Bijlage bij besluitenlijst 27 sept Inspreektekst dhr. Plasschaert

Inspreekrecht Raadsvergadering op

27 september 2023 te Baarle-Nassau

Geacht College van B en W, geachte Gemeenteraad en geachte overige aanwezigen Als men zich op een plaats bevindt waar ik nu sta, weet je dat de democratie in Nederland springlevend is: de burger participeert. Laat ons dit koesteren! Exact twee jaar geleden, sprak een vijftal studenten van de Thorbecke Academie - een HBO-instituut voor o.a. Bestuurskunde en Overheidsmanagement te Leeuwarden, met griffiers en raadsleden van vier gemeenten over de bijdrage, aandacht en organisatie van het inspreekrecht voor inwoners. Het zal u niet verbazen dat de uitkomst van deze gesprekken als volgt luidde: “Inspreken tijdens een raadsvergadering wordt vaak ervaren als mosterd na de maaltijd”. Deze uitkomst lijkt ook mij niet geheel bezijden de waarheid en in zoverre maak ik mij dus geen illusies. Desalniettemin belet het mij niet er toch gebruik van te maken. Waar wil ik het over hebben? Ik wil het met u hebben over agendapunt 15 van de raadsvergadering van vandaag: "Voorstel tot vaststellen van de subsidieverordening gemeentelijke monumenten 2023". Als eigenaar en bewoner van een gemeentelijk monument in onze gemeente, kan ik niet anders dan concluderen dat dit uniek, bijzonder en uitdagend is. Je zorgt er immers voor dat een stuk cultureel erfgoed blijft bestaan. Als eigenaar ben je verantwoordelijk voor de historische en monumentale waarde van je pand.

Een pand, dat in míjn ogen,in úw ogen en in de ogen van onze gehele gemeente waardevol is om te behouden. Waardevol,omdat het een tastbare herinnering is aan onze geschiedenis. In mijn geval gaat het dan om de voormalig pastorie aan de Nieuwstraat te Baarle-Nassau, dat een architectonisch verhaal vertelt vanwege de Vlaamse Pastoriestijl en cultuurhistorisch een zinnebeeld is van het "Rijke Roomsche Leven" tussen pakweg 1860 en 1960. Zo heeft elk momument in Baarle zijn of haar verhaal. De bewaking van dit cultureel erfgoed, vraagt echter het nodige onderhoud, niet alleen in tijd en toewijding, maar met name in kosten, omdat werk vaak uitgevoerd dient te worden door een specialist. Het speelveld is ook verder niet gelijk, want wat je ook wilt doen, zelfs voor de kleinste aanpassing dient er altijd een - kostenverhogende- omgevingsvergunning aangevraagd te worden. Daarnaast moet je telkens minstens twee offertes indienen. Ook dat werkt kostenverhogend. Men bouwt in de loop der jaren een vertrouwensband op met een bepaalde aannemer of schilder en telkens moet je bij een ander te biecht gaan en om een offerte schooien. Om moedeloos van te worden. Ik hoef jullie niet uit te leggen dat je met de monumentenregeling al lang geen baas meer bent over je eigen bezit, hetgeen psychisch belastend is.

Financieel belastend is het zeker: onderhoud en verzekering van een monument zijn aanmerkelijk duurder dan van een gewoon huis. 1.) Te lage subsidiable kosten Zoals u weet, is de Gemeente, om enigszins aan deze kosten tegemoet te komen reeds eind jaren 80 met een subsidieverordening op de proppen gekomen. Deze zag er aanvankelijk zeer belovend uit. Deze regeling is in 1996 voor het eerst -aanzienlijk - versoberd, lees uitgehold en in 2013 weer vervangen door

een nieuwe, waarbij de subsidiabele bedragen dezelfde bleven als in 1996. Gelet de gestegen kosten in al die jaren dus wéér een versobering.

