Raadsvoorstel Visie op participatie - BN

RAADSVOORSTEL Commissie I&B: Afdeling: Zaaknummer:

22 januari 2025 Dienstverlening 1095940

Raadsvergadering: Portefeuillehouder: Programma:

5 februari 2025 Wethouder Van de Laak 6. Sociaal domein

Voorstel tot vaststellen van de Visie op participatie

1. Voorgesteld besluit 1. Vaststellen van de Visie op participatie. 2. Intrekken van de Kadernotitie burgerparticipatie (2017). 2. Eerdere besluitvorming Begroting 2024 3. Samenvatting De gemeenteraad stelt de Visie op participatie vast. In deze visie staat hoe de gemeente samen met inwoners en andere partijen wil zorgen voor een fijne samenleving.

Voorstel 4. Inleiding In de huidige samenleving vinden veel ontwikkelingen plaats die elkaar snel opvolgen. Ook op het gebied van participatie is er veel veranderd de afgelopen jaren. En we zien dat participatie steeds belangrijker wordt. Met de komst van de Omgevingswet en het wetsvoorstel Versterking participatie op decentraal niveau verwachten we dat deze ontwikkelingen doorzetten. Daarom integreren we de komende jaren participatie verder in onze manier van werken. Met een visie op participatie voor Baarle-Nassau zorgen we voor een eenduidige werkwijze op basis van onze kijk op participatie, ambities en uitgangspunten. Hier bieden we onze inwoners en de interne organisatie ondersteuning en houvast mee. Tijdens bijeenkomsten met de drie gemeenteraden van de gemeenten Alphen-Chaam, BaarleNassau en Gilze en Rijen op 30 mei 2023 en 27 mei 2024 spraken we al met u over dit thema. Dit heeft geleid tot de visie die wij nu aan u voorleggen. 5. Argumenten 1.1 We willen de kracht van de samenleving herkennen en erkennen. In de afgelopen jaren is de samenwerking met inwoners, ondernemers en organisaties steeds belangrijker geworden. Samen beschikken we over enorm veel kennis, creativiteit, expertise en ervaring. Bij de keuzes die we als gemeenten maken, is de inbreng van de samenleving van grote maatschappelijke toegevoegde waarde.

Als gemeenten maken we graag gebruik van deze inbreng. Deze ambitie leggen we vast in deze visie. 1.2 We willen flexibel zijn in het omgaan met verschillende soorten initiatieven. De visie biedt kaders waarbinnen we in een vroeg stadium voor nieuwe initiatieven gedegen afwegingen kunnen maken over de inzet van participatie. Zaaknummer: 1095940

1.3 We willen zorgen voor een eenduidige werkwijze. Dit biedt ondersteuning en houvast voor onze inwoners en de interne organisatie. De visie, die identiek is voor de gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen, biedt de aanzet tot deze eenduidige werkwijze. Na vaststelling wordt de visie verder uitgewerkt in een verordening, leidraad en toolkit. 1.4 In het coalitieprogramma benoemden we het belang van burgerparticipatie en het betrekken van inwoners. Hoewel dit niet iets nieuws is, gaan we dit nu vanuit één visie en met een meer eenduidige werkwijze doen. 1.5 In deze visie hechten we belang aan dat iedereen kan en mag meedoen. Dit sluit aan bij het vastgestelde beleidskader Inclusie, waarin hier nog verder op wordt ingezoomd. De visie heeft oog voor doelgroepen die niet altijd makkelijk de weg naar de gemeente vinden. En andersom biedt de visie handvaten om als gemeente een brede doelgroep te betrekken bij ontwikkelingen. 2.1 De Visie op participatie vervangt de Kadernotitie burgerparticipatie uit 2017. Het belang van participatie is niet veranderd sinds 2017. Wel is ervaring opgedaan en is er ook meer wettelijk kader. De nieuwe visie is samen met de gemeenten Alphen-Chaam en Gilze en Rijen opgesteld, waardoor een eenduidige werkwijze voor de ABG-organisatie ontstaat en we onze inwoners hopelijk nog beter kunnen betrekken. 6.

