Stukjes perspectiefnota Onsweekblad
Tekst van het document
PERSPECTIEFNOTA GEMEENTE BAARLE-NASSAU Baarle-Nassau blijft doen wat nodig is voor inwoners, bedrijven en partners Wat is een perspectiefnota? Met de perspectiefnota kijkt de gemeente vooruit. Waar willen we de komende 4 jaar naar toe werken? En hoe zit het met de financiën? Het college verkent de komende tijd welke keuzes de gemeente nog moet maken voor de begroting in oktober. In de begroting staat vervolgens precies hoe we dat gaan doen en hoeveel het kost. Op deze pagina leest u in het kort over de belangrijkste plannen en onderwerpen in de perspectiefnota. Wilt u de hele perspectiefnota lezen? Kijk dan op www.baarle-nassau.nl/financien
Lagere rijksbijdrage aan gemeentefonds in 2025 Het kabinet presenteerde in de Voorjaarsnota een lagere bijdrage vanuit het Rijk aan het gemeentefonds in 2025. In het gemeentefonds komt het geld van het Rijk. Met een pakket aan maatregelen kan Baarle-Nassau toch blijven doen wat nodig is voor de inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners. Om straks in het najaar een sluitende begroting voor 2025 te kunnen presenteren, zijn er in de perspectiefnota verschillende bezuinigingen opgenomen. Het zijn bezuinigingen die helaas veel mensen en verenigingen in de gemeente direct of op een andere manier gaan raken. Om de meerjarenbegroting voor 2026 en verder ook sluitend te krijgen, zullen nog meer bezuinigingen noodzakelijk zijn. Het vraagt dan ook iets van iedereen. Bezuinigingen en toekomstgerichte maatregelingen De bezuinigingsvoorstellen gaan over verschillende voorzieningen in het sociaal domein zoals de Wmo, sport en sportaccommodaties, Theek 5, CCB en het dienstencentrum Ulicoten. Daarnaast kunnen geplande onderhoudswerkzaamheden van enkele wegen vervallen omdat die tijdig vernieuwd worden. Met het oog op de toekomst investeert de gemeente ook in maatregelen om het ondersteuningsaanbod voor de zorg slimmer en handiger te organiseren. Achterstand in rioolinspecties en onderhoud Op het gebied van riolering zijn er op verschillende onderdelen achterstanden ontstaan.
Baarle-Nassau wil deze achterstand inhalen en de basis weer op orde brengen. Daarom moet de rioolheffing van 2025 tot en met 2027 jaarlijks, boven op de reguliere inflatiecompensatie, met 10% extra worden verhoogd. Financieel perspectief blijft onzeker Leveranciers voeren kostprijs- en loonstijgingen door. Aanbestedingen vallen duurder uit en gemeenschappelijke regelingen komen met structu-
Vlnr: wethouder Janneke van de Laak, wethouder Thomas Adams, burgemeester Marjon de HoonVeelenturf, wethouder Hans van Tilborg en gemeentesecretaris Paul Geurts. rele begrotingswijzigingen. Ook is de bezuiniging van het Rijk op de uitkering aan het gemeentefonds nog niet van tafel. Daarom bereidt BaarleNassau zich voor op scherpe keuzes om financieel
verantwoord te blijven werken aan de verdere ontwikkeling van de gemeente. Dat doet de gemeente stap voor stap. De eerste stap presenteert BaarleNassau met de perspectiefnota 2025.
Behandeling perspectiefnota: wat vinden de politieke partijen? Op 3 juli 2024 behandelde de gemeenteraad de perspectiefnota. Op https://baarle-nassau.notubiz.nl kunt u de vergadering terugluisteren en -kijken. De politieke fracties gaven hun reactie op de perspectiefnota 2025.
Op de pagina hiernaast leest u hun reacties. Het college gebruikt de perspectiefnota en de reacties van de politieke partijen om de begroting voor 2025 voor te bereiden. De gemeenteraad behandelt de begroting in de vergadering van november.
