Raadsvoorstel - Baronie samenwerking

RAADSVOORSTEL Commissie Inwoners en bestuur: Afdeling: Zaaknummer:

3 december 2025

Raadsvergadering:

17 december 2025

Intern Advies & Ondersteuning 1123860

Portefeuillehouder:

Burgemeester de HoonVeelenturf 0. Bestuur & ondersteuning

Programma:

Voorstel om het college toestemming te verlenen voor het treffen van de gemeenschappelijke regeling Regio De Baronie

1. Voorgesteld besluit 1. Kennis te nemen van de aanbiedingsbrief Bestuurlijke Regiegroep Baroniesamenwerking en de Toelichting op de gemeenschappelijke regeling Regio De Baronie (bijlagen 1 en 3); 2. Kennis te nemen van het overzicht van de ingebrachte zienswijzen en de voorgestelde wijze van afhandeling, zoals opgenomen in bijlage 4; 3. Toestemming te verlenen aan het college tot het treffen van een gemeenschappelijke regeling, genaamde ‘gemeenschappelijke regeling Regio De Baronie’, overeenkomstig het voorstel zoals opgenomen in bijlage 2. 4. In te stemmen met de financiering voor de Baroniesamenwerking, wat voor Baarle-Nassau in 2026 neerkomt op € 12.560. 2. Eerdere besluitvorming De netwerksamenwerking tussen de tien gemeenten is december vorig jaar na besluitvorming door de colleges gestart. Dit jaar is gewerkt om de samenwerking tussen de gemeenten verder vorm te geven door middel van een gemeenschappelijke regeling en door deze inhoud te geven aan de hand van een kernagenda. Het college heeft de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld om op beide documenten een zienswijze uit te brengen. In het geval van de gemeenschappelijke regeling heeft de raad van Baarle-Nassau hier in september jl. een zienswijze op ingediend. 3.

Samenvatting Vorig jaar is de start geweest van de Baronie, een samenwerkingsverband van tien gemeenten in Brabant die met elkaar een zogeheten ‘Daily urban system’ vormen. Doel is de samenwerking te formaliseren in een gemeenschappelijke regeling. Eerder is de ontwerp-gemeenschappelijke regeling aangeboden, waarop zienswijzen zijn ingediend. Deze zijn verwerkt in een definitieve regeling. Voordat een college die kan treffen, dient de raad toestemming te verlenen.

Voorstel 4. Inleiding De Baronie is een krachtige regio die door samenwerking aantrekkelijk en relevant wil zijn en blijven. De netwerksamenwerking tussen de tien gemeenten is eind vorig jaar na besluitvorming door de colleges gestart. Dit jaar zijn we aan de slag gegaan om de samenwerking tussen de gemeenten

Zaaknummer: 1123860

verder vorm te geven door middel van een gemeenschappelijke regeling en door deze inhoud te geven aan de hand van een kernagenda. Het college heeft de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld om op beide documenten een zienswijze uit te brengen. Dit voorstel richt zich op de governancestructuur, dus de gemeenschappelijke regeling. Meer informatie over de achtergrond en het ‘waarom’ van de Baroniesamenwerking is te vinden in de aanbiedingsbrief, bijlage 1 van dit raadsvoorstel. Medio dit jaar is het ontwerp van deze gemeenschappelijke regeling voorgelegd aan u als raad, waarop u een zienswijze kon indienen. Alle ingebrachte zienswijzen vanuit de tien gemeenten zijn besproken en gewogen in de Bestuurlijke Regiegroep Baroniesamenwerking. Dit heeft geleid tot aanpassingen op enkele onderdelen van de gemeenschappelijke regeling. Een overzicht van alle zienswijzen vindt u in de bijlage 4. Daarin wordt tevens aangegeven hoe deze zienswijzen zijn verwerkt in de definitieve regeling of op welke andere manier daaraan opvolging wordt gegeven. Hieronder de aanpassingen op hoofdlijnen: Het verzoek om de eerste keer al na twee jaar tot een evaluatie van de werkwijze en het functioneren van de gemeenschappelijke regeling over te gaan, is verwerkt door een wijziging van artikel 31 van de regeling.

