Bijlage 4a - cultuurhistorisch rapport
Tekst van het document
VLAAMSE SCHUREN, DUITSE SPANTEN, NEDERLANDSE NUMMERING CULTUURHISTORISCH ADVIES TOMMEL 10 BAARLE-NASSAU
CUIJPERS ADVIES – ERFGOEDDIENSTEN
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3
20 06 2022
VLAAMSE SCHUREN, DUITSE SPANTEN, NEDERLANDSE NUMMERING CULTUURHISTORISCH ADVIES TOMMEL 10 TE BAARLE-NASSAU
1
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3
20 06 2022
VLAAMSE SCHUREN, DUITSE SPANTEN, NEDERLANDSE NUMMERING CULTUURHISTORISCH ADVIES TOMMEL 10BAARLE-NASSAU inhoud 1. 1.1. 1.2. 1.3. 1.4.
INLEIDING Aanleiding Methodiek Situatie Leeswijzer
4 4 4 4 5
2. 2.1.
AANWEZIGE CULTUURHISTORISCHE WAARDEN Het dorp Baarle-Nassau 2.1.1. Algemeen Beschrijving en bouwgeschiedenis van Tommel 10 2.2.1. Algemeen 2.2.2. Vlaamse schuur 2.2.3. Tommel 10 – exterieur 2.2.4. Tommel 10 – interieur 2.2.5. Erfbeplanting en ander historisch groen
6 6 6 7 7 8 8 9 10
3. 3.1. 3.2. 3.3.
WAARDERING Methodiek Waardering Overzicht waardering
12 12 12 12
4.
PERSPECTIEF
15
2.2.
Bijlage 1
Geraadpleegde bronnen
20
2
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3
20 06 2022
3
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3
20 06 2022
VLAAMSE SCHUREN, DUITSE SPANTEN, NEDERLANDSE NUMMERING CULTUURHISTORISCH ADVIES TOMMEL 10 BAARLE-NASSAU 1.
INLEIDING
1.1.
Aanleiding
De eigenaar van de schuur Tommel 10 in Baarle-Nassau onderzoekt de mogelijkheden om in dat pand een woonfunctie te realiseren. De schuur maakt deel uit van het voormalig agrarisch complex Tommel 21 te Baarle-Hertog. De rijksgrens loopt door de tuin tussen de voormalige boerderij (in België) en de onderhavige schuur (in Nederland). Volgens de provinciale wetgeving van Noord-Brabant is het mogelijk om een woonfunctie te vestigen in cultuurhistorisch waardevolle bebouwing als dat bijdraagt aan het behoud of herstel van die bebouwing. Dat is in artikel 3.69 bepaald.Het kan bijvoorbeeld gaan om een karakteristieke boerderij. Daartoe dient bepaald te worden of en in hoeverre het gaat om een cultuurhistorisch waardevolgebouwgaat. Dit rapport gaat in op deze vraag.
desbetreffende richtlijnen van de Rijksdienst voor het cultureel erfgoed2 en de Richtlijnen Bouwhistorisch Onderzoek3 uitgevoerd en het navolgende advies is opgesteld door een ter zake kundig persoon, te weten ir. J.J. Cuijpers, architect, stedenbouwkundige en erfgoeddeskundige. In genoemde richtlijnen is aangegeven dat het onderzoek een inventarisatie, een waardering en een beschrijving van het perspectief moet omvatten. De navolgende werkzaamheden zijn verricht om vorm te geven aan het onderzoek: 1. 2.
3. 4.
Analyse historische kaarten, met name de Topografische manuscriptkaart 1836-42enhet kadastraal minuutplan 1832; Archiefonderzoek – digitaal toegankelijke inventarissen; vooralsnog zijn alleen digitaal toegankelijke inventarissen van het rijksarchief (BHIC) onderzocht. Er is geen onderzoek in het streekarchief en het BHIC verricht. Literatuuronderzoek in het algemeen. Onderzoek ter plaatse.
<<<
Figuur 1- (vorige pagina): Aanzicht van de schuur.
1.3.
1.2.
Methodiek
Het onderzoeksobject is gelegen in het buurtschap Tommel, onderdeel van het dorp Baarle-Nassau in de gemeente Baarle-Nassau, aan de weg genaamd Tommel.
