BLN Programmabegroting 2025 - definitief

2024 0,103% 0,213% 0,169%

2025 N.t.b. N.t.b. N.t.b.

De WOZ waardering is ten tijde van het opstellen van deze begroting nog niet bekend, waardoor de tarieven nog niet berekend kunnen worden. In deze begroting is een inkomstenstijging verwerkt van 3% (2,5% indexatie en 0,5% areaalontwikkeling).

Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

73

Toeristenbelasting Voor personen die niet staan ingeschreven in de gemeente heffen wij een toeristenbelasting als zij blijven overnachten in een hotel, een pension of een ander vakantieonderkomen. Voor de toeristenbelasting zijn de houders van de hotels, pensions en campings belastingplichtig. Zij kunnen het tarief aan de toerist doorberekenen. Voorstel tarieven 2025 Tarief per overnachting Tarief per vaste standplaats

2024 € 1,98 € 349,62

2025 € 2,04 € 360,11

wijziging € 0,06 (+3%) € 10,49 (+3%)

Forensenbelasting Forensenbelasting wordt geheven op natuurlijke personen die, zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben, op meer dan 90 dagen van het belastingjaar voor zichzelf en/of hun gezin een gemeubileerde woning in de gemeente beschikbaar houden. Voorstel tarieven 2025 maximaal 15 m2 meer dan 15 m2, doch niet meer dan 20 m2 meer dan 20 m2, doch niet meer dan 30 m2 meer dan 30 m2, doch niet meer dan 40 m2 meer dan 40 m2, doch niet meer dan 60 m2 meer dan 60 m2, doch niet meer dan 80 m2 meer dan 80 m2, doch niet meer dan 100 m2 meer dan 100 m2

2024 € 106,00 € 157,00 € 196,00 € 271,00 € 330,00 € 431,00 € 536,00 € 640,00

2025 € 109,00 € 162,00 € 202,00 € 279,00 € 340,00 € 444,00 € 552,00 € 659,00

wijziging € 3 (+3%) € 5 (+3%) € 6 (+3%) € 8 (+3%) € 10 (+3%) € 13 (+3%) € 16 (+3%) € 19 (+3%)

Reclamebelasting Deze belasting wordt geheven van elke ondernemer die een reclame-uiting heeft binnen de bebouwde kom van de gemeente Baarle-Nassau. De opbrengst van deze belasting wordt geheel aangewend ter bevordering van de lokale economie. In Baarle-Nassau zijn 2 zones aangewezen waarbinnen de belastingplicht geldt. De belasting wordt berekend op basis van de WOZ-waarde van de bedrijfsvestiging. Voorstel tarieven 2025 Bij een WOZ-waarde t/m € 150.000: - Zone 1, vast bedrag - Zone 2, vast bedrag Bij een WOZ-waarde boven de € 150.000, voor iedere € 1.000 daarboven: - Zone 1 - Zone 2 Maximumbedrag per vestiging:

74

2024

2025

wijziging

€ 201,00 € 100,00

€ 207,00 € 103,00

€ 6 (+3%) € 3 (+3%)

€ 1,56 € 0,78

€ 1,61 € 0,80

€ 0,05 (+3%) € 0,02 (+3%)

€ 1.005,00

€ 1.035,00

€ 30 (+3%)

Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

Precariobelasting De precariobelasting wordt geheven van degenen die één of meer voorwerpen heeft in de openbare ruimte, zoals terrassen. Voorstel tarieven 2025 Per m2 per jaar Per m2 per maand

2024 € 35,30 € 3,53

2025 € 36,40 € 3,64

wijziging € 1,10 (+3%) € 0,11 (+3%)

Ontwikkeling van de lokale lastendruk Jaarlijks brengt het Coelo (het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden) een Atlas van de lokale lasten uit. Daarin is op het vlak van de lokale lastendruk een vergelijking van alle Nederlandse gemeenten gemaakt. Uitgangspunt voor de berekening van de lokale lastendruk zijn de lasten OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing voor een meerpersoonshuishouden. De volgende tabel geeft de meerjarige ontwikkeling van de lokale woonlasten weer voor de jaren 2023-2025: Woonlasten Onroerende zaakbelasting* Afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal woonlasten Stijging (Absoluut) Stijging (Relatief)

2023 € 371 € 270 € 173 € 814 €4 0,5%

2024 € 475 € 269 € 180 € 924 € 110 13,5%

2025 € 487 € 277 € 206 € 970 € 46 5,0%

Bij de berekening van de woonlasten voor Baarle-Nassau gaan we uit van de waarden die door het COELO voor een meerpersoonshuishouden gehanteerd worden: OZB: gemiddelde woningwaarde volgens COELO op waarde peildatum (2024 = € 460.731), plus 3% voor 2025 en min 0,5% areaalontwikkeling voor 2025; Afvalstoffenheffing: begrote opbrengsten 2024 plus 3% (2024: vastrecht € 228 + 145 kg restafval à € 0,28); Rioolheffing: waterverbruik meerpersoonshuishouden met een waterverbruik van 123 m³, plus 14,5% tariefstijging voor 2025.

Gemiddelde woonlasten (COELO) Provincie Noord-Brabant Gemeenten < 25.000 inwoners Gemeente Alphen-Chaam Gemeente Gilze en Rijen Gemeente Goirle Gemeente Hilvarenbeek Gemeente Zundert

€ 877 € 985 € 1.062 € 736 € 942 € 790 € 1.124

€ 908 € 1.037 € 1.100 € 763 € 1.007 € 865 € 1.245

n.t.b. n.t.b. n.t.b. n.t.b. n.t.b. n.t.b. n.t.b.

Kwijtscheldingen Zoals binnen onze gemeente gebruikelijk bestaat de mogelijkheid om voor de aanslagen rioolheffing en afvalstoffenheffing jaarlijks een verzoek om kwijtschelding in te dienen. Personen die aan de voorwaarden voldoen (betrokkenen hebben geen vermogen en de betalingscapaciteit is te laag om de aanslag te betalen), kunnen door het indienen van een dergelijk verzoek voor één of beide heffingen kwijtschelding ontvangen. In de tariefberekeningen voor de afvalstoffen- en rioolheffing is rekening gehouden met de inkomstenderving door kwijtschelding.

Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

75

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is bepaald dat gemeenten hun beleid voor risicomanagement moeten vastleggen en op basis van een risicoprofiel hun financiële weerstandsvermogen moeten bepalen. Risicomanagement is vooral bedoeld er voor te zorgen dat het optreden van risico’s zo weinig mogelijk nadelige gevolgen heeft op de uitvoering van het bestaande beleid en het realiseren van de gestelde doelen. Door het in beeld brengen en kwantificeren van de risico’s kan bepaald worden welk bedrag nodig is om de nadelige gevolgen op te vangen indien risico’s zich daadwerkelijk voordoen.

Risicoprofiel De risicoanalyse heeft plaats gevonden ten tijde van het opstellen van de begroting 2025. Er zijn circa 40 risico’s geïdentificeerd waarvan de kans en het financieel gevolg zijn ingeschat. Door aan elk risico een score toe te kennen zijn risico’s te rangschikken en te prioriteren om te managen. De risicoscore wordt bepaald door de formule kans x geldgevolg. In deze paragraaf worden de tien risico’s met de hoogste score gepresenteerd waarbij de risico’s van de bouwgrondexploitaties niet zijn meegenomen (op de enige nog lopende bouwgrondexploitatie lopen we ook geen risico meer). De tien grootste risico’s per 1 januari 2025 zijn: Programma

0. Bestuur en ondersteuning

Omschrijving risico

Kans

Financieel gevolg

Hogere fin. bijdrage aan ABG

40%

€

Benodigde weerstandscapaciteit 400.000 € 160.000

Hogere bijdrage ABG interne organisatie

20%

€

400.000 €

80.000

Onjuist uitgevoerde bestuurlijke processen leiden tot juridische claims en/of extra kosten

10%

€ 1.000.000 €

100.000

ABG ICT (o.a.een mogelijke hack)

25%

€

280.800 €

70.200

2. Verkeer, vervoer en waterstaat

Onderhoud openbare ruimte

20%

€

500.000 €

100.000

5. Sport, cultuur en recreatie

Onderhoud openbaar groen (parken/plantsoenen)

30%

€

175.000 €

52.500

6. Sociaal Domein

Gebruik huishoudelijke hulp

50%

€

190.000 €

95.000

8. Volkshuisvesting, Ruimtelijke Lagere legesopbrengsten omgevingsvergunningen Ordening en Stedelijke Vernieuwing

50%

€

125.000 €

62.500

9. Algemene dekkingsmiddelen

Door de stijgende inflatie is de stelpost indexatie niet toereikend

50%

€

250.000 €

125.000

Door aanpassing verdeelmaatstaven of lagere uitgaven van het Rijk kan de algemene uitkering dalen

80%

€

140.000 €

112.000

Totaal:

Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

€

957.200

77

De totaal benodigde weerstandscapaciteit van alle risico's van de gemeente Baarle-Nassau bedraagt € 1.372.000. Dat is € 20.000 meer dan de berekende benodigde weerstandscapaciteit in het kader van de jaarrekening 2023. De beperkte toename wordt veroorzaakt door een wijziging van het risicobedrag bij het gebruik van huishoudelijke hulp. Omdat risico’s zich in de meeste gevallen niet tegelijkertijd zullen voordoen, kan risicosimulatie worden toegepast. Op basis van een dergelijke simulatie zal de benodigde weerstandscapaciteit lager uitvallen dan het totaal van de risico’s. Risicosimulatie is een ingewikkelde statistische kansberekening die alleen toegevoegde waarde heeft als de massa, dat wil zeggen het aantal risico’s, groot genoeg is. Dat is in Baarle-Nassau niet het geval.

Weerstandscapaciteit / Weerstandsvermogen Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de financiële middelen die de gemeente kan inzetten om de nadelige gevolgen van de risico’s (niet begrote kosten) op te vangen en bevat twee componenten: • •

een incidentele component bestaande uit de algemene weerstandsreserves en het geraamde bedrag voor onvoorziene lasten die als buffer dienen voor het tijdelijk opvangen van negatieve exploitatieresultaten; een structurele component bestaande uit de onbenutte belastingcapaciteit en capaciteit uit hoofde van de overige heffingen.

De onbenutte capaciteit uit belastingen en heffingen zijn geen middelen die direct beschikbaar zijn en er spelen politieke overwegingen een rol voordat tot een verhoging van de gemeentelijke tarieven wordt overgegaan. Daarom is ervoor gekozen deze niet mee te nemen in de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit. De beschikbare weerstandscapaciteit is als volgt berekend:

78

Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

nr. Omschrijving

2024

2025

2026

2027

2028

2.536.509

2.146.984

1.646.984

1.646.984

1.646.984

A Algemene reserve stand per 01 januari Claims op basis van raadsbesluiten 1 Bestemming resultaat jaarrekening 2023 2 BP met verbrede reikwijdte 3 Beleid Vrijkomende Agrarische Verbouwing 4 Woonvisie 5 Aanpak vroegsignalering schulden 6 Visie sociaal domein 7 Woonwagenbeleid 8 Extra capaciteit wonen 9 Grensstation 10 Actualis. omgevingsvisie + opstellen programma's 11 Realisatie basisinfrastructuur Bels Lijntje 12 Uittredingskosten GR Veilig thuis 13 Pilot subsidieverwerving 14 Opstellen cultuurhistorische waardenkaart 15 Ondernemerspeiling 16 Advieskosten herbestemming gemeentehuis 17 Externe deskundigheid vuurwerkproblematie (Meerjaren)begroting 18 Resultaat jaarrekening 2024 (bij 1e turap 2024) 19 Storting voorziening riolering stand per 31-12 (afgerond)

263.000 -49.002 -8.179 -6.056 -5.357 -39.087 -5.000 -10.341 -10.000 -25.000 -30.000 -17.559 -20.000 -61.000 -15.000 -100.000 -36.000

-214.944 -500.000 2.146.984

1.646.984

1.646.984

1.646.984

1.646.984

1.265.975

1.274.820

1.300.537

1.301.438

1.301.438

14.755 -5.910

25.717

901

1.274.820

1.300.537

1.301.438

1.301.438

1.301.438

27.670

12.670

12.670

12.670

12.670

D beschikbare weerstandscapaciteit

3.449.474

2.960.191

2.961.092

2.961.092

2.961.092

E benodigde weerstandscapaciteit

1.372.000

1.372.000

1.372.000

1.372.000

1.372.000

2,51

2,16

2,16

2,16

2,16

B Algemene bedrijfsreserve grondexploitaties stand per 01 januari 1 Winstneming Maaijkant 2e fase 2 Gebiedsvisie voor transformatiegebieden kern BLN stand per 31-12 (afgerond) C Onvoorzien

