BLN Programmabegroting 2025 - definitief
Tekst van het document
Programmabegroting 2025
datum: 8 oktober 2024 Zaaknummer: 1090173 Gemeente Baarle-Nassau Postbus 105 5110 AC Baarle-Nassau Telefoonnummer 013-5075200 Email: info@baarle-nassau.nl website: www.baarle-nassau.nl
Voorwoord Het college van burgemeester en wethouders van Baarle-Nassau presenteert u de meerjarenraming 2025-2028. In tegenstelling tot wat we hadden verwacht is een (eenmalige) korting op het gemeentefonds al in 2025 opgelegd. Met de juiste maatregelen kan Baarle-Nassau volgend jaar blijven doen wat nodig is voor zijn inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners. In de programmabegroting 2025 zijn diverse bezuinigen opgenomen. Het zijn bezuinigingen die helaas veel mensen en verenigingen in de gemeente direct of indirect gaan raken. En om de meerjarenraming voor 2026 en verder sluitend te krijgen, zullen nog ingrijpende extra maatregelen nodig zijn. Het vraagt dan ook iets van iedereen. De bezuinigingen raken verschillende voorzieningen in het sociaal domein zoals de WMO, sportverenigingen- en accommodaties, Theek 5, Cultuurcentrum Baarle en het dienstencentrum Ulicoten. Tegelijkertijd investeren we in maatregelen om de ondersteuning in de zorg ook in de toekomst haalbaar en betaalbaar te organiseren. Zo kunnen we kwetsbare mensen blijven helpen. In de 2e helft van 2025 voorzien we de bouwstart van een nieuw cultuurcentrum in Baarle aan de Loswal dat eind 2026 gereed is. De gemeenten Baarle-Nassau en Baarle-Hertog tekenden hiervoor samen met Bruheze Beheer een intentieovereenkomst.
Tevens blijven we ons inspannen op het gebied van duurzaamheid, afvalscheiding en zwerfafval. We maken de straatverlichting meer duurzaam en vernieuwen de verlichting waar nodig. Ook verbeteren we de riolering. We maken de basis in orde en ontwikkelen een beheersysteem dat klaar is voor de toekomst. Het college wil verder het contact met onze ondernemers versterken en zo het vertrouwen vergroten. Ondernemers zorgen immers voor werkgelegenheid en vormen het hart van onze lokale economie. Volgend jaar presenteert het college de nieuwe omgevingsvisie. Naast stabiliteit en samenhang in beleid en planning biedt de omgevingsvisie de bewoners, ondernemers en andere partijen tot 2040 de kaders voor de duurzame ontwikkeling van onze leefomgeving. Sociale en fysieke veiligheid zijn altijd onze eerste prioriteit. Met Baarle-Hertog en de andere buurgemeenten willen we de aanpak van grensoverschrijdende criminaliteit en crisisbeheersing verder verbeteren. Daarnaast is het versterken van de regionale samenwerking aan beide kanten van de grens erg belangrijk voor een kleine gemeente zoals Baarle-Nassau. Namens het college van B&W,
WETHOUDER FINANCIEN J.J.M. van Tilborg
Inhoudsopgave Voorwoord................................................................................................................................... 3 Inhoudsopgave............................................................................................................................. 5 Inleiding ....................................................................................................................................... 7 Beleidsbegroting .........................................................................................................................11 Programmaplan .................................................................................................................13 Veiligheid..................................................................................................................................... 21 Verkeer, vervoer en waterstaat .................................................................................................. 25 Economie..................................................................................................................................... 29 Onderwijs ....................................................................................................................................
33 Sport, cultuur en recreatie .......................................................................................................... 37 Sociaal domein ............................................................................................................................ 41 Volksgezondheid en milieu ......................................................................................................... 47 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing............................................. 55 Algemeen .................................................................................................................................... 61 Paragrafen .........................................................................................................................67 Lokale heffingen .......................................................................................................................... 69 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................ 77 Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................................... 83 Financiering .................................................................................................................................
87 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................ 89 Verbonden partijen ..................................................................................................................... 93 Grondbeleid ................................................................................................................................ 95 Enclavesituatie ............................................................................................................................ 99 Duurzaamheid ........................................................................................................................... 101 Wet Open Overheid .................................................................................................................. 103 Financiële begroting .................................................................................................................. 105 Overzicht van baten en lasten .................................................................................................. 107 Incidentele baten en lasten....................................................................................................... 109 Overzicht van reserves en voorzieningen .................................................................................
113 Overzicht mutaties reserves ..................................................................................................... 119 Investeringsplan ........................................................................................................................ 121 Investerings- en financieringsstaat ........................................................................................... 123 Meerjarige balans ..................................................................................................................... 125 EMU-Saldo................................................................................................................................. 127 Taakveldindeling ....................................................................................................................... 129 Financiële beleidsuitgangspunten ............................................................................................ 135 Bijlagen ..................................................................................................................................... 139 BBV Indicatoren......................................................................................................................... 141 Lijst van gebruikte afkortingen .................................................................................................. 147
Inleiding In deze inleiding geven wij een toelichting op de opzet van de begroting en op de aanpassingen van het financieel meerjarenperspectief na het vaststellen van de Perspectiefnota 2025-2028. Opzet begroting Ten opzichte van de begroting 2024 zijn geen noemenswaardige wijzigingen doorgevoerd. Per programma zijn de meest relevante beleidsmatige aandachtspunten voor 2025, zo concreet mogelijk vertaald in te realiseren doelstellingen en de daarbij behorende activiteiten. Daarnaast is per programma een apart onderdeel opgenomen waar wordt ingegaan op een aantal reguliere taken die binnen het betreffende programma plaatsvinden. Er is dus een duidelijk onderscheid gemaakt tussen te realiseren doelstellingen en reguliere taken. Om globaal inzicht te geven in welke baten en lasten op een programma worden verantwoord en hoe deze baten en lasten zich verhouden tot de totale begroting, zijn per programma een viertal cirkeldiagrammen opgenomen. Per programma wordt een financiële toelichting gegeven op de budgetverschillen tussen de gewijzigde begroting 2024 en de begroting 2025. De budgetten die zijn opgenomen in de kolom "Begroting 2024", betreft telkens de primaire budgetten 2024, inclusief de wijzigingen tot en met de 1e tussentijdse rapportage 2024. Achteraan in de begroting zijn de indicatoren opgenomen die vanuit het BBV verplicht zijn gesteld.
Alleen de cijfers, zoals deze zijn opgenomen op de website "Waar staat je gemeente.nl", zijn opgenomen in de begroting. De cijfers van de gemeente Baarle-Nassau worden telkens vergeleken met de landelijke cijfers. Structureel sluitende begroting De provincie beoordeelt jaarlijks of het begrotingsjaar structureel en reëel in evenwicht is. De hiervoor geldende toezichtcriteria zijn vastgelegd in artikel 203 van de Gemeentewet. Het structureel begrotingssaldo wordt bepaald door het begrotingssaldo te zuiveren van incidentele baten en lasten. Omdat het in de begroting gepresenteerde begrotingssaldo, het saldo tussen zowel de incidentele als structurele lasten en baten betreft, is bij het hoofdstuk "Incidentele baten en lasten" een tabel opgenomen met het structurele begrotingssaldo. Het totale saldo (incidentele en structurele lasten en baten) van de begroting 2025 inclusief de 1e begrotingswijziging is € 186.000 positief (zie tabel 3 op blz. 9).
