Raadsvoorstel woonwagenbeleidbeleid

RAADSVOORSTEL Commissie Omgeving: Afdeling: Zaaknummer:

3 september 2025

Raadsvergadering:

24 september 2025

Ruimtelijke Ontwikkeling 1082915

Portefeuillehouder: Programma:

Wethouder van de Laak Wonen

Voorstel tot Vaststellen van het Woonwagenbeleid gemeente Baarle-Nassau 2025 1. Voorgesteld besluit Vaststellen Woonwagenbeleid gemeente Baarle-Nassau 2025. 2. Eerdere besluitvorming • Regionaal Handelingsperspectief woonwagen- en standplaatsenbeleid regio Hart van Brabant 2022 3. Bijlagen en gekoppelde documenten 1. Woonwagenbeleid gemeente Baarle-Nassau 2025 2. Regionaal Handelingsperspectief woonwagen- en standplaatsenbeleid regio Hart van Brabant 2022 4. Samenvatting Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) regelt de mensen- en burgerrechten voor alle inwoners van de verdragsluitende lidstaten. Ook de Nederlandse overheid is hieraan gebonden. Volgens het EVRM zijn nationale en lokale overheden verplicht de woonwagencultuur te beschermen. Wanneer er een aantoonbare behoefte is aan woonwagenstandplaatsen heeft de overheid een inspanningsverplichting om te voorzien in woonwagenstandplaatsen. In gemeente Baarle-Nassau zijn drie personen uit een gezin al jaren op zoek naar een standplaats. Op dit moment is er geen beleid om woonwagenstandplaatsen te faciliteren. 5. Landelijk Beleidskader verplicht tot het maken van gemeentelijk beleid Het recht op eerbiediging van privé- en gezinsleven, en het eigen huis (artikel 8 EVRM) is voor het woonwagen- en standplaatsenbeleid bijzonder relevant.

Het Europees Hof voor de rechten van de mens (EHRM) heeft geoordeeld dat bewoning van een woonwagen essentieel onderdeel is van de cultuur en traditie van Roma en reizigers en dat deze cultuur door de overheid moet worden beschermd. Daarnaast is de woonwagencultuur in 2014 door het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed aangewezen als immaterieel erfgoed. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft in juli 2018 het Beleidskader Gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid (hierna: het Beleidskader) gepresenteerd. Dit kader vormt de basis voor het uitwerken van eigen gemeentelijk beleid dat voldoet aan het mensenrechtelijk kader uit de (Europese) rechtspraak en de oordelen van het College voor de Rechten van de Mens (CRvdM). Het doel van dit kader is het beschermen van woonwagenbewoners tegen discriminatie en het waarborgen van hun mensenrechten en het bieden van rechtszekerheid en duidelijkheid. Wanneer er een aantoonbare behoefte is aan woonwagenstandplaatsen moeten gemeenten beleid maken waardoor een woonwagenbewoner binnen afzienbare tijd in aanmerking kan komen voor een woonwagenstandplaats. Een veelgehoord misverstand is dat met een specifiek

Zaaknummer: 1109199

woonwagenbeleid voor een zeer kleine groep een voorkeursbehandeling wordt gecreëerd ten opzichte van reguliere inwoners van de gemeente. Een groot verschil met reguliere inwoners is echter, dat het reguliere woonbeleid hier doorgaans niet in strijd is met mensenrechten en dat er sinds 1999 veel reguliere woningen zijn gebouwd, maar er, ook in gemeente Baarle-Nassau, geen enkele standplaats is gerealiseerd en standplaatsen zijn verwijderd, omdat daar destijds geen concrete behoefte aan was. In gemeente Baarle-Nassau zijn drie personen uit één gezin al ongeveer vijf jaar op zoek naar drie woonwagenstandplaatsen; hiermee is er een aantoonbare behoefte aan woonwagenstandplaatsen. Van een verdere behoefte aan standplaatsen is in augustus 2025 niets bekend. Vanwege deze behoefte is gemeente BaarleNassau verplicht door middel van gemeentelijk beleid voorwaarden te scheppen waardoor aan de behoefte kan worden voldaan. Hiervoor werkt de gemeente samen met de woningcorporatie en de woonwagenbewoners. Aan dit beleid zijn voorwaarden verbonden met betrekking tot de toewijzing van standplaatsen en met betrekking tot een goede leefomgeving. Door het vaststellen van de beleidsregels beschikt gemeente Baarle-Nassau over het wettelijk verplichte instrument om woonwagenstandplaatsen correct toe te wijzen aan standplaatszoekenden.