F weerstandsvermogen (ratio) kwalificatie

Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

uitstekend uitstekend uitstekend uitstekend uitstekend

79

Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is te definiëren als “het vermogen van de gemeente Baarle-Nassau om financiële risico’s op te kunnen vangen teneinde haar taken te kunnen voortzetten”. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voor zijn afgesloten (de benodigde weerstandscapaciteit). Het weerstandsvermogen is van belang bij het beoordelen van de financiële positie van de gemeente en wordt uitgedrukt in een verhoudingsgetal, de weerstandsratio. Op basis van de benodigde en de beschikbare weerstandscapaciteit wordt het weerstandsvermogen bepaald via de volgende formule:

Weerstandsratio

Beschikbare Weerstandscapaciteit = -----------------------------Benodigde Weerstandscapaciteit

=

€ 3.449.474 ------------------ = 2,51 € 1.372.000

Het weerstandsvermogen voor 2024 is momenteel 2,51. Dit is lager dan bij de laatste herberekening bij de jaarrekening 2023. Voor de beoordeling van de weerstandsratio zijn een aantal klassen gedefinieerd: Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 < x ≤ 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Bij de vaststelling van de perspectiefnota 2013-2016 heeft de gemeenteraad besloten de norm te stellen op ruim voldoende (1,4 - 2,0). Momenteel wordt dus voldaan aan deze norm. Tenslotte dient nog te worden opgemerkt dat bovenstaande berekening een momentopname is. Door het voortschrijdend inzicht en de voortgang van de lopende projecten veranderen de risico’s continu.

Financiële kengetallen De kengetallen helpen de leden van de gemeenteraad inzicht te krijgen in de financiële positie van de gemeente. Het doel van de kengetallen en de beoordeling ervan is om raadsleden inzicht te geven in de financiële positie van hun gemeente. Financiële kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit

80

Rekening 2023 12% 12% 48% 1% -3% 86%

Begroting 2024 37% 36% 41% 0% 0% 98%

Begroting 2025 31% 31% 40% 1% 0% 101%

Begroting 2026 42% 41% 38% -4% 0% 104%

Begroting 2027 43% 42% 35% -6% 0% 108%

Begroting 2028 39% 39% 36% -6% 0% 107%

Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

Netto schuldquote De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de baten. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Normaal bevindt de netto schuldquote van een gemeente zich ergens tussen de 0% en 100%. De percentages voor Baarle-Nassau lopen op, dit betekent dat de schuld toeneemt. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Om inzicht te verkrijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel inals exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. De wijze waarop de netto schuldquote gecorrigeerd voor de doorgeleende gelden wordt berekend is gelijk aan de netto schuldquote, met dien verstande dat bij de financiële activa ook alle verstrekte leningen worden opgenomen (betreft met name leningen aan sportverenigingen en startersleningen). Uit de kengetallen valt af te lezen dat er slechts in beperkte mate gelden zijn doorgeleend. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen.

Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeente bestaat uit de reserves (zowel de algemene reserve als de bestemmingsreserves) en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. In het algemeen wordt een getal tussen 25% en 40% als een minimum gezien. BaarleNassau voldoet met circa 40% voor 2025 aflopend naar 36% in 2028 aan deze norm. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt thans het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. De aard van de lasten en baten bepaalt in eerste instantie of een begrotingspost als incidenteel of structureel aangemerkt wordt. Om de structurele lasten en baten te bepalen worden de incidentele lasten en baten van de totale lasten en baten afgetrokken. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage. Het percentage voor Baarle-Nassau bedraagt voor 2025 1% wat duidt op een sluitende begroting. Voor 2026 t/m 2028 is op dit moment sprake van een behoorlijk tekort. Grondexploitatie Grondexploitaties kunnen een forse impact hebben op de financiële positie van een gemeente.

De boekwaarde van de voorraden grond is van belang omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. Voor de berekening van dit kengetal wordt de boekwaarde van de in exploitatie genomen gronden, gedeeld door de totale baten uit de programmabegroting of jaarstukken (ingevolge artikel 17 onderdeel van het BBV = exclusief mutaties reserves) en uitgedrukt in een percentage. Het financiële effect van de huidige grondexploitaties op de begroting van BaarleNassau is zeer beperkt. Belastingcapaciteit De ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Het Coelo publiceert deze lasten ieder jaar in de Atlas van de lokale lasten. Onder de woonlasten wordt verstaan de OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing voor een woning met een gemiddelde WOZ-waarde in die gemeente. Dit wordt afgezet tegen de gemiddelde woonlasten in Nederland in het voorafgaande jaar. Baarle-Nassau zit voor 2025 ongeveer op het landelijk gemiddelde. Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

81

Onderhoud kapitaalgoederen

Onderhoud kapitaalgoederen Algemeen Wij zijn inrichter, beheerder en voor een groot deel ook eigenaar van de openbare ruimte in BaarleNassau. Bij de inrichting en het beheer van de openbare ruimte ontstaan kapitaalgoederen zoals wegen, riolering, water en groen. Kapitaalgoederen zijn van directe invloed op een goed, veilig en efficiënt leef-, werk- en woonmilieu voor de inwoners. Daarnaast is het financieel belang van goed beheer en onderhoud van kapitaalgoederen groot, omdat we de waarde ervan dienen te behouden en het een aanzienlijk beslag op onze begroting legt. Naast producent en beheerder van die kapitaalgoederen zijn we er zelf ook gebruiker van. Bij het uitvoeren van onze taken maken we bijvoorbeeld gebruik van het gemeentehuis en de gemeentewerf.