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
7
Financieel meerjarenperspectief Het vertrekpunt voor de begroting 2025 is de perspectiefnota 2025-2028. Het financieel meerjarenperspectief zag er in de perspectiefnota, die in de raadsvergadering van 3 juli 2024 is vastgesteld, als volgt uit: Tabel 1 Omschrijving Saldo vastgestelde PPN 2025-2028 d.d. 03.07.2024
2025
V/N
2026
V/N
2027
V/N
2028
V/N
500 V
-1.096.400 N
-1.424.100 N
-1.596.800 N
500 V
-1.096.400 N
-1.424.100 N
-1.596.800 N
Bijgesteld financieel meerjarenperspectief 2025-2028 Bij het opstellen van de begroting 2025 hebben de volgende aanpassingen van het financieel meerjarenperspectief plaatsgevonden. Tabel 2 Omschrijving Saldo vastgestelde PPN 2025-2028 d.d. 03.07.2024
2025
V/N
529 V
Mutaties na vaststelling PPN 2025-2028 Exploitatie riolering Werkelijke rente Huur/afschrijving CCB Diverse kleine verschillen
83.578 83.000 0 124
Saldo Meerjarenraming 2025-2028 (boekwerk)
167.231 V
V V N V
2026
V/N
2027
V/N
2028
-1.096.397 N
-1.424.089 N
-1.596.775 N
5.504 98.000 -61.769 -3.289
28.420 76.000 -66.541 -3.298
62.265 54.000 -71.432 -5.509
V V N N
-1.057.951 N
V V N N
-1.389.508 N
V V N N
-1.557.451 N
Toelichting Hieronder volgt een toelichting op bovenstaande posten. Mutaties na vaststelling PPN 2025-2028 Exploitatie riolering In 2025 worden eenmalig extra kosten gemaakt i.v.m. het wegwerken van achterstanden. Het betreft hier onder andere: reiniging en inspectie, updaten paspoorten gemalen, SSW en de aanleg van een grondwatermeetnet. Als gevolg van de extra kosten wordt ook meer btw toegerekend aan de exploitatie riolering. Dit leidt tot een voordeel op de reguliere exploitatie. Omdat de komende jaren diverse investeringen plaatsvinden op het gebied van riolering wordt ook steeds meer rente toegerekend aan de exploitatie riolering. Dit leidt tot een voordeel op de reguliere exploitatie. Rente langlopende geldleningen Het rentevoordeel ontstaat hoofdzakelijk doordat de investering met betrekking tot de nieuwbouw van het CCB niet doorgaat (globaal rentevoordeel CCB > 3,5% van € 4,5 mln. = € 157.500). Door een aantal nieuw opgenomen investeringen nemen de rentelasten weliswaar toe, maar door het rentevoordeel op de investering m.b.t. het CCB is per saldo toch sprake van een voordeel.
8
V/N
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
Huur/afschrijving CCB Met ingang van 2026 wordt huur (2026 > € 191.000) betaald voor het nieuwe cultureel centrum. Hier tegenover staat dat de afschrijvingslasten (€ 129.000) komen te vervallen. Per saldo leidt dit tot een nadeel. Diverse kleine verschillen Ten opzichte van de perspectiefnota 2025 zijn op een aantal budgetten wijzigingen doorgevoerd met een beperkte financiële impact. Het betreft hier onder andere het toerekenen van btw en rente aan de gesloten exploitatie afval. 1e begrotingswijziging 2025-2028 Na de technische afronding van de financiële begroting heeft nog een aantal wijzigingen plaats gevonden welke niet meer tijdig in alle financiële tabellen, die in deze programmabegroting zijn opgenomen, konden worden verwerkt. Deze wijzigingen nemen we daarom op in de 1e begrotingswijziging 2025 (tabel 3). Tabel 3 Omschrijving
2025
V/N
2026
V/N
2027
V/N
2028
Saldo Meerjarenraming 2025-2028 (boekwerk)
167.231 V
-1.057.951 N
-1.389.508 N
-1.557.451 N
1e begrotingswijziging MJR 2025-2028 Effect 2e turap 2024 (excl. sept.circ.) 2e turap 2024: septembercirculaire 2024
-35.489 N 54.617 V
140.405 V -25.688 N
141.389 V -61.625 N
145.907 V -37.314 N
Saldo Meerjarenraming 2025-2028 (incl. 1e BW)
186.359 V
-943.234 N
-1.309.744 N
-1.448.858 N
Structureel effect 2e turap 2024 Voor een toelichting op de diverse posten met een structureel effect vanuit 2024 wordt verwezen naar de 2e turap 2024. Septembercirculaire 2024 Voor een uitgebreide toelichting op de septembercirculaire 2024 wordt verwezen naar de 2e turap 2024.
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
9
V/N
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
11
Programmaplan
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
13
Bestuur en ondersteuning
Bestuur en ondersteuning Wat willen we bereiken? Bestuur Samen met inwoners, ondernemers, bestuurlijke en maatschappelijke partners werken we als zelfstandige, zelfbewuste en unieke gemeente aan een gemeenschap waar het fijn wonen, werken, recreëren en leven is. Vanuit onze kernwaarden “Baarle BRUIST”, de keuzes in onze toekomstvisie 2030, het perspectief op onze bestuurlijke toekomst en het coalitieprogramma 2024-2026 “samen verder”, voeren we onze wettelijke taken uit en dragen bij aan het oplossen van maatschappelijke opgaven. Gezien onze bijzondere historische en geografische situatie zoeken we actief naar partnerschappen, zowel aan deze als aan de andere kant van de landsgrens, om (grens)knelpunten op te lossen en om de potentie van het (grens)gebied voor onze gemeenschap te vervullen. Dienstverlening Onze gemeente biedt producten en diensten aan inwoners, bedrijven en organisaties. In ons werk staan zij centraal. Daarbij werken we actief samen met onze partners. Onze servicenormen zijn leidend in onze dienstverlening. Dit betekent o.a. dat we begrijpelijk communiceren naar onze inwoners en ze op de hoogte houden van het verloop van hun (aan)vragen. Waar passend betrekken we inwoners bij ons beleid. Met een integraal programma Dienstverlening ontwikkelen we onze dienstverlening continu door, organisatiebreed.
Beheer overige gebouwen en gronden De gemeente beschikt via eigendom over een aantal gebouwen om aan haar kerntaken uitvoering te (laten) geven. Het vastgoedbeheer willen we professioneel en efficiënt vormgeven. In dit kader zijn de onderhoudsplannen voor de periode 2024-2033 in 2023 opnieuw geactualiseerd.
DOELSTELLINGEN 2025 0.1 Vaststellen gezamenlijke agenda met Alphen-Chaam en Gilze en Rijen Het vaststellen van een gezamenlijke agenda met Alphen-Chaam en Gilze en Rijen moet bijdragen aan de ontwikkeling van het ABG-gebied. Ook draagt een gezamenlijke agenda bij aan het stellen van prioriteiten voor (regionale) samenwerkingsverbanden, zowel met betrekking tot onze samenwerking in West-Brabant als in Hart van Brabant, als met betrekking tot onze aanhaking op lobbyactiviteiten van de K80 en VNG. We kiezen de komende jaren voor een praktische werkagenda en geven ruimte om daar vanuit de verschillende portefeuilles aan te werken richting de volgende bestuursperiode.
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
15
0.2 Uitvoeren van het programma Grensoverschrijdende Samenwerking Het programma Grensoverschrijdende Samenwerking 2022-2026 heeft als doel binnen alle vakgebieden de aandacht voor grensoverschrijdende samenwerking op een meer structurele manier vorm te geven. Een uitvoeringsprogramma is hierbij een extra instrument om bestuurlijke en ambtelijke prioriteiten te positioneren. 0.3 Doorontwikkeling van het Grensinfopunt Baarle Grensinfopunt Baarle vraagt, gezamenlijk met de andere GIP's uit Noord-Brabant, in 2025 een subsidie aan met onder andere een indexatie bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Een intensievere samenwerking met de andere GIP's maakt de werking van GIP Baarle effectiever door bijvoorbeeld gezamenlijke coördinatie aan te gaan op subsidiëring en deelname aan diverse (internationale) overleggen. Daarnaast wordt door GIP Baarle continu gezocht naar mogelijkheden om overige externe financieringen te kunnen betrekken bij dit project gezien de groeicurve in het aantal aanvragen Grensinfopunt. 0.4 Samenwerking binnen de SRBT en Baronie De komst van de SRBT is een incentive voor de versterking van de samenwerking binnen district De Baronie. Tevens zorgt deze voor verschuivingen binnen het regionale speelveld. In dit verband wordt gewerkt aan een voorstel voor samenwerking binnen de Baroniegemeenten.
