Perspectiefnota 2025 - incl. lijst met afkortingen
Tekst van het document
Perspectiefnota 2025
datum: 7 juni 2024 Zaaknummer: 1081762 Gemeente Baarle-Nassau Postbus 105 5110 AC Baarle-Nassau
Telefoonnummer 013-5075200 Email: info@baarle-nassau.nl website: www.baarle-nassau.nl
Inhoudsopgave Inleiding ....................................................................................................................................... 5 Leeswijzer .................................................................................................................................... 7 Financieel Perspectief................................................................................................................... 9 Financieel Perspectief toelichting................................................................................................ 11 Woonlasten ............................................................................................................................... 17 Stelposten kredieten/investeringen ............................................................................................ 19 Uitgangspunten financieel beleid ................................................................................................ 21 Bijlage(n) ................................................................................................................................... 25 Meerjarenprognose beschikbare weerstandscapaciteit 2024-2028 .......................................... 27 Lijst van gebruikte afkortingen ................................................................................................... 29
Inleiding Voor u ligt de Perspectiefnota voor de periode 2025 tot en met 2028. De perspectiefnota is een product uit de P&C-cyclus dat zich richt op de toekomst. In de perspectiefnota presenteren we de ontwikkelingen die we als gemeente op ons af zien komen - en die we zelf willen inzetten -, met de eventuele financiële consequenties daarvan. De perspectiefnota geeft daarmee richting aan de programmabegroting en de financiële beleidsuitgangspunten die daarbij gehanteerd worden. We zien nog altijd dat het Rijk bezuinigt op het gemeentefonds. Zoals het er nu naar uit ziet, krijgen we in de komende jaren fors minder geld om taken uit te voeren. Dat betekent dat we ons moeten voorbereiden op scherpe keuzes om financieel verantwoord te kunnen blijven werken aan de verdere ontwikkeling van onze gemeente. Dat doen we zorgvuldig en stap voor stap. De eerste stap zetten we met deze perspectiefnota. Presentatie van het beleidsperspectief en het financiële beeld De perspectiefnota 2025-2028 presenteert het beleidsperspectief en het financiële beeld voor 2025 en de volgende jaren. In financiële zin start de perspectiefnota met de saldi van de meerjarenbegroting, zoals deze zijn opgenomen in de 1e turap 2024. Op deze manier worden ook de structurele financiële effecten vanuit 2023 en 2024 meegenomen in het uiteindelijke financieel beeld voor de periode 2025-2028.
Omschrijving (afronding op € 100)
2024
Saldo 1e Turap 2024
-214.900 N
-383.500 N
-1.388.500 N
-1.705.900 N
-1.843.900 N
0 N
384.000 V
292.100 V
281.800 V
247.100 V
-214.900 N
500 V
-1.096.400 N
-1.424.100 N
-1.596.800 N
PPN 2025 Voorlopig saldo (meerjaren)perspectief
V/N
2025
V/N
2026
V/N
2027
V/N
2028
V/N
Scherpe keuzes te maken In deze perspectiefnota presenteren we de globale plannen voor 2025 en zijn diverse bezuinigingen opgenomen om voor 2025 een sluitende begroting te kunnen presenteren. In tegenstelling tot wat we verwacht hadden is een (eenmalige) korting op het gemeentefonds al in 2025 opgelegd. Als het Rijk de structurele bezuiniging op het gemeentefonds niet terugdraait, hebben we vanaf 2026 scherpe keuzes te maken om onze inkomsten en uitgaven in balans te houden. Daarom brengen we in de voorbereiding op de meerjarenbegroting 2025-2028 in beeld welke mogelijkheden er zijn om onze begroting financieel verantwoord bij te stellen. Dit in de vorm van een maatregelenpakket. Daarbij is het uitgangspunt dat we moeten blijven doen wat nodig is voor onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners. Riolering We zien dat er meer nodig is om de basis op orde te brengen. We lopen achter met onze rioolinspecties. We willen in 2024 en 2025 de achterstand inhalen en op orde houden. Hiervoor is een extra storting in de voorziening riolering noodzakelijk. Daarnaast zien we ons genoodzaakt de rioolheffing gedurende de jaren 2025 t/m 2027 extra te verhogen met jaarlijks 10% (bovenop de reguliere verhoging van 4,5%) ter compensatie van de (hoge) inflatie gedurende de periode 2021-2024.
Perspectiefnota 2025 Baarle-Nassau
5
Besluitvormingsproces van perspectiefnota naar programmabegroting De inhoudelijke voorstellen en het financieel perspectief dat is opgenomen in de perspectiefnota, bieden de raad handvatten om nader richting te geven en aandacht voor specifieke onderwerpen te vragen. Het college stelt de programmabegroting 2025 - 2028 medio september op en de verzending aan de raad is voorzien op 8 oktober. In de raadsvergadering van 13 november vindt dan de besluitvorming door de raad plaats. Het college van Burgemeester en Wethouders Baarle-Nassau, 7 juni 2024
Perspectiefnota 2025 Baarle-Nassau
6
Leeswijzer We starten met het financieel perspectief. Daarin geven we eerst een financiële samenvatting van de meerjarenraming 2025-2028, waarbij we op basis van de saldi van de 1e turap 2024 toewerken naar de nieuwe saldi van de meerjarenraming 2025-2028. Daarna gaan we in op de gemelde financiële effecten. Per afwijking geven wij een korte samenvatting.
Perspectiefnota 2025 Baarle-Nassau
7
Perspectiefnota 2025 Baarle-Nassau
8
Financieel Perspectief Meerjarenraming 2024-2028 Hieronder is het financieel perspectief 2024-2028 van de gemeente Baarle-Nassau weergegeven. Bedragen x € 1/- = nadelig Onderdeel
2024
2025
2026
2027
2028
A. Saldo meerjarenbegroting 2024-2027
-214.944
-383.497
-1.388.547 -1.705.939 -1.843.925
0
384.026
-214.944
529
inclusief alle wijzigingen t/m 1e turap 2024 B.