Beleidsdocumenten • • • • •

Wegbeheerplan 2019-2024 VGRP 2021-2025 Onderhoudsplanningen gebouwen 2024-2033 Beleidsplan sport en bewegen 2021-2025 "Baarle Beweegt" Groenvisie Grenzeloos groen 2017

Wegen Beleidskader Wegbeheer is een wezenlijk onderdeel van het beheer van de openbare ruimte. Om deze openbare ruimte, welke voor een belangrijk gedeelte het leefgenot en de veiligheid voor onze inwoners bepaalt, op een verantwoorde wijze te kunnen beheren zijn middelen nodig. Om deze middelen zo efficiënt en effectief mogelijk in te zetten is bestuurlijk gekozen voor de methode van Rationeel wegbeheer van de CROW. In het door de raad op 7 november 2018 vastgestelde wegbeheerplan is opgenomen de minimale technische kwaliteit van de verharding conform de CROW-richtlijn te houden (minimaal niveau B). In 2022 is voor het laatst een weginspectie uitgevoerd. Uit de inspectie is gebleken dat sprake is van achterstallig onderhoud (kwaliteitsniveau D) waar de komende jaren prioriteit aan gegeven dient te worden. Conform de regelgeving uit het Besluit Begroten en Verantwoorden, is hiervoor in 2023 een voorziening gevormd. Verder zal, op basis van de weginspecties, het wegbeheerplan geactualiseerd worden voor de periode 2024-2028. Naar verwachting is het wegbeheerplan gereed in december 2024.

Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

83

Financiële consequenties De financiële consequenties van het nieuwe wegbeheerplan 2024-2028 zijn nog niet bekend. De financiële ramingen in de begroting 2025-2028 zijn daarom nog gebaseerd op het oude wegbeheerplan en de geactualiseerde uitvoeringsplanning 2024-2028. Financiële consequenties in de begroting De uitgevoerde onderhoudswerkzaamheden wijken vaak af ten opzichte van de planning uit het wegbeheerplan. Dit wordt met name veroorzaakt door het feit dat projecten integraal aangepakt worden. Daarbij wordt niet alleen naar de onderhoudstoestand van de weg gekeken maar ook naar eventueel noodzakelijke maatregelen op het gebied van verkeer, groen, riolering en openbare verlichting. Omdat het bedrag voor onderhoud (groot en klein) in de praktijk van jaar tot jaar niet erg veel afwijkt, is de onderhoudsvoorziening opgeheven. In plaats daarvan wordt jaarlijks in de begroting een bedrag voor uit te voeren onderhoudswerkzaamheden opgenomen. Voor de periode 2025 tot en met 2028 is jaarlijks een vast bedrag opgenomen voor groot onderhoud. Dit bedrag is nog gebaseerd op de gemiddelde onderhoudskosten (€ 300.000) gedurende de planperiode van het huidige wegbeheerplan, verhoogd met een vast bedrag (€ 59.000) naar aanleiding van de laatste weginspecties. De jaarlijks geraamde kosten komen daarmee op een bedrag van € 359.000.

Voor 2025 is hierop een eenmalige bezuiniging doorgevoerd van € 59.000. In 2023 is tevens een voorziening gevormd van € 893.000. Deze voorziening zal gedurende de periode 2024 t/m 2026 aangewend worden om het achterstallig onderhoud weg te werken.

Riolering en water Beleidskader De raad heeft op 4 november 2020 het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 (VGRP) vastgesteld. Het beleid, zoals opgenomen in het VGRP, is gericht op: • • • • • •

Het inzamelen van het binnen gemeentelijk gebied geproduceerde afvalwater; Het inzamelen van hemelwater; Het transporteren van het ingezamelde water naar een geschikt lozingspunt; Het voorkomen van ongewenste emissies naar oppervlaktewater, bodem en grondwater; Het zoveel mogelijk beperken van overlast voor de woonomgeving (in de breedste zin van het woord); Het doelmatig beheren van de riolering, het oppervlaktewater en grondwater tegen de laagst mogelijke maatschappelijke kosten.

Financiële consequenties Op basis van het VGRP 2021-2025 bedragen de jaarlijkse kosten voor onderhoud aan de riolering € 190.000. In de vastgestelde PPN 2025 zijn onderstaande budgetten toegevoegd. Omschrijving Reinigen en inspecteren riolering (inlopen achterstand) Reinigen en inspecteren riolering (toename jaarlijks budget) Actualiseren/updaten digitale paspoorten gemalen Systeemoverzicht Stedelijk Water (voormalig BRP) Vervangen leidingwerk minigemalen (achterstand wegwerken) Aanleg grondwatermeetnet (eenmalig) + jaarlijkse beheerkosten

84

€

2024 231.000

€ € € € € €

2025 231.000 21.000 20.000 40.000 60.000 35.000

2026

2027

2028

€

21.000

€

21.000

€

21.000

€ €

60.000 2.500

€ €

60.000 2.500

€ €

60.000 2.500

Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

Financiële consequenties in de begroting De jaarlijkse onderhoudskosten worden verantwoord binnen de gesloten exploitatie riolering. Het saldo tussen de totale lasten en baten binnen de exploitatie riolering wordt toegevoegd of onttrokken aan de voorziening riolering.

Gebouwen Beleidskader In 2023 zijn de onderhoudsplannen van de gemeentelijke gebouwen opnieuw geactualiseerd voor de periode 2024-2033. Jaarlijks wordt bekeken of er tussentijdse aanpassingen nodig zijn. De onderhoudsplannen geven inzicht in het geplande groot en klein onderhoud voor 2025 en een doorkijk voor de komende jaren. Voor al het in 2025 geplande onderhoud geldt, dat telkens wordt bekeken of het onderhoud noodzakelijk is of dat bepaalde werkzaamheden doorgeschoven kunnen worden. Daarnaast worden de onderhoudswerkzaamheden zoveel mogelijk afgestemd met de gebruikers van de gebouwen. Financiële consequenties Op basis van de onderhoudsplannen is gedurende de periode 2024-2033 voor groot onderhoud een totaalbedrag benodigd van € 2.588.000. Financiële consequenties in de begroting De afgelopen jaren is gebleken dat de uitgevoerde onderhoudswerkzaamheden vaak afwijken ten opzichte van de onderhoudsplanningen. Dit wordt met name veroorzaakt door onderhoudswerkzaamheden pas uit te voeren wanneer deze noodzakelijk zijn en niet wanneer deze gepland zijn. Voor de periode 2025 tot en met 2028 zijn de volgende bedragen opgenomen voor groot onderhoud; 2025 € 206.000, 2026 € 197.000, 2027 € 203.000 en 2028 € 220.000.

