Concept accountantsverslag

- CONCEPT- 8 juni 2022

ACCOUNTANTSVERSLAG 2021

Gemeente Baarle-Nassau

Aanbiedingsbrief

Aan:

Geachte leden van de raad,

de raad van de gemeente T.a.v. de heer H.C. Veraart Postbus 105 5110 AC

Wij hebben de jaarrekening 2021 van de gemeente (hierna te noemen ‘gemeente’) gecontroleerd. Zoals afgesproken in onze opdrachtbevestiging d.d. 4 oktober 2021, ontvangt u hierbij ons accountantsverslag 2021. In dit verslag hebben we de belangrijkste bevindingen en conclusies naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole opgenomen.

Tilburg, 8 juni 2022

De jaarrekening van de gemeente geeft een getrouw beeld van de financiële positie en geeft de baten, de lasten en de balansmutaties rechtmatig weer.

Kenmerk: xxx Behandeld door: xxx

Onze bevindingen en aanbevelingen hebben wij afgestemd met de verantwoordelijke wethouder. Een afschrift van dit verslag is toegezonden aan het college van burgemeester en wethouders. Het opstellen en controleren van de jaarrekening vraagt elk jaar weer een aanzienlijke inspanning. Bij deze willen wij alle betrokken medewerkers van de gemeente bedanken voor de constructieve en plezierige samenwerking tijdens de controle, zeker aangezien (een deel van) de controle wederom op afstand heeft moeten plaatsvinden, wat het niet eenvoudiger maakt. Wij hopen u met dit verslag van dienst te zijn. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een nadere toelichting op de inhoud te geven. Met vriendelijke groet, BDO Audit & Assurance B.V. namens deze,

Ter informatie De digitale versie van dit document is vanaf de inhoudsopgave interactief. Aan de hand van de navigatiebalk onderaan de pagina en/of de menustructuur bovenaan de pagina kan door het document genavigeerd worden. VORIGE PAGINA

VOLGENDE PAGINA

INHOUDSOPGAVE

DASHBOARD

drs. D.O. Meeuwissen RA

Inhoudsopgave

1. DASHBOARD

2. UITKOMSTEN JAARREKENINGCONTROLE

4. BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3. RESULTAAT & FINANCIËLE POSITIE

4

1. Dashboard

1.1 Dashboard accountantscontrole

1.1 Dashboard accountantscontrole STREKKING CONTROLEVERKLARING

5

BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN



Wij verstrekken bij de jaarrekening een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid en rechtmatigheid.



De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 202.000 respectievelijk € 606.000.



Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële onjuistheden.



De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en het BBV wordt nageleefd.



De WNT is nageleefd.



Wij hebben geen bevindingen ten aanzien van de SiSabijlage.







RESULTAAT 2021

Omvang fouten ten aanzien van de aanbestedingsrechtmatigheid is € 80.000. Per abuis is een contract ten onrechte als een werk aangemerkt en niet Europees aanbesteed. Er is sprake van overschrijding op programma’s, maar deze passen binnen bestaande beleid, waardoor geen sprake is van begrotingsrechtmatigheid. Ten aanzien van de WNT-verantwoording hebben wij geconstateerd dat onze opmerkingen gericht op de WNTverantwoording zijn gecorrigeerd. De verantwoording is aangepast en juist.



(x €1.000)

2021

Begroting (na wijziging)

Saldo van baten en lasten

-966

-1.154

Mutatie reserves

822

783

Resultaat

-145

-371

Op bijna alle programma’s is sprake van een lagere realisatie aan lasten dan begroot (na wijzigingen). Uit het jaarverslag blijkt dat diverse beleidsdoelstellingen en indicatoren niet volledig zijn gerealiseerd. De oorzaken zijn als volgt:  Langere planvorming  Corona  Wijzigingen in de planning Voor een gedetailleerde toelichting zie paragraaf 3.1

ONTWIKKELING GREX EN ACTUALITEITEN



ONTWIKKELING SOCIAAL DOMEIN

De waardering van de grondexploitatie is redelijk en passend. De grondexploitatie kent een negatief saldo. Dit wordt veroorzaakt door de grondexploitatie Nassaulaan.



 



Onzekerheid over de gevolgen van de oorlog in Oekraïne, de toenemende inflatie en personeelstekorten in diverse branches brengen de nodige financiële onzekerheden met zich mee. De gevolgen van COVID-19 zijn nader toegelicht in de jaarstukken





UW FINANCIËLE POSITIE

De lasten van het sociaal domein blijven landelijk stijgen. Voor de gemeente zijn de lasten van het sociaal domein in lijn met 2020. De controle van het sociaal domein heeft evenals voorgaande jaren geleid tot fouten en onzekerheden voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid. Deze blijven onder de goedkeuringstolerantie. Wij verzoeken de gemeenteraad een uitspraak te doen over de nut en noodzaak van aanvullende werkzaamheden door de gemeente om deze onzekerheid verder te verlagen. De controle inzake Tozo heeft niet geleid tot bevindingen in de SiSa-bijlage.

RATIO WEERSTANDSVERMOGEN 3,50 3,30 3,10 2,90

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

2,79 2,80

2,70

2,81

2,50 2,30

DASHBOARD

3,30

2021

BIJLAGEN

2022

2023

2024

6

2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole

2.1 Corona, oorlog Oekraïne en de impact op de jaarrekeningcontrole 2.2 De jaarrekening is getrouw 2.3 Rechtmatigheid van de jaarrekening 2.4 Duurzaamheid

2.1 Corona, oorlog Oekraïne en de impact op de jaarrekeningcontrole

COVID-19-impact op boekjaar 2021 Zie hiervoor onze boardletter en de BADO-notitie

7

Inleiding: COVID-19 en de jaarrekening 2022 Tijdens de controle hebben wij aandacht besteed aan de impact van de coronapandemie op de gemeente . Hieromtrent hebben wij overleg gevoerd met het management/de directie. De coronacrisis heeft beperkte gevolgen voor de operationele activiteiten van de gemeente. Daarbij zijn de financiële gevolgen van de crisis beperkt. In de jaarrekening en de tussentijdse rapportages is door de organisatie gerapporteerd over deze impact voor de gemeente. Ook voor 2022 zal dit naar verwachting nog het geval zijn. Eind februari 2021 is de BADO-notitie met betrekking tot de ‘COVID-19-effecten en -risico's voor decentrale overheden' uitgekomen. In deze notitie is een groot aantal aandachtspunten beschreven voor het opstellen en controleren van de jaarrekening 2020. Deze notitie is ook van toepassing voor de jaarrekening 2021. Wij verwijzen voor deze aandachtspunten, de impact op getrouwheid en rechtmatigheid, de controleaanpak en de specifieke attentiepunten ten aanzien van de posten in de jaarrekening naar deze notitie (zie: notitie-effecten-en-risicos-corona-voor-jaarrekening2020-decentrale-overheden.pdf (nba.nl)). In deze paragraaf informeren wij u over het proces van onze controle in relatie tot COVID-19 en onze specifieke bevindingen die impact hebben op onze controle, de verslaggeving en/of onze controleverklaring.