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft richtlijnen opgesteld waaraan het verplichte onderzoek bij het opstellen van bestemmingsplannen moet voldoen1 . De hiernavolgende cultuurhistorische rapportage voldoet aan die richtlijnen. Het gepleegde onderzoek is verder geheel overeenkomstig de 1
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: Cultuurhistorisch onderzoek in de vormgeving van de ruimtelijke ordening - Aanwijzingen en aanbevelingen, Amersfoort, 2013.
Situatie
2
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: Cultuurhistorisch onderzoek in de vormgeving van de ruimtelijke ordening, versie 6 zoals verzonden aan de Tweede Kamer, februari 2013. 3 RCE e.a., 2009.
4
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3
20 06 2022
1.4.
Leeswijzer
In hoofdstuk 2 zijn de aanwezige cultuurhistorische relicten kort uiteengezet en is de huidige toestand in het studiegebied nader beschreven. In hoofdstuk 3 is de waardering van de relicten en het complex waar ze deel van uitmaken opgenomen. In hoofdstuk 4 is het perspectief van de geconstateerde waarden in relatie tot de aangevraagde bestemmingsverandering weergegeven.
Figuur 2 - Topografische situatie 2019 - de locatie is gesitueerd binnen de rode cirkel.
5
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3
20 06 2022
2. AANWEZIGE CULTUURHISTORISCHE WAARDEN 2.1.
Het dorp Baarle-Nassau
2.1.1. Algemeen Het feit dat de onderhavige schuur op Nederlands grondgebied staat, terwijl het hoofdgebouw waarbij hij hoort op Belgisch grondgebied staat, is illustratief voor de situatie in Baarle-Nassau/Baarle-Hertog, waar 22 Belgische enclaves te midden van Nederlands grondgebied liggen.
Daarnaast liggen er acht Nederlandse enclaves in Belgisch grondgebied. Deze situatie stamt uit de middeleeuwen en is, ondanks alle staatkundige veranderingen, door de eeuwen heen blijven bestaan.
Figuur 3–topografische situatie in 1900, 1950 en 1975
6
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3
2.2.
20 06 2022
Beschrijving en bouwgeschiedenis van Tommel 10
2.2.1. Algemeen De voormalige boerderij Tommel 21 (Baarle-Hertog) is gelegen in het buurtschap Tommel. Omdat de schuur op Nederlands grondgebied gelegen is, is die in Baarle-Nassau genummerd Tommel 10.De naam Tommel is hoogstwaarschijnlijk afkomstig van het Latijnse tumulus(grafheuvel). Deze grafheuvel ligt ten zuiden van het studiegebied in het aangrenzende bosgebied. De schuur waar het over gaat is een voormalige landbouwschuur van ongeveer 12x14 m met aan de noordzijde een uitbouw van 2x7 m onder een zadeldak met wolfseinden.
Figuur 4 – De schuur is genummerd in Nederland (Tommel 10); de voormalige boerderij waar hij bij hoort is genummerd in België (Tommel 21).
7
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3
Figuur 5 - Luchtfoto Tommel 10 (bron: Google Earth)
20 06 2022
Figuur 6 – Kadastraal minuutplan 1832, gemeente Baarle-Nassau, sectie G: blauw zijn de onder Baarle-Hertog gelegen gebieden; de historischstedenbouwkundige situatie was in die tijd al hetzelfde als nu, waarbij het hoofdgebouw op Belgisch grondgebied en de Vlaamse schuur op Nederlands grondgebied stond.