Naar verwachting wordt nog in 2024 een voorstel aan de gemeenteraden voorgelegd en wordt in 2025 gestart met de samenwerking. 0.5 Centrale huisvesting ABG-organisatie Na de beschikbaarstelling van het totale krediet door de drie gemeenteraden (mei 2024) is het plan verder uitgewerkt naar een Definitief Ontwerp (DO). Dit DO zal in oktober 2024 worden afgerond waarna de stukken voor het vergunningentraject in procedure zullen worden gebracht. Voor de start van de bouw verwachten we april 2025 aan te kunnen houden 0.6 Huisvesting bestuurszetel De bestuurszetel wordt voorzien in het huidige bestaande gemeentehuis in Baarle-Nassau. De voortgang van de herontwikkeling is mede afhankelijk van de doorlooptijden voor de selectiekeuze van marktpartijen welke interesse hebben in de ontwikkelingsopgave voor het bestaande gebouw en de uitwerking hiervan door de geselecteerde partij. 0.7 Updaten en uitvoering geven aan Visie op Dienstverlening Updaten van de Visie op Dienstverlening (2014) waardoor we toekomstgericht invulling kunnen geven aan een zo klantgericht en efficiënt mogelijke dienstverlening.
Wat gaan we ervoor doen? Nr. 0.1
16
Doelstelling Opstellen gezamenlijke agenda met Alphen-Chaam en Gilze en Rijen
Specifieke activiteit • Inrichten en doorlopen van een gedegen proces • Besluitvorming over het resultaat van het proces
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
Nr. 0.2
Doelstelling Uitvoeren van het programma Grensoverschrijdende Samenwerking
0.3
Doorontwikkeling van het Grensinfopunt Baarle
0.4
Samenwerking binnen de Baronie en SRBT
0.5.1 0.5.2 0.6 0.7
Centrale huisvesting ABG-organisatie Centrale huisvesting ABG-organisatie Realiseren huisvesting bestuurszetel Updaten en uitvoering geven aan Visie op Dienstverlening
Specifieke activiteit • Werken aan concrete projecten / knelpunten • Prioriteiten stellen aangaande bestuurlijke en ambtelijke inzet • “Regulier maken” in de organisatie van grensoverschrijdende samenwerking • Het zoeken naar externe financiering om GIP Baarle te versterken. • Een nieuwe subsidieaanvraag indienen bij Rijksoverheid. • We bepalen welke onderwerpen voor ons prioriteit hebben binnen de verschillende samenwerkingsverbanden; • We werken mee aan de inrichting van een effectieve en efficiënte samenwerking. Vergunningenprocedure doorlopen Start bouw Plan ontwikkelen Updaten van de Visie op Dienstverlening (2014)
REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 0.8 Samenwerking met Baarle-Hertog We werken samen met Baarle-Hertog in de “BGTS Baarle”. In dit jaar verkennen we verder mogelijkheden van deze BGTS en lossen we eventuele onvoorziene knelpunten op. Daarnaast streven we er naar samen met Baarle-Hertog te bezien of en hoe het Cultuurcentrum Baarle een plaats kan krijgen in de BGTS. We werken samen verder aan het realiseren van het bestuursakkoord en een actualisatie van de verdeelsleutels die we met Baarle-Hertog gebruiken. 0.9 Samenwerking ABG Naar aanleiding van de raadsbesluiten van de gemeenteraad van AC, BN en GR in 2021 om de ABGsamenwerking voort te zetten, investeren we in 2025 verder in de doorontwikkeling van de ABGorganisatie. 0.10 Informatie, Innovatie & ICT De afdeling Informatie, Innovatie en ICT faciliteert het geïntegreerd (her)gebruik van consistente gegevens voor dienstverlening, bedrijfsvoering, beheersdoeleinden en bestuurlijke advisering. Dit gebeurt door het beheer van basisregistraties, het verstrekken van informatie en het beheer van gegevens voor datagestuurd werken. Conform de I-visie wordt het ICT-landschap van de "ABG"gemeenten afgestemd op landelijke ontwikkelingen in ICT-architectuur, wetgeving en maatschappelijke trends. Waar mogelijk worden ICT-innovaties gerealiseerd in samenwerking met de Equalit-gemeenten.
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
17
In de ABG begroting zijn de volgende majeure projecten met een grote ICT component voor 2025 voorzien, • Het vergroten van veilig, zorgvuldig en hybride (samen-)werken door maximale inzet van het Microsoft platform en vergaande omschakeling naar gebruik van beveiligde apparaten, thuis en op kantoor. • Transparantie van overheidsinformatie verzorgen die vanuit wetgeving Open Overheid (WEP, WOO en WMeBV) gevraagd wordt. 0.11 Dienstverlening De afdeling dienstverlening draagt zorg voor het eerstelijns klantcontact. Op het KCC staan we inwoners zowel online als offline te woord. Team burgerzaken richt zich op complexere burgerzakenproducten en -processen. Team klantcommunicatie adviseert over en organiseert proactieve communicatie in begrijpelijke taal. De BRP-straat (gesitueerd in Gilze en Den Bosch), draagt zorg voor de inschrijving van vreemdelingen in de basisregistratie persoonsgegevens (BRP) die zich in Nederland willen vestigen.
Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Code
Omschrijving taakveld
Rekening Begroting Begroting 2023
2024
2025
Meerjarenbegroting 2026
2027
2028
Totaal lasten programma 0
1.423
1.692
1.587
1.589
1.546
1.575
Totaal baten programma 0
148
138
139
139
139
139
-1.275
-1.554
-1.449
-1.450
-1.408
-1.436
Saldo lasten en baten programma 0
18
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in begroting 2025 en begroting 2024 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2 3
4
5 6 7 8 9 10 11
12 13
14
Omschrijving De te betalen bijdrage aan de GR ABG is toegenomen. Per 16.04.2024 is een derde wethouder benoemd, hierdoor nemen de kosten in 2025 toe ten opzicht van 2024. Het budget voor algemene collegekosten (vergaderingen, bijeenkomsten, ICT) is in 2024 eenmalig opgehoogd (via de 1e turap 2024). Hierdoor is het budget in 2025 lager. Voor 2025 is een bezuiniging doorgevoerd op het budget dat bestemd is voor het creëren van een veilige woonplek voor bestuurders. In 2025 is dit budget volledig vervallen. In 2024 is eenmalig een budget opgenomen voor een pilot met als doel extra subsidies te verwerven. In 2024 is eenmalig een budget opgenomen voor de aanpak van de problematiek rondom het ravijnjaar. In 2024 is een budget geraamd t.b.v. een klanttevredenheidsonderzoek (1x per 4 jaar). Voor 2025 is een bezuiniging doorgevoerd op de advertentiekosten. In 2024 is een budget geraamd t.b.v. een burgerpeiling (1x per 2 jaar). In 2025 worden geen verkiezingen gehouden waardoor er voor dat jaar ook geen budget geraamd is. In 2024 is een budget geraamd t.b.v. het project "Grensoverschrijdende Samenwerking Jongerenevenementen". Hierdoor zijn de kosten in 2025 lager dan in 2024. In 2024 is een budget geraamd t.b.v. het projectteam De Baronie. Hierdoor zijn de kosten in 2025 lager dan in 2024.
