Raadsinformatie Update vluchtelingencrisis

RAADSINFORMATIEBRIEF -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan

Leden van de gemeenteraad

Van

Burgemeester De Hoon-Veelenturf

Onderwerp

Update vluchtelingencrisis

Datum

18 maart 2022

Zaak Green Valley

-

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Geachte gemeenteraad, Gezien de huidige situatie rondom de vluchtelingencrisis wil ik u graag informeren over de ontwikkelingen omtrent deze crisis. Net als tijdens de coronacrisis wordt deze informatie met u gedeeld middels een memo.

Inleiding Op 24 februari 2022 is Rusland Oekraïne binnengevallen. De oorlog in Oekraïne en de grote vluchtelingenstroom die dat met zich meebrengt leidde tot een verzoek van de staatssecretaris van Asiel en Migratie om op korte termijn te helpen bij de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. In deze bestuurlijke informatiebrief wordt u geïnformeerd over de regionale stand van zaken over de (crisis)noodopvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Landelijke crisisstructuur Met het oog op een samenhangende aanpak trad met ingang van 9 maart 2022 een landelijke crisisstructuur in werking en ontstond het Landelijk Centrum Vluchtelingen Spreiding (LCVS). Onze regionaal coördinator vluchtelingen sloot aan op het LCVS en heeft contact met de informatieknooppunten / verdeelunits van de drie districten. Landelijk is ook een “Handreiking gemeentelijke opvang Oekraïners” opgesteld met daarin praktische informatie voor gemeenten. Opvang via veiligheidsregio Vrijdag 4 maart is bekend geworden dat alle 25 veiligheidsregio’s in Nederland met spoed op zoek moeten naar duizenden opvangplekken. Binnen twee weken, voor 21 maart, moeten er per veiligheidsregio minimaal duizend opvangplekken beschikbaar zijn. Om deze doelstelling te realiseren besloot het regionaal beleidsteam op 9 maart 2022 om ieder district een taakstelling te geven voor de korte termijn.

Daarnaast heeft Breda de opdracht gekregen om grootschalige crisisnoodopvang te organiseren. De gemeente Tilburg had op dat moment al een kleinschalige crisisnoodopvang ingericht. Hiermee voorkomen we onnodige verplaatsingen van vluchtelingen over districtsgrenzen heen en ontlasten we operationele partners.

Stand van zaken crisisnoodopvang1 15-03-2022: - District de Baronie (Breda): 200 plekken, op dit moment 0 bezet. - District Hart van Brabant (Tilburg): 28 plekken, op dit moment 4 bezet. (deze cijfers veranderen continue) Coördinatie Veiligheidsregio Op donderdag 10 maart 2022 nam de veiligheidsregio de coördinerende en verbindende taak van de drie districten op zich. Er wordt gewerkt aan een taakverdeling tussen de VRMWB (coördinatie opvangplekken nationaal/Veiligheidsregio, overkoepelend beleid, aanhaak regionale (multi) partners), de drie districten (informatieontsluiting, per district afspraken maken over de verdeling over de regio en intergemeentelijke ondersteuning, en verdeling van de districtelijke taakstelling en de gemeenten (lokale uitvoering / inrichten opvanglocaties).

Noodopvang voor de (middel)lange termijn2 De veiligheidsregio kreeg een aanvullende opdracht om de opvang van 1000 additionele vluchtelingen op te vangen. Het gaat daarbij om het realiseren van locaties, het inrichten van locaties en de daadwerkelijke exploitatie. De looptijd van de noodopvang op (middel)langere termijn is vanwege het ontbreken van voldoende beeld en geluid bij ‘de instroom’ niet nader geduid. Dit is regionaal wel in beeld zodat ook op middellange termijn tijdig geanticipeerd wordt op vraag en aanbod. Voor de korte termijn en de middellange termijn heeft onze VR dus een taakstelling van 1000 + 1000 plekken. Op grond van inwoner aantallen zijn deze over de regio verdeeld: - Hart van Brabant: 740 - Baronie: 760 - Markiezaten: 500

Inmiddels zijn hiervan de volgende aantallen gerealiseerd: Stand van zaken noodopvang (direct beschikbaar) d.d. 15-03-2022 - District de Baronie: 197 plekken, 55 bezet - District Hart van Brabant: 206 plekken, 57 bezet - District de Markizaten: 149 plekken, 31 bezet. (deze cijfers veranderen continue) Stand van zaken noodopvang (op korte termijn beschikbaar) d.d. 15-03-2022 - District de Baronie: 554 plekken - District Hart van Brabant: 481 plekken - District de Markizaten: 0 plekken (deze cijfers veranderen continue) Opvang in de gemeente Baarle-Nassau Wij spannen ons in voor het realiseren van opvang in onze gemeente. Ik kan melden dat wij, in overleg met de recreatiebranche, een aantal plekken kunnen aanbieden. Voor het proces bevolkingszorg zijn wij aangesloten bij het district Hart van Brabant. De beschikbare plekken in onze gemeente zijn daarom meegenomen in de cijfers van district Hart van Brabant.