8
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3 2.2.2. Vlaamse schuur De schuur Tommel 10 is na de Tweede Wereldoorlog gebouwd als vervanging van een eerdere schuur op dezelfde plaats die verwoest was tijdens de bevrijding (1944). De herbouw vond plaats in traditionele stijl, overeenkomstig de wederopbouwstijl die destijds in zwang was. De hoofdopzet van het gebouw is waarschijnlijk overgenomen van de voorheen bestaande schuur. Het betreft een zg. ‘Vlaamse schuur’: dit is een gebouwtype dat in de Nederlandse provincie Noord-Brabant en in de Belgische provincie Antwerpen voorkomt. Vermoedelijk is dit schuurtype ontwikkeld bij middeleeuwse abdijen in Vlaanderen (de abdijschuur in Ter Doest (B) is behouden) en na de middeleeuwen door anderen overgenomen. De Vlaamse schuur staat los van het woongedeelte van de boerderij. Oorspronkelijk was de Vlaamse schuur driebeukig met in de middenbeuk de tasruimte, waar hooi en stro werd opgeslagen. Eén zijbeuk deed dienst alslangsdeel en opslagruimte voor de landbouwwerktuigen. Vaak was er een inspringende toegangsdeur waar wagens naar binnen konden rijden door de langsdeel, zodat de oogst kon worden opgetast.
20 06 2022 fabrieksmatig vervaardigde grijs-rode stenen in kruisverband. Het dak is gedekt met rode muldenpannen. Aan de zuid- en de noordzijde bevinden zich getoogde toegangsdeuren die afwisselend zwart-wit geschilderd zijn. De uitbouw aan de noordzijde is voorzien van een getoogde toegangsdeur naar de paardenstal en twee oorspronkelijke gietijzeren venstertjes.
Figuur 7 – Prototype Vlaamse schuur; de oorspronkelijke Vlaamse schuur werd gedragen door een houten gebint, dat een driebeukige indeling veroorzaakte. De toegang verliep via deuren die toegang gaven tot de langsdeel. 2.2.3. Tommel 10 - exterieur De schuur bestaat uit een langwerpig bakstenen gebouw onder zadeldak met wolfseinden. Aan de noordzijde is het wolfseind verlengd tot een lager dakschild boven de paardenstal. De muren zijn gebouwd van
Figuur 8 – Tommel 10 – gevel zuidzijde.
9
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3
20 06 2022
Figuur 10 - Interieur stal Tommel 10; opvallend zijn de 3 houten zg. Duitse spanten. Figuur 9 – Tommel 10 – gevel noordzijde.
2.2.5. Erfbeplanting en ander historisch groen
2.2.4. Tommel 10 - interieur
Bij de boerderij Tommel 10/21 staan diverse groene historische elementen. Het meest opvallend is de bomenrij naast de schuur, een rij van zes Hollandse linden (Tiliaeuropaea), die ongeveer 100 jaar oud zijn en waarvan de stamdikte varieert van 150 tot 270 cm (Cees van Gils en Antoon van Tuijl (2004): Bomen in Baarle – een grensoverschrijdende inventarisatie in woord en beeld, ABCMilieugroep, Baarle-Hertog-Nassau.). Een van de bomen is bij de brand in de onderhavige schuur zwaar beschadigd.
De houten draagconstructie van het dak bestaat uit 3 spanten. Het gaat niet om gebinten die rusten op staanders op stiepen, zoals in historische voorbeelden van het Vlaamse schuurtype gebruikelijk was, maar om een zg. Duits spant (een A-spant met extra spantbenen). De spanten rusten op berendie aangebouwd zijn aan de buitenmuren. Door de toepassing van deze spanten, die een veel grotere overspanning hebben dan de traditionele gebinten, ontstond er een open schuurruimte zonder indeling. Alleen aan de noordzijde is een paardenstal ingebouwd.
10
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3
20 06 2022
Figuur 11 – de schuur in zijn groene setting.
11
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3
20 06 2022
3. WAARDERING 3.1.
Methodiek
Bij de waardestelling van het gebouwcomplex is aangesloten op de benadering die de RCE in de Richtlijnen Bouwhistorisch Onderzoek4 en andere publicaties heeft gekozen.
3.2.
Waardering
In de navolgende tabel (tabel 2) worden de afzonderlijke criteria die in de waardering aan de orde dienen te komen voor de gebouwen, afzonderlijk besproken. In de volgende paragraaf wordt een samenvatting/overzicht van de waardering weergegeven.
3.3.
Overzicht waardering
Figuur 12 – Hoofdgebouw – de voormalige boerderij; originele traditionele materialen, bestaande plattegrond omgezet in een moderne vormgeving.