Effecten Perspectiefnota 2025 MEERJARENRAMING 2024-2028
292.150
281.850
247.150
-1.096.397 -1.424.089 -1.596.775
A. Saldo meerjarenbegroting 2024-2027 Dit betreft het saldo van de meerjarenbegroting 2024-2027 inclusief alle financiële wijzigingen zoals die zijn opgenomen in de 1e turap 2024. B. Effecten perspectiefnota 2025 In onderstaande tabel zijn de wensen opgenomen die nog niet voorzien waren in de begroting 2024. In het vervolg van deze nota worden de posten uitgebreid toegelicht. Bedragen x € 1/- = nadelig nr. Prog. Omschrijving 1 0 De Baronie Samenwerking
2024
2025 pm
2
0
Bezuiniging: Middelen robuust rechtbeschermingssysteem 2025
9.614
3
0
Bezuiniging: Advertentiekosten
7.450
4
0
Bezuiniging: Middelen veilige woonplek bestuurders 2025
7.062
5
1
1.500
6
2
Telefoonkosten brandweerkazerne (budget kan vervallen) Regionaal verkeersmodel
-7.000
7
9E 2
Dekking t.l.v. reserve verkeersveiligheid Bezuiniging: Onderhoud wegen
7.000 50.000
8
5
Bezuiniging: Subsidie bibliotheek
16.000
9
5
Bezuiniging: Sport en sportaccommodaties
10
6
11
6
2026 pm
2027 pm
2028 pm
7.450
7.450
7.450
1.500
1.500
1.500
30.000
30.000
30.000
30.000
Werkzaamheden opvang vluchtelingen Rijksinkomsten vluchtelingen
-43.000 43.000
-43.000 43.000
Continueren pilot buurtgezinnen
-10.900
Dekking t.l.v. budget jeugdzorg
10.900
12
6
Voortzetten pilot Taalhuis
-8.000
13
6
Hefbomen versnellen transformatie (voorbereiding ravijnjaar)
-10.800
14
6
Doorontwikkeling van de toegang tot ondersteuning en hulp
-21.600
Dekking t.l.v. eenmalig budget aanpak wachtlijsten jeugdzorg
21.600
Perspectiefnota 2025 Baarle-Nassau
-10.800
9
Bedragen x € 1/- = nadelig nr. Prog. Omschrijving 15 6 Bijdrage beschermd wonen (budget vervalt i.v.m. overgang naar HvB) 16 6 Bezuiniging: Minima regelingen
2024
2025 30.000
2026 30.000
2027 30.000
2028 30.000
10.000
10.000
10.000
10.000
17
6
Bezuiniging: Subsidie CCB
20.000
18
6
Bezuiniging: Subsidie dienstencentrum Ulicoten
10.000
10.000
10.000
10.000
19
6
Bezuiniging: Programma kosten jeugdzorg (ICT)
2.200
2.200
2.200
2.200
20
6
Bezuiniging: Sociale basis
11.000
11.000
11.000
11.000
21
6
Bezuiniging: WMO
100.000
100.000
100.000
100.000
22
7
Reinigen/inspecteren riolering
-21.000
-21.000
-21.000
-231.000
-231.000
Reinigen en inspecteren riolering (toename jaarlijks budget) Actualiseren/updaten digitale paspoorten gemalen
-21.000
Systeemoverzicht Stedelijk Water (voormalig BRP)
-40.000
Vervangen leidingwerk minigemalen (achterstand wegwerken)
-60.000
-60.000
-60.000
-60.000
Aanleg grondwatermeetnet (eenmalig) + jaarlijkse beheerkosten
-35.000
-2.500
-2.500
-2.500
407.000
83.500
83.500
83.500
Dekking t.l.v. de voorziening riolering
-20.000
231.000
Storting t.g.v. voorziening riolering
-500.000
Dekking t.l.v. algemene reserve
500.000
23
8
Ontwikkelen thema wonen (ook in relatie met de SRBT)
-17.000
-17.000
24
9B
Bijdrage ABG (minder afname)
100.000
100.000
100.000
100.000
25
9D
Stelpost onvoorziene uitgaven
15.000
15.000
15.000
15.000
2.800
-35.300
-70.000
292.150
281.850
247.150
26
Afschrijvingslasten TOTAAL
Perspectiefnota 2025 Baarle-Nassau
0
384.026
10
Financieel Perspectief toelichting Toelichting onderdeel B "Effecten perspectiefnota 2025” 1. De Baronie Samenwerking (PM) Het is de verwachting dat de samenwerking binnen De Baronie ook in de periode na 2024 kosten met zich mee zal brengen. De hoogte van de kosten zijn momenteel nog niet bekend. 2. Bezuiniging: Middelen robuust rechtbeschermingssysteem (Voordeel € 9.614 incidenteel) Om gemeenten in staat te stellen om meer robuuste rechtsbescherming voor hun inwoners te organiseren heeft het Rijk tot en met 2027 middelen beschikbaar gesteld. Het college stelt voor deze middelen in 2025 niet aan te wenden. 3. Bezuiniging: Advertentiekosten (Voordeel € 7.450 Structureel) Het college stelt voor de wekelijkse pagina in het weekblad te halveren. Op deze manier kan een besparing op de advertentiekosten gerealiseerd worden. 4. Bezuiniging: Middelen veilige woonplek bestuurders (Voordeel € 7.062 Incidenteel) Om bestuurders een veilige woonplek te kunnen bieden heeft het Rijk, vanuit het programma Weerbaar Bestuur, tot en met 2026 middelen ter beschikking gesteld (o.a. voor een beveiligingsadvies op maat). Het college stelt voor deze middelen in 2025 niet aan te wenden. 5. Telefoonkosten brandweerkazerne (Voordeel € 1.500 Structureel) Omdat één van de telefoonlijnen al een aantal jaren is opgezegd kan dit budget komen te vervallen. 6.