Voor een analyse van het resultaat verwijzen wij naar de jaarrekening en naar paragraaf 3.1 van dit verslag.

Het proces van de totstandkoming en controle van de jaarrekening is goed verlopen

De totstandkoming van de jaarrekening en het proces van de controle i.r.t. COVID-19 Zoals aangegeven in onze aanbiedingsbrief heeft zowel het samenstellen van de jaarrekening als onze controle in een hybride vorm plaatsgevonden (deels digitaal en op afstand plaatsgevonden en deels op locatie). Naar aanleiding van dit proces hebben wij de volgende opmerkingen:  Ook al zijn we het digitale werken al meer dan twee jaar gewend, het blijft bijzonder mooi om te constateren dat het mogelijk is geweest de jaarrekening tijdig op te stellen en te controleren. De samenwerking was, ondanks alle COVID-19-maatregelen, plezierig en constructief.  Het proces heeft geen vertraging opgelopen. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid dit proces met u te evalueren.

Onzekerheid over gevolgen oorlog Oekraïne

De gevolgen van COVID-19 zijn nader toegelicht in de jaarstukken

DASHBOARD

Oorlog in Oekraïne Inmiddels is door de oorlog in Oekraïne sprake van een nieuwe crisis. Hoe ingrijpend de economische effecten van deze crisis zullen zijn, is op dit moment nog moeilijk te overzien. De impact op de bedrijfsvoering van de gemeente zal naar verwachting niet van substantiële betekenis zijn. Rekening moet worden gehouden met (verder) stijgende prijzen, die zich zullen vertalen in hogere inkoopkosten voor energie, hout, metaal en hulpstoffen. De oorlog heeft ook weerslag op de digitale veiligheid in Nederland. Momenteel lijkt het beeld stabiel maar het dreigingsbeeld kan abrupt veranderen. Verder is in dit verband van belang dat de gemeente geen directe zakelijke relaties onderhoudt met bedrijven in Oekraïne, Rusland en Wit-Rusland. Impact op verslaggeving Het BBV kent zoals bekend een aantal verplicht voorgeschreven paragrafen. Het staat de gemeente vrij om naast de verplichte paragrafen zelf paragrafen aan de begroting of jaarstukken toe te voegen. COVID-19 is een gebeurtenis die niet slechts aan één programma of taakveld is toe te rekenen. Het heeft betrekking op de gehele gemeente en heeft betrekking op veel programma’s en taakvelden. De gemeente heeft er niet voor gekozen om in één overzichtelijke paragraaf toe te lichten welke gevolgen COVID-19 op de gemeente heeft (gehad) en welke maatregelen, activiteiten en werkzaamheden de gemeente heeft genomen.

Zo worden vertragingen in activiteiten die zijn opgetreden als gevolg van de coronacrisis toegelicht. JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.1 Corona, oorlog Oekraïne en de impact op de jaarrekeningcontrole Geen bevindingen omtrent Tozo-regeling

8

Tozo-regeling De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) is een van de steunmaatregelen van het kabinet om zelfstandige ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis en voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen op te vangen. De regeling kent verschillende tranches met verschillende rechtmatigheidsvereisten:  Tozo 1: aanvragen tussen 1 maart 2020 tot 1 juni 2020  Tozo 2: aanvragen vanaf 1 juni 2020 tot 1 oktober 2020  Tozo 3: aanvragen vanaf 1 oktober 2020 tot 1 april 2021  Tozo 4: aanvragen vanaf 1 april 2021 tot 1 juli 2021  Tozo 5: aanvragen vanaf 1 juli 2021 tot 1 oktober 2021 Uw gemeente heeft in het kader van de Tozo-regeling een voorschot van het Rijk ontvangen van € 526.520. Via de SiSa-bijlage bij de jaarrekening legt u verantwoording af aan het Rijk. De bestedingen in het kader van de Tozo-regeling over 2021 bedragen € 174.084 voor levensonderhoud en € 30.307 verstrekking in het kader van bedrijfskapitaal. Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd aan de hand van de aanwijzingen van het ministerie in de Nota Verwachtingen Accountantscontrole d.d. 31 januari 2022 en de nadere richtlijnen van de Sectorcommissie Decentrale Overheden van de NBA. Uit onze controle zijn geen fouten en onzekerheden gebleken.

Wij hebben geen bevindingen omtrent Tozo-regeling in de SiSa-bijlage. M&O-beleid De Tozo-regeling voor gemeente Baarle-Nassau wordt uitgevoerd door gemeente Tilburg. Uit onze steekproefsgewijze controle op de IBsignalen hebben wij bevestigd dat het M&O beleid feitelijk is nageleefd en heeft geleid tot adequate opvolging van de relevante IBsignalen. Wij concluderen dat het M&O beleid en toepassing daarvan adequaat en toereikend is. Overige coronagerelateerde bevindingen In onze controle hebben wij uitgebreid aandacht besteed aan de impact van het coronavirus op de jaarrekening 2021. Over de belangrijkste gevolgen voor uw interne beheersing hebben wij reeds in onze boardletter d.d. 31 maart 2022 aan u gerapporteerd. De impact van de onder andere de doorbetaling van zorgcontinuïteit zijn voor uw gemeente beperkt van omvang.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.2 De jaarrekening is getrouw De jaarrekening 2021 is getrouw

9

Wij hebben bij de jaarrekening 2021 van de gemeente een goedkeurende controleverklaring afgegeven met betrekking tot de getrouwheid. Een goedkeurende verklaring met betrekking tot getrouwheid betekent dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2021 als van de activa en passiva per 31 december 2021 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). Wij hebben enkele controleverschillen geconstateerd van beperkte omvang die door de gemeente zijn gecorrigeerd. Naast de geconstateerde en verwerkte controleverschillen, zijn tijdens onze controle tevens resterende controleverschillen geconstateerd ten aanzien van getrouwheid en rechtmatigheid. In het controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2016 e.v. van de gemeente Baarle-Nassau heeft u de rapporteringstolerantie gelijkgesteld aan de goedkeuringstolerantie, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)

FOUTEN

ONZEKERHEDEN

VERWIJZING

Sociaal domein – pgb Jeugdzorg en Wmo

€ 24

§4.2

Sociaal domein – Wmo ZIN

€ 221

§4.2

Sociaal domein – Jeugdzorg ZIN

€ 238

§4.2

Getrouwheid

€0

€ 483

Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden)

€ 202

€ 606

Uitvoeringsmaterialiteit (75% van de materialiteit)

€ 151

-

Totaal

Wij hebben, voor zover mogelijk, het college verzocht om deze controleverschillen te corrigeren. Het college heeft gemotiveerd aangegeven waarom zij deze verschillen niet heeft verwerkt en dat zij van oordeel is dat deze posten zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel. Deze verschillen en de analyse van de impact zijn bevestigd in de bevestiging van het college bij de jaarrekening. Wij concluderen dat de resterende niet-verwerkte controleverschillen zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel en hebben derhalve een goedkeurende verklaring verstrekt met betrekking tot de getrouwheid.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.3 Rechtmatigheid van de jaarrekening De baten en lasten als ook de balansmutaties in de jaarrekening 2021 zijn in overeenstemming met relevante wet- en regelgeving tot stand gekomen.