In de vorige paragraaf is per onderdeel aangegeven welke kenmerken en waarden in het gebouw aanwezig zijn. Let wel: het gaat hier uitsluitend om de cultuurhistorische waardering, niet om schoonheid of landschappelijke waarde. Samenvattend kan gesteld worden dat we hier te maken hebben met een gebouw dat een voorbeeld is van een agrarisch gebouw op het Brabantse platteland uit omstreeks de helft van de twintigste eeuw, op basis van een veel oudere traditionele Vlaamse schuur. Er is sprake van cultuurhistorische waarden (zowel bouw- en architectuurhistorische, ensemblewaarden en belevingswaarden).
4
RCE e.a., 2009.
12
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3 Tabel 1 – Cultuurhistorische waardering Tommel 10 Baarle-Nassau (sub)criteria Beoordeling Algemene historische waarden Het gebouw is een voorbeeld van een agrarisch (gerelateerd aan maatschappelijke bijgebouw uit de jaren 40 van de twintigste eeuw, ontwikkelingen) waarbij de voorganger van de huidige schuur overeenkomstig de architectuuropvattingen van die tijd min of meer gekopieerd werd voor wat de vormgeving en opzet betreft, maar waarbij nieuwe materialen (moderne baksteen) en bouwtechnieken (spanten) gebruikt werden, maar wel de traditionele vormgeving (wolfseinden, getoogde bovenzijden toegangen) werd gebruikt. Het betreft een schuur die op hoofdlijnen gaaf bewaard is gebleven. Ensemblewaarden (samenhang) en Het gebouw vormt een stedenbouwkundig ensemble stedenbouwkundige waarden met de voormalige langgevelboerderij Tommel 21 Baarle-Hertog. Verder maakt een waardevolle rij linden deel uit van het ensemble. Tegenover de locatie ligt een grafheuvel uit de pre- of protohistorie. Het ensemble maakt deel uit van een groep historische boerderijen aan de Tommel. Architectuurhistorische waarden Het object is een voorbeeld van traditionele agrarische bedrijfsbebouwing uit de jaren 40 van de twintigste eeuw. Het gebouw is redelijk zuiver bewaard gebleven.
Bouwhistorische waarden Het gebouw is een duidelijk voorbeeld van de Belang van het object/complex voor de ontwikkeling van de boerderijbouw; de geschiedenis van de bouwtechniek, de oorspronkelijke opzet van de Vlaamse schuur is in het afleesbaarheid van de bouwgeschiedenis exterieur nog duidelijk afleesbaar. (historische gelaagdheid) of wegens het materiaalgebruik. Waarden vanuit de gebruikshistorie Het gebouw is een voorbeeld van een schuur uit de (gerelateerd aan het object van onderzoek) jaren 40 van de twintigste eeuw, dat redelijk zuiver bewaard is gebleven. Belevingswaarde De boerderij heeft een redelijk hoge belevingswaarde door zijn ligging, traditionele vormgeving en plaats in het landschap.
20 06 2022
Opmerkingen
De boerderij Tommel 21, waar het object bij hoort, is verbouwd volgens de principes van “behoud door ontwikkeling”, waarbij enerzijds de hoofdopzet behouden is en het traditionele materiaalgebruik is doorgezet, maar anderzijds nieuwe delen in modern materiaal werden toegevoegd.
13
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3
20 06 2022
Figuur 13 -Cultuurhistorische waardering van de bestaande schuur Tommel 10 te BaarleNassau (ondergrond: De Bont Architecten, Poppel).
14
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3
20 06 2022
4. PERSPECTIEF In dit hoofdstuk wordt beoordeeld wat het toekomstperspectief van de cultuurhistorische waarden zal zijn, als gevolg van de beoogde bestemmingsverandering. Volgens de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant (artikel 3.69) mag een extra woonfunctie gevestigd worden in cultuurhistorisch waardevolle bebouwing als dat bijdraagt aan het behoud of herstel van die bebouwing. In het vorige hoofdstuk is omstandig uitgelegd dat de schuur op zichzelf en als onderdeel van het complex cultuurhistorisch waardevol is, waardoor aan criterium ‘çultuurhistorisch waardevol’ voldaan is. Het behoud van de schuur in de huidige situatie is zorgwekkend. In de bakstenen gevels komen diverse brede scheuren voor. Ook de boog boven de poort aan de zuidzijde is gescheurd. Verder is het dak plaatselijk verzakt, waardoor de dakvorsen plaatselijk losgekomen en afgevallen zijn. Deze bouwschade moet hoognodig hersteld worden. Het toevoegen van de woonfunctie in de schuur zal ten goede komen aan het herstel en behoud van de aanwezige cultuurhistorische waarden. Bij het omzetten naar de woonfunctie en de daarmee gepaard gaande verbouwingen dienen de volgende randvoorwaarden in acht te worden genomen: 1. 2.