Buitensportaccommodaties Beleidskader De raad heeft op 29 september 2021 het beleidsplan sport en bewegen 2021-2025 "Baarle Beweegt" vastgesteld. Hierin is tevens het beleid met betrekking tot het groot onderhoud (vervangingsinvesteringen) aan de buitensportaccommodaties opgenomen. Het groot onderhoud betreft met name kosten voor het onderhouden/vervangen van de atletiekbaan, de tennisbanen, de voetbalvelden, regeninstallaties, veldverlichting, hekwerken/afrasteringen, netten, ballenvangers, doelen en de dugouts. Financiële consequenties in de begroting In de huidige meerjarenbegroting zijn alleen in het investeringsplan nog bedragen geraamd voor groot onderhoud (vervanging); 2025 € 139.000 t.b.v. Gloria, voetbal veld C (toplaag, drainage, doelen) + hekwerk, ballenvangers en leidingwerk.

Groen Beleidskader Op 12 juli 2017 heeft de raad ingestemd met de Groenvisie Grenzeloos Groen. Grenzeloos groen betekent dat groen geen barrières vormt. Ook niet voor flora en fauna. Bij de inrichting van het groen is (bio)diversiteit daarom een belangrijk uitgangspunt. Het doel van de groenvisie is de groene karakteristiek van de gemeente te versterken en toekomstbestendig te houden. Op basis van de groenvisie worden de onderhoudswerkzaamheden gebaseerd op beeldkwaliteit, kwaliteitsniveau A in het centrum en kwaliteitsniveau B in de woon- en werkomgeving. Omdat de kwaliteit van het openbaar groen om uiteenlopende oorzaken geleidelijk afneemt, is planmatige vervanging noodzakelijk om op lange termijn de groene uitstraling te behouden.

Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

85

Daarnaast zal ook de groen- en boomstructuur van de hoofdwegen versterkt worden. Dit wordt gekoppeld aan de herinrichtingen die plaats zullen vinden. Daarbij zal met name aandacht besteed worden aan het realiseren van groeiplaatsen voor bomen. Financiële consequenties In de groenvisie is voor het centrum kwaliteitsniveau A vastgesteld en kwaliteitsniveau B voor de woon- en werkomgeving. In de praktijk blijkt het niet mogelijk om in het centrumgebied het gewenste kwaliteitsniveau A te realiseren met het huidig beschikbare budget. Daarnaast worden, in verband met renoveren, herstellen en omvormen, met als doel het openbaar groen binnen de kern in 4 jaar op het gewenste kwaliteitsniveau te brengen, middelen gereserveerd. Financiële consequenties in de begroting Voor het totale groenonderhoud is in de begroting jaarlijks een bedrag van € 391.000 opgenomen (exclusief onderhoud bomen). Daarnaast is voor renovatie, herstel en omvorming jaarlijks een bedrag beschikbaar van € 60.000.

86

Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

Financiering

Financiering Inleiding Regelgeving met betrekking tot de uitvoering van taken op het gebied van treasury is opgenomen in de Wet Financiering Decentrale Overheden (wet Fido). Het doel van deze wet is onder andere om op een verantwoorde, prudente en professionele wijze de inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie (financieringsactiviteiten) van de gemeente middels een statuut te regelen.

Treasurystatuut Het beleid op dit onderdeel is voor onze gemeente vastgelegd in het “Treasurystatuut 2019 gemeente Baarle-Nassau” (raad 18 december 2019).

Renteschema a. b.

De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten (idem)

€ €

289.000 -

€

289.000

€

289.000

+/+ € +/+ €

-

€

289.000

€

324.304 (35.304)

-/-

Saldo rentelasten en rentebaten c1. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend

-/-

€

-

-/-

€

-

+/+ €

-

c2. De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend c3. De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend Aan taakvelden toe te rekenen externe rente d1. Rente over eigen vermogen d2. Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente e. f.

De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) Renteresultaat op het taakveld Treasury

Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

-/Voordelig

87

Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet geeft het renterisico op korte termijn weer. Hieronder vallen alle kortlopende financieringen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar. Het doel van deze limiet is om te voorkomen dat bij herfinanciering van de leningen, bij een (aanzienlijk) hogere rentestand, grote verschillen optreden in de hoogte van de rente die de gemeente moet betalen. Het niveau van de kasgeldlimiet is beperkt tot 8,5% van het totaal van de begroting. Voor onze gemeente is dit voor 2025 circa € 2,1 miljoen.

Renterisiconorm De renterisiconorm is ingesteld als instrument om de renterisico’s voor de vaste schuld te beheersen en wordt gebruikt in relatie tot het aangaan van vaste geldleningen. Het betreft de norm die het feitelijk renterisico op de vaste schuld met een looptijd van langer dan één jaar bepaalt. Jaarlijks mogen de renterisico’s door renteherziening en herfinanciering niet hoger zijn dan 20% van het begrotingstotaal. Op basis van de nu bekende gegevens (vaste schulden, renteherziening, aflossingen en nieuwe geldleningen) lopen wij geen renterisico in 2025.

Financieringsbehoefte Per 1 januari 2025 is naar verwachting sprake van financieringsevenwicht. De financieringsbehoefte bedraagt in 2025 ongeveer € 3,6 mln. Dit betekent dat de gemeente hiervoor in 2025 middelen aan moet trekken. Omdat het financieringstekort na 2025 nog verder oploopt, is het uitgangspunt de benodigde middelen in 2025 deels met lang geld te financieren (2 mln.). Het restant financieren we in 2025 met kort geld.

Houdbare overheidsfinanciën Rijk en decentrale overheden In Europa zijn regels afgesproken over de overheidsfinanciën. Zij bepalen de normen voor het begrotingstekort (EMU-saldo) en de overheidsschuld (EMU-schuld). De Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet HOF) bevat het benodigde wettelijke instrumentarium voor het bereiken en in stand houden van houdbare overheidsfinanciën. De meest in het oog springende afspraak is het bereiken van begrotingsevenwicht op middellange termijn. Hiermee wordt uitdrukking gegeven aan de noodzaak van structurele reductie van het EMU-tekort en het garanderen van een houdbare EMU-schuld. De beheersing van het EMU-saldo is een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het Rijk en de decentrale overheden. De eindverantwoordelijkheid voor de overheidsfinanciën als geheel ligt bij het Rijk. Gemeenten dienen hun tekort te houden onder de af te spreken percentages. Het Rijk wil gemeenten een boete opleggen via een korting op het Gemeentefonds wanneer zij de aan hen toegewezen EMU-norm overschrijden.

