGD, afspraken ziektekostenverzekeraars, samenwerkingsverbanden van huisartsen en dergelijke. Als gemeente op de grens tussen twee regio’s zal op onderdelen nog vaak maatwerk nodig blijven. Dit is onontkoombaar, welke keuze er ook gemaakt wordt.

Verkenning – Baarle-Nassau – Wat betekent toetreding tot de regio Hart van Brabant voor het Sociaal Domein?

18

5. Overwegingen tot besluit In de voorgaande hoofdstukken is een eerste verkennend overzicht gegeven van wat er voor de gemeente Baarle-Nassau zou veranderen als ze toetrad tot de Regio Hart van Brabant. Tevens is geprobeerd op een rij te zetten wat aan een eventuele overstap vooraf zou gaan.

Het is nu aan het college en gemeenteraad van Baarle-Nassau om zich te buigen over de vraag wat er voor hen te winnen of te verliezen is aan het zich aansluiten bij de Regio Hart van Brabant. Niemand heeft een kristallen bol, niemand kan met zekerheid zeggen welke keuze op welke termijn de beste is. Ik hoop met dit stuk een nuttige bijdrage te hebben geleverd.

Pro Mocht de lezer hier en daar een pro-Hart van Brabanttoon menen te ontwaren, dan valt niet uit te sluiten dat dat een terechte observatie is. Bij aanvang was er een neutrale houding naar beide regio’s. Gedurende deze exercitie verschoof dit op basis van de vergaarde informatie. De taak waar uw gemeente voor staat in het sociaal domein vraagt om integraliteit op inhoud en om intensieve betrouwbare samenwerking in een regio. De samenwerking binnen deze regio kenmerkt zich in de ogen van de samensteller van dit stuk door een hoge mate van professionaliteit en collegialiteit – wellicht klinkt dat door. West-Brabant Oost kent deze brede samenwerking in het Sociaal domein niet. De verschillende portefeuillehouders die mijn collega’s en ik in de loop der jaren binnen Hart van Brabant ontmoetten, gaven onafhankelijk van elkaar en vaak ongevraagd hoog op over de ruimte die ze kregen om hun mening, bedenkingen of ideeën te delen. De omvang van hun gemeente of het aantal inwoners dat ze vertegenwoordigen speelde daarin geen rol. Ook ambtenaren worden in de regio veel ruimte gewaar om hun eigen inbreng te leveren, te leren en een grotere rol te pakken. Dit alles zorgt dat je als bestuurder en ambtenaar aan het stuur blijft staan en niet de grote gemeenten volgzaam volgt. Zeker als drie gemeenten in de ABG-organisatie samen optrekken vertegenwoordigen ze drie gemeenten.

Verkenning – Baarle-Nassau – Wat betekent toetreding tot de regio Hart van Brabant voor het Sociaal Domein?

19

Terzijde: nog voor per 2015 de drie decentralisaties (werk en inkomen, jeugd en zorg) naar gemeenten werd overgeheveld, kwam de participatiepijler (werk en inkomen) van de ABG-gemeenten onder de hoede van de regio Midden-Brabant. Hieraan is sindsdien niets veranderd. De samenwerking verloopt, voor zover ik heb kunnen nagaan, goed.

Kritiek Natuurlijk is er ook kritiek. De regio heeft soms last van dadendrang, van voorwaarts willen – en heeft dan de onhebbelijkheid mensen en gemeenten die nog even niet zover zijn voor zich uit te schuiven. Dat creëert soms gevoelens van onrust, een enkele keer onmacht. Daar staat tegenover dat regelingen, samenwerkingsverbanden en omgangsvormen nooit verstoffen of als vanzelf achterhaald raken. Wie een keer geen bijdrage kan leveren aan de vooruitgang en moderniseringsdrift binnen Hart van Brabant hóeft dat ook niet. Hij of zij mag volgen in het spoor dat de snelleren, de zieners en de veranderaars trekken. Of, en ook dat komt voor, op de rem trappen als het enige voordeel van vernieuwing verandering en extra bestuurlijke drukte blijkt te zijn.

Vruchten Baarle-Nassau kan, zo is mijn persoonlijke overtuiging, in het Sociaal domein naar hartenlust profiteren van de regionale ontwikkelingen, projecten, inkoopstrategie en contractmanagement in Hart van Brabant.

Of, zoals de website het droog probeert te beschrijven: De Regio Hart van Brabant is het samenwerkingsverband van de negen gemeenten in Midden-Brabant. Dat zijn Dongen, Gilze en Rijen, Goirle, Heusden, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Oisterwijk, Tilburg en Waalwijk. Het is een zogenaamde ‘gemeenschappelijke regeling’: en publiekrechtelijke overeenkomst tussen bepaalde bestuursorganen van verschillende gemeenten waarbij bepaald wordt dat bepaalde taken en bevoegdheden centraal uitgevoerd worden. De burgemeesters van de gemeenten vormen het algemeen bestuur ervan. De betrokken portefeuillehouders uit de colleges van B&W behartigen op bestuurlijk niveau de diverse projecten. Het overleg tussen de portefeuillehouders gebeurt tijdens de Hart van Brabantdagen. Het programmabureau verzorgt het dagelijks management. De uitvoeringsstructuur bestaat uit een effectief opererend netwerkverband van de samenwerkende gemeenten. Regio Hart van Brabant kent de volgende portefeuilles: • algemeen bestuur • Arbeidsparticipatie • Economie • Milieu & Afval • Maatschappelijke Ontwikkeling & Jeugd, Jeugdgezondheidszorg • Ruimtelijke Ordening & Volkshuisvesting • Mobiliteit • Fysiek (M&A, ROV, Mob, Ez)

www.regio-hartvanbrabant.nl

Verkenning – Baarle-Nassau – Wat betekent toetreding tot de regio Hart van Brabant voor het Sociaal Domein?

20

In opdracht van de gemeente Baarle-Nassau heb ik getracht de route naar de Regio Hart van Brabant neutraal te beschrijven. Eerdaags ga ik graag met vertegenwoordigingen van uw college en raad in gesprek. Niet om te overtuigen maar om op te halen. Te leren van uw vragen, vrezen, hopen en wensen. Om waar ik dat kan vanuit een min of meer objectieve positie (het maakt mij per saldo echt niet uit tot welke regio uw gemeente behoort) toe te lichten wat zich op dit moment ontrolt en afspeelt op het vlak van het Sociaal domein, de inkoopstrategieën, de verregaande welhaast symbiotische samenwerking tussen aanbieders, toegangen, gemeenten en Regio en wat verder nog ter tafel komt. Ik zie er naar uit.

, Yvonne Zonnen berg Yvonne Zonnenberg, Teamcreatie Prinsenbeek, januari 2021

Verkenning – Baarle-Nassau – Wat betekent toetreding tot de regio Hart van Brabant voor het Sociaal Domein?

21