10

Naast de gecorrigeerde en ongecorrigeerde controleverschillen in het kader van de getrouwheid van de jaarrekening zijn de volgende controleverschillen ten aanzien van het aspect rechtmatigheid geconstateerd. POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)

FOUTEN

ONZEKERHEDEN

VERWIJZING

€ 483

§4

Rechtmatigheid Ongesaldeerde getrouwheidsfouten en/of onzekerheden Aanbestedingsrechtmatigheid

€ 80

Totaal

€ 80

€ 483

Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden)

€ 202

€ 606

Uitvoeringsmaterialiteit (75% van de materialiteit)

€ 151

-

§

Wij concluderen dat de resterende de controleverschillen zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel en hebben derhalve een goedkeurende verklaring verstrekt met betrekking tot de rechtmatigheid. Bevindingen ten aanzien van naleving van de aanbestedingsrichtlijnen In het kader van de rechtmatigheidscontrole hebben wij de juiste toepassing van de Europese aanbestedingsrichtlijnen gecontroleerd aan de hand van de zogenaamde inkoopanalyse (met behulp van de in januari 2019 gepubliceerde SDO-notitie “Uitvoering van de controle op aanbestedingsrechtmatigheid bij de jaarrekeningcontrole van decentrale overheden”). De controle is risicogericht uitgevoerd, waarbij overkoepelende (drie) gemeenten heen is geanalyseerd en de crediteuren boven de planningsmaterialiteit zijn gecontroleerd. Aanvullend hebben wij een controle uitgevoerd op de restmassa. Wij hebben 49 deelwaarnemingen gecontroleerd met een omvang van 3,2 miljoen. Naar aanleiding van onze controle hebben wij geconstateerd dat in één geval de Europese aanbestedingsregels niet zijn nageleefd. Dit resulteert in een financiële onrechtmatigheid van € 80.268 (2020: € 0). Dit wordt veroorzaakt doordat klein-onderhoud ten onrechte is aangemerkt als een werk en daardoor de verkeerde aanbestedingsvorm is gekozen.

De geconstateerde fout betreft een contract die doorloopt in 2022, aanvullend optie tot verlening van twee keer één jaar. Omdat de gemeente vast zit aan deze contractuele verplichting, leidt deze ook tot een onrechtmatigheid in 2022 en mogelijk in 2023 en 2024 indien wordt gekozen om de overeenkomst te verlengen.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.4 Duurzaamheid

Gemeenten hebben een belangrijke rol in de keten als het gaat om duurzaamheid

11

Onze visie op uw rol in verduurzaming In 2015 zijn de duurzame ontwikkelingsdoelen (sustainable development goals) van de Verenigde Naties door alle lidstaten van de VN aangenomen. Deze doelen vormen de wereldwijde agenda voor duurzaamheid tot 2030. Zoals ook in meerdere publicaties van de VNG is verwoord, is ieders inzet hierbij nodig en die van gemeenten onmisbaar. In het bijzonder attenderen wij u op de publicatie van de VNG met als titel ‘De global goals in het gemeentelijk beleid – een handreiking voor de Nederlandse gemeenten’. Een publicatie waarin concreet per doel wordt ingegaan op uw mogelijke rol hierin. Mede doordat in 2015 de doelstellingen voor 2030 zijn aangenomen is het onderwerp ‘duurzaamheid’ niet meer weg te denken van bestuurstafels in zowel de publieke als de private sector. Het hoeft weinig betoog dat voor overheden een regierol is weggelegd als het gaat om het uitvoering geven aan ambities, het stimuleren van gedragsverandering in de maatschappij en het financieel steunen van burgers en bedrijven. Als gemeente bent u de verbinding tussen vele partijen binnen en buiten uw gemeente, onder andere ten aanzien van zorg, sociale vangnetten, huisvesting, afvalbeheersing, de waterketen, enz.

Duurzaamheid is al onderdeel van uw beleid

Strategie vormgeven vanuit een aantal

In het kader van het Klimaatakkoord heeft u al het nodige uitgewerkt ten aanzien van klimaatadaptie (doel 13) en de warmte-transitievisie (doel 7). Ook de Regionale Energiestrategieën (RES’en) zijn hieruit gevolgd. Aan een aantal van de andere doelen kunnen tevens lokale initiatieven worden gekoppeld. Het ontbreekt bij veel gemeenten echter aan een integrale strategie op het gebied van duurzaamheid in de breedte. Die integrale strategie is noodzakelijk om de juiste afwegingen te maken zodat u een inhoudelijke bijdrage levert aan de duurzaamheidsagenda 2030, maar deze ook kunt vertalen naar financiële impact. Gezien de enorme opgaven die er liggen is uw gemeente een wat ons betreft onmisbare schakel in deze keten. Hoe komt u tot uw strategie? Wij zien duurzaamheid in de breedte als een belangrijk aandachtspunt voor uw gemeente.

We noemen een aantal vragen die kunnen helpen bij het invullen van uw regierol:  Wat is uw ambitie ten aanzien van duurzaamheid binnen de gemeente of regio?  Hoe ver bent u met uw dialoog met betrokkenen (stakeholder dialoog) om de belangrijkste thema’s voor uw duurzaamheidsstrategie te onderkennen?  In hoeverre heeft u duurzaamheid tot speerpunt in uw collegeprogramma opgenomen?  Hoe concreet en meetbaar zijn de doelstellingen die u zich gesteld heeft?  Kent u de meerjarige impact van uw ambities op uw begroting? Zomaar een aantal wezenlijke basisvragen die noodzakelijkerwijze beantwoord moeten worden om op een gestructureerde en gedegen wijze invulling te kunnen geven aan uw rol. Dit vraagt ook een programmatische aanpak in de organisatie, zowel op inhoud als op aansturing. Een ambitie moet immers vertaald worden naar concrete doelen en kpi’s en de uitvoering moet tenslotte ook gemonitord, bijgestuurd en gerapporteerd worden. Een betrouwbare totstandkoming van deze informatie is daarbij een belangrijke randvoorwaarde, zeker als bij dergelijke informatie mogelijk op termijn ook een controleverklaring verstrekt moet worden zoals in het bedrijfsleven het geval wordt (CSRD). Overigens een aspect dat voor gemeenten nog niet aan de orde is.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.6 Duurzaamheid

12

Hoe nu verder? Dit voorjaar zijn de gemeenteraadsverkiezingen geweest. U heeft de taak een nieuw college te vormen met een nieuw 4-jarig collegeprogramma. Wij raden sterk aan hierin expliciet ruimte te scheppen voor het thema duurzaamheid als ‘rode draad’ in het collegeprogramma en daarin breder te kijken dan alleen naar klimaat, wat wij nog veel zien gebeuren. Om u te helpen in dat traject, hebben wij onderstaande routekaart ontwikkeld. Hierin zijn achtereenvolgens alle te zetten stappen in dit kader opgenomen. Daarbij is ook aandacht voor de inbedding in de organisatie. Goede voorbeelden van gemeenten die duurzaamheid al expliciet als thema hebben omarmd zijn Nijmegen en Utrecht. Deze gemeenten geven transparant en concreet, elk op eigen wijze, inzicht in de doelstellingen en de realisatie hiervan. Wij gaan graag met u het gesprek aan om u waar nodig te kunnen ondersteunen in dit proces van het bepalen van ambities en strategie, de vertaling naar de organisatie en de monitoring en rapportage hiervan. Gezien het belang van dit thema en onze maatschappelijke rol, hebben wij het bevorderen van verduurzaming en het transparant hierover rapporteren tot een van onze speerpunten gemaakt.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