1 2

Crisisnoodopvang is opvang voor maximaal 72 uren. Noodopvang is opvang van 72 uur tot 12 maanden.

Andere status dan asielzoekers De Oekraïense vluchtelingen hebben een andere status dan asielzoekers; in principe mogen Oekraïners met een biometrisch paspoort 90 dagen visumvrij in Nederland verblijven. Oekraïense vluchtelingen zijn niet verplicht om asiel aan te vragen, maar mogen dat wel. Wanneer zij dat doen, dan geldt voor hen het reguliere naturalisatie en inburgeringsproces, uitgevoerd door het IND en COA. Tijdelijke beschermingsrichtlijn Europese Unie Inmiddels heeft de Europese Unie een voorstel gedaan om de Tijdelijke beschermingsrichtlijn te activeren. Deze richtlijn gaat over een uitzonderlijke procedure om tijdelijke bescherming te bieden aan ontheemden die vluchten voor oorlog en geweld. Vluchtelingen uit Oekraïne mogen hierdoor met onmiddellijke ingang werken of opleidingen volgen in EU-landen waar ze naar zijn uitgeweken. Ze hebben recht op onderkomen, op sociale bijstand, financiële ondersteuning en medische zorg. Kinderen mogen in het opvangland naar school. Hoe dit vormgegeven gaat worden door het Rijk is nog niet bekend en wordt momenteel uitgewerkt. Formeel aanbod gemeente In de tussentijd werkt de regio uit hoe zij adequaat uitvoering geven aan het formele aanbod waar de Oekraïense vluchtelingen aanspraak op kunnen maken, zoals medische zorg, onderwijs, financiële regelingen en tolken.

Medische zorg Inmiddels is bekend geworden dat het verlenen van medische zorg aan vluchtelingen uit Oekraïne volledig vergoed wordt via de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg voor onverzekerden van het CAK (Centraal Administratie Kantoor). Dit betekent dat voor de zorg die verleend wordt een subsidie aangevraagd kan worden door de zorgverlener. Dit heeft het Ministerie van VWS besloten. Onderwijs en kinderopvang De kinderen die meekomen uit Oekraïne hebben al op korte termijn recht op onderwijs en kinderopvang. Dat is belangrijk voor zowel taal en brede ontwikkeling, en voor structuur en stabiliteit. Het bieden van onderwijs heeft prioriteit bij de (middel)lange termijn opvang.

Informeel aanbod gemeente Uiteraard is er ook behoefte aan meer informele ondersteuning, zoals dagbesteding, ontmoeting, sport, spelletjesactiviteiten voor de kinderen etc. Ook hiervoor moet nog veel uitgezocht en uitgewerkt worden. Vanuit de samenleving komen al veel mooie initiatieven op gang en wordt al veel hulp aangeboden. Er wordt nog gezocht naar een goede manier om particuliere initiatieven te coördineren. In eerste aanleg is het bieden van een informeel aanbod aan de gemeenten met opvanglocaties. In de basis verwijzen gemeenten naar het aanbod zoals staande op: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/russische-inval-in-oekraine/oekrainers-helpen

Financiële consequenties Omdat het gaat om acute opvang, is - zoals al eerder vermeld is - nog veel onduidelijkheid rondom de opvang van Oekraïense vluchtelingen; wie de kosten draagt en wat er precies gedekt wordt. De kosten voor realisatie en exploitatie worden vanwege Rijkswege integraal vergoed. Dit is ook toegezegd door de staatssecretaris van Asiel en Migratie. De exacte regeling/voorwaarden volgen.

Risico In het slechtste scenario is het niet mogelijk alle kosten bij het Rijk te declareren, waardoor gemeenten op dit moment een financieel risico nemen. Op zo kort mogelijk termijn probeert de regio helderheid te krijgen over vergoeding van de kosten, zodat gemeenten hier afspraken over kunnen maken met externe partijen.