3.
De gebouwonderdelen die in Figuur 13 als “hoge monumentwaarde” zijn aangegeven, dienen gehandhaafd en zo nodig gerepareerd te worden. De scheuren in de gevels zijn mogelijk het gevolg van structurele schade (verzakkende funderingen?). Deze dienen een structurele oplossing te krijgen en er kan niet volstaan worden met het dichtsmeren van de scheuren. Gebouwonderdelen met “indifferente monumentwaarden” mogen eventueel worden verwijderd of vervangen.
Figuur 14 scheur in de zuidwesthoek.
15
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3
20 06 2022
Figuur 15 – (Rechts) brede scheuren in de zuidmuur; (links) verzakking van het dak en kapotte dakvors; deze kapotte dakvors is inmiddels op authentieke wijze gerepareerd.
16
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3
4.
5. 6.
7.
Zoveel mogelijk van het oorspronkelijke materiaal dient behouden te blijven en zo mogelijk in het zicht te blijven. Dat geldt niet alleen voor het metselwerk en de dakbedekking, maar ook voor het houtwerk, zowel binnen als buiten. Alleen houtwerk dat geheel verrot is, mag vervangen worden door nieuw houtwerk in de oorspronkelijke vorm (aanhelen). Isolatie mag uitsluitend aan de binnenzijde worden aangebracht; dakisolatie moet zodanig worden ontworpen dat het dak geen of in ieder geval zo weinig mogelijk veranderd wordt. De hoofdvorm van het dak (zadeldak met wolfseinden) en de bestaande dakbedekking moeten behouden blijven; dakkapellen zijn niet gewenst; dakvensters zijn denkbaar, mits evenwichtig verdeeld en bij voorkeur slechts aan één zijde, de westzijde (die het minst in het zicht ligt). De bestaande spanten dienen geheel behouden te blijven.
20 06 2022
8.
9.
Ter plaatse van de beide poorten (met ieder een dubbele deur), mag aan de binnenzijde glas worden aangebracht, maar de dubbele deuren dienen werkend behouden te blijven (moeten ’s avonds dichtgemaakt kunnen worden). Karakteristiek voor de Vlaamse schuur is het feit dat een kar er geheel doorheen kon rijden, de beide poorten lagen in elkaars verlengde. Bij de verbouwing zou het doorzicht behouden moeten blijven, bijvoorbeeld door de ruimte geheel open te houden of door glazen wanden in dat gedeelte te gebruiken.
’s-Hertogenbosch, september 2020/oktober 2021 Ir. J.J. Cuijpers
17
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3
20 06 2022
Glazen puien achter poorten
Vrij doorzicht tussen poorten behouden
Oorzaken scheuren in metselwerk zuiden westmuur repareren. Isolatie uitsluitend aan de binnenzijde; de buitenzijde dient het bestaande schoon metselwerk te blijven.
Figuur 16 – Plattegrond met opmerkingen over toekomstige invulling (ondergrond: De Bont Architecten, Poppel).
18
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3
20 06 2022
Figuur 17 – Linker zijgevel met aangegeven suggestie locatie eventuele dakvensters (ondergrond: De Bont Architecten, Poppel).
Isolatie uitsluitend aan de binnenzijde; de buitenzijde dient het bestaande schoon metselwerk te blijven.
Figuur 18 – Doornede met opmerkingen over toekomstige invulling (ondergrond: De Bont Architecten, Poppel).