In 2024 is een nieuwe griffier benoemd, hierdoor was tijdelijk sprake van dubbele salarislasten (€ 14.000). In verband met de nieuwe griffier is in 2024 ook eenmalig een extra bedrag voor opleiding geraamd (€ 6.000). Diverse kleine verschillen. Totaal
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
L/B L L
Bedrag -11 -23
V/N N N
L
8
V
L
7
V
L
20
V
L
15
V
L
5
V
L L L
7 11 20
V V V
L
12
V
L
12
V
L
20
V
L L
2 105
V V
19
Veiligheid
Veiligheid Wat willen we bereiken? We streven naar een veilige leefomgeving voor alle inwoners, ondernemers en bezoekers van onze gemeente. We zetten in op het vergroten van de veiligheid en het veiligheidsgevoel van onze inwoners. Dit doen we door actief mee te werken aan oplossingen voor (grensoverschrijdende) ondermijnende criminaliteit en goed te kijken naar de wijze waarop onze BOA’s worden ingezet. Een van de kerntaken van de overheid is om adequaat te handelen bij noodsituaties. Wij willen daarom de preventie, voorbereiding en bestrijding van dergelijke situaties op peil houden. In regionaal verband zetten we in op een adequate organisatie voor de beheersing van rampen.
DOELSTELLINGEN 2025 1.1 Uitvoering geven aan het integraal veiligheidsbeleid 2022-2026 In 2022 is het integraal veiligheidsbeleid 2022-2026 voor de gemeente Baarle-Nassau vastgesteld. In dit beleidsplan staan de thema’s en onderwerpen waar we aandacht aan besteden. De specifieke doelen per jaar staan in het focusblad 2025. 1.2 Verbeteren grensoverschrijdende samenwerking In het door de raad vastgestelde programma GROS 2022-2026 zijn een aantal specifieke doelstellingen op het gebied van veiligheid als prioriteit aangemerkt. Op het gebied van veiligheid willen we o.a. de samenwerking met Baarle-Hertog verder optimaliseren. Dit betreft met name de samenwerking op het gebied van grensoverschrijdende criminaliteit, ondermijning en rampenbestrijding/crisisbeheersing. Daarnaast zetten we onze unieke positie als gemeente in om knelpunten op het gebied van grensoverschrijdende veiligheid op regionaal, provinciaal, landelijk en Europees niveau onder de aandacht te brengen. Vuurwerk blijft in dit kader en in districtelijk verband een expliciet thema waar Baarle-Nassau het voortouw in neemt. 1.3 Bluswatervoorzieningen aanleggen en onderhouden Door gewijzigd beleid van Brabant Water komt er op sommige plaatsen te weinig bluswater uit de brandkranen. Met minder bluswater via de drinkwaterleiding moeten we zoeken naar alternatieven voor het waarborgen van voldoende bluswater.
Het enige alternatief voor langdurige brandbestrijding is om extra grondwaterputten te boren en voorzieningen bij open water te optimaliseren. Het watertekort bij extreme droogte nemen we mee in de verdere aanpak. Het blijft de komende jaren noodzakelijk om structureel nieuwe voorzieningen aan te leggen en te onderhouden.
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
21
Wat gaan we ervoor doen? Nr. 1.1
Doelstelling Uitvoering geven aan het integraal veiligheidsbeleid 2022-2026
1.2
Bluswatervoorzieningen aanleggen en onderhouden
1.3
Verbeteren grensoverschrijdende samenwerking
Specifieke activiteit Uitvoering geven aan de onderwerpen die zijn beschreven op het focusblad 2025. Aanleggen van twee geboorde putten in 2025 en uitvoeren van onderhoud aan bestaande voorzieningen. • Gezamenlijk beeld grensoverschrijdende ondermijningsactiviteiten. • Betere afstemming bestuurlijke mogelijkheden grensoverschrijdende ondermijningsactiviteiten. • Samenwerking blijven verbeteren met betrekking tot lokale en districtelijke vuurwerkaanpak.
REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 1.4 Bewaken van de openbare orde en veiligheid Samen met onze ketenpartners zetten we ons dagelijks in voor een veilig Baarle-Nassau. We monitoren wat er leeft en anticiperen hierop. Veiligheid binnen de gemeente is 24/7 in beweging. In het structurele overleg tussen de burgemeester en de teamchef van politie wordt het actuele beeld besproken en kunnen prioriteiten worden bijgesteld. We hebben daarbij oog voor het buitengebied en onze recreatieparken. We werken daarnaast intensief samen met Baarle-Hertog. 1.5 Samenwerking met Baarle-Hertog We trekken samen op met Baarle-Hertog om de veiligheid in onze beide gemeenten te optimaliseren. Deze samenwerking richt zich met name op het gebied van overlast gevende situaties, criminaliteitsbestrijding, crisisbeheersing/rampenbestrijding en brandweerzorg. 1.6 Aanpak ondermijning Ondermijnende criminaliteit tast de fundamenten van onze samenleving aan. Het is voor onze inwoners wellicht minder zichtbaar dan overlast, maar het is een voedingsbodem voor allerlei vormen van overlast en criminaliteit. Ondermijning is niet alleen een probleem van openbare orde en veiligheid. Onze organisatie heeft er met alle afdelingen mee te maken. In 2025 zetten we daarom wederom in op de aanpak van ondermijning op verschillende fronten, zowel in preventieve als in repressieve zin.
1.7 Sluiten van drugspanden continueren Panden waarin verdovende middelen worden aangetroffen, sluiten we conform het Damoclesbeleid of overtreders ontvangen een bestuurlijke waarschuwing. 1.8 Goed uitgeruste en geoefende bevolkingszorg-organisatie Sinds 1 oktober 2016 is de crisisbeheersing/rampenbestrijdingsorganisatie op districtsniveau Hart van Brabant georganiseerd zoals opleidingen, trainingen en oefeningen. Ook operationeel wordt samengewerkt, bijvoorbeeld tijdens grote branden, de coronapandemie en de opvang van (Oekraïense) vluchtelingen. We zien dat crisistypen veranderen en dat daarmee de vraag aan de lokale overheid ook anders is (bijvoorbeeld uitbraak infectieziekten, vluchtelingenopvang,
22
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
maatschappelijke onrust en cyberaanvallen). Maatschappelijke ontwikkelingen en recente ervaringen uit huidige crisissen zijn de aanleiding om deze districtelijke crisisbeheersingsorganisatie verder door te ontwikkelen, waarbij de uitgangspunten kwaliteit, kwantiteit en kostenefficiëntie gewaarborgd blijven. De huidige financiële middelen Crisisbeheersing/Rampenbestrijding zijn toereikend.
Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Code
Omschrijving taakveld
Rekening Begroting Begroting 2023
2024
2025
Meerjarenbegroting 2026
2027
2028
Totaal lasten programma 1
933
1.163
1.074
1.105
1.140
1.174
Totaal baten programma 1
13
15
15
15
15
15
-920
-1.148
-1.059
-1.090
-1.125
-1.159
Saldo lasten en baten programma 1
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in begroting 2025 en begroting 2024 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2 3 4
Omschrijving De te betalen bijdrage aan de GR ABG is toegenomen. De bijdrage aan de Veiligheidsregio Midden en West-Brabant is afgenomen. In 2024 is eenmalig een extra budget geraamd t.b.v. de aanpak van vuurwerkoverlast. Hierdoor zijn de kosten in 2025 lager dan in 2024. In 2024 zijn via de algemene uitkering middelen ontvangen in het kader van de explosievenregeling. Deze worden tevens als last in de exploitatie geraamd om de middelen op die manier ten gunste te kunnen brengen van de projecten waarop deze betrekking hebben (CCB en De Loswal) Totaal
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
L/B L L L
Bedrag -13 48 36
V/N N V V
L
18
V
L
89
V
23
24
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
Verkeer, vervoer en waterstaat
Verkeer, vervoer en waterstaat Wat willen we bereiken? Mobiliteitsplan De aanleg van de Randweg Baarle in 2019 bood mogelijkheden om de verkeersstructuur in Baarle te verbeteren in samenhang met andere ruimtelijke ontwikkelingen. In juni 2021 is het gemeentelijk mobiliteitsplan Baarle vastgesteld. Verkeer dat niet in het centrum hoeft te zijn, weren we. Dit verkeer moet zoveel mogelijk gebruik maken van de randweg. Er is een verbod voor doorgaand vrachtverkeer ingesteld. Voor het merendeel van het centrum geldt een maximum snelheid van 30 km per uur. Centrumplan Met de aanleg van de Randweg komen er in het centrumgebied van Baarle kansen voor kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte. In juni 2021 is het Masterplan Centrum Baarle vastgesteld. Uitgangspunt is opwaardering van de verblijfsfunctie met behoud van de verkeersfunctie en met meer ruimte en veiligheid voor fietsers en voetgangers. De plannen voor herinrichting ontwikkelen we in nauw overleg met Baarle-Hertog en in samenspraak met inwoners en ondernemers. De plannen voeren we gefaseerd uit en zijn mede afhankelijk van de financiële mogelijkheden van zowel Baarle-Nassau als Baarle-Hertog. In samenspraak met de bewoners, ondernemers en belanghebbenden zijn de reconstructies van de Goorweg, Gen. Maczeklaan/Leliestraat, Hoogbraak, Kapelstraat en het weggedeelte Sint Annaplein/ Alphenseweg uitgevoerd.