Risico’s en kanttekeningen 1.1 Naast deze visie is er nog meer landelijk en lokaal beleid over participatie. Zo stimuleert de Omgevingswet dat inwoners actiever en eerder worden benaderd om mee te denken over nieuwe plannen in hun buurt. Een lokaal voorbeeld is onze verordening over burgerinitiatieven en de convenanten voor dorpsraad Ulicoten/buurtraad Castelre. Deze en andere bestaande regelingen blijven gewoon van kracht. De voorliggende visie versterkt het belang van deze regelingen en biedt een kader op gebieden waar dit nog niet aanwezig was. 7. Alternatieven Er kan besloten worden om de visie niet vast te stellen. Dit leidt tot een situatie waarin de ABGorganisatie en de inwoners van onze gemeenten geen eenduidige werkwijze op gebied van participatie hebben. Er ontstaan dan verschillende ideeën en manieren om participatie aan te pakken. Gevolg is maatwerk per project of beleidsveld en het telkens opnieuw ‘uitvinden van het wiel’. Het kan ook leiden tot het ontbreken van participatie in trajecten waarin dit wel gewenst is. 8. Lasten, baten en dekking Voor het vervolgtraject (zie 12.) is budget nodig voor ontwikkeling van middelen, communicatie en training. Daarnaast is incidentele capaciteit nodig voor een kartrekker. We vragen geen aanvullende middelen voor uitvoering van dit vervolgtraject en maken hiervoor gebruik van bestaande budgetten en bestaande capaciteit. 9.

Relatie tot Baarle-Hertog Participatietrajecten gaan soms over grenzen heen. Zeker in onze unieke situatie raken projecten vaak aan inwoners van zowel Baarle-Nassau als Baarle-Hertog. De visie anticipeert hierop met de ambitie om omgevingsbewust te werken. Daarbij kijken we bij elk project weer opnieuw hoe de omgeving er uit ziet en wie dus een rol heeft in het participatietraject. Waar van toepassing

Zaaknummer: 1095940

betrekken we bij een gezamenlijk initiatief dan samen met Baarle-Hertog uiteraard ook inwoners uit Baarle-Nassau én Baarle-Hertog. 10. Relatie tot ABG-Organisatie Met deze visie zorgen we voor een eenduidig kader en werkwijze voor de ABG-organisatie. Per initiatief is er ruimte voor maatwerk, waarbij we kijken naar wat passend is bij de omgeving en het onderwerp. 11. Communicatie en vorm van participatie Na vaststelling wordt de visie officieel bekendgemaakt en gepubliceerd bij de lokale regelgeving op overheid.nl. We communiceren hierover intern en extern. Bij het vervolgtraject passen we de visie direct toe: we betrekken inwoners, bijvoorbeeld bij het opstellen van de leidraad; een praktische uitwerking van de visie. Zodra de leidraad en toolkit beschikbaar zijn starten we een uitgebreider communicatietraject op. Zodat iedereen die een participatietraject wil starten (medewerkers én externe initiatiefnemers) met behulp van de beschikbare tools een goede afweging kan maken in de manier waarop de omgeving kan participeren. 12. Vervolg Planning: Na vaststelling door de gemeenteraden starten we in 2025 het vervolgtraject op: - We stellen een verordening op: de juridische tegenhanger van de visie. - We stellen een leidraad op: de vertaalslag van de visie naar de praktijk.

- We stellen een toolkit samen: een bundeling van tools en middelen die gebruikt kunnen worden bij een participatietraject. Daarnaast besteden we aandacht aan training van medewerkers en interne en externe communicatie (zie 11.). BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN BAARLE-NASSAU P.W.M. Geurts M.H.M.R. de Hoon- Veelenturf Secretaris burgemeester

Bijlage(n) :

1. Visie op participatie voor Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen

Zaaknummer: 1095940

DE RAAD VAN DE GEMEENTE BAARLE-NASSAU; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 1095940; gelet op het bepaalde in; besluit: 1. De Visie op participatie vast te stellen; 2. De Kadernotitie burgerparticipatie (2017) in te trekken.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 5 februari 2025 DE GEMEENTERAAD VAN BAARLE-NASSAU J.J.M. Nuijen Griffier

M.H.M.R. de Hoon- Veelenturf Voorzitter

Zaaknummer: 1095940