In het programma Wonen worden woonwagenbewoners benoemd als één van de aandachtsgroepen. Hierin is ook bepaald, dat gemeente Baarle-Nassau beleidsmatig aansluit bij het beleid van de regio Hart van Brabant (Regionaal handelingsperspectief regio Hart van Brabant 2022). In de perspectiefnota 2020 is voor de begroting van 2021 een bedrag van € 5.000,00 opgenomen voor het opstellen van dergelijk beleid. 6. Concrete behoefte in gemeente Baarle-Nassau In gemeente Baarle-Nassau zijn drie personen uit één gezin al ongeveer vijf jaar op zoek naar drie woonwagenstandplaatsen; hiermee is er een aantoonbare behoefte aan woonwagenstandplaatsen. Van een verdere behoefte aan standplaatsen is in mei 2024 niets bekend. 7. Alternatieven Dit is niet van toepassing; er is een wettelijke verplichting om woonwagenstandplaatsen te faciliteren. 8. Lasten, baten en dekking Investering: Financiën: Wanneer er een aanvraag binnen komt voor een nieuwe woonwagenlocatie worden eventuele financiële aspecten onderzocht en zo nodig voorgelegd aan het college/ gemeenteraad. In de perspectiefnota 2020 is voor de begroting van 2021 een bedrag van € 5.000,00 opgenomen voor het opstellen van dergelijk beleid. Eenmalige kosten: Niet van toepassing. Structurele kosten: Niet van toepassing. Dekking: Niet van toepassing. 9.

Relatie tot Baarle-Hertog Er is geen relatie met gemeente Baarle-Hertog; in gemeente Baarle-Hertog zijn geen woonwagenstandplaatsen (peildatum 26 februari 2025). Zaaknummer: 1109199

10. Relatie tot ABG-Organisatie Er is geen relatie met de overige ABG-gemeenten. Dit beleid is eerder vastgesteld voor de regio Hart van Brabant en is daarmee ook van kracht voor gemeente Gilze en Rijen, hoewel daar momenteel geen behoefte aan woonwagenstandplaatsen bekend is. Ook in gemeente Alphen-Chaam is op dit moment geen aantoonbare behoefte aan woonwagenstandplaatsen. 11. Communicatie en vorm van participatie Na vaststelling wordt dit beleid gepubliceerd in het Gemeenteblad. Het beleid wordt ook schriftelijk gedeeld met de standplaatszoekenden, corporatie Leystromen en wordt gepubliceerd op de gemeentelijke website. Wanneer een geschikte locatie is gevonden worden de omwonenden geïnformeerd en wordt een participatietraject gestart zoals vastgelegd in de Omgevingswet. Aansluitend organiseren Leystromen of gemeente een kennismaking plaats tussen standplaatszoekenden en omwonenden.

12. Vervolg Wanneer dit beleid door de gemeenteraad is vastgesteld gaat de gemeente Baarle-Nassau in overleg met degenen die een standplaats zoeken en met corporatie Leystromen om na te gaan aan welke voorwaarden een locatie moet voldoen en om na te gaan of er een geschikte locatie is. Als er op dat moment geen geschikte locatie is moet bij toekomstige bouwlocaties beoordeeld worden of deze geschikt zijn voor woonwagens. Hierbij wordt gekeken naar onderstaande aspecten: • Ligging van het perceel ten opzichte van de voorzieningen • Financiële haalbaarheid • Omliggende bebouwing • Ruimtelijke inpassing • Mogelijkheid om nutsvoorzieningen aan te leggen • Afmeting; op basis van de huidige behoefte (juli 2025) gaat het om een perceel dat is geschikt voor maximaal drie woonwagens met bijbehorende bergingen Ook wordt met Leystromen gekeken naar de mogelijkheden van goed beheer van deze locatie.

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN BAARLE-NASSAU M.J.P. de Jongh RA. M.H.M.R. de Hoon- Veelenturf Secretaris burgemeester

Bijlage(n): Woonwagenbeleid gemeente Baarle-Nassau 2025

Zaaknummer: 1109199

DE RAAD VAN DE GEMEENTE BAARLE-NASSAU; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 1109199;

gelet op Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en het Regionaal Handelingsperspectief woonwagen- en standplaatsenbeleid regio Hart van Brabant 2022 besluit: Het Woonwagenbeleid gemeente Baarle-Nassau 2025 vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 24 september 2025

DE GEMEENTERAAD VAN BAARLE-NASSAU

J.J.M. Nuijen Griffier

M.H.M.R. de Hoon- Veelenturf Voorzitter

Zaaknummer: 1109199