In 2023 is de voorbereiding gestart van de reconstructie Singel, Nieuwstraat en Molenstraat. Uitvoering hiervan is voorzien eind 2025 en deze loopt door tot in 2026. In 2026 zijn de Loswal en het kruispunt Sint Janstraat/Nieuwstraat/Bels lijntje gepland. In 2027 is de reconstructie van het Sint Annaplein voorzien (parkgedeelte en parkeerterrein). In 2028 is de reconstructie ChaamsewegParallelweg voorzien. Openbare verlichting Een goed functionerende openbare verlichting is belangrijk voor sociale en verkeersveiligheid. Nieuwe technieken zorgen voor een lager energieverbruik.
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
25
DOELSTELLINGEN 2025 2.1 Verbeteren verkeersstructuur centrum Baarle In 2024 hebben we de nut en noodzaak van aanvullende maatregelen, om de naleving van 30 km/uur te optimaliseren, onderzocht. De uitvoering van aanvullende maatregelen nemen we mee met reconstructies en onderhoudswerkzaamheden. 2.2 Verbeteren van de kwaliteit van het centrum van Baarle Het GMB en het Masterplan Centrum Baarle zijn beide vastgesteld in het GOB-plenair van juni 2021. Dit betekent dat we nu samen met Baarle-Hertog bezig zijn met de uitwerking van de actiepunten die leiden tot een verbetering van de verblijfsfunctie in het centrum. In 2022 zijn de Hoogbraak en het weggedeelte Sint Annaplein/Alphenseweg uitgevoerd. In 2024 hebben we de reconstructie van de Kapelstraat uitgevoerd. In 2024 is de voorbereiding voor de reconstructie van Singel, Nieuwstraat en Molenstraat opgestart. De uitvoering start eind 2025 en loopt door tot in 2026. 2.3 Verduurzamen en vervangen van masten en armaturen van de openbare verlichting Een deel van de openbare verlichting is dringend aan vervanging toe. De voorbereiding hiervan is gestart. We zijn bezig met het opstellen van een raamovereenkomst onderhoud en vervanging openbare verlichting. De aanbesteding is gepland eind 2024. De start van de uitvoering van het vervangingsplan masten en armaturen is voorzien voor de zomer 2025.
2.4 Goed onderhouden wegen In de Oude Strumpt in Ulicoten, tussen de Molenstraat en Nieuwe Strumptsebaan, vervangen we de asfaltverharding volledig, omdat deze weg aan het einde van zijn levensduur is. In de de Veldbraak in Baarle-Nassau wordt de asfaltverharding ook opengebroken en voorzien van nieuw asfalt. Ook deze weg is aan het einde van zijn levensduur. Voor de Schaluinen/Tommel geldt dat de klinkerverharding op dit moment veel gaten en oneffenheden bevat en einde levensduur is. Een reconstructie van dit wegvak is daarom noodzakelijk. De bestaande klinkerverharding wordt opgebroken en opnieuw opgebouwd met een puinfundering en nieuwe betonstraatstenen.
Wat gaan we ervoor doen? Nr. 2.1
Doelstelling Verbeteren verkeersstructuur centrum Baarle
2.2
Kwaliteitsverbetering centrum Baarle
2.3
Verduurzamen en verbeteren openbare verlichting
26
Specifieke activiteit Uitvoeren maatregelen n.a.v. onderzoek aanvullende maatregelen in 30 km gebied. Afronden voorbereiding en starten uitvoering reconstructie Singel, Nieuwstraat en Molenstraat Het vervangen van 487 masten en 737 oude armaturen door nieuwe armaturen met dimbare LED-lampen
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
Nr. 2.4
Doelstelling Goed onderhouden wegen
Specifieke activiteit 1. Oude Strumpt, de voorbereiding en uitvoering van de werkzaamheden start in 2025 2. Veldbraak, de voorbereiding en uitvoering van de werkzaamheden start in 2025 3. Schaluinen/Tommel, de voorbereiding en uitvoering van de werkzaamheden start in 2025
REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 2.5 Vervanging bruggetje Groeske in Castelre. De technische staat van het bruggetje is slecht, daarom is vervanging noodzakelijk. De voorbereidingen zijn in 2023 opgestart. De uitvoering is afhankelijk van de eisen van het Waterschap en de onderhandelingen met het Waterschap. 2.6 Uitvoeren onderhoud verhardingen op basis van het vastgestelde uitvoeringsprogramma We voeren het geprogrammeerd groot en klein onderhoud wegen uit. In 2022 heeft de globale visuele weginspectie plaats gevonden. Hieruit volgt een nieuw wegbeheerplan 2024-2028 met bijbehorend uitvoeringsprogramma. In 2025 voeren we een nieuwe weginspectie uit. Bij een deel van de wegen is sprake van achterstallig onderhoud (kwaliteitsniveau D). Dit kan leiden tot schades, kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties. In 2025 gaan we dit herstellen.
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
27
Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Code
Omschrijving taakveld
Rekening Begroting Begroting 2023
2024
2025
Meerjarenbegroting 2026
2027
2028
Totaal lasten programma 2
2.062
1.444
1.436
1.576
1.639
1.711
Totaal baten programma 2
392
27
27
27
27
27
-1.671
-1.417
-1.409
-1.548
-1.612
-1.684
Saldo lasten en baten programma 2
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in begroting 2025 en begroting 2024 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2
3 4 5 6 7
28
Omschrijving De te betalen bijdrage aan de GR ABG is toegenomen. In 2025 wordt voor het eerst afgeschreven op de projecten "Reconstructie Kapelstraat", "Vervangen bruggetje 't Groeske" en "Verkeersveiligheidsmaatregelen Dorpsstraat Ulicoten". Hierdoor nemen de kapitaallasten toe t.o.v. 2024. In 2024 is een eenmalig budget opgenomen voor de ombouw van de gateways van de openbare verlichting van 2G/3G naar 4G. In 2025 is een eenmalig budget opgenomen voor het regionaal verkeersmodel. Met ingang van 2025 wordt een besparing gerealiseerd op de elektriciteitskosten van de openbare verlichting i.v.m. de overgang naar Led-verlichting. Voor 2025 is een eenmalige bezuiniging doorgevoerd op het geprogrammeerd onderhoud van de wegen. Diverse kleine verschillen Totaal
L/B L L
Bedrag -21 -24
V/N N N
L
7
V
L L
-7 6
N V
L
50
V
L
-3 8
N V
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
Economie
Economie Wat willen we bereiken? Een goede economische structuur is van groot belang voor de ontwikkeling van onze bedrijven en voor de werkgelegenheid en leefbaarheid in onze gemeente. In nauw overleg met onze bedrijven zetten wij in op de versterking en bevordering van deze structuur. De gemeente richt zich vanuit haar rol daarbij op samenwerken, verbinden, netwerken, initiëren en stimuleren met aandacht voor collectieve belangen, draagvlak en cofinanciering. Met de Regio WestBrabant (RWB), de Regionale ontwikkelingsmaatschappij voor West-Brabant (REWIN), Toerisme Baarle, Stichting Ondernemend Baarle (StOB) en andere (ondernemers)-verenigingen beschikken we over goede samenwerkingspartners. We onderhouden bovendien een goede relatie met Midpoint Brabant. Op lokaal en regionaal niveau zetten wij in op het verbeteren van de infrastructuur voor onze bedrijven, zowel fysiek als qua kennis. Er moet steeds gewerkt worden aan het verbeteren van het vestigingsklimaat. Gemeente Baarle-Nassau is een aantrekkelijke gemeente om te verblijven, te recreëren en te ondernemen. Dat moet onder andere leiden tot een vitale (verblijfs)economie en een leefbare en inclusieve samenleving. Onze ambitie is om de (vrijetijds)economie in gemeente Baarle-Nassau blijvend te bevorderen.