13

3. Resultaat & financiële positie

3.1 Resultaat 2021 3.2 Dashboard financiële positie 3.3 Ontwikkeling van de financiële positie van de gemeente 3.4 Ons beeld van uw financiële positie

3.1 Resultaat 2021 Resultaat 2021 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 145.000

14

Het resultaat van gemeente over het jaar 2021 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 145.000 nadelig. In het onderstaand overzicht is het resultaat in het kort weergegeven:

OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN (x € 1.000)

2021

BEGROTING NA WIJZIGINGEN

VERSCHIL

IN %

Saldo van baten en lasten

€ -966

€ -1.154

€ 188

16%

Onttrekkingen reserves

€ 1.123

€ 1.027

€ 96

9%

Dotatie aan reserves

€ 301

€ 244

€ 57

23%

Resultaat

€ -145

€-371

€ 226

60%

De belangrijkste afwijkingen van de begroting na wijzigingen zien toe op meerdere programma’s. In totaal zijn er vier programma’s waar het resultaat meer dan € 75.000 afwijkt ten opzichte van de begroting. De grootste afwijkingen ten opzichte van de begroting zien toe op: Belangrijkste afwijkingen in het resultaat 2021

DASHBOARD

Programma Sport, cultuur en recreatie ad € 83.000 voordelig door lagere lasten. Dit wordt met name veroorzaakt door minder groot onderhoud aan sportaccommodaties (44K) en de onderhoudskosten van de hockey- en voetbalveld zijn lager dan begroot (26K) doordat de velden a.g.v. corona minder intensief gebruikt zijn. De doelstelling ‘uitvoeren bewustwordingscampagne gezonde leefstijl’ is niet bereikt, doordat de campagne niet heeft plaatsgevonden door aangescherpte corona-maatregelen.  Programma sociaal domein ad € 169.000 nadelig. De lasten en baten zijn hoger dan begroot. De lasten zijn 350.000 hoger dan begroot welke met name wordt veroorzaakt door de Tozo regeling (211K) en door Jeugdzorg (106K). De baten zijn 181.000 euro hoger dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door de Tozo regeling. Er zijn meerdere doelstellingen/specifieke activiteiten niet bereikt:  Bevorderen ‘Een buurt voor iedereen’: vanwege corona vertraging opgelopen  Zorgen voor passende huisvesting voor bijzondere doelgroepen: Onderzoek voor het opstellen van een beoordelingskader voor woon-zorg initiatieven is in 2021 gestart. De uitkomsten worden in 2022 verwacht en daarna verwerkt. Daarnaast is het plan van lokale aanpak voor daken thuisloosheid nog niet gereed. De gemeente heeft meer tijd nodig om met de regio af te stemmen en de gevolgen te verwerken.

Ook is het regionaal beleidsplan beschermd wonen nog niet vastgesteld door de Raad. De gemeenteraad neemt in het eerste kwartaal van 2022 kennis van het regionaal beleidskader Beschermd Wonen.  Voorkomen specialistische jeugdhulp: Er is meer tijd nodig om tot een gedeelde visie te komen met de huisartsengroep. In 2022 wordt het verder ontwikkeld.  Programma volksgezondheid en milieu € 96.000 voordelig. Dit wordt met name veroorzaakt door lagere lasten. De bijdrage aan de Omgevingsdienst is lager dan begroot. Er zijn minder vergunningaanvragen behandeld. De doelstelling ‘vaststellen lokale handreiking grootschalige opwek’ is niet bereikt, doordat de planning is gewijzigd om zo meer tijd te kunnen besteden aan burgerparticipatie. Daarnaast is het vaststellen van een uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie niet behaald, doordat het regionale uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie vertraging heeft opgelopen.  Programma Algemeen (algemene dekkingsmiddelen, overhead, onvoorzien en VPB) ad € 89.000 hoger dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt doordat de algemene uitkering hoger is uitgevallen dan begroot. 

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3.2 Dashboard financiële positie per 31 december 2021

NETTO SCHULDQUOTE

15

BELASTINGCAPACITEIT

SOLVABILITEIT 50

90

105

95

130

3,0% 220

-100

< 90%

66,0%

20

90-130%

0

> 130%

(GECORRIGEERDE) SCHULDQUOTE

< 20%

91,0% 100

20-50%

> 50%

50

150

< 95%

95-105%

> 105%

STRUCTURELE EXPLOITATIERUIMTE

GRONDEXPLOITATIE

0

90

35 130

2,0% -100

< 90%

DASHBOARD

220

90-130%

0,0%

20

> 130%

JAARREKENING

100

0

< 20%

FINANCIËLE POSITIE

-1,0%

20-35%

> 35%

BEVINDINGEN

5

-5

< 0%

BIJLAGEN

0%

> 0%

3.3 Ontwikkeling van de financiële positie van de gemeente

16

RATIO WEERSTANDSVERMOGEN

3,50

3,30 2,81

3,00

2,80

2,79

2,50 gemeente Baarle-Nassau

2,00 1,50 1,00 2021

2022

2023

2024

STRUCTURELE EXPLOITATIERUIMTE

2,5%

1,9%

2,0%

2,0%

1,5% 1,0% 0,5% 0,0% -0,5%

gem. NL* 0,0%

0,0%

JR20

PB21

-1,0%

gemeente Baarle-Nassau JR21 -1,0%

PB22

-1,5%

* De bron voor de gemiddelden NL betreft het gemiddelde over 2020 voor gemeenten in de categorie 20.000 – 50.000. Data gebaseerd op www.waarstaatjegemeente.nl

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3.4 Ons beeld van uw financiële positie

Kengetallen moeten in relatie tot elkaar worden bezien

Signaleringswaarden GTK 2020 als referentiewaarden Uw financiële positie is uitstekend Uw weerstandsvermogen is 2,79

De gemeente kan aan haar langetermijnverplichtingen voldoen

17

Onze rol in relatie tot het weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt van de financiële positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark. Signaleringswaarden volgens het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020 (GTK 2020) Vanuit hun taak als financieel toezichthouder hebben de twaalf provincies een gemeenschappelijk financieel toezichtkader opgesteld dat vanaf begrotingsjaar 2021 geldt. In het GTK 2020 zijn signaleringswaarden opgenomen voor de financiële kengetallen zoals opgenomen in het jaarverslag van de gemeente. Wij hebben deze signaleringswaarden als referentie gebruikt bij ons beeld van uw financiële positie.