REACTIES POLITIEKE PARTIJEN OP PERSPECTIEFNOTA 2024
Perspectiefnota 2025 BAARLE! vindt dat we ons gelukkig mogen prijzen met de gerealiseerde investeringsprojecten van de afgelopen jaren en de beleidsontwikkelingen die we in gang hebben kunnen zetten. Perspectief? We weten al een tijdje dat de financiële vooruitzichten minder positief zijn, de zogenaamde ’ravijnjaren’. Het wegvallen van de extra uitkering voor de enclavesituatie (in 2022 nog € 542.000) en de kortingen op het Gemeentefonds hebben een grote financiële impact. Voor 2025 kunnen we nog net een krap sluitende begroting presenteren. Om tot deze sluitende begroting in 2025 te kunnen komen stelt het College een aantal bezuinigen voor, te weten bezuinigingen op Onderhoud wegen, Sport en sportaccommodaties, Wmo, bijdrage ABG en subsidie CCB. Wij kunnen ons vinden in deze voorgestelde bezuinigingsmaatregelen. De vooruitzichten voor 2026, 2027 en 2028 zijn dramatisch met verwachte tekorten van meer dan 1 miljoen euro. Dit beperkt onze mogelijkheden om Baarle-Nassau goed te kunnen besturen. Beleidsvoornemens BAARLE! heeft er begrip voor dat het onderhoud aan de rioleringen nu weer wordt opgepakt en dat het ter dekking van de kosten nodig is de rioolheffing de komende 3 jaar met 10% extra te verhogen bovenop de reguliere 4,5%. We steunen de keuze om vooral in te zetten op de reeds omarmde ambities zoals is vastgelegd in het coalitieakkoord.
BAARLE! is van mening dat een “pas op de plaats” nu het juiste perspectief is zolang de uitkering uit het Gemeentefonds niet wordt aangepast. Mogelijk moeten we overwegen om de uitgaven op de door het Rijk overgedragen taken te verlagen. Onze hoop is gericht op het nieuwe kabinet in de verwachting dat de rijksbijdrage in lijn wordt gebracht met de taken die van de gemeenten worden verwacht. Hoe verder? Bezuinigen is het devies voor de komende tijd. Als gemeenteraad zullen we moeten bespreken hoe we onze inkomsten en uitgaven in evenwicht kunnen houden aan de hand van het maatregelenpakket dat het college aan ons zal voorleggen. We onderstrepen het uitgangspunt van het college: “dat we moeten blijven doen wat nodig is voor onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners”. Onze energie zal gericht worden op het bereiken van een duurzaam sluitende begroting.
Fractie Van der Velden De toekomst ziet er voor gemeenten somber uit. Het Rijk bezuinigt nog altijd op het Gemeentefonds, de voornaamste inkomstenbron voor gemeenten. Voor 2026 en 2027 – de zogenaamde ravijnjaren – maken gemeenten zich grote zorgen. Zorgen zijn er ook al voor komend jaar. Er staan Baarle-Nassau stevige uitdagingen te wachten. Extra bezuinigingen zijn hard nodig en we moeten op zoek naar extra inkomsten. Daar kunnen we echt niet omheen.
Samen werken aan een sterk, leefbaar en toekomstbestendig Baarle.
Riolering Een grote kostenpost is ons uitgebreide rioleringsstelsel vanwege achterstallig onderhoud. We zullen een inhaalslag moeten maken. Voor alle mini- en hoofdgemalen moet er een up-to-date digitaal paspoort komen. We moeten daarom een groot deel van het leidingennetwerk van mini-gemalen vervangen. Bovendien moet er een grondwatermeetnet komen. Hierdoor is een jaarlijkse verhoging van de rioolheffing met 10%, bovenop de reguliere verhoging van 4,5%, onvermijdelijk.