Om dit te bereiken hebben we voor 2025 nieuwe doelstellingen geformuleerd, blijven we doorgaan met bestaande projecten, onze reguliere taken en de samenwerking in de regio op gebied van toerisme en recreatie.
DOELSTELLINGEN 2025 3.1 Ontwikkelen uitvoeringsplan (herijkte) visie vrijetijdseconomie Baarle-Nassau We werken in 2025 samen met de verschillende toeristische partners (denk o.a. aan Toerisme Baarle, ondernemersvereniging StOB, het ondernemersfonds Baarle en gemeente Baarle-Hertog) aan een dynamisch uitvoeringsplan. Het uitvoeringsplan is een vervolg op de herijking visie vrijetijdseconomie die ook in 2024 wordt vastgesteld.
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
29
Wat gaan we ervoor doen? Nr. 3.1
Doelstelling Ontwikkelen uitvoeringsplan (herijkte) visie
Specifieke activiteit Vaststellen uitvoeringsplan
REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 3.2 Bels Lijntje, de motor voor duurzaam grenstoerisme We werken in een (grensoverschrijdend) samenwerkingsverband met de gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Hertog, Ravels, Turnhout, Goirle en Tilburg aan een gezamenlijk basisinfrastructuur (route met knooppunten) en een huisstijl voor het Bels Lijntje (BL). We hebben met onze samenwerkingspartners van het BL een Interreg aanvraag ingediend onder de naam ‘Brabant kust de Kempen die zijn uitwerking gaat krijgen in de periode van april 2024 tot april 2027. Dit draagt bij aan de verdere inrichting, ontsluiting en bekendheid van het Bels Lijntje. 3.3 Toerisme Baarle Toerisme Baarle is de samenwerkingspartner van de gemeente Baarle-Nassau om activiteiten te ontplooien op het gebied van vrijetijdseconomie. We bepalen ieder jaar waar in de uitvoering de accenten komen te liggen. Deze accenten worden in de vorm van prestatieafspraken vastgelegd in de jaarlijkse subsidiebeschikkingen. 3.4 De Grensvallei We maken deel uit van het samenwerkingsverband samen met de gemeenten Baarle-Hertog, Hoogstraten en Merksplas. Er worden voornamelijk kleinschalige recreatieve evenementen en activiteiten georganiseerd. 3.5 Regionale samenwerking vrijetijdseconomie We participeren bestuurlijk en ambtelijk actief binnen regionale overlegstructuren en maken hier optimaal gebruik van om onze ambities te verwezenlijken.
Zo nemen we ambtelijk en bestuurlijk deel aan LandStad de Baronie en maken we deel uit van het kernteam vrijetijdseconomie in de regio West-Brabant en Stedelijke Regio Breda-Tilburg. We dragen zorg voor onze bestaande en nieuwe routestructuren door korte lijnen met het Routebureau Brabant. 3.6 Economische ontwikkeling en promotie We werken samen met ondernemers, onderwijs en andere overheden aan de economische ontwikkeling van onze gemeente. Dat doen we door een actieve rol in de regio en in REWIN. Zowel lokaal als regionaal werken wij aan de economische promotie van onze gemeente. 3.7 Ondernemers De bedrijvencontactfunctionaris is de contactpersoon voor alle ondernemers in de gemeente en voor bedrijven die zich hier willen vestigen. Deze functionaris streeft naar het vergroten van de zichtbaarheid van de gemeente, door ondernemers te informeren over economische ontwikkelingen, bouwmogelijkheden, ruimtelijke plannen, (lokale) samenwerkingsverbanden en overige actuele onderwerpen. Ook worden er op regelmatige basis bedrijfsbezoeken ingepland en worden korte lijnen tussen ondernemers en de gemeente nagestreefd. Op deze manieren werken we aan het ondernemingsklimaat. Het ondernemersfonds wordt ingezet om de collectiviteit onder ondernemers te bevorderen.
30
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Code
Omschrijving taakveld
Rekening Begroting Begroting 2023
2024
2025
Meerjarenbegroting 2026
2027
2028
Totaal lasten programma 3
219
371
224
229
233
237
Totaal baten programma 3
14
27
19
19
19
19
-206
-345
-206
-210
-214
-219
Saldo lasten en baten programma 3
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in begroting 2025 en begroting 2024 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2 3 4 5 6 7
Omschrijving In 2024 is een eenmalig budget opgenomen voor het project "Onderzoek wonen op recreatieparken". In 2024 is een budget opgenomen t.b.v. een ondernemerspeiling. In 2024 is een eenmalig budget geraamd voor het project "Realisatie basisinfrastructuur Bels Lijntje". In 2024 is een eenmalig budget geraamd voor het project "Van Gogh nationaal park". Hier staat ook een eenmalige baat tegenover In 2024 is een eenmalig budget geraamd voor het project "Grensstation Baarle" In 2024 is een eenmalig budget geraamd voor recreatie en toerisme dat nog beschikbaar was vanuit het jaar 2023. Diverse kleine verschillen Totaal
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
L/B L
Bedrag 75
V/N V
L L
15 30
V V
L B L L
8 -8 10 12
V N V V
L
-3 139
N V
31
Onderwijs
Onderwijs Wat willen we bereiken? De school is een plaats waar ouders, kinderen en buurtgenoten elkaar ontmoeten en waar ook buiten schooltijd gelegenheid is voor activiteiten. Samen met de onderwijspartners ouders en maatschappelijke partners willen we kinderen voorbereiden op hun toekomst, waarin ze optimaal mee kunnen doen en bij kunnen dragen aan de samenleving. Dit doen we door het aanleren van de benodigde kennis en vaardigheden in de ontwikkeling naar volwassenheid en verantwoordelijk burgerschap, het bevorderen van kansengelijkheid en het borgen van passend onderwijs dichtbij. Samen met het onderwijs en andere maatschappelijke partners hebben we ambities en plannen hiervoor bepaald in de Lokaal Educatieve Agenda. Deze gaan we vanaf 2025 samen met onze partners uitvoeren. We leggen hierbij de verbinding met de Hervormingsagenda Jeugd omdat deze ook het onderwijs raakt.
DOELSTELLINGEN 2025 4.1 Voorzien in goede onderwijsvoorzieningen Schoolbesturen en gemeente hebben gezamenlijk een nieuw integraal huisvestingsplan (IHP) voorbereid, dat naar verwachting in eerste kwartaal van 2025 ter besluitvorming wordt aangeboden aan de gemeenteraad. We voeren de afspraken in het integraal huisvestingsplan onderwijs uit en zorgen voor actualisering van de verordening hieromtrent. 4.2 Bereikbaar houden van passend onderwijs 4.2.1 Leerlingenvervoer Het leerlingen vervoer staat al enige tijd onder druk vanwege arbeidsmarktproblematiek. In 2025 gaan daarom bepalen op welke wijze we het leerlingenvervoer het beste kunnen contracteren. Het huidige contract voor leerlingenvervoer is verlengd tot juli 2026. 4.2.2 Leerplicht In 2024 hebben we besloten om voor leerplicht en RMC samen te gaan werken in de regio Hart van Brabant. In 2025 gaan we de leerplicht en RMC organisatorisch overbrengen van RBL West-Brabant naar Leerplicht en RMC Midden-Brabant.