Regionaal verkeersmodel (Nadeel € 7.000 Incidenteel) Het is een wettelijke verplichting om structureel data van ongevallen gegevens te verzamelen, het regionaal verkeersmodel bij te houden en daar input voor aan te leveren en wegverkeersgeluid te monitoren. 7. Bezuiniging: Onderhoud wegen (Voordeel € 50.000 Incidenteel) Omdat een drietal wegen gereconstrueerd moet worden, zijn deze toegevoegd aan het investeringsplan. De hiervoor gereserveerde onderhoudsbedragen komen hierdoor te vervallen, waardoor een incidentele besparing op het onderhoudsbudget gerealiseerd kan worden. 8. Bezuiniging: Subsidie Theek 5 (Voordeel € 16.000, incidenteel) Het college stelt voor de, met ingang van 2026 geplande, bezuiniging op de subsidie aan Theek, één jaar naar voren te halen en al in te laten gaan met ingang van 2025. 9. Bezuiniging: Sport en sportaccommodaties (Voordeel € 30.000 structureel) Het college stelt voor structureel te bezuinigen op sport in het algemeen en sportaccommodaties in het bijzonder. Hierbij kan gedacht worden aan; het op een slimme manier inzetten van Gala middelen, het heroverwegen van bepaalde activiteiten van de buurtsportcoaches, het verhogen van de kostendekkendheid van de buurtsportcoaches en de sportaccommodaties, het herbeoordelen van het MJOP sportaccommodaties en het versoberen/uitstellen van onderhoudswerkzaamheden.
Perspectiefnota 2025 Baarle-Nassau
11
10. Werkzaamheden opvang vluchtelingen (Nadeel € 43.000 structureel) Gelet op de geopolitieke situatie in de wereld en de ervaring van de afgelopen jaren moeten we constateren dat de taak van opvang van vluchtelingen een structurele taak voor gemeenten is geworden. Binnen de ABG organisatie is deze taak nog niet structureel belegd. Om deze taak goed in te bedden in de organisatie wordt in de tweede helft van 2024 een organisatieadvies opgesteld. Uit dit advies zal blijken welke formatie noodzakelijk is om deze taak goed uit te kunnen voeren. De exacte verdeling over functies / schaalniveaus (programmamanager, uitvoeringswerkzaamheden enzovoort) zal plaatsvinden na het organisatie advies. De kosten van de structurele formatie worden vooralsnog begroot op € 43.000 voor onze gemeente. Deze worden gedekt uit de vergoeding die wij vanuit het Rijk ontvangen voor de opvang van Oekraïners. 11. Continueren pilot buurtgezinnen (Nadeel € 10.900, incidenteel) We willen dat alle kinderen en jongeren in onze gemeente kansrijk en gezond kunnen opgroeien. Met de Hervormingsagenda Jeugd wordt de reikwijdte van de Jeugdwet beperkt en krijgen gemeenten minder middelen voor jeugdhulp. We ontwikkelen hefbomen waarmee we de veerkracht van kinderen en gezinnen willen versterken. We investeren in het opbouwen van meer informeel, preventief en collectief ondersteuningsaanbod.
Zo willen we de behoefte aan specialistische jeugdhulp verminderen, vooruitlopend op de verminderde beschikbaarheid daarvan. In 2025 willen we in dit kader de pilot buurtgezinnen met een jaar verlengen daarvoor is een incidenteel budget nodig van € 10.900. 12. Voortzetten pilot Taalhuis in versoberde vorm (Nadeel € 8.000, incidenteel) Het Taalhuis speelt een belangrijke rol in het beter signaleren en bereiken van kwetsbare inwoners en het versterken van hun basisvaardigheden. Deze aanpak wordt deels bekostigd met regionaal ontvangen rijksmiddelen voor volwasseneneducatie en deels met lokale middelen. De verwachting was dat er vanaf 2025 meer rijksmiddelen beschikbaar zouden komen voor dit doel, waardoor er geen gemeentelijke bijdrage meer nodig was. De betreffende regeling heeft landelijk vertraging opgelopen en de uitkomst ervan is nog onzeker. Daarom stellen wij voor om ook in 2025 nog een beperkt bedrag aan lokale middelen beschikbaar te stellen om de coördinatie van het Taalhuis te continueren. Met de betrokken partijen voeren we het gesprek over structurele borging van deze aanpak binnen de structureel beschikbare middelen. 13. Hefbomen versnellen transformatie (Nadeel € 10.800, incidenteel in 2025 en 2026) We gebruiken de komende jaren om te investeren in hefbomen die bijdragen aan een op lange termijn houdbaar sociaal domein.
We richten deze hefbomen op de onderdelen van het sociaal domein met de grootste (financiële en personele) risico’s. We bekostigen de hefbomen zoveel mogelijk uit de beschikbare incidentele en structurele middelen in het sociaal domein. We stellen voor aanvullend € 21.600 (=2 x € 10.800) te reserveren voor het bekostigen van hefbomen in 2025 en 2026. Hoe we deze aanvullende middelen inzetten, concretiseren en kwantificeren we in de begroting 2025. In aanloop naar de begroting 2025 geven we in deze perspectiefnota al wel de richting mee door de thema’s te benoemen waarop we hefbomen willen ontwikkelen. Deze sluiten aan bij de VNG propositie sociaal domein en onze opgaven in het kader van het Gezond Leven Akkoord (GALA). 14. Doorontwikkeling van de toegang tot ondersteuning en zorg (Nadeel € 21.600, incidenteel) De veranderingen in het sociaal domein hebben ook gevolgen voor de manier waarop we de toegang en ondersteuning en hulp georganiseerd hebben in onze gemeente. Een goed werkende toegang en lokale teams zijn een belangrijke succesfactor voor het slagen van de nieuwe opdrachten die we van het rijk krijgen. Bovendien worden in de nieuwe opdrachten van het rijk ook aanvullende eisen en voorwaarden aan de lokale toegang en teams gesteld en zijn we Perspectiefnota 2025 Baarle-Nassau
12
verplicht deze ook in samenwerking met de regio aan bepaalde randvoorwaarden te laten voldoen. In 2024 bereiden we ons hierop voor en bepalen we de richting waarin we gaan doorontwikkelen. Vanaf 2025 gaan we deze concreet vormgeven. We stellen voor een budget van € 21.600 te reserveren voor de doorontwikkeling van de lokale toegangsfunctie en teams in 2025, zodat we kunnen voldoen aan de eisen die het rijk daaraan stelt. 15. Bijdrage beschermd wonen (Voordeel € 30.000, structureel) De kosten voor beschermd wonen maken sinds de overgang onderdeel uit van de bijdrage aan de regio Hart van Brabant. Dit budget kan dan ook komen te vervallen. 16. Bezuiniging: Minima regelingen (Voordeel € 10.000, structureel) Het college stelt voor de regeling ziektekosten (tegemoetkoming premie ziektekostenverzekering) te versoberen. 17. Bezuiniging: Subsidie CCB (Voordeel € 20.000, incidenteel) Het college stelt voor de subsidie aan het CCB te verlagen. Dit zou bijvoorbeeld gerealiseerd kunnen worden door te besparen op de energiekosten aangezien de tarieven weer dalen en het organiseren van meer kostendekkende activiteiten. 18. Bezuiniging: Subsidie dienstencentrum Ulicoten (Voordeel € 10.000, structureel) Het college stelt voor de subsidieverhoging uit 2020 gedeeltelijk terug te draaien.
Dit zou gerealiseerd kunnen worden door meer taken over te dragen aan vrijwilligers, bepaalde taken te versoberen en de samenwerking met het dorpsteam niet meer vrijblijvend te intensiveren en door te ontwikkelen. 19. Bezuiniging: Programma, kosten jeugdzorg (ICT) (Voordeel € 2.200, structureel) In verband met de overgang naar de regio Hart van Brabant is dit programma opgezegd. 20. Bezuiniging: Sociale basis (Voordeel € 11.000, structureel) Het college stelt voor te bezuinigen op een aantal sociale voorzieningen. De komende periode moet worden bezien waar dit exact het beste zou kunnen plaatsvinden. Daarbij zal tevens gekeken worden naar de mogelijkheid, voor betreffende voorzieningen een deel van de Gala-middelen in te zetten. 21. Bezuiniging: WMO (Voordeel € 100.000, structureel) Het college stelt voor op de diverse voorzieningen binnen de WMO te bezuinigen, deze te versoberen dan wel te normaliseren. Het betreft hier onder andere Hulp bij Huishouden, rolstoelen, scootmobielen, woningaanpassingen etc. 22. Riolering (Neutraal, via exploitatie riolering) We willen de achterstand die op verschillende onderdelen op het gebied van Riolering is ontstaan, aanpakken. Hieronder is weergegeven wat nodig is om de basis op orde te brengen. Deze inzichten zijn ook noodzakelijk voor de nieuwe input voor het nieuwe Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW, zie toelichting hieronder).
Reinigen en inspecteren vrij- verval riolering Om de functionaliteit van het rioolstelsel te borgen is periodiek onderhoud noodzakelijk. Voor de bepaling van het periodiek onderhoudsprogramma is het noodzakelijk vooraf de kwaliteit vast te stellen. Het vaststellen van de kwaliteit doen we middels riool-camera-inspecties. De riolering wordt vooraf met hoge druk gereinigd en aansluitend met een rijdende camera geïnspecteerd. De waarnemingsgegevens worden geïmplementeerd in het gemeentelijk beheersysteem.
Perspectiefnota 2025 Baarle-Nassau
13
Op basis van deze gegevens kunnen we aansluitend een onderhouds- en reparatie programma gaan opstellen. Het is wenselijk om 1 x per 8 jaar een inspectie uit te laten voeren. Op dit moment is er een achterstand. De opgave voor rioleringsleidingen waar geen gegevens van bekend zijn of gegevens ouder zijn dan 10 jaar bedraagt ca. 42 km. Om deze achterstand weg te werken is éénmalig een bedrag nodig van € 462.000. Voor een structurele inspectie (1x per 8 jaar) van het totale areaal aan rioleringsleidingen (63,5 km) is op termijn op jaarbasis een bedrag nodig van ca. € 87.500. Omdat nu een groot deel van de achterstand geïnspecteerd gaat worden en hiervoor ook al een jaarlijks budget in de begroting is opgenomen, kan voor de komende jaren volstaan worden met een structurele verhoging van € 21.000. Mini- en hoofdgemalen actualiseren digitale paspoorten Binnen de ABG gemeenten zijn ca. 1.300 mini- en hoofdrioolgemalen operationeel. Voor een proactief planmatig "beheer en onderhoud", is het noodzakelijk om van ieder gemaal een digitaal paspoort up to date te hebben. Hierin staan alle technische eigenschappen (bouwjaar, type pomp, capaciteit, type leidingwerk, diameter, type besturingssysteem) en het onderhoud dat heeft plaatsgevonden. De huidige digitale paspoorten zijn ernstig gedateerd.
Een inventarisatie van de gemalen is nodig om de hier uit voorkomende gegevens vervolgens te implementeren in het digitaal paspoortsysteem (SAM). Daarna kunnen we een onderhouds- en beheerprogramma incl. begroting opzetten volgens Nederlandse Norm (NEN) en beoordelingsrichtlijn (BRL). De kosten voor Baarle-Nassau bedragen, naar rato van het aantal gemalen, € 20.000. Systeemoverzicht Stedelijk Water Het Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) is de opvolger van het BasisRioleringsPlan (BRP). De zorgplichten zijn hierin breder ingebed dan in het BRP. In de huidige zorgplichten voor afvalhemel- en grondwater zijn behalve de riolering ook de openbare ruimte en het oppervlaktewater betrokken. In het SSW gaan we alle deelsystemen beschrijven van het stedelijk watersysteem, het functioneren, de beoordeling van het functioneren en eventuele maatregelen. Het plan evalueert het systeem-functioneren van de volledige infrastructuur voor het stedelijk waterbeheer. Naast riool- en drainagestelsels zijn de bovengrondse ruimte en oppervlaktewater daar uitdrukkelijk onderdeel van. In het SSW bekijken we het kostendekkingsmodel opnieuw. Binnen het huidige dekkingsmodel is de rioolheffing gebaseerd op het waterverbruik. In het SSW bekijken we dit opnieuw waarbij de rioolheffing mogelijk omgezet gaat worden naar een rioolen waterheffing. Hiervoor is éénmalig een bedrag nodig van ca. € 40.000.
Vervangen leidingwerk riool minigemalen Van een groot aantal mini-gemalen is het inwendige leidingwerk zeer slecht en door ouderdom deels weggeroest. Dit achterstallig onderhoud uit zich dagelijks in storingen in de zin van lekkages en vaak tot het niet meer functioneren van het minigemaal. We vervangen de gietijzeren leidingen door een RVS leidingsysteem. Hiervoor is naar verwachting een bedrag noodzakelijk van € 240.000. Aanleg grondwatermeetnet De gemeente heeft in het kader van haar watertaak vanuit de waterwet een zorgplicht voor de instandhouding van grondwaterniveau’s. Wettelijk geldt vanaf medio 2025 een grondwaterconvenant. Een grondwatermeetnet dient ook ter toetsing van mogelijkheden, effecten en monitoring afkoppelen regenwater en levert brongegevens op voor op te stellen bemalingsplannen en het monitoren van de grondwaterstand voor bemalingen. De éénmalige kosten bedragen € 35.000 en de jaarlijkse beheerkosten € 2.500. Dekking ten laste van de exploitatie riolering Het saldo van de voorziening riolering per 1 januari 2024 bedraagt € 474.000 en is niet voldoende om de kosten de komende periode op te kunnen vangen. Perspectiefnota 2025 Baarle-Nassau
14
Storting voorziening riolering Het saldo van de voorziening riolering is op dit moment niet toereikend om de ontstane achterstanden in 2024 en 2025 weg te kunnen werken (basis op orde). Om betreffende werkzaamheden toch te kunnen uitvoeren is een eenmalige storting van € 500.000 ten laste van de algemene reserve noodzakelijk. 23. Ontwikkeling thema Wonen (ook in relatie met de SRBT) (Nadeel € 17.000 in 2025/2026) Het Rijk heeft met het aanstellen van een minister voor volkshuisvesting en zijn Nationale Bouw- en Woonagenda de regie. Ook is de wet- en regelgeving stevig in ontwikkeling. Op lokaal niveau betekent dit een nieuw speelveld. Daarnaast moet, behalve op de autonome behoefte ook geanticipeerd worden op landelijke en regionale vraagstukken. Concrete voorbeelden zijn de SRBT-tafels, de regionale woondeal, regionale woonzorgvisie, taskforce flexwonen en ook de integraliteit met de opgave rondom aandachtsgroepen, rondom asielzoekers (spreidingswet) en de taakstelling voor het huisvesten van statushouders. De landelijke ontwikkelingen werken kortom door naar de gemeentelijke organisatie. Daarnaast vragen de woon- en zorgopgaven die lokaal en regionaal voor ons liggen vragen, meer dan voorheen, om het nemen van onze (regionale) maatschappelijke verantwoordelijkheid.
We werken daarom al geruime tijd aan het nieuwe omgevingsprogramma wonen, waarin koers wordt gezet naar meer regie én meer samenwerking op thema’s als demografie, woningvoorraad, huisvestingsklimaat en gemeenschap. Ook wordt gewerkt om de woningbouwmonitoring verder uit te breiden om inzicht te behouden en te sturen op de woningbouwaantallen, de 30-40-30 verdeelsleutel en doelgroepen. Dit omgevingsprogramma is een instrument onder de omgevingswet dat, met uw input, binnenkort door ons college wordt vastgesteld. De nieuwe beleidsmatige koers die we hiermee inslaan vraagt om nieuwe acties, een andere manier van werken en verschillende rolnemingen van ons als gemeente, zodat we de grip op het thema wonen kunnen (her)pakken. Om de grip te kunnen (her)pakken en onze (regionale) verantwoordelijkheid te kunnen nemen, zien we vooralsnog een eenmalige investering als randvoorwaardelijk. We hebben deze investering berekend op een bedrag van € 79.000 voor 2025 en 2026. De kosten worden verdeeld over de gemeenten volgens de ABG-verdeelsleutel. Dat betekent concreet voor Baarle-Nassau een aandeel van € 17.000 voor 2025 en 2026. 24. Bijdrage ABG (Voordeel € 100.000, structureel) Op basis van de betaalde bijdrage aan de ABG in 2023 kan deze structureel met € 100.000 verlaagd worden. Een en ander kan gerealiseerd worden doordat de gemeente Baarle-Nassau minder uren en productie afneemt. 25.
Bezuiniging: Stelpost Onvoorziene uitgaven (Voordeel € 15.000, structureel) Het college stelt voor de stelpost "Onvoorziene uitgaven" te verlagen met € 15.000 tot een bedrag van € 13.000. 26. Afschrijvingslasten Zie hiervoor de toelichting bij het onderdeel investeringskredieten.
Perspectiefnota 2025 Baarle-Nassau
15
Woonlasten Het uitgangspunt voor de berekening van de lokale lastendruk zijn de lasten: onroerende zaakbelasting (OZB), afvalstoffenheffing en rioolheffing voor een gemiddeld meerpersoonshuishouden. Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de woonlasten weer voor de jaren 2023-2025.
Woonlasten (mph met eigen woning) Onroerende zaakbelasting Afvalstoffenheffing Rioolheffing Totale woonlasten Stijging (absoluut) Stijging (relatief)
€ € € € €
2023 2024 2025 371 € 475 € 487 270 € 269 € 277 173 € 180 € 206 814 € 924 € 970 4 € 110 € 46 0,5% 13,5% 5,0%
Bij het bepalen van de woonlasten wordt altijd uitgegaan van de cijfers zoals deze berekend worden door het COELO. Deze zijn gelijk aan de cijfers zoals die zijn weergegeven op de website waarstaatjegemeente.nl. Dit is de reden dat de cijfers in de kolom 2024 niet helemaal overeenkomen met de cijfers zoals deze zijn opgenomen in de begroting 2024. De afwijkingen ontstaan met name door een hogere of lagere woz-waarde (ozb), een afwijking in het aantal aangeboden kg's restafval (afvalstoffenheffing) en het geschatte waterverbruik (rioolheffing). De OZB-opbrengsten nemen in 2025 met 3% toe op basis van hetgeen in deze PPN is opgenomen. Omdat ook sprake is van enige areaalontwikkeling stijgt de gemiddelde ozb-aanslag met ongeveer 2,5%. De afvalstoffenheffing wordt in 2024 verhoogd met 3%. De rioolheffing wordt in 2025 verhoogd met 14,5% (regulier 4,5% o.b.v. VGRP + 10% extra). In het huidige VGRP is voor de periode 2021 - 2024 rekening gehouden met een inflatiecijfer van jaarlijks 1,5% (totaal 6%). Het inflatiecijfer van het CBS voor Grond-, weg- en waterbouw voor de periode 2021 -2024 bedraagt 33%. Om dit te corrigeren dient een inhaalslag gemaakt te worden. Het college stel daarom voor gedurende de periode 2025 t/m 2027 de rioolheffing jaarlijks met 10% extra te verhogen.
Perspectiefnota 2025 Baarle-Nassau
17
Stelposten kredieten/investeringen Omschrijving
Krediet
Nog te voteren kredieten IP 2025-2028 Reconstructie Oude Strumpt Ulicoten Reconstructie Veldbraak Reconstructie Schaluinen/Tommel Reconstructie Singel, Nieuwstr. tot Stat.str., Molenstr. (BH) en St. Annastr. tot ingang bank (Kerkplein BN niet) Riolering Singel, Nieuwstr. tot Stat.str., Molenstr. (BH) en St. Annastr. tot ingang bank (Kerkplein BN niet) Gloria, voetbal veld C (toplaag, drainage, doelen) Gloria, voetbal veld C (hekw, ballenv, leid.werk) Reconstructie Loswal, aanpassing kruispunt Nieuwstraat - St. Janstraat, Bels Lijntje Riolering Loswal, aanpassing kruispunt Nieuwstraat - St. Janstraat, Bels Lijntje Reconstructie Loswal Riolering Loswal Reconstructie St. Annaplein parkgedeelte, parkeerterrein en weg voor Jumbo Riolering St. Annaplein parkgedeelte, parkeerterrein en weg voor Jumbo Reconstructie kerkplein (Nieuwstraat) Reconstructie Chaamseweg Riolering Chaamseweg Reconstructie Parallelweg, tot Nassaupark Riolering Parallelweg, tot Nassaupark
totaal
Verwachte Verwachte Restantuitgaven uitgaven krediet per 2024 t/m 2024 01-01-2025
Uitgaven t/m 2023
Planning uitgaven 2025
306.000 780.000 150.000 980.200
0 0 0 0
306.000 780.000 150.000 490.100
709.800
0
354.900
100.000 39.000 159.500
0 0
100.000 39.000
2026
2027
2028
Dekking Afschr. Activeren termijn
490.100
306.000 780.000 150.000 980.200
35 35 35 35
354.900
709.800
70
159.500
100.000 39.000 159.500
15 30 35
115.500
115.500
70
145.000 105.000 678.600
145.000 105.000 678.600
35 70 35
0 115.500 0 0 0
145.000 105.000 678.600
0 491.400 pm 571.300 413.700 377.000 273.000 6.395.000
0
0
0 0 0 0 0 0 0
18.162.515
3.561.675
2.929.835
6.491.510
491.400
491.400
70
pm 571.300 413.700 377.000 273.000 0 2.220.000 1.370.000 2.805.000
pm 571.300 413.700 377.000 273.000 0 6.395.000
35 35 70 35 70
5.276.005 2.276.000 1.396.000 2.831.000
26.000 13.020.510
De afschrijvingslasten, op basis van het geactualiseerde investeringsplan 2024-2028, nemen wij op in de meerjarenbegroting 2025-2028. Voor de afschrijvingslasten van nieuwe investeringen geldt dat hiervoor een stelpost wordt opgenomen in de begroting. Pas op het moment dat de raad het krediet daadwerkelijk beschikbaar stelt, op basis van een apart raadsbesluit, wordt de stelpost ingezet als dekking voor de afschrijvingslasten. In het geactualiseerde investeringsplan 2025-2028 zijn onderstaande investeringen gewijzigd dan wel als nieuwe investering opgenomen. Oude Strumpt Ulicoten (nieuw) Op basis van asfaltonderzoek blijkt dat de oorspronkelijke constructie van de asfaltverharding Oude Strumpt, tussen Molenstraat en Nieuwe Strumptsebaan, aan het einde van zijn levensduur is. Een reconstructie van dit wegvak inclusief een nieuwe fundering is noodzakelijk. De asfaltverharding en teerhoudende fundering verwijderen we en bouwen we opnieuw op zodat de weg weer minimaal 35 jaar mee kan. De hiervoor benodigde investering bedraagt € 306.000. De voorbereiding en uitvoering zijn gepland in 2025. De afschrijvingslasten met ingang van 2026 nemen toe met € 8.700. Reconstructie Veldbraak (nieuw) Gezien de ouderdom, de constructieopbouw en de schade is een nieuwe reconstructie noodzakelijk voor de asfaltverharding van de Veldbraak, tussen Keizershoek en Veldbraak huisnr. 19.
Het zandbed en de asfaltverharding verwijderen we en bouwen we opnieuw op. Omdat het huidige asfalt nu grotendeels op zand ligt, raden we een fundering aan. Hierdoor is de weg bestand tegen het zware landbouw verkeer en kan de weg weer minimaal 35 jaar mee. De benodigde investering voor de reconstructie van de Veldbraak bedraagt € 780.000. De voorbereiding en uitvoering is voorzien in 2025. De afschrijvingslasten met ingang van 2026 nemen toe met € 22.300.
Perspectiefnota 2025 Baarle-Nassau
19
Reconstructie Schaluinen/Tommel (nieuw) De huidige constructie van de klinkerverharding van Schaluinen/Tommel, tussen Turnhoutsweg en Tommel (overgang klinkers-beton), is aan het einde van zijn levensduur. Een reconstructie van dit wegvak is noodzakelijk. De bestaande klinkerverharding verwijderen we en bouwen we opnieuw op met een puinfundering en nieuw betonstraatstenen zodat de weg weer minimaal 35 jaar mee kan. De benodigde investering voor de reconstructie van Schaluinen bedraagt € 150.000. De voorbereiding en uitvoering zijn gepland in 2025. De afschrijvingslasten met ingang van 2026 nemen toe met € 4.300. Reconstructie Singel, Nieuwstraat tot Stationstraat, Molenstraat (BH) en St. Annastraat tot ingang bank (Kerkplein BN niet) (gewijzigd) Zowel de voorbereiding als de uitvoering lopen één jaar langer. Hierdoor start de afschrijving op dit project tevens één jaar later. De afschrijvingslasten in 2026 nemen hierdoor af met € € 38.100. Veld C Gloria Het MJOP en het onderhoud en beheer van de sportaccommodaties wordt in het kader van de taakstellende bezuiniging op sportaccommodaties herzien. De verwachting is dat veld C doorschuift in tijd i.v.m. de huidige staat en rapportage. De financiële effecten hiervan zijn nu opgenomen in de taakstelling “sport en sportaccommodaties”. Reconstructie Chaamseweg (gewijzigd) Dit project wordt één jaar eerder uitgevoerd.
De afschrijvingslasten met ingang van 2028 nemen toe met € 22.200. Reconstructie Parallelweg, tot Nassaupark (gewijzigd) Dit project wordt één jaar eerder uitgevoerd. De afschrijvingslasten met ingang van 2028 nemen toe met € 14.700. Rentelasten Het effect op de rentelasten a.g.v. bovenstaande wijzigingen wordt hier buiten beschouwing gelaten. Bij het opstellen van de begroting 2025 wordt de totale financieringsbehoefte voor de komende jaren opnieuw in beeld gebracht en wordt ook het effect hiervan op de rentelasten meegenomen.
Perspectiefnota 2025 Baarle-Nassau
20
Uitgangspunten financieel beleid 1. Weerstandsvermogen Wij hanteren de norm “ruim voldoende” (ratio 1,4-2,0). Deze ratio wordt als volgt berekend: Ratio Weerstands Vermogen
=
Beschikbare Weerstandscapaciteit ---------------------------------------------- = x,x Benodigde Weerstandscapaciteit
Waarderingscijfer A B C D E F
Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 < x ≤ 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6
Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
2. Aantal inwoners 2023:
7.077 (per 1 januari 2024)
3. Woningvoorraad 2023:
2.962 (koopwoningen 70%, corporatiewoningen 11%, particuliere huurwoningen 18%, onbekend 1%)
4. Bijdrage ABG De bijdrage aan de Gemeenschappelijke Regeling ABG is gebaseerd op de door het bestuur van de ABG vastgestelde meerjarenbegroting 2025-2028. In de meerjarenbegroting 2025-2028 van de ABG is rekening gehouden met onderstaande inflatiepercentages.
Omschrijving Lonen Prijs
2025 5,40% 3,01%
2026 4,50% 3,03%
2027 3,90% 3,03%
2028 3,90% 3,03%
5. Kapitaallasten • Voor nieuw aan te trekken langlopende geldleningen is het uitgangspunt dat deze worden aangetrokken per 1 januari tegen een rentepercentage van 3,5% (lineair 25 jaar). • Voor nieuwe investeringen gelden de bepalingen (afschrijvingsmethode en -termijnen) zoals deze zijn opgenomen in de nota waardering en afschrijving vaste activa 2017. 6. Subsidies In maart 2021 heeft de gemeenteraad het nieuwe subsidiebeleid vastgesteld. Het college heeft vervolgens de uitvoeringsregels uitgewerkt. Voor activiteitensubsidies wordt vanaf 2023 gewerkt met een subsidieplafond. De gemeenteraad stelt dit plafond vast als onderdeel van de gemeentebegroting.
Perspectiefnota 2025 Baarle-Nassau
21
7. Overige kosten • Bijdragen aan een gemeenschappelijke regeling zijn geraamd op basis van de meerjarenbegroting van betreffende gemeenschappelijke regeling die door het bestuur is vastgesteld. • Voor budgetten waar contractuele verplichtingen voor gelden zijn de ramingen hierop gebaseerd. • In de budgetten is, voor zover bekend, rekening gehouden met autonome groei. • Voor overige budgetten is alleen inflatiecorrectie toegepast voor zover dit noodzakelijk was. 8. Huren • De te ontvangen huren van gebouwen worden jaarlijks verhoogd op basis van de prijsindex van het bruto binnenlands product (pbbp) zoals opgenomen in de meicrculaire (2025 > 2,3%). • De te ontvangen huren van sportvelden worden jaarlijks verhoogd op basis van de prijsindex van het bruto binnenlands product (pbbp) zoals opgenomen in de meicrculaire (2025 > 2,3%). • De te ontvangen huur voor het gebruik van de sportzaal door het voortgezet onderwijs wordt jaarlijks verhoogd op basis van de prijsindex van het bruto binnenlands product (pbbp) zoals opgenomen in de meicrculaire (2025 > 2,3%). 9. Tarieven binnensportaccommodaties De tarieven voor het gebruik van de sportzaal in de Uilenpoort door particulieren, verenigingen etc. worden jaarlijks verhoogd op basis van de prijsindex van het bruto binnenlands product (pbbp) zoals opgenomen in de meicrculaire (2025 > 2,3%). 10.
Sportaccommodaties Het college wil de zelfwerkzaamheid bij verenigingen bevorderen met als doel de kostendekkenheid van de accommodaties te verhogen. 11. Belastingen Aanpassingen van de tarieven worden middels een voorstel afzonderlijk aan de raad voorgelegd. De geraamde belastingopbrengsten nemen toe met onderstaande percentages. Soort belasting Onroerende zaakbelasting Forensenbelasting Toeristenbelasting Precariobelasting Reclamebelasting
Perspectiefnota 2025 Baarle-Nassau
Verhoging 2025 3% 3% 3% 3% 3%
22
12. Leges en heffingen Aanpassingen van de tarieven worden middels een voorstel afzonderlijk aan de raad voorgelegd. Soort leges en heffingen Rioolheffing Afvalstoffenheffing Leges producten burgerzaken (pbbp) Marktgelden (pbbp) Inschrijfgelden kermis (pbbp) Leges principeverzoeken (pbbp) Leges omgevingsvergunningen (pbbp) Overige leges (pbbp)
Verhoging 2025 14,5% 3,0% 2,3% 2,3% 2,3% 2,3% 2,3% 2,3%
13. Algemene uitkering uit het gemeentefonds • In de primitieve ramingen van de begroting 2025 en het meerjarenperspectief 2026 t/m 2028 is rekening gehouden met de cijfers uit de meicirculaire gemeentefonds 2024. • Ter compensatie van de inflatie, wordt voor de jaren 2025 tot en met 2028 een stelpost opgenomen aan de lastenkant van de begroting. • Het besparingsverlies voor de jeugdzorg wordt voor 2026 en 2027 voor 100% meegenomen. Voor 2028 nemen dit voor 75% mee. • De ruimte onder het BCF-plafond wordt meegenomen conform de afrekening over 2023 uit de meicirculaire 2024. 14. Reserves Voor de algemene reserves en bestemmingsreserves gelden de regels zoals die zijn opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV), de nota reserves en voorzieningen en de Financiële verordening gemeente Baarle-Nassau 2017. Hiervan mag niet worden afgeweken. 15. Voorzieningen Uit het oogpunt van rechtmatigheid en het BBV moeten alle bestedingen ten laste van voorzieningen zo nauwkeurig mogelijk worden geraamd. Hiervoor zijn bestedingsplannen ter onderbouwing noodzakelijk. In geval een bestedingsplan ontbreekt of een raming niet of moeilijk is te geven, moet tenminste een schatting worden gemaakt. In een later stadium kan dan alsnog worden gezorgd voor de noodzakelijke onderbouwing. 16.
Onvoorzien Voor onvoorziene uitgaven (incidenteel en structureel) wordt een stelpost opgenomen van € 12.700. 17. Overhead De overhead wordt op een consistente wijze toegerekend aan de taakvelden. De verdeling is gebaseerd op het aantal uren dat in het verleden aan betreffende taakvelden is besteed.
Perspectiefnota 2025 Baarle-Nassau
23
Bijlage(n)
Perspectiefnota 2025 Baarle-Nassau
25
Meerjarenprognose beschikbare weerstandscapaciteit 2024-2028 nr. Omschrijving
2024
2025
2026
2027
2028
2.536.509
1.861.928
1.861.928
1.861.928
1.861.928
A Algemene reserve stand per 01 januari Claims op basis van raadsbesluiten 1 Bestemming resultaat jaarrekening 2023* 2 BP met verbrede reikwijdte 3 Beleid Vrijkomende Agrarische Verbouwing 4 Woonvisie 5 Aanpak vroegsignalering schulden 6 Visie sociaal domein 7 Woonwagenbeleid 8 Extra capaciteit wonen 9 Grensstation 10 Actualis. omgevingsvisie + opstellen programma's 11 Realisatie basisinfrastructuur Bels Lijntje 12 Uittredingskosten GR Veilig thuis 13 Pilot subsidieverwerving 14 Opstellen cultuurhistorische waardenkaart 15 Ondernemerspeiling 16 Advieskosten herbestemming gemeentehuis** 17 Externe deskundigheid vuurwerkproblematie** 18 Opstellen cultuurhistorische waardenkaart**
263.000 -49.002 -8.179 -6.056 -5.357 -39.087 -5.000 -10.341 -10.000 -25.000 -30.000 -17.559 -20.000 -35.000 -15.000 -100.000 -36.000 -26.000
(Meerjaren)begroting 19 Resultaat jaarrekening 2024 t/m 2028 20 Storting voorziening riolering***
pm -500.000
pm
pm
pm
pm
1.861.928
1.861.928
1.861.928
1.861.928
1.861.928
1.265.975
1.274.820
1.278.138
1.278.138
1.278.138
14.755 -5.910
3.318
1.274.820
1.278.138
1.278.138
1.278.138
1.278.138
27.670
12.670
12.670
12.670
12.670
D beschikbare weerstandscapaciteit
3.164.418
3.152.736
3.152.736
3.152.736
3.152.736
E benodigde weerstandscapaciteit
1.352.000
1.352.000
1.352.000
1.352.000
1.352.000
2,34
2,33
2,33
2,33
2,33
stand per 31-12 (afgerond) B Algemene bedrijfsreserve grondexploitaties stand per 01 januari 1 Winstneming Maaijkant 2e fase 2 Gebiedsvisie voor transformatiegebieden kern BLN stand per 31-12 (afgerond) C Onvoorzien
F weerstandsvermogen (ratio) kwalificatie
uitstekend uitstekend uitstekend uitstekend uitstekend
* Besluitvorming Jaarstukken 2023 ** Besluitvorming 1e Turap 2024 *** Besluitvorming Perspectiefnota 2025
Perspectiefnota 2025 Baarle-Nassau
27
Perspectiefnota 2025 Baarle-Nassau
28
Lijst van gebruikte afkortingen ABG BBV BH BN/BLN BP BRP CBS CCB COELO GALA GR HvB ICT IP MJOP OZB PBBP P&C PPN RVS SSW SRBT Turap VGRP VNG WMO WOZ
Gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen Besluit Begroting en Verantwoording Baarle-Hertog Baarle-Nassau Bestemmingsplan BasisRioleringsPlan Centraal Bureau Statistiek Cultureel Centrum Baarle Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden Gezond en Actief Leven Akkoord Gemeenschappelijke Regeling Hart van Brabant Informatie- en CommunicatieTechnologie Investeringsplan Meerjarig Onderhoudsplan Onroerende Zaak Belasting Prijs Bruto Binnenlands Product Planning en Control Perspectiefnota Roestvast Staal Systeemoverzicht Stedelijk Water Stedelijke Regio Breda-Tilburg Tussentijdse rapportage Verbreed Gemeentelijk RioleringsPlan Vereniging van Nederlandse Gemeenten Wet Maatschappelijke Ondersteuning Waardering Onroerende Zaken
Perspectiefnota 2025 Baarle-Nassau
29