19
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3
20 06 2022
VLAAMSE SCHUREN, DUITSE SPANTEN, NEDERLANDSE NUMMERING CULTUURHISTORISCH ADVIES TOMMEL 10 TE BAARLE-NASSAU BIJLAGE 1: Geraadpleegde bronnen Berkel, G. van en K. Samplonius (2006): Nederlandse plaatsnamen, herkomst en historie, Het Spectrum. Gils, Cees van, en Antoon van Tuijl (2004): Bomen in Baarle – een grensoverschrijdende inventarisatie in woord en beeld, ABC-Milieugroep, Baarle-Hertog-Nassau
Stichting Historisch Boerderij-onderzoek: houtverbindingen en constructieve houten boerderijen, Arnhem, 1982.
De benaming van elementen bij oude
Topographische en Militaire kaart van het Koninkrijk der Nederlanden, schaal 1:50.000. Uitgeverij Nieuwland: Historische Atlas Noord-Brabant, 1:25.000, 18361843. Tilburg, 2008.
Groenedijk, T. (2000): Nederlandse plaatsnamen, Hoogeveen, 2000. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Stichting Bouwhistorie Nederland, Vereniging Nederlandse Gemeenten, Atelier Rijksbouwmeester en Rijksgebouwendienst (2009): Richtlijnen bouwhistorisch onderzoek - lezen en analyseren van cultuurhistorisch erfgoed, Amersfoort, 2009. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (2013): Cultuurhistorisch onderzoek in de vormgeving van de ruimtelijke ordening, versie 6 zoals verzonden aan de Tweede Kamer, februari 2013. Stiboka/Rijks Geologische Dienst (1983): Geomorfologische Kaart van Nederland schaal 1:50.000 - blad 45, Wageningen/Haarlem, 1983. Stiboka (1965): Bodemkaart van Nederland 1:50.000 - Blad 45 Oost, Wageningen, 1976.
20
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3
20 06 2022
VLAAMSE SCHUREN, DUITSE SPANTEN, NEDERLANDSE NUMMERING CULTUURHISTORISCH ADVIES TOMMEL 10 BAARLE-NASSAU Versietabel
Colofon Opdrachtgever Naam Contactpersoon Adres PC + plaats Tel. Fax Mail
: : : : : : :
Tommel 21 Baarle-Hertog
versie
datum
Inhoud
status
validatie
1-1
28 09 2020
conceptrapport
eerste concept
JC
1-2
30 09 2020
rapport
rapport
JC
2-1
08 11 2021
Aanvulling perspectief
rapport
JC
2-2
11 11 2021
Tekstuele aanpassing
rapport
JC
20 06 2022
Figuur 17 plaatsing dakramen aangepast
rapport
JC
2-3
Bevoegd gezag erfgoed Naam Contactpersoon Adres PC + plaats Tel. Mail
: : : : : :
Uitvoerend bureau Naam Auteur Adres PC + plaats Tel. Mail Website Projectnummer
: : : : : : : :
GEMEENTE BAARLE-NASSAU
Postbus 105 5110 AC Baarle-Nassau 14013 info@Baarle-Nassau.nl
Cuijpers Advies ir. J.J. Cuijpers Gouverneur Hultmanstraat 2 5224 CJ ’s-Hertogenbosch 06 – 5146 1115 info@posd.eu www.posd.eu 12146
Samenvatting Ten behoeve van de opstelling van een bestemmingsplanherziening is opdracht verleend voor het uitvoeren van een cultuurhistorisch onderzoek naar de voormalige agrarische schuur Tommel 10 te Baarle-Nassau. De betreffende schuur is cultuurhistorisch waardevol als voorbeeld van de herbouw van een traditioneel agrarisch gebouw in de wederopbouwperiode en als onderdeel van het ensemble van waardevolle bebouwing ’van het buurtschap Tommel. De bouwtechnische kwaliteit van het gebouw is zorgwekkend. Het behoud op termijn is niet verzekerd. Vandaar dat het toevoegen van een woonfunctie voor de middelen kan zorgen voor groot onderhoud en de nodige reparaties. Op die manier kan de toevoeging van de woonfunctie zorgdragen voor het behoud van de aanwezige cultuurhistorische waarden. In hoofdstuk 4 zijn diverse randvoorwaarden opgenomen die in acht moeten worden gehouden bij het verbouwen van de schuur tot woning.
21
12146 cultuurhistorisch advies Tommel 10 Baarle-Nassau-v2-3
20 06 2022
22