Schatkistbankieren Schatkistbankieren houdt in dat tegoeden worden aangehouden in de Nederlandse schatkist. Hierdoor hoeft de Nederlandse staat minder geld te lenen op de financiële markten en daalt de staatsschuld. Schatkistbankieren is ingevoerd voor gemeenten, provincies, waterschappen, en gemeenschappelijke regelingen. Dit heeft een positief effect op de omvang van de EMU-schuld.

88

Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

Bedrijfsvoering

Bedrijfsvoering Inleiding Bedrijfsvoering bestaat uit de onderdelen: personeel, informatisering, automatisering, communicatie, organisatie, facilitaire dienstverlening en financieel beheer & beleid (waaronder de administratieve organisatie, treasury, planning & control en de interne controle). De kwaliteit van de bedrijfsvoering beïnvloedt in belangrijke mate de effectiviteit van de externe dienstverlening. ABG-organisatie De bedrijfsvoering van de gemeente Baarle-Nassau is vanaf 1 januari 2016 ondergebracht in de ABGorganisatie. De ABG-organisatie is de gezamenlijke ambtelijke organisatie van de bestuurlijk zelfstandige gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen. Iedere dag zetten wij als ABG ons in voor de inwoners, ondernemers en bezoekers van onze drie mooie gemeenten. Dat is door de verschillende besturen en de vele uitdagingen in de samenleving soms best uitdagend. Het is daarom belangrijk dat we als organisatie stevig staan, zodat we ons werk zo goed mogelijk en met plezier kunnen doen. Om die ontwikkeling te versterken, (ver)bouwen we de komende jaren een nieuw, gezamenlijk, ABG-kantoor aan het Anne Frankplein in Rijen. Vanuit één kantoor kunnen we elkaar makkelijker ontmoeten, werken we meer verbonden samen en leveren we uiteindelijk sterker werk. We zijn ook aan de slag met het verscherpen van ons organisatieverhaal en wat ons als ABG kenmerkt.

Een inkijkje in wat we doen, hoe we dat doen en vooral, waarom we dat doen. Dit helpt ons in het maken van duidelijke keuzes en zorgt voor meer onderlinge verbinding. We blijven met elkaar in gesprek over wat ons bindt en hoe we onze organisatie versterken als een fijne, inspirerende werkgever. De paragraaf bedrijfsvoering is thematisch ingedeeld volgens het zogenaamde Overheidsontwikkelmodel (OOM). Beleid en strategie De ABG-organisatie heeft de verantwoordelijkheid om, de ontwikkeling en uitvoering van beleid en de dienstverlening voor inwoners, organisaties en bestuur, van haar 3 gemeenten, te verzorgen. De gekozen samenwerking moet de kwaliteit en continuïteit versterken. Een belangrijke stap in de verdere doorontwikkeling van de organisatie is het proces naar centrale huisvesting. Fysiek wordt het hierdoor eenvoudiger om taken op elkaar af te stemmen. We verwachten dat hiermee ook de nabijheid en de verbinding tussen medewerkers en de 3 gemeenten eenvoudiger wordt. Management Om richting te geven aan de doorontwikkeling van de organisatie, hanteert het management een aantal uitgangspunten die gericht zijn op de individuele medewerker en op de organisatiecultuur. Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

89

Deze sturingsfilosofie maakt duidelijk wat de organisatie enerzijds en de medewerker anderzijds van elkaar mogen verwachten. Als ABG-organisatie streven we naar het verder verinnerlijken van de ABG-waarden, te weten: daadkracht, eigenaarschap en verbindend vermogen. Vanuit onze sturingsfilosofie zetten we daarbij in op harmonisatie, planmatig werken en project- en procesmatig werken. Medewerkers In 2025 gaan we verder met het, samen met de medewerkers, verder verinnerlijken van de ABGwaarden, namelijk: daadkracht, eigenaarschap en verbindend vermogen. We willen hiervoor de juiste tools bieden om onze mensen in staat te stellen om, naast hun inhoudelijke expertise, zich ook meer op sociaal-communicatieve kwaliteiten te ontwikkelen. Hierbij hebben we oog voor de situatie waarin ‘de opdrachtgever’ verkeert, en is intensieve samenwerking met in- en externe partners van groot belang. Het samenspel tussen bestuurders en de gemeentelijke organisatie vergt iets van de adviseurs. Maar ook onderkennen we dat een optimalisering van de samenwerking iets vraagt van de bestuurders. Om die reden worden ook zij ‘aangehaakt’ in de ontwikkeling. De inzet bij ziekteverzuim is om dit preventief te beïnvloeden (vroegsignalering, tijdige aandacht, training verzuimbegeleiding management). In 2023 was het percentage ziekteverzuim binnen de ABG gemiddeld 4,6%.

Dit is lager dan het landelijke gemiddelde van 6,1% (2023). De ABG-organisatie wil een aantrekkelijk werkgever zijn voor onze zittende medewerkers, die we graag willen behouden. We willen ook in staat zijn om goede medewerkers aan te trekken en aan ons te binden. Een speerpunt van het ABG-plan is dan ook het behouden en aantrekken van medewerkers. We voeren een proactief wervingsbeleid en versnellen de sollicitatieprocedures, wat leidt tot een betere invulling van de vacatures. Verder richten we ons op goede secundaire arbeidsvoorwaarden en op een aantrekkelijk opleidingsbeleid. Voor jong professionals willen we tevens fungeren als opleidingsorganisatie. Middelen en processen De ontwikkeling op ICT-gebied heeft een grote invloed op de hele bedrijfsvoering. Door gebruik te maken van moderne technieken optimaliseren we zowel de interne als externe dienstverlening. Op het gebied van informatieveiligheid blijven we actief investeren in techniek en bewustwording bij de medewerkers. Op financieel terrein zijn wij in 2022 gestart met het vormgeven van drie ontwikkellijnen die de groei naar een toekomstbestendige financiële organisatie mogelijk maken. We hebben inmiddels vooral op de ontwikkellijn rechtmatigheid belangrijke stappen kunnen zetten. In 2025 gaan we door op deze inzet. Dit zal bijdragen tot verbetering van de sturingsprocessen.