Weerstandsvermogen gemeente is uitstekend In de paragraaf weerstandsvermogen heeft het college een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bedraagt volgens deze paragraaf € 4,5 miljoen. In het weerstandsvermogen ultimo 2021 is geen bedrag meegeteld van vrij aanwendbare bestemmingsreserves. In geval van calamiteiten is het mogelijk om een deel van deze reserves een andere aanwending te geven. In de paragraaf weerstandsvermogen zijn de relevante risico’s benoemd. De gemeente heeft op basis van interne berekeningen het totale bedrag aan risico’s waaraan de organisatie is blootgesteld bepaald op € 1,3 miljoen. Het weerstandsvermogen van de gemeente is volgens het GTK 2020 ruim voldoende te noemen. Solvabiliteit en netto schuldquote De solvabiliteit bedraagt ultimo 2021 66%. Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter de gemeente in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen. De netto schuldquote bedraagt 3%. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de investeringen uit het nabije verleden. Zowel de solvabiliteit als de netto schuldquote laten een positieve ontwikkeling zien ten opzichte van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020).

Financieel risico als gevolg van de grondexploitatie is laag

DASHBOARD

Ratio grondexploitatie Voor de ratio grondexploitatie geldt dat hoe lager deze is, hoe beter. De ratio grondexploitatie van de gemeente is nihil. De grondexploitatie kent een negatief saldo. Dit wordt veroorzaakt door de grondexploitatie Nassaulaan. De ratio grondexploitatie < 20% is het minst risicovol te noemen volgens het GTK 2020.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

18

4. Belangrijkste bevindingen

4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording 4.2 Sociaal domein uitgelicht 4.3 Significante schattingsposten 4.4 BBV, WNT en SiSa 4.5 Begrotingsrechtmatigheid

4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording Zie onze boardletter 2021 voor aandachtspunten in de interne beheersing

Onze aanpak voor 2022 is vooral gegevensgericht.

19

Interne beheersing en onze aanpak voor 2022 Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij een interim-controle uitgevoerd. De bevindingen naar aanleiding van deze controle hebben wij opgenomen in onze boardletter d.d. 31 maart 2022. Bevindingen ten aanzien van interne processen In onze boardletter hebben wij gerapporteerd over de bevindingen ten aanzien van de interne processen. Tevens hebben wij de aandachtspunten gerapporteerd over het Intern Controleplan 2021-2023 in relatie tot de rechtmatigheidsverantwoording. Wij hebben de eventuele opvolging van de bevindingen in de primaire processen nog niet kunnen vaststellen. Over de status en opvolging van deze bevindingen rapporteren wij in onze boardletter 2022. Samenvattend hebben wij geconstateerd dat er bij uw gemeente, net als bij veel andere gemeenten, nog aandachtspunten resteren. Dit betekent niet dat uw gemeente niet in control is, maar wel dat het in control zijn voor ons niet toetsbaar blijkt uit controlesporen in de processen en systemen. Derhalve konden wij het afgelopen jaar voor onze controle (nog) niet steunen op uw interne beheersing en hebben wij de jaarrekening voornamelijk achteraf en gegevensgericht gecontroleerd (middels deelwaarnemingen, cijferbeoordelingen, steekproeven, etc.).

Frauderisico’s De komende jaren zal er vanuit de accountantscontrole nog nadrukkelijker aandacht worden gegeven aan fraudepreventie. Onze beroepsorganisatie, de NBA, heeft een notitie betreffende ‘best practicemaatregelen fraude(risico)beheersing voor bestuurders en toezichthouders’ gepubliceerd. In deze notitie komt nadrukkelijk de rol van bestuurders en toezichthoudende organen, zoals de gemeenteraad, bij het voorkomen en detecteren van fraude aan de orde. Door de nadruk te leggen op het voorkomen van fraude, kunnen de gelegenheden die tot fraude leiden, afnemen. Dit vraagt om actief toezicht op risico’s en beheersmaatregelen ter voorkoming van fraude. Ook de accountant heeft hierin een belangrijke rol. De landelijke pilots waar in de controleverklaring 2020 van de accountant uitgebreider wordt gerapporteerd over het thema fraude (o.a. Gemeente Breda) hebben bijgedragen aan de best practices. De best practices van de NBA zijn erop gericht het fraudebewustzijn en de frauderisicobeheersing te vergroten. In onze boardletter hebben wij reeds aandacht gevraagd voor dit onderwerp. Graag gaan wij met u in overleg over het vergroten van de actieve rol van de gemeenteraad/auditcommissie ten aanzien van frauderisicobeheersing.

Bijvoorbeeld door jaarlijks één of meerdere onderkende frauderisico’s (en indien van toepassing de interne beheersingsmaatregelen die zijn genomen om deze frauderisico’s te mitigeren) nader te laten onderzoeken door de interne controleafdeling, een accountant of een gespecialiseerde (fraude)onderzoeker.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording

Invoering rechtmatigheidsverantwoording 2022

20

Update Invoering rechtmatigheidsverantwoording door het college met ingang van 2022 In onze eerdere rapportages zijn wij uitgebreid ingegaan op de ontwikkeling van de rechtmatigheidscontrole door de externe accountant naar de rechtmatigheidsverantwoording door het college. De commissie BBV heeft in december 2020 de concept notitie rechtmatigheidsverantwoording met de nadere spelregels voor de rechtmatigheidsverantwoording ter consultatie openbaar gemaakt en heeft augustus 2021 de kadernota rechtmatigheid 2022 gepubliceerd. In 2022 vindt de wetsbehandeling in de Tweede Kamer plaats. Daarna volgen nog de nodige aanpassingen van wetgeving en notities vanuit onder ander het NBA. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording heeft gevolgen voor de (interne) beheersing van de organisatie en ook de rol van de accountant verandert hierdoor. Wij verwachten dat dit voor de meeste gemeenten een uitdaging is, maar naar onze mening ook een kans voor uw organisatie en interne beheersing. Wanneer de rechtmatigheidsverantwoording met terugwerkende kracht wordt ingevoerd, wordt de gemeente met ingang van verslagjaar 2022 immers zelf verantwoordelijk voor de rechtmatigheidsverantwoording en moet het college een (onderbouwde) mededeling doen omtrent de naleving van de rechtmatigheid.

De wetswijziging is niet alleen een technische verandering, maar ook een cultuurverandering die effect heeft op de bedrijfsvoering van de organisatie.