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
33
Wat gaan we ervoor doen? Nr. 4.1.1
Doelstelling Voorzien in goede onderwijsvoorzieningen
4.1.2
Voorzien in goede onderwijsvoorzieningen
4.2.1
Bereikbaar houden van passend onderwijs
4.2.2
De kwaliteit van de leerplichtfunctie is gewaarborgd
Specifieke activiteit Afronden en uitvoeren van het integraalhuisvestingsplan Onderwijs. Actualiseren van de Verordening onderwijshuisvesting. Nieuwe contracten voorbereiden voor de uitvoering van leerlingenvervoer vanaf schooljaar 2026-2027. Implementeren overgang RMC en leerplicht naar MiddenBrabant 2025.
REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 4.3 Uitvoeringsagenda LEA We voeren de acties van de uitvoeringsagenda LEA uit in samenhang met het Nationaal Programma Onderwijs en met de voorbereiding op de Hervormingsagenda Jeugd. Aandachtpunten hierbij zijn het bevorderen van kansengelijkheid en passend onderwijs dichtbij. Voor onze gemeente blijft het daarnaast goed en tijdig informeren van ouders over het Nederlands (peuter) onderwijs van belang.
34
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Code
Omschrijving taakveld
Rekening Begroting Begroting 2023
2024
2025
Meerjarenbegroting 2026
2027
2028
Totaal lasten programma 4
982
1.015
903
897
897
898
Totaal baten programma 4
327
349
246
246
246
246
Saldo lasten en baten programma 4
-655
-666
-657
-651
-651
-652
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in begroting 2025 en begroting 2024 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2 3 4
5
Omschrijving In 2024 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. onderwijsbegeleiding. Hierdoor zijn de kosten in 2025 lager dan in 2024. In 2024 is een eenmalig bedrag opgenomen ten behoeve van het Nationaal Programma Onderwijs. Hier staat ook een eenmalige baat tegenover. In 2025 is een eenmalig bedrag opgenomen voor het voortzetten van de pilot taalhuis. In 2024 is een eenmalig een hoger bedrag opgenomen ten behoeve van het onderwijs achterstandenbeleid. Hier staat ook een eenmalig hoger bedrag aan middelen tegenover. Diverse kleine verschillen Totaal
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
L/B L
Bedrag 15
V/N V
L B L L B
74 -74 8 29 -29
V N N L B
L/B
2 9
V V
35
Sport, cultuur en recreatie
Sport, cultuur en recreatie Wat willen we bereiken? Sport en bewegen voor iedereen Sporten en bewegen bevorderen de gezondheid en sporten versterkt sociale verbanden. Een gezonde leefstijl maakt inwoners fysiek en mentaal weerbaarder en voorkomt maatschappelijke kosten. We willen meer mensen aanzetten tot sporten en bewegen. We voeren hiervoor ons sportbeleid 'Baarle-Nassau beweegt' uit in samenhang met het plan van aanpak voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). We zetten ons samen met maatschappelijke partners en verenigingen in om sport en bewegen laagdrempelig mogelijk te maken, ook voor inwoners voor wie sport en bewegen niet vanzelfsprekend is. Cultuur Kunst en cultuur brengen mensen samen, verbinden en leveren een positieve bijdrage aan onze gemeenschap en aan het welzijn van inwoners. Net als op het gebied van sport haken we aan bij het zorg- en welzijnsbeleid 'Baarle BRUIST' en zetten we in op het stimuleren van deelname aan culturele activiteiten en op de scholen via cultuureducatie. Cultuur kan bijdragen aan de mentale gezondheid en het gezond en actief leven van onze inwoners. Bibliotheek Ook in 2025 blijven we inzetten op een goede toegankelijke bibliotheekvoorziening. Bibliotheken spelen een belangrijke rol in de ontwikkeling van (digitale) basisvaardigheden, zoals lezen en schrijven, en in ontplooiing en ondersteuning van inwoners.
Dat doen ze steeds meer in samenwerking met andere partners. Daarnaast vormen ze waardevolle ontmoetingsplekken in onze gemeente. Met het informatiepunt digitale overheid (IDO) wordt de bibliotheek voor dit soort vragen een steeds belangrijkere partner voor ons. Samen met onze partners Theek 5 en Baarle-Hertog werken we de financiële bezuinigingsopgave uit. Tevens volgen we de ontwikkelingen rondom de aangekondigde wetswijziging voor bibliotheekwerk die in voorbereiding is. Financieel perspectief Samen met onze partners, waaronder Baarle Hertog realiseren we de gekozen oplossingsrichtingen (bezuinigingen/versoberingen of veranderingen) die passen binnen de (toekomstige) financiële kaders van onze gemeente ( zie programma 6)
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
37
Natuur en openbaar groen Het ecologisch bermbeheer is alweer enige tijd ingevoerd. Samen met regiogemeenten en het waterschap maaien we bermen en sloten. Bij herinrichtingen richten we het groen bij-vriendelijk in. Verder gaan we door met de kwaliteitsimpuls groen in de openbare ruimte. We willen het hier niet bij houden. Ook in het buitengebied streven we een kwaliteitsimpuls na. Erfgoed Erfgoed vormt de basis van onze identiteit. Archeologie laat zien dat onze gemeente een rijke bewoningsgeschiedenis kent. Onze unieke enclave situatie met Baarle-Hertog, historische gebouwen, oude kernen en historische groenstructuren maken onze gemeente tot een sfeervolle en aangename plek om te verblijven. Om bestaande waarden te behouden en versterken zetten we in op het vertellen van het historische verhaal van Baarle-Nassau. Dit verhaal dient als basis voor ruimtelijke planvorming en als input voor de omgevingsvisie en andere ruimtelijke visies. Ook kan het worden ingezet voor de beleving van erfgoed.
DOELSTELLINGEN 2025 5.1 Realiseren nieuwbouw Cultuurcentrum Baarle (CCB) In 2024 is het bestemmingsplan vastgesteld voor het nieuwbouwperceel aan de Loswal. In 2024 is een alternatief scenario vastgesteld en is een intentieovereenkomst gesloten met investeerder Bruheze waarbij de gemeenten het nieuwe CCB gebouw via SCCB gaan huren. De verwachting is dat eind 2024 het ontwerp van het nieuwe gebouw gereed is, dat midden 2025 wordt gestart met de bouw en dat eind 2026 het gebouw gereed is. Om dit mogelijk te maken wordt begin 2025 de samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeenten en SCCB gesloten en direct daarna de triplenet huurovereenkomst tussen SCCB en de investeerder.
Wat gaan we ervoor doen? Nr. 5.1.1
Doelstelling Realiseren nieuwbouw Cultuurcentrum Baarle (CCB)
5.1.2 5.1.3
Realiseren nieuwbouw Cultuurcentrum Baarle (CCB) Realiseren nieuwbouw Cultuurcentrum Baarle (CCB)
Specifieke activiteit Sluiten samenwerkingsovereenkomst en exploitatieovereenkomst (Triplenet) Huurovereenkomst Start Bouw
REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 5.2. Stimuleren sport en bewegen voor iedereen We voeren besparingsmogelijkheden op het gebied van sport en bewegen door. We kijken daarbij zowel naar sportstimulering als naar sportaccommodaties. 5.3 Afronden groenrenovatie wijk De Akkers Zoals aangegeven in de vastgestelde groenvisie 'Grenzeloos Groen' is voor het toekomstbestendig houden van het groen tijdige vervanging van het groen noodzakelijk. In 2022 is in overleg met de bewoners een renovatieplan voor woonwijk de Akkers opgesteld. De uitvoering van de eerste fase is in 2022/2023 uitgevoerd. De tweede fase is gestart in 2024 en zal worden afgerond in 2025. 5.4 Algemeen We effectueren en monitoren de bezuinigingen op het gebied van sport en cultuur zoals de gemeenteraad die vaststelde in de PPN 2025.
38
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
5.5 Sport en bewegen We gaan door met uitvoering van ons sport(accommodatie)beleid 'Baarle Beweegt'. Dat doen we in samenhang met doelen en activiteiten van het Gezond en Actief Leven Akkoord en Sportakkoord-2. Het meerjarig financieel perspectief van de gemeente is aanleiding om het MJOP te actualiseren en op onderdelen aan te passen. 5.6 Sportpark Ulicoten We voeren de verdere uitwerking en realisatie uit van het gekozen scenario voor een toekomstbestendig sportpark Ulicoten. 5.7 Cultuur We bevorderen deelname aan culturele activiteiten. Dat doen we in samenhang met de voorbereiding van het nieuwe CCB. We werken verder aan de nieuwe afspraken tussen Theek 5, Baarle-Hertog en Baarle-Nassau. Mogelijk hebben deze een uitloop naar 2026. We borgen veiligheid en effectief gebruik van het huidige gebouw. 5.8 Bestrijding eikenprocessierups Het bestrijden van de eikenprocessierups blijft de komende jaren een belangrijk aandachtspunt. We willen minder gaan spuiten omdat het middel steeds meer in twijfel wordt getrokken en bovendien geen duurzame oplossing is. We bestrijden de eikenprocessierups zo goed als mogelijk, maar er dient rekening gehouden te worden met extra overlast. We gaan meer inzetten op natuurlijke beheersing met natuurlijke vijanden.
5.9 Ecologisch maaibeheer/ beheerplan bermen en sloten Vanaf 2021 werken we in samenwerking met Waterschap Brabantse Delta, 14 West-Brabantse gemeenten en Staatsbosbeheer met een nieuw bestek en beheerplan "maai-onderhoud bermen en watergangen- kwaliteit en ecologie". Het huidige contract voor het ecologisch berm- en sloot beheer loopt af in 2024. In 2025 zijn wij voornemens eenzelfde contract voor de jaren 2025 en verder af te sluiten. De aanbesteding hiervoor is in 2024 hiervoor gestart. 5.10 Onderhoud groen conform de opgenomen beeldkwaliteit in de groenvisie "Grenzeloos Groen" De aannemer voert het reguliere onderhoud groen zodanig uit dat het voldoet aan de gewenste beeldkwaliteit zoals beschreven in het bestek. 5.11 Exploitatie CCB De druk op de exploitatie van het bestaande gebouw neemt toe in verband met veroudering, fors gestegen energiekosten en de nieuwe CAO afspraken. Samen met Baarle-Hertog bewaken we dit scherp en sturen we continu bij om het gebouw houdbaar en betaalbaar te houden voor de gemeenschap. Het nieuwe CCB gebouw is naar verwachting eind 2026 gereed. De exploitatielasten van het nieuwe gebouw moeten, conform de meerjarenraming, lager gaan uitvallen dan de huidige exploitatie van het CCB.
Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Code
Omschrijving taakveld
Rekening Begroting Begroting 2023
2024
2025
Meerjarenbegroting 2026
2027
2028
Totaal lasten programma 5
1.928
2.232
2.017
2.044
2.077
2.106
Totaal baten programma 5
236
199
193
178
178
178
-1.691
-2.033
-1.824
-1.866
-1.898
-1.927
Saldo lasten en baten programma 5
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
39
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in begroting 2025 en begroting 2024 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2 3 4 5 6 7 8 9
40
Omschrijving De te betalen bijdrage aan de GR ABG is toegenomen. Met ingang van 2025 is een bezuiniging opgenomen op sport en sportaccommodaties. De subsidie aan Theek 5 is in 2025 lager dan in 2024. Dit wordt veroorzaakt door een bezuiniging op de subsidie. In 2024 is een eenmalig budget opgenomen t.b.v. het onderzoek voor sportpark Ulicoten. In 2024 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. het project "Opstellen kerkenvisie". Hierdoor zijn de kosten in 2025 lager dan in 2024. In 2024 is een eenmalig budget geraamd voor het opstellen van een cultuurhistorische waardenkaart. In 2024 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. het landschapsverbeteringsplan. Hierdoor zijn de kosten in 2025 lager dan in 2024. In 2024 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. achterstallig onderhoud en bijvriendelijk beheer (Bels Lijntje). Hierdoor zijn de kosten in 2025 lager dan in 2024. Diverse kleine verschillen Totaal
L/B L L L
Bedrag -27 30 16
V/N N V V
L
25
V
L
17
V
L
61
V
L
75
V
L
10
V
L/B
2 209
V V
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
Sociaal domein
Sociaal domein Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken We willen hulp en ondersteuning voor inwoners die het echt nodig hebben toegankelijk, betaalbaar en beschikbaar houden, rekening houdend met de beperkte financiële capaciteit en krapte op de arbeidsmarkt. We werken daarom aan een toekomstbestendig sociaal domein. Ontwikkelingen in het sociaal domein Het aantal inwoners dat hulp en ondersteuning vraagt, neemt toe als gevolg van vergrijzing, groeiende ongelijkheid en de toenemende complexiteit van de samenleving. Daarnaast zien we dat inwoners professionele zorg en de beschikbaarheid van zorgvoorzieningen vaak vanzelfsprekend en als 'recht' beschouwen. Vanuit de rijksoverheid krijgen we daarbij nieuwe opdrachten die niet (volledig) of niet structureel aanvullend gefinancierd worden. • Hervormingsagenda jeugd en toekomstscenario Kind & Gezin De hervormingsagenda jeugd richt zich op betere toegankelijkheid, kwaliteit en effectiviteit van de jeugdzorg. Centraal in de hervormingsagenda staan aanpassing van de reikwijdte van de wet, meer preventie, stevige toegangsteams en minder professionele inzet bij lichte of tijdelijke problemen ('normaliseren'). Het toekomstscenario Kind & Gezin sluit hierop aan door eerder en integrale hulp te bieden aan kinderen en gezinnen in (dreigende) geweldsituaties. Het welzijn van kinderen staat voorop.
• Wonen met zorg In het kader van de Wet versterking regie op de volkshuisvesting moeten gemeenten een lokale aanpak op wonen met zorg ontwikkelen. Doel is dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen en daarbij (informele) hulp kunnen krijgen als dat nodig is. • Integraal Zorgakkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Deze akkoorden richten zich op meer preventie ('beweging naar voren') en het vergroten van de effectiviteit en efficiency van de zorg ('de juiste zorg op de juiste plek'). Doel hiervan is dat alle inwoners langer gezond blijven en dat hulp en zorg toegankelijk, beschikbaar en betaalbaar blijven. Één van de pijlers is meer samenwerking tussen het medisch en het sociaal domein. Deze opdrachten gaan gepaard met uitbreiding van de gemeentelijke taken en verantwoordelijkheden. Zo wordt de reikwijdte van de jeugdwet aangescherpt en worden
Programmabegroting 2025 Baarle-Nassau
41
zorgaanspraken vanuit het medisch domein gewijzigd ('van zorg naar welzijn'). Dit leidt tot een grotere instroom in het sociaal domein. In combinatie met een somber financieel perspectief en de schaarste op de woning- en arbeidsmarkt legt dit een enorme druk op de toegankelijkheid en betaalbaarheid van hulp en ondersteuning. Toekomstig bestendig sociaal domein Wanneer we niets veranderen wordt het sociaal domein onuitvoerbaar en onbetaalbaar als gevolg van autonome (waaronder demografische) ontwikkelingen en wijzigingen in de wet- en regelgeving. Een structureel toekomstbestendig sociaal domein vraagt om: • Transformatie: veranderen ο meer preventief en collectief aanbod in plaats van individuele en specialistische hulp ο minder problematiseren van lichte of tijdelijke klachten ('normaliseren') • Scherpe keuzes: versoberen ο niet meer of minder doen ο niet meer voor iedereen hetzelfde doen • Behouden en versterken ο wat goed is behouden we ο met sturing op het vergroten van het maatschappelijk rendement Zo willen we ondersteuning en hulp beschikbaar houden voor die inwoners die dit het hardste nodig hebben en werken we aan een toekomstbestendig sociaal domein.