Deze ontwikkellijnen zijn: • Operationele financiële processen & dashboards; hieronder valt o.a. de stroomlijning van processen van Purchase to Pay (P2P) en digitalisering van rapportageprocessen; • Rechtmatigheidsverklaring AO/IC; Kwaliteitsborging en financial control; • De adviseur als businesspartner; het vergroten van de beleids- en besluitvorming ondersteunende rol als partner van de organisatie. (Fraude)risicobeheersing Het bestuur van de ABG-Organisatie is zich bewust van het inherente risico van fraude dat zij, zowel intern als extern, loopt bij het uitvoeren van haar activiteiten. Zowel binnen de reguliere P&C-cyclus als in de werkzaamheden voor de rechtmatigheidswet staat risicomanagement (vooral gericht op bewustwording en risicobereidheid) op de agenda van de directie, het management en het bestuur. Bij het ontstaan van nieuwe risico's worden de directie en het bestuur, afhankelijk van de importantie, tussentijds geïnformeerd. Ook bij beleidsnota's en -voorstellen wordt, indien nodig, een risicoparagraaf toegevoegd.

90

Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

In het basisdocument voor (fraude)risicomanagement wordt expliciet aandacht besteed aan (fraude)risicoanalyse. Dit vormt de basis voor de inrichting en bijsturing van werkprocessen en, indien nodig, ook voor het vaststellen van beleidsuitgangspunten. De risicoanalyse wordt jaarlijks geüpdatet als onderdeel van het interne controleproces en daarna vertaald naar controledoelstellingen en interne controlemaatregelen. Rechtmatigheidsverklaring Vanaf het controlejaar 2023 legt niet de accountant maar het college van burgemeester en wethouders verantwoording af over rechtmatigheid. Deze verantwoording steunt op de verbijzonderde interne controle (VIC). De VIC toetst of de maatregelen van interne controle in de financiële processen goed werken en wordt gebruikt om de kwaliteit van deze processen te verbeteren. Het opstellen en uitvoeren van de VIC wordt door de ambtelijke organisatie uitgevoerd. De controlerend accountant maakt voor haar controle gebruik van de VIC-werkzaamheden en de bevindingen die daaruit volgen. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording is mede bedoeld om het gesprek te ondersteunen tussen de gemeenteraad en het college over de (financiële) rechtmatigheid. Met als doel, de kaderstellende- en controlerende rol van de gemeenteraad, op dit vlak te versterken.

Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

91

Verbonden partijen

Verbonden partijen Inleiding Samenwerkingsverbanden kunnen belangrijke voordelen opleveren met betrekking tot kosten, doelmatigheid en kwaliteit van de te leveren producten. Individuele gemeenten zijn soms te klein om kwalitatief goede producten tegen een acceptabele kostprijs te leveren. Samenwerking kan zich uitstrekken over alle beleidsterreinen (programma’s) en op het gebied van de bedrijfsvoering. Een samenwerking kan diverse vormen aannemen (bijvoorbeeld: openbaar lichaam, gemeenschappelijke regeling, centrumgemeente). Soms zijn verbonden partijen wettelijk voorgeschreven zoals de Veiligheidsregio en de Omgevingsdienst.

Visie en beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen Voor het aangaan van een verbonden partij moet aan de volgende criteria worden voldaan: 1. Er is sprake van een publiek belang. 2. Het publieke belang kan niet goed behartigd worden door middel van subsidies, regelgeving, toezicht of het inkopen van diensten of producten. 3. Een verbonden partij is de beste manier om de taken uit te voeren. 4. De (financiële) risico’s die gepaard gaan met het aangaan van een verbonden partij staan in een redelijke verhouding tot het te dienen publieke belang. Dit is verder uitgewerkt in onze eigen nota Verbonden Partijen. Daarnaast is in 2022 ook de Wet gemeenschappelijke regelingen aangepast om de democratische legitimiteit van deze regelingen te vergroten.

Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

93

Overzicht verbonden partijen

94

Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

Grondbeleid

Grondbeleid Algemeen Het grondbeleid van de gemeente is een belangrijk sturingsinstrument voor de invulling van de aanwezige en toekomstige bouwmogelijkheden in onze gemeente. Op basis van dit beleid realiseert de gemeente doelstellingen op het gebied van ruimtelijke ordening, volkshuisvesting en economisch beleid. In september 2020 heeft de gemeenteraad van Baarle-Nassau de nieuwe nota grondbeleid vastgesteld. De nota grondbeleid geeft het juridische- en beleidsmatige kader aan waarbinnen de gemeente opereert. Uitgangspunt is actief grondbeleid, maar met de huidige mogelijkheden van kostenverhaal en sturing via bestemmingsplan en overeenkomst of grondexploitatieplan, dienen bij elke mogelijkheid van grondaankoop de risico’s en kosten goed in beeld gebracht te worden. Ook bij private ontwikkelingen kunnen we sturen op ruimtelijke en volkshuisvestelijke doelen. Dit doen we dan via de invulling van het benodigde ruimtelijke plan en het afsluiten van (anterieure) overeenkomsten. Daarbij kunnen we op grond van de Grondexploitatiewet kostenverhaal (van te maken gemeentelijke kosten) plegen. Beleidsdocumenten Wet- en regelgeving, het Besluit Begroting en Verantwoording (hierna; BBV) en de bestemmingsplannen vormen de algemene kaders van het te voeren grondbeleid. Onder andere de nota grondbeleid en de notitie grondprijzen sluiten hier op aan.

Actief grondbeleid Van actief grondbeleid is sprake als de gemeente grond koopt, die bouw- en woonrijp maakt en weer verkoopt of in erfpacht uitgeeft aan ontwikkelaars, aannemers en particulieren. Bij actief grondbeleid exploiteert de gemeente gronden voor eigen rekening en risico. Bouwgronden in exploitatie hebben betrekking op grondexploitaties in de uitvoeringsfase, waarvan de gronden in eigendom zijn van de gemeente, waarvoor de raad een grondexploitatiecomplex en een grondexploitatiebegroting heeft vastgesteld. De gemeente Baarle-Nassau heeft per 30 juni 2024 één lopende grondexploitatie waarvoor door de gemeenteraad in het verleden een exploitatieopzet is vastgesteld. In tabel 1 hieronder zijn de lasten en baten voor deze woningbouwexploitatie opgenomen die in de begroting 2025 zijn verantwoord. Tevens zijn voor deze exploitatie de nog te verwachte lasten en baten in de toekomst en het verwachte resterende (dus exclusief reeds genomen winsten) resultaat op eindwaarde opgenomen.

Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

95

Tabel 1 grondexploitaties per 30 juni 2024 Exploitatie

Boekwaarde per Lasten t/m 31-12-2023 30-06-2024

Baten t/m 30-06-2024

Winstneming 2024

Boekwaarde per Verwachte 30-06-2024 lasten

Verwachte baten

Verwachte eindwaarde

Maaijkant 2e fase

-745.072

9.524

-

-

-735.548

719.558

13.936

29.926

Totaal

-745.072

9.524

-

-

-735.548

719.558

13.936

29.926

Verwacht eindjaar 2026

In tabel 2 worden de verwachte resterende resultaten (op eindwaarde), zoals deze zijn opgenomen in de begroting 2025, vergeleken met de verwachte resterende resultaten (op eindwaarde) zoals die zijn opgenomen in de jaarstukken 2023. Tabel 2 verwachte eindwaarde begroting 2025 ten opzichte van jaarstukken 2023 Exploitatie

Verwachte EW jaarstukken 2023

Maaijkant 2e fase

49.622

Totaal

49.622

Verwacht eindjaar per 31-12-2023 2025

Verwachte EW Verwacht Verschil EW jaarstukken begroting eindjaar per 2023 vs begroting 2025 2025 30-06-2024 29.926 29.926

2026

-19.696 -19.696

De opbouw van het totale resultaat per project (het verwachte resterende resultaat op eindwaarde plus de gerealiseerde tussentijdse winstnemingen tot en met 2023) wordt in de tabel hieronder weergegeven. Tabel 3 totale resultaat Exploitatie (woningbouw)

Verwachte EW Winstnemingen begroting 2025 t/m 2023

Totaal resultaat project (EW)

Maaijkant 2e fase

29.926

102.319

132.245

Totaal

29.926

102.319

132.245

Onderstaand volgt een toelichting op de ontwikkeling van het resultaat op eindwaarde (afgerond op duizendtallen). Maaijkant, 2e fase De ontwikkeling van de woonwijk Maaijkant 2e fase is in uitvoering. Het bestemmingsplan is onherroepelijk verklaard. Het resterende bouwvolume (vijf rijwoningen en drie patiowoningen) is verkocht aan een ontwikkelaar. De bouwwerkzaamheden zijn begin 2023 gestart, waarna het woonrijp maken naar verwachting eind 2024/begin 2025 wordt afgerond. Deze grondexploitatie kent een verwacht positief saldo en heeft een restant looptijd van drie jaar. In vergelijking met de jaarstukken 2023 is het verwachte resultaat (eindwaarde) afgenomen met € 20.000 (zie tabel 2). Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door indexatie van de nog te maken kosten. Het saldo van de tot dusver gerealiseerde tussentijdse winstnemingen, per ultimo 2023, bedraagt € 102.000. Het saldo van de toekomstige winstnemingen bedraagt naar verwachting € 30.000. Dit betekent voor dit project een totaal verwacht positief resultaat (op eindwaarde) van € 132.000. Faciliterend grondbeleid Faciliterend grondbeleid (ook passieve complexen genoemd) houdt in dat de gemeente zelf geen grondexploitaties voert maar dit overlaat aan private ontwikkelaars.

De gemeente 'faciliteert' deze grondexploitaties door te investeren in plankosten, welke kosten vervolgens zullen worden verhaald op betrokkenen (middels een zogenaamde anterieure overeenkomst). Deze vorm van verrekening wordt in veruit de meeste gevallen toegepast. In de overige gevallen wordt vooraf geen

96

Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

overeenstemming bereikt tussen een private ontwikkelaar en de gemeente. In die situatie wordt de kostenverrekening via bestuursrechtelijke weg geregeld. Alle private ontwikkelingen zijn geactualiseerd, de resultaten hiervan zijn verwerkt in de jaarstukken 2023. Winst- en verliesneming grondexploitaties Voor projecten waarin niet alle kosten gedekt worden door opbrengsten vormen wij een voorziening (op basis van de netto contante waarde). We brengen dit bedrag ten laste van de algemene reserve grondexploitatie. Bij de bepaling van de winstneming wordt de "percentage of completion" regel uit het BBV toegepast. Daarbij wordt een deel van het verwachte eindresultaat tussentijds als winst genomen (en gedoteerd aan de algemene reserve grondexploitatie) naar rato van de gerealiseerde baten en lasten. Jaarlijks bezien we bij de samenstelling van de jaarstukken of we gronden moeten afwaarderen (en een verliesvoorziening moeten treffen) en of we winst moeten nemen. Reserves grondbedrijf Het weerstandsvermogen van het grondbedrijf bestaat uit de algemene reserve grondexploitatie en dient ter dekking van onvoorzienbare risico’s. Dotaties en onttrekkingen vinden plaats als gevolg van winst- en verliesneming op de lopende grondexploitaties. Het saldo van de algemene reserve grondexploitatie (deze is niet gemaximeerd) per 31-12-2023 bedraagt € 1.266.000.

Dit bedrag is gereserveerd om mogelijke risico’s op te vangen. Risicoparagraaf Met bouwgrondexploitaties zijn meer dan gemiddelde risico’s gemoeid. De exploitatie strekt zich uit over een groot aantal jaren en het gaat om grote investeringen. De opbrengsten worden veelal pas na de gemaakte kosten genoten en het is altijd de vraag of de verwachte opbrengsten ook gerealiseerd worden. Er wordt geprobeerd zoveel mogelijk risico’s te kwantificeren en deze in de grondexploitatieberekeningen mee te nemen. In de grondexploitatie moet voldoende weerstandscapaciteit aanwezig zijn om risico’s op te kunnen vangen. Voor de grondexploitatie "Maaijkant, 2e fase" zijn geen risico’s voorzien.

Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

97

Enclavesituatie

Enclavesituatie Inleiding Vanwege de unieke enclavesituatie waarmee onze gemeente te maken heeft, kreeg de gemeente in het verleden (2006 tot en met 2022) extra middelen ter dekking van de extra kosten die hiermee gepaard gaan (In het laatste jaar bedroeg het bedrag aan extra middelen € 542.000). Met ingang van 2023 zijn deze extra middelen, als gevolg van de herijking van het gemeentefonds, komen te vervallen . De extra kosten moet de gemeente met ingang van 2023 dan ook opvangen binnen de reguliere exploitatiebegroting. De daadwerkelijke kosten die direct verband houden met de enclavesituatie zijn niet eenvoudig te bepalen. Er zijn ook geen uitgangspunten geformuleerd op basis waarvan de totale kosten zo reëel en betrouwbaar mogelijk bepaald kunnen worden.

Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau

99