Stand van zaken binnen uw gemeente

DASHBOARD

Stand van zaken binnen uw gemeente Via de ABG organisatie heeft de gemeente Baarle-Nassau voornemens om via een stappenplan Interne Controle op termijn door te ontwikkelen naar borging van de rechtmatigheid in de processen en verificatie door verbijzonderde interne controle.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.2 Sociaal domein uitgelicht

Sociaal domein 2021 bedragen circa € 7,1 miljoen

21

Sociaal domein in de jaarrekening De lasten van gemeente met betrekking tot het sociaal domein bedragen over 2021 circa € 7,1 miljoen. In hoofdlijnen zijn deze lasten als volgt opgebouwd: ONDERDEEL (x €1.000)

2021

2020

Jeugdzorg ZIN

€ 1.399

€ 1.106

Wmo ZIN

€ 2.126

€ 1.833

Pgb

€ 57

€ 92

Tozo

€ 244

€ 615

Totaal

€ 3.826

€ 3.736

€ 1.533

€ 1.329

€ 73

€ 189

Inkomensregelingen (excl. TOZO)

€ 1.637

€ 1.552

Totaal programma 6

€ 7.069

€ 6.816

Overige posten die vallen onder het programma Sociaal Domein Participatiewet Wijkteams

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.2 Sociaal domein uitgelicht

Resterende onzekerheid Jeugdzorg circa € 238.000

22

Jeugdzorg ZIN Ten aanzien van de jeugdhulp is de gemeente in 2020 overgestapt naar een samenwerking met de gemeente Tilburg en GR Hart van Brabant. De gemeente is nog geen onderdeel van de GR Hart van Brabant (geen sprake van delegatie) waardoor de rechtmatige besteding van de jeugdzorg nog onderdeel is van de jaarrekening controle van de gemeente . De totale omvang van Jeugdzorg ZIN bij zorginstellingen bedraagt in 2021 ca. € 1,4 miljoen. De toekenning van voorzieningen in het kader van de Jeugdzorg vindt deels plaats vanuit de gemeente. De gemeente heeft derhalve voor de lasten zelf inzicht in de cliënten en de gemaakte afspraken. Daarnaast vindt een gedeelte plaats via doorverwijzing vanuit gecertificeerde instellingen en huisartsen. Voor deze lasten heeft de gemeente in 2021 beperkte werkzaamheden verricht ten aanzien van de daadwerkelijke doorverwijzing (recht op zorg) en de beschikte zog. De gemeente vraagt per zorginstelling om een controleverklaring bij de productieverantwoordingen op basis van het landelijk protocol. Uit onze controle blijkt dat er door de gemeente geen verschillen groter dan onze rapporteringstolerantie zijn geconstateerd tussen de eigen administratie en de productieverantwoordingen welke zijn voorzien van een controleverklaring.

Echter is van een aantal zorginstellingen geen controleverklaring ontvangen, waarmee kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestatie zijn verricht. Daarnaast is er voor enkele zorgaanbieders een controleverklaring ontvangen waarbij de accountant de totale lasten heeft gecontroleerd met een hogere materialiteit dan onze materialiteit voor de gemeente Baarle-Nassau. Als gevolg hiervan kunnen wij slechts beperkt steunen op deze controleverklaringen. Hierdoor is sprake van een onzekerheid ten aanzien van prestatielevering, zowel omtrent getrouwheid als rechtmatigheid van deze lasten. Uitgaande van de interne beheersing op het proces van beschikkingen tot en met betalingen bij uw gemeente ramen wij het bedrag van deze resterende onzekerheid in totaliteit op €238.000 van de € 1,4 mln. De onzekerheid wordt voornamelijk veroorzaakt doordat bij de gemeente zelf geen controle wordt verricht op de prestatielevering en het feit dat de gemeente in beperkte mate een inhoudelijke controle verricht op externe verwijzingen. Mandaat Jeugdzorg Op basis van besprekingen met de organisatie blijkt dat de bevoegdheden voor het afgeven van beschikkingen / toekennen van recht op zorg voor de jeugdzorg niet formeel vastliggen. Er zijn een enkel op informele wijze regels met elkaar afgesproken wanneer bijvoorbeeld de kwaliteitsmedewerker ingeschakeld dient te worden.

Hierdoor bestaat het risico dat het recht op zorg wordt toegekend door een onbevoegd persoon. Dit leidt er mogelijk toe dat het recht op zorg onrechtmatig wordt verstrekt. Wij hebben bij de deelwaarnemingen van sociaal domein vastgesteld dat altijd sprake is geweest van medewerker sociaal team dan wel kwaliteitsmedewerker.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.2 Sociaal domein uitgelicht Onzekerheid ten aanzien van prestatielevering

23

Wmo ZIN De productieomvang van Wmo ZIN bij zorginstellingen bedraagt in 2021 circa € 2,1 miljoen. De toekenning van voorzieningen in het kader van Wmo ZIN vindt plaats vanuit de gemeente . De gemeente heeft derhalve zelf inzicht in de cliënten en de gemaakte afspraken. De gemeente heeft een IC-plan opgesteld waarin de wijze van verantwoorden is opgenomen. Met betrekking tot de lasten Wmo ZIN vraagt de gemeente per zorginstelling om een controleverklaring bij de productieverantwoording op basis van het landelijk protocol. Uit onze controle blijkt dat er door de gemeente Baarle-Nassau geen verschillen groter dan onze rapporteringstolerantie zijn geconstateerd tussen de eigen administratie en de productie-verantwoordingen welke zijn voorzien van een controleverklaring.

Resterende onzekerheid Wmo ZIN circa 211.000

Formele fout

Zelfstandig onvoldoende grip op lasten Wmo en Jeugd

DASHBOARD

Tevens is van een aantal zorginstellingen geen controleverklaring ontvangen, waarmee kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht. Hierdoor is sprake van een onzekerheid ten aanzien van prestatielevering, zowel omtrent de getrouwheid als rechtmatigheid van deze lasten. Daarnaast is er voor enkele zorgaanbieders een controleverklaring ontvangen waarbij de accountant de totale lasten heeft gecontroleerd met een hogere materialiteit dan onze materialiteit voor de gemeente Baarle-Nassau. Als gevolg hiervan kunnen wij slechts beperkt steunen op deze controleverklaringen. Uitgaande van de interne beheersing op het proces van beschikkingen tot en met betalingen bij uw gemeente, de ervaringen uit voorgaande jaren, de uitkomsten van de in 2021 ontvangen controleverklaringen en de ontvangen bestuursverklaringen ramen wij het bedrag van deze resterende onzekerheid (excl PGB) in totaliteit op € 211.000 van de € 2,1 miljoen. Formele fout Op basis van onze verrichte steekproef hebben wij een formele fout geconstateerd ten aanzien van de WMO. Bij één van de geselecteerde cliënten voor de hulp bij het huishouden was geen recente geldige beschikking aanwezig.

