Bijlage 4 - Ontwerpbegroting 2027 ABG organisatie
Tekst van het document
Ontwerpbegroting 2027 Meerjarenbegroting 2028-2030
Vastgesteld door ABG-bestuur d.d. 4 mei 2026 Zaaknummer: 1135934 ABG-organisatie Postbus 3 5130 AA Alphen NB Bezoekadres Willibrordplein 1 5131 AV Alphen NB Telefoonnummer: 088 – 382 1000 E-mail: info@abg.nl Website: www.abg.nl
2 – ABG Organisatie | Begroting 2027
Inhoudsopgave INLEIDING ................................................................................................................................... 5 LEESWIJZER ................................................................................................................................ 6 BELEIDSBEGROTING .................................................................................................................... 7 1.
PROGRAMMABEGROTING ....................................................................................................... 7 1.1. Uitgangspunten begroting............................................................................................. 7 1.2. Financieel perspectief ................................................................................................... 8 1.3. Programma, Doelstellingen en resultaten ..................................................................... 8 PARAGRAFEN ............................................................................................................................ 10 2.1 Bedrijfsvoering ............................................................................................................ 10 2.2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................. 13 2.3. Financiering................................................................................................................. 15 2.4. Verbonden partijen...................................................................................................... 18 2.5. Overige samenwerkingsverbanden ............................................................................. 18 2.6. Wet Open Overheid .....................................................................................................
19 FINANCIËLE BEGROTING ........................................................................................................... 20 3.1. Overzicht van baten en lasten ..................................................................................... 20 3.2. Toelichting op baten en lasten .................................................................................... 22 3.3. Financiële positie ........................................................................................................ 25 BIJLAGEN .................................................................................................................................. 29 Bijlage A: Maatregelen ravijnjaar ...................................................................................... 29 Bijlage B: Indicatoren BBV ................................................................................................. 30 Bijlage C: Overhead en tarieven......................................................................................... 32 Bijlage D: Overzicht van geraamde baten en lasten per taakveld ..................................... 34 Bijlage E: Meerjareninvesteringsplan 2026-2030 ............................................................... 35
3 – ABG Organisatie | Begroting 2027
4 – ABG Organisatie | Begroting 2027
Inleiding Hierbij presenteren we de begroting 2027 en de meerjarenbegroting 2028-2030 van de ABGorganisatie. Deze begroting is gebaseerd op de uitgangspunten die zijn vastgesteld in de kadernota 2027. Vanuit de gemeenteraden zijn er geen zienswijzen ingediend op de kaders 2027. Ontwikkelkoers De ABG-organisatie bestaat inmiddels tien jaar en is in die tijd uitgegroeid tot een solide , betrouwbare en professionele uitvoeringsorganisatie voor de drie gemeenten. De wereld om ons heen verandert echter snel. Maatschappelijke, technologische en economische ontwikkelingen maken dat de verwachtingen richting gemeentelijke dienstverlening stijgen: inwoners, bedrijven en besturen vragen om maatwerk, transparantie en bestuurlijke sensitiviteit. Om in de toekomst blijvend kwalitatief goede dienstverlening te kunnen bieden en tegelijkertijd de kosten eerlijk en inzichtelijk te verdelen, is het nodig om als organisatie verder te groeien: van professionele uitvoeringsorganisatie naar professionele dienstverlener. Een extern bureau heeft dit in 2025 onderzocht en daarover advies uitgebracht, hierbij is ook de relatie gelegd met het systeem van Betalen & Genieten (wijze van doorberekening kosten ABG -organisatie aan de afzonderlijke gemeenten). Het ABG-bestuur heeft een voorgenomen besluit genomen om als ABG-organisatie te groeien naar een professionele dienstverlener en lerende organisatie.
Het ABG-bestuur omarmt de strategische koers en de aanbevelingen m.b.t