Artikel 8 van de toelichting is gewijzigd en aangevuld ter verduidelijking hoe de besluitvorming wordt vormgegeven. Tot slot is de toelichting op artikel 11 verduidelijkt als het gaat over de procedure voor een tussentijdse aanpassing van de kernagenda en in de toelichting op artikel 13 is nadrukkelijk aangegeven dat boven op de actieve informatieverstrekking altijd informatie kan worden opgevraagd. De wens om een gemeenschappelijke adviescommissie voor de regeling in het leven te roepen, is opgevat als een verzoek aan het toekomstige algemeen bestuur van de regeling om hiertoe over te gaan. Dat is het bevoegde orgaan om bij unanimiteit van de raden een dergelijk gremium in te stellen. Verwachting is dat dit tijdens de eerste bestuursvergadering gebeurt. Net als dat dan het algemeen bestuur het besluit neemt om uiterlijk 1 juli 2026 een voorstel over de bevoegdheden, taken en werkwijze conform artikel 24a lid 2 van de Wet gemeenschappelijke regelingen voor wensen en bedenkingen aan de raden voor te leggen. De oproep van de raden om dubbelingen met andere samenwerkingsverbanden te voorkomen en te zorgen dat er anderzijds geen samenwerkingsopgaven blijven liggen wordt onderschreven. Zoals bekend vinden binnen de RWB al langere tijd gesprekken plaats over de toekomstige rol en takenpakket van deze organisatie.

Op 3 november zal het algemeen bestuur van de RWB hierover een principebesluit nemen. Vervolgens kunnen concrete stappen worden gezet om tot een afgebakend pakket van uitvoeringstaken te komen en tot doorontwikkeling van het strategische deel van de organisatie met REWIN B.V. over te gaan. Afgesproken is dat de RWB hierover ook de raden zal informeren. Vanuit Baronieverband blijven we tevens oog houden voor mogelijke andere dubbelingen, zoals ten aanzien van de Regionale Energie Strategie West-Brabant. 5. Argumenten 1.1 Pas na toestemming van de raad kan een definitief besluit worden genomen De Wet gemeenschappelijke regelingen bepaalt in artikel 1 lid 4 dat een college pas een besluit tot het treffen van een regeling kan nemen nadat het hiervoor toestemming heeft gekregen van de raad. Daarom neemt het college eerst een principebesluit en vraagt vervolgens toestemming aan de raad. 1.2 De GR is een logisch vervolg op de besluitvorming van december 2024 In de besluitvorming van vorig jaar is 2025 betiteld als start- en overgangsjaar, wat tot onder andere een gemeenschappelijke regeling moet leiden. Om tot deze gemeenschappelijke regeling te komen zijn er in de afgelopen maanden zowel ambtelijk en bestuurlijk consultatierondes geweest. Zaaknummer: 1123860

Daarnaast zijn ook de gemeenteraden bij het proces betrokken tijdens een drietal regionale radenbijeenkomsten. De opgehaalde input is verwerkt in de bijgevoegde definitieve gemeenschappelijke regeling en de toelichting daarop. 1.3 De gemeenschappelijke regeling borgt democratische legitimiteit van de samenwerking In de gemeenschappelijke regeling zijn verantwoordelijkheden, bevoegdheden en financiering vastgelegd. Zo is het voor eenieder inzichtelijk wat de samenwerking inhoudt. De gemeenschappelijke regeling geeft gemeenteraden de gelegenheid om een zienswijze uit te brengen op de kernagenda. Voor de ontwerpbegroting is dat wettelijk geregeld. Ook de door de raad vastgestelde Nota verbonden partijen en overige samenwerking West-Brabant is op deze gemeenschappelijke regeling van toepassing zie artikel 21 en 24 van de gemeenschappelijke regeling). 1.4 De gemeenschappelijke regeling vergroot de continuïteit van de samenwerking De gekozen vorm met een openbaar lichaam betekent dat het openbaar lichaam over rechtspersoonlijkheid beschikt. Dit biedt bijvoorbeeld de mogelijkheid om medewerkers in dienst te nemen. Hierdoor is er capaciteit om processen rondom bijvoorbeeld de Baroniedagen en overlegplatformen te borgen wat de samenwerking ten goede komt.

1.5 Hiermee krijgt de Baronie dezelfde samenwerkingsvorm als Regio Hart van Brabant Hiermee is De Baronie zichtbaar op gelijke hoogte met Hart van Brabant, wat bevorderlijk werkt in het samenwerkingsverband Stedelijke Regio Breda-Tilburg. De deelnemende gemeenten van beide gemeenschappelijke regelingen maken daarvan deel uit. 1.6 Er is tegemoet gekomen aan de zienswijzen op de ontwerpregeling Op grond van artikel 1 van de Wet gemeenschappelijke regelingen had het college de verplichting om de raad in de gelegenheid te stellen om een zienswijze uit te brengen over de ontwerp gemeenschappelijke regeling. U raad heeft daar, evenals de andere raden in de Baronie, gebruik van gemaakt. We hebben in dit voorstel aangegeven hoe daarmee is omgegaan en concluderen dat aan deze opmerkingen zodanig tegemoet is gekomen, dat dit geen belemmering behoeft te zijn voor het verlenen van toestemming door uw raad. 6. Risico’s en kanttekeningen 1.1 Formeel heeft de raad in dit stadium twee weigeringsgronden Artikel 1 lid 4 van de Wet gemeenschappelijke regelingen bepaalt dat voordat colleges een regeling treffen om een of meer bepaalde belangen van de gemeenten te behartigen, de raden hiervoor toestemming moeten geven. De raad kan toestemming onthouden wegens strijd met het recht of het algemeen belang. 7. Alternatieven De raad kan besluiten geen toestemming te verlenen.

Gevolg hiervan is dat Baarle-Nassau geen onderdeel wordt van de gemeenschappelijke regeling de Baronie. Wat het college betreft zou dit een gemiste kans zijn om ons als Baroniegemeenten te organiseren naar de mal van Hart van Brabant, wat bijdraagt aan een efficiënte en effectieve samenwerking onder de vlag van de SRBT. 8. Lasten, baten en dekking Investering: Niet van toepassing. Eenmalige kosten: Niet van toepassing. Zaaknummer: 1123860

Structurele kosten: Onze gemeente betaalt jaarlijks een bijdrage aan Regio De Baronie. Deze bijdrage is gebaseerd op een bedrag per inwoner. In 2026 is de bijdrage per inwoner € 1,74. Voor onze gemeente komen de kosten daarmee uit op € 12.560. Hierbij is het goed aan te merken dat ten dele bestaande taken van de RWB overgaan naar de Baronie, waardoor een deel van het bijbehorende budget ter dekking van de kosten eveneens van de RWB naar de Baronie wordt overgeheveld. Dekking: In de begroting van onze gemeente is structureel budget opgenomen voor de bijdrage aan Regio De Baronie (60.005.030 / 443.200). De kosten kunnen uit dit budget betaald worden. 9. Relatie tot Baarle-Hertog N.v.t. 10. Relatie tot ABG-Organisatie De gemeente Alphen-Chaam neemt ook deel aan de Baronie, daar ligt eenzelfde voorstel voor. De gemeente Gilze en Rijen werkt niet samen in de Baronie. 11. Communicatie en vorm van participatie N.v.t. 12. Vervolg Nadat u als raad toestemming heeft verleend, zal het college een definitief besluit tot het treffen van de regeling nemen. Dat besluit moet op grond van de Algemene wet bestuursrecht bekend worden gemaakt. Zodra alle colleges een besluit hebben genomen, moet de gemeente Breda de regeling zelf publiceren in haar Gemeenteblad. De dag daarna is de gemeenschappelijke regeling dan in werking getreden.

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN BAARLE-NASSAU M.J.P. de Jongh RA. M.H.M.R. de Hoon- Veelenturf Secretaris burgemeester

Bijlagen:

1. Aanbiedingsbrief van Bestuurlijke Regiegroep Baroniesamenwerking; 2. Gemeenschappelijke Regeling Regio De Baronie; 3. Toelichting Gemeenschappelijke Regeling Regio De Baronie; 4. Overzicht zienswijzen raden op ontwerp gemeenschappelijke regeling Regio De Baronie en voorgestelde afhandeling.

Zaaknummer: 1123860

DE RAAD VAN DE GEMEENTE BAARLE-NASSAU; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 1123860;

gelet op het bepaalde in; besluit: 1. Kennis te nemen van de aanbiedingsbrief Bestuurlijke Regiegroep Baroniesamenwerking en de Toelichting op de gemeenschappelijke regeling Regio De Baronie (bijlagen 1 en 3); 2. Kennis te nemen van het overzicht van de ingebrachte zienswijzen en de voorgestelde wijze van afhandeling, zoals opgenomen in bijlage 4; 3. Toestemming te verlenen aan het college tot het treffen van een gemeenschappelijke regeling, genaamde ‘gemeenschappelijke regeling Regio De Baronie’, overeenkomstig het voorstel zoals opgenomen in bijlage 2. 4. In te stemmen met de financiering voor de Baroniesamenwerking, wat voor Baarle-Nassau in 2026 neerkomt op € 12.560.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 17 december 2025

DE GEMEENTERAAD VAN BAARLE-NASSAU

J.J.M. Nuijen Griffier

M.H.M.R. de Hoon- Veelenturf Voorzitter

Zaaknummer: 1123860