Aangezien op basis van de overige documentatie in het cliëntendossier is vastgesteld dat de lasten juist zijn verantwoord en er sprake is van recht op zorg hebben wij deze fout niet als getrouwheidsen rechtmatigheidsfout opgenomen. Echter wel sprake van een formele fout doordat er altijd een geldige beschikking aan de lasten ten grondslag dient te liggen. Grip op lasten Wmo en Jeugdzorg De onzekerheden in de lasten Wmo en Jeugdzorg ten aanzien van de prestatielevering van de zorg zijn voor gemeente relatief hoog. Voor 2021 is voor een bedrag ad € 483.000 (van de € 3,82 miljoen) aan onzekerheden aangemerkt tegenover € 297.000 (van de € 3,73 miljoen voor 2020). Wij concluderen dat gemeente Baarle-Nassau zelfstandig onvoldoende grip heeft op een groot deel van de lasten inzake Wmo en Jeugdzorg. Dit resulteert in een onzekerheid ten aanzien van de prestatielevering van de zorg die wij hebben meegewogen in onze oordeelsvorming. Vanaf 2022 treedt de gemeente toe tot de GR Hart van Brabant. De organisatie verwacht, na toetreding tot GR Hart van Brabant, geen onzekerheden in de lasten Jeugdzorg.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.2 Sociaal domein uitgelicht

Fout pgb mede gebaseerd op projectiebrieven

24

Geraamde fout in de persoonsgebonden budgetten De SVB controleert zorgovereenkomsten, toetst facturen en declaraties en betaalt uit aan zorgverleners of andere instellingen. Uw gemeente verstrekt de beschikkingen pgb en is verantwoordelijk voor een adequate cliëntregistratie en het vaststellen van de prestatielevering. Uit de accountantscontrole 2021 bij de SVB blijkt dat landelijk sprake is van een afkeurend oordeel. Ten aanzien van de rechtmatigheidsfouten zijn de foutpercentages opgenomen in de gemeente specifieke projectiebrieven. Voor gemeente zijn de percentages voor rechtmatigheidsfouten en voor getrouwheidsfouten voor zowel de Wmo als Jeugdzorg opgenomen in onderstaande tabel: PGB PER CATEGORIE

Rechtmatigheid fouten pgb € 600 Financiële fouten pgb € 2.500 Onzekerheden pgb geraamd op € 23.700

DASHBOARD

FINANCIËLE RECHTMATIGHEIDSFOUT

FINANCIËLE GETROUWHEIDSFOUT

Jeugdzorg

1,64%

1,58%

Wmo

1,06%

1,81%

De financiële rechtmatigheidsfout voor pgb voor de gemeente Baarle-Nassau bedraagt circa € 600. Voor de getrouwheidsfouten geldt dat deze gelijk zijn voor alle gemeenten in Nederland. De financiële getrouwheidsfout bedraagt € 1.000. Daarnaast bestaat er een verschil tussen de verantwoording in de jaarrekening en de verantwoording van de SVB van gesaldeerd circa € 2.500. Deze geconstateerde fouten bleven beneden onze rapporteringstolerantie en zijn derhalve niet opgenomen in de paragrafen 2.2 en 2.3. De SVB toetst niet op levering van de zorg. Hierdoor is er sprake van een onzekerheid. De gemeente verkrijgt echter zekerheid door intern ingerichte processen, zoals het toekenningsproces, de controles op betalingen, waardoor deze onzekerheid deels teniet wordt gedaan. De processen van pgb Jeugdzorg en Wmo lopen op een aantal onderdelen verschillend, waardoor voor Jeugdzorg en Wmo niet dezelfde zekerheid wordt verkregen. Op basis van het zekerheidspercentage dat de gemeente hierdoor verkrijgt, zijn de onzekerheden voor pgb geraamd op circa € 23.700. Vanuit de landelijk sectorcommissie decentrale overheden van de NBA heeft er een review plaatsgevonden op de werkzaamheden van de accountant van de SVB en kunnen wij steunen op de werkzaamheden van de accountant van de SVB.

Daarbij concluderen wij dat de formele fouten zoals geconstateerd door de accountant van de SVB geen impact hebben op het rechtmatigheidsoordeel over de jaarrekening 2021 van uw gemeente.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.3 Significante schattingsposten Schattingen zijn in het algemeen redelijk en passend. Wij hebben geen controleverschillen naar aanleiding van deze schattingen

25

Inherent aan het opmaken van een jaarrekening, is dat het college en directie schattingen moet maken. Bepaalde schattingen kennen een (additionele) schattingsonzekerheid als gevolg van de gevolgen van de coronapandemie en zijn van bijzonder belang door hun invloed op de jaarrekening en doordat zij een hoge mate van schattingsonzekerheid vertonen. Dit laatste betekent dat de schatting vatbaar is voor een inherent gebrek aan nauwkeurigheid in de waardering. Een goed inzicht in de jaarrekening vereist kennis van deze posten. Als onderdeel van de controle hebben wij de oordeelsvormingen en besluiten van het college bij het maken van de schattingen beoordeeld op indicaties voor mogelijke tendenties. In het hierna opgenomen overzicht hebben wij van de jaarrekeningposten waaraan een belangrijke schatting ten grondslag ligt weergegeven of wij de schatting als conservatief, neutraal of pessimistisch hebben aangemerkt. BEDRAG (x € 1.000)

POST IN DE JAARREKENING

TOELICHTING SCHATTING

Afschrijving MVA

639

Afschrijving vindt plaats op basis van geschatte economische levensduur.

Voorziening dubieuze debiteuren

283

Deze voorziening wordt gevormd ter dekking van de mogelijke oninbaarheid van vorderingen op algemene debiteuren, soza debiteuren en belastingdebiteuren.

ONTWIKKELINGEN

De waardering van de bouwgronden in exploitatie per 31 december 2021 bedraagt - € 56.436 en is gebaseerd op de geactualiseerde grondexploitaties. Voor projecten waarin niet alle kosten gedekt worden door opbrengsten wordt een voorziening gevormd. Dit bedrag wordt ten laste van de algemene reserve grondexploitatie gebracht.

-56

Voorziening bouwgrondexploitaties

Conservatief, maar aanvaardbaar

Voor de opgebouwde pensioen- en wachtgeldverplichtingen van de (voormalige) wethouders is een voorziening opgenomen. Op het moment dat hier aanspraak op gemaakt wordt door een (voormalig) wethouder dan wordt dit onttrokken uit deze voorziening. Op basis van actuariële berekeningen wordt de jaarlijkse storting in de voorziening berekend.

1.010

Pensioenvoorziening wethouders

SAMENVATTING

BEOORDELING HUIDIG BOEKJAAR

Neutraal

JAARREKENING

Optimistisch, maar aanvaardbaar

ONZE CONTROLE

INTERNE BEHEERSING

BIJLAGEN

4.4 BBV, WNT en SiSa

26

BBV wordt nageleefd

Bevindingen ten aanzien van naleving van de wettelijke verslaggevingsregels (BBV) Wij hebben vastgesteld dat gemeente de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) heeft nageleefd met uitzondering van xxx.

WNT-verantwoording voldoet aan de vereisten

Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing en vervangt tegelijkertijd de Wopt (Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens). Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2021 niet meer bedragen dan € 209.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2021 van de gemeente niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening 2021 van de gemeente voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.