Het College, in een moedige poging een scheefgegroeide toestand recht te trekken, stelt nu voor, om de subsidiabele bedragen aan te passen aan de gestegen bouw- en vergunningskosten c.q. inflatie. Zij noemt daarbij zelf een % van 77,4 (bron CBS). Als bezitter van een monumentaal pand zou dat mij blij moeten maken. Echter, nadat meer dan 25 jaar een ondermaatse regeling in stand is gehouden, komt zij nu met een voorstel dat reeds vóórdat het door de Raad is vastgesteld, ondermaats is. Gecorrigeerd naar inflatie, hetgeen volgens het College toch een redelijk uitgangspunt is,zouden de subsidiabele bedragen nu uit dienen te komen op bijna 5.000,= euro meer voor restauratie dan in de nieuwe subsidieverordening 2023 is vastgelegd en bijna 1.000,= meer voor onderhoud. De regeling van 2013 en de facto 1996 wordt in de regeling 2023 nóg verder uitgehold. 2.) Dan artikel 2 van de nieuwe verordening 2023. Artikel 2 van de nieuwe verordening zegt: Burgemeester en wethouders kunnen besluiten de aanvraag te weigeren indien de door de gemeenteraad ten behoeve van deze subsidieverordening beschikbaar gestelde financiële middelen niet toereikend zijn om aan de aanvraag tegemoet te kunnen komen. Dit is dus precies wat ik - net als iedereen met een portie gezond boerenverstand -in 1988, bij het oprichten van het monumentenbeleid in Baarle-Nassau voorzag.

Reeds toen heb ik gevraagd: "Wat als er geen geld is?" - sla er de notulen maar op na- waarop de voorzitter van de Monumentencommissie mij EXPLICIET verzekerde dat - en raadsleden luister nu allemaal goed: indien er geen gelden beschikbaar zijn, de Gemeente deze maar beschikbaar moest maken! Dit was voor mij een van de voorwaarden om niet tegen plaatsing op de monumentenlijst in beroep te gaan, ook al was ik het er nog zo mee oneens. Het zou mij dus niet verbazen, dat u met dit artikel 2 in overtreding bent en het is op zijn zachtst gezegd niet erg netjes. Geacht College van B&W. Ik ben overtuigd van uw goede bedoelingen, maar uw voorstel klopt niet en doet in ieder geval geen recht aan het begrip rechtvaardigheid. U holt de regeling van destijds nóg verder financieel uit en verbreekt- mogelijk onbewust - een gedane belofte. Hoe betrouwbaar is zo'n Overheid? Misschien kunt u het voorstel intrekken? Geachte Gemeenteraadsleden. Ik richt mij nu tot u. Ik hoef niemand van u te overtuigen van de cultuurhistorische waarde en het belang van monumenten. Maar door het plaatsen ervan door de Gemeente op de monumentenlijst, word je als eigenaar meteen én voor eeuwig, geconfronteerd met aanzienlijk hogere kosten van onderhoud. Kosten, waarin voor een deel tegemoet wordt gekomen door de Gemeente.

Een tegemoetkoming, die eerst in 1996 in één keer werd versoberd en daarna - jaar in jaar uit - door niet te indexeren sinds 1996 tot heden. Het kan toch niet zo zijn, dat de Gemeente - met valse beloften bij de oprichting van het gemeentelijk monumentenbeleid - een veel te grote broek heeft aangetrokken? En nu de eigenaren van monumenten met een veel te dun jasje de kou in stuurt? Daarom verzoek ik u dringend agendapunt 15, zoals het voorstel er nu ligt,vandaag niet vast te stellen en bij het College aan te dringen op een betere versie,o.a. met inachtneming van wat ik u hier geschetst heb. Deze regeling klopt niet en moet terug naar de tekentafel.

Geacht College van B&W, geachte Raadsleden, ik dank u bijzonder hartelijk voor uw aandacht en raad u verder allen aan belanghebbenden (in een eerder stadium) bij het monumentenbeleid te betrekken. P.Plasschaert.