Financiële uitdagingen We staan voor grote financiële uitdagingen. Helaas zien we dat de voorgestelde bezuinigingen vooral het sociaal domein treffen, terwijl er tegelijkertijd geïnvesteerd wordt in dure projecten zoals centrale huisvesting in Rijen. Wij vinden dat het anders kan en moet. Wij pleiten voor efficiënter beleid en de uitvoering daarvan.
Sociaal domein Alles bij elkaar gaat er ieder jaar veel geld naar het sociaal domein. Méér dan we van het Rijk krijgen. Binnen onze gemeente zijn er mooie, goedlopende projecten zoals Hartverwarmers en Boals Bakske. Dat willen we zo houden. En dat een jeugdwerker is aangenomen zien wij als een pluspunt. Besparingen zijn echter noodzakelijk. Met name door te kijken hoe huishoudelijke hulp, zorg en hulpmiddelen efficiënter kunnen worden ingezet. Er zijn ook lichtpuntjes We zijn er trots op dat Baarle eindelijk een nieuw woonzorgcentrum heeft. De tweede fase van Janshove is inmiddels gestart. Over de centrale huisvesting voor de ABG-ambtenaren is een besluit genomen. De plannen voor een nieuw cultuurcentrum krijgen steeds meer vorm. Dankzij particulier initiatief kunnen we zeggen dat dit er ook daadwerkelijk komt. En aan het masterplan centrum zullen handen en voeten gegeven worden, waardoor het hart van ons enclavedorp nog aantrekkelijker wordt. We hopen op een mooie, zonnige zomer waarin vele vakantiegangers en dagjesmensen van ons mooie Baarle kunnen genieten. Baarle blijft de moeite waard!
Fractie Ulicoten is de stem van héél Baarle, geworteld in Ulicoten. Wij zetten ons in voor een Baarle waar het goed wonen, werken én leven is, niet alleen nu, maar ook voor onze kinderen in de toekomst. Daarom hechten wij waarde aan het dorpse karakter en onze agrarische roots, met respect voor een gezonde en groene omgeving.
CCB We zijn verheugd dat het Cultuurcentrum Baarle (CCB) eindelijk gerealiseerd gaat worden. Nieuwbouw moest het worden, maar afgesproken is dat de cultuurhistorische waarde van het oude pand behouden blijft. Bouwstroom Op het gebied van volkshuisvesting blijven we pleiten voor een gefaseerde en continue bouwstroom, zodat er jaarlijks nieuwe woningen beschikbaar komen voor starters en andere woningzoekenden. Een proactief grondbeleid is hierbij essentieel. Rioolonderhoud Ook de infrastructuur verdient aandacht. Achterstallig rioolonderhoud moet worden aangepakt en de openbaar vervoersverbindingen moeten behouden blijven om de leefbaarheid te waarborgen. Sportpark Ulicoten Sportpark Ulicoten moet een plek van en voor de gemeenschap blijven. We volgen het onderzoek naar het toekomstperspectief op de voet. Hebt u onze enquête al ingevuld? Subsidieplafond Ons verenigingsleven heeft te maken met een bereikt subsidieplafond, wat het moeilijk maakt om een bruisende gemeenschap te behouden. Daarom willen wij het subsidieplafond volgend jaar verhogen. Fractie Ulicoten gelooft in politiek gebaseerd op logica en gezond boerenverstand. Wij staan voor eerlijke politiek, tijdige informatievoorziening en betrokkenheid van burgers bij besluitvorming. Interesse om samen met ons het verschil te maken? Neem dan contact met ons op!
Door het schrappen van de “enclaveuitkering” door het kabinet, zijn de lasten voor onze inwoners in 2024 fors verhoogd. Desondanks verwacht het college volgend jaar een tekort van € 384.000, dat daarna nog flink oploopt tenzij de regering haar financieel beleid bijstelt. Daarom worden nu structurele uitgaven verlaagd waar dat op korte termijn kan. Naast een € 100.000 lagere bijdrage aan de ABG, wordt er helaas vooral gekort op het sociaal domein, sport en cultuur. Gelukkig wil het college ook investeren in aanpassingen in het sociaal domein om te zorgen dat we in de toekomst met minder personeel en geld belangrijke taken kunnen blijven uitvoeren. Als VPB vragen we daarbij specifiek aandacht voor maatwerk en hulp waar dat het meeste nodig is. Op termijn moet over de hele breedte van de begroting worden bezuinigd, dat is wel zo eerlijk! CCB Het aanbod van een private partij om tegen lagere lasten toch een volwaardig cultuurcentrum te kunnen realiseren, op de daarvoor bestemde locatie aan de Lloswal, is een kans die we moeten grijpen na bijna 20 jaar plannenmakerij. Wonen Er komt een nieuw omgevingsprogramma “wonen”. Dit vergt extra investering om meer regie te krijgen rondom woningbouw en de regionale ontwikkelingen. We kunnen dan beter sturen op aantallen en type woningen voor doelgroepen zoals starters, senioren en mensen met een hulpvraag.
We zijn ook blij met de aangekondigde start van het traject flexwonen. Op stoom We zijn blij dat er een nieuwe coalitie is en dat er weer voortvarend gewerkt wordt. We vinden het erg belangrijk dat onze inwoners bij de plannen en de uitvoering worden betrokken. De VPB blijft zich daarom inspannen voor burgerparticipatie en heldere communicatie. Wij zien nog steeds kansen om op koers te blijven en samen vooruit te blijven gaan!
Volgens de perspectiefnota 2025 wordt er op verschillende plaatsen getracht geld te besparen (operatie stofkam), terwijl de personeelskosten in de begroting van de ABG langzamerhand de pan uit rijzen. Met regelmaat zie je vacatures voorbij komen, waarbij je je echt afvraagt of we deze personen nu wel echt allemaal nodig hebben.
Jarenlang met een stofkam bezig zijn, of grote schoonmaak? Zachte heelmeesters maken stinkende wonden! Naar mijn verwachting gaan we nog grote extra tegenvallers krijgen bij de centrale huisvesting, ons gemeentehuis, grip op Wmo, ravijnjaren, etc.
Achterstand riolering De grote achterstand op de riolering, die door onderbezetting ontstaan zou zijn, komt als donderslag bij heldere hemel. Eerder is hier door het College geen melding van gemaakt en een onderhoudsplan of controle hierop heeft blijkbaar ook niet gewerkt, terwijl er wel altijd voor betaald is. Een ABG breed probleem. Onvoorstelbaar! Als dit bij riolering kan gebeuren, kan het dan ook elders gebeuren? Zo is controle door de raad toch haast onmogelijk?
ABG-organisatie Hier wordt aan voorbij gegaan door de grote coalitiemeerderheid en het ABG construct als Gemeenschappelijke Regeling, die juist dit soort fouten had moeten voorkomen. De ABG-organisatie moest toch voor efficiency en continuïteit zorgen? Sinds kort hebben we voor het eerst 3 fulltime wethouders in plaats van 2! Daar is door de coalitie totaal niet op bezuinigd. Jammer; een gemiste kans om het goede voorbeeld te geven. Als commercieel bedrijf zouden we geen bestaansrecht hebben.
Terug naar core business Daarom beter terug naar de core business, de wettelijke taken, en het personeelsbestand eerder inkrimpen dan verder uitdijen, uiteraard met aangepast beleid. Want als we zo doorgaan is een fusie echt onvermijdelijk, wordt het nog duurder, met nog minder inspraak en de politiek op nog grotere afstand! Om toch positief te eindigen: Wat leven we toch in een rijk land, dat dit tot nu toe allemaal mogelijk blijft.