Geen bevindingen SiSa-bijlage

SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachting accountantscontrole SiSa 2021. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij uw specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Zie tevens bijlage B. Wij zien een landelijke trend dat Ministeries steeds vaker een Specifieke regeling kiezen voor het verstrekken van subsidies aan decentrale overheden. Het aantal SISA- regeling, ook voor uw gemeente, zijn daardoor exponentieel toegenomen. Dit geeft een hoge druk op de organisatie binnen gemeente , andere gemeenten en decentrale overheden en de accountantskantoren.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.5 Begrotingsrechtmatigheid

Onderschrijding lasten 0,1 miljoen Onderschrijding baten 0,1 miljoen

27

Lastenoverschrijdingen in het kader van begrotingsrechtmatigheid In totaal heeft uw gemeente circa € 20 miljoen aan lasten begroot na wijziging, tegenover circa € 19,9 miljoen aan werkelijke lasten in 2021. Dit is in totaal een onderschrijding van 0,1 miljoen (0,5%). Aan baten had uw gemeente een bedrag van € 18,8 miljoen begroot na wijziging, tegenover € 18,9 miljoen aan werkelijke baten in 2021. In totaal gaat het om een hogere realisatie van baten van 0,1 miljoen (0,5%). Naast het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten kent een gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. In 2021 is er per saldo circa € 822.000 aan de reserves onttrokken zodat het gerealiseerde resultaat € 145.000 negatief bedraagt. De gemeenteraad autoriseert de begroting en stelt de kaders voor het college vast. Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid binnen de gestelde begroting. Begrotingsafwijkingen dienen tijdig gesignaleerde en gerapporteerd te worden aan de gemeenteraad.

Bij begrotingsoverschrijdingen die niet gedurende het jaar zijn voorgelegd aan de gemeenteraad is formeel sprake van een onrechtmatigheid. Echter hoeven deze overschrijdingen niet altijd te worden meegewogen in het accountantsoordeel bijvoorbeeld indien de overschrijdingen geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerd opbrengsten of overschrijdingen bij open-einde regelingen. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten zijn de begrotingsoverschrijdingen nader weergegeven en geanalyseerd. Controle begrotingsrechtmatigheid Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2021, hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moeten door de raad nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. Belangrijk hierbij is dat het overschrijden van de begroting altijd onrechtmatig is, maar niet in alle gevallen hoeft te worden meegewogen in het accountantsoordeel.

In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet gekeken worden naar de lastenoverschrijdingen per programma. Zie hierna voor een overzicht van de lastenoverschrijdingen per programma en de overschrijdingen van investeringskredieten.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.5 Begrotingsrechtmatigheid Lastenoverschrijding op programmaniveau

28

Zoals blijkt uit de figuur op voorgaande pagina is op 4 programma’s een begrotingsoverschrijding op de lasten te constateren. Deze zijn in te delen in de onderstaande categorieën zoals opgenomen in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. ONRECHTMATIG LASTENOVERSCHRIJDING PROGRAMMA 1. Verkeer, vervoer en waterstaat (totaal € 48.000)

DASHBOARD

BEGROTINGSAFWIJKING

TELT NIET MEE IN OORDEEL

Betreft overschrijdingen welke worden gecompenseerd door opbrengsten

2. Onderwijs (totaal € 40.000)

Betreft overschrijdingen welke worden gecompenseerd door opbrengsten

3. Sociaal Domein (totaal € 349.000)

Wordt met name veroorzaakt door TOZO en Jeugdzorg. De hogere kosten van de TOZO worden nagenoeg volledig gecompenseerd door hogere baten. De hogere kosten van jeugdzorg zijn gebaseerd op een verordening en de overschrijding zijn dan ook het gevolg van een open einde-regeling. Past binnen het bestaande beleid welke niet tijdig is gesignaleerd.

4. Algemene dekkingsmiddelen (totaal € 67.000)

Wordt veroorzaakt door de toevoeging aan de voorziening debiteuren. Conform bestaand beleid wordt bij het opstellen van de jaarrekening een analyse gemaakt. Past binnen het bestaande beleid welke niet tijdig is gesignaleerd

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN









TELT WEL MEE IN OORDEEL

29

Bijlagen

A

Onze controle

B

Bevindingen SiSa-bijlagen

C

Opvang vluchtelingen Oekraïne

30

A. Onze controle

A. Onze controle

31

Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van de gemeente , in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. Opdracht Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 4 oktober 2021. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het bestuursverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Voor een uitgebreide beschrijving van onze aanpak verwijzen wij naar onze opdrachtbevestiging d.d.1 oktober 2021 met kenmerk ‘NvE/DMe/MvdB/1050146/2105579’. Materialiteit Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.

Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd. De raad heeft ons daarbij opgedragen om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 202.000. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. In het controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2016 e.v. van de gemeente Baarle-Nassau heeft u de rapporteringstolerantie gelijkgesteld aan de goedkeuringstolerantie, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid en rechtmatigheid van de informatie in de WNT-verantwoording en de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSa-toleranties eveneens op correcte wijze toe.

Onafhankelijkheid Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO), vereisen dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden. Wij zijn onafhankelijk van de gemeente zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle

32

Controleaanpak Onze controleaanpak is gebaseerd op een systeemgerichte en risicogerichte benadering, waarbij gesteund wordt op de opzet, het bestaan en de werking van de aanwezige administratieve organisatie en de daarin opgenomen beheersingssystemen. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals verkoopactiviteiten en personeelszaken. Daarnaast worden bedrijfsrisico’s beoordeeld die voortvloeien uit de strategie en operaties van de gemeente . In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening. De risico’s met een hoge waarschijnlijkheid van het zich voordoen en mogelijk materiële impact hebben in onze controle meer aandacht gehad. Deze risico’s hebben wij in onze boardletter d.d. 31 maart 2022 uiteengezet. Strekking van de controleverklaring Aangezien de jaarrekening 2021 van de gemeente aan de daaraan te stellen eisen voldoet, hebben wij een goedkeurende controleverklaring, gedateerd op datum, afgegeven bij deze jaarrekening. Alle bevindingen voortvloeiend uit onze controle van de jaarrekening 2021 zijn afdoende behandeld en onze controle is afgerond. Continuïteit De waarderingen in de jaarrekening van de gemeente zijn gebaseerd op de veronderstelling dat de gemeente als geheel in continuïteit zal worden voortgezet.

De inschatting of een duurzame voorzetting mogelijk is, inclusief de eventueel in de jaarrekening op te nemen toelichting, is de wettelijke verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. Als accountant beoordelen wij de aanvaardbaarheid van de door het college van burgemeester en wethouders ingeschatte mogelijkheden tot een duurzame voortzetting. Wij vinden deze inschatting aanvaardbaar.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële afwijkingen

De grondslagen van de jaarrekening 2021 zijn aanvaardbaar

DASHBOARD

33

De jaarstukken 2021 van uw gemeente bestaan uit: het jaarverslag 2021 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen); de jaarrekening 2021 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief SiSa-bijlage en taakvelden).

 

In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag dient informatie opgenomen te worden over: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Beide onderdelen vallen niet (expliciet) onder de controle van de jaarrekening. Het primaire object van de accountantscontrole (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening (de balans met toelichting en het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting). De inhoud van het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) hebben wij getoetst. Bij onze controle hebben wij geen materiële afwijkingen tussen het jaarverslag en de jaarrekening geconstateerd. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2021. In 2021 zijn er geen wijzigingen geweest in toegepaste verslaggevingsgrondslagen die een aanzienlijke invloed hebben op de baten en lasten of de financiële positie van uw gemeente. Significante verslaggevingsgrondslagen en toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van uw gemeente en de baten en lasten in de jaarrekening.

Daarnaast vereisen zij van het college en het management dat zij een oordeel vormen ten aanzien van soms moeilijke, subjectieve en complexe posities vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Wij hebben het door het college en het management toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd.