Raadsvoorstel Rekenkamerrapport 'Energietransitie'

RAADSVOORSTEL Commissie R&E

12 september 2023

Afdeling:

Griffie

Raadsvergadering: Portefeuillehouder: Programma:

27 september 2023 Presidium Volksgezondheid en milieu

Voorstel tot het overnemen van de conclusies en aanbevelingen uit het rekenkamerrapport ‘Energietransitie’

1. Voorgesteld besluit 1. De conclusies en aanbevelingen uit het onderzoeksrapport ‘Energietransitie’ te onderschrijven en over te nemen; 2. De aanbevelingen door het college te laten implementeren en de raad over de voortgang te informeren. 2. Eerdere besluitvorming n.v.t. 3. Samenvatting De Rekenkamercommissie Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen heeft de afgelopen periode onderzoek gedaan naar de energietransitie. Op basis van dit onderzoek zijn vijf conclusies getrokken. Aan de hand daarvan volgen ook een aantal aanbevelingen. Zowel de conclusies als de aanbevelingen zijn van toepassing op elk van de drie in dit onderzoek betrokken gemeenten. Conclusies 1. De gemeenten hebben hun ambities en doelstellingen beschreven en maatregelen geformuleerd en vastgesteld; 2. De uitvoering van maatregelen komt langzaam op gang; 3. De monitoring op gemeenteniveau is onvoldoende; 4. De energieregio speelt een belangrijke rol, maar staat op afstand; 5. Het politiek-bestuurlijke samenspel is nog niet helder voor de raad, college en organisatie. Aanbevelingen 1. Richt de aandacht op de uitvoering en prioriteer de inzet; 2. Verbeter de monitoring en informatievoorziening; 3. Richt het politiek-bestuurlijke samenspel in een periodieke cyclus in.

Zaaknummer: 1043381

Voorstel 4. Inleiding De Rekenkamercommissie Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen heeft de afgelopen periode onderzoek gedaan naar de energietransitie. De centrale vraag bij dit onderzoek luidde: Waar staan de gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen in het realiseren van hun ambities voor de energietransitie, wat zijn succesfactoren en knelpunten en wat zijn kansen voor de toekomst, en hoe vervullen de gemeenteraden hun rol op dit thema? De transitie van energie stelt de gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen voor stevige uitdagingen. In de afgelopen jaren hebben de gemeenten deze vraagstukken op hun bordje gekregen en zijn hiermee, met beperkte mensen en middelen, aan de slag gegaan. Weliswaar is in de afgelopen jaren een basis gevormd die een goed uitgangspunt biedt voor de komende jaren, maar uit dit onderzoek blijkt ook dat er nog stevige uitdagingen in het verschiet liggen. De basis is vooral beleidsmatig van aard, de daadwerkelijke uitvoering van maatregelen zal in de komende jaren vorm moeten krijgen. Dan wordt ook duidelijk of de gestelde (beleids-) doelen haalbaar zijn. Op basis van dit onderzoek zijn vijf conclusies getrokken. Aan de hand daarvan volgen ook een aantal aanbevelingen. Zowel de conclusies als de aanbevelingen zijn van toepassing op elk van de drie in dit onderzoek betrokken gemeenten. 5.

Argumenten Beleidsplannen op orde De drie gemeenten hebben hun beleidsplannen op orde. In ambitie- en beleidsdocumenten en in de regionale documenten voor de RE(K)S regio’s is dit op zorgvuldige manier vormgegeven. De gemeenten voldoen hiermee aan hun bestuurlijke verantwoordelijkheid die zij op basis van de Klimaatwet hebben gekregen. Maatregelen onvoldoende uitgewerkt De gemeente treffen verschillende maatregelen om hun ambities te realiseren. Deze maatregelen zijn echter onvoldoende uitgewerkt en ook niet in tijd en bijdrage uiteengezet. Dit is één van de grootste knelpunten. Monitoring onvoldoende De gemeenten monitoren de voortgang op hun duurzaamheidsambities te beperkt. Er wordt met name geleund op informatie vanuit de energieregio. Deze informatie is echter sporadisch beschikbaar. Zodoende hebben gemeenten slechts beperkt inzicht op hun eigen voortgang op de gestelde ambities. De energieregio staat op afstand De grootschalige opwek van duurzame energie speelt zich af in de context van de RE(K)S. Dit betreft de Regionale Energie Strategie (RES-regio) West-Brabant voor Alphen-Chaam en Baarle-Nassau en de Regionale Energie- en Klimaat Strategie (REKS-regio) Hart van Brabant voor Gilze en Rijen. De energieregio speelt dus een belangrijke rol, onder meer wat betreft beleidsvorming, monitoring en informatievoorziening.

Uit dit onderzoek blijkt dat de energieregio op grote afstand staat van de gemeente.

Zaaknummer: 1043381

Politiek-bestuurlijke samenspel niet helder In de fase van de kaderstelling was er een (in essentie) heldere rol voor de gemeenteraad. Zij was aan zet om de kaders vast te stellen. Dat hebben de raden in de drie gemeenten dan ook volop gedaan. Nu overgegaan is naar een nieuwe fase van uitvoering, is het politiek-bestuurlijke samenspel meer diffuus. 6. Risico’s en kanttekeningen n.v.t. 7. Alternatieven De gemeenteraad kan besluiten om niet in te stemmen met (een deel van) de conclusies en/of aanbevelingen. De raad kan er bijvoorbeeld voor kiezen om het rekenkamerrapport (slechts) voor kennisgeving aan te nemen. 8. Lasten, baten en dekking n.v.t. 9. relatie tot ABG-Organisatie De uitvoering van de energietransitie door de gemeente Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen worden door de ABG-Organisatie in samenwerking met de regio’s RE(K)S uitgevoerd. 10. Communicatie en participatie Op 20 juli 2023 is het rekenkamerrapport openbaar gemaakt en naar de raden gezonden. 11. Vervolg Een vergelijkbaar raadsvoorstel wordt aan alle drie de raden voorgelegd. Na besluitvorming wordt van het college verwacht dat zij in een raadsinformatiebrief aangeven hoe de aanbevelingen zullen worden geïmplementeerd.

HET PRESIDIUM H.C. Veraart griffier

Bijlage(n):

M.H.M.R. de Hoon- Veelenturf burgemeester

1. Rekenkamerrapport ‘Energietransitie’

Zaaknummer: 1043381

DE RAAD VAN DE GEMEENTE BAARLE-NASSAU; gezien het voorstel van het presidium d.d. 28 augustus 2023

besluit: 1. de conclusies en aanbevelingen uit het onderzoeksrapport ‘Energietransitie’ te onderschrijven en over te nemen; 2. de aanbevelingen door het college te laten implementeren en de raad over de voortgang te informeren.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 27 september 2023

DE GEMEENTERAAD VAN BAARLE-NASSAU

H.C. Veraart Griffier

M.H.M.R. de Hoon- Veelenturf

Voorzitter

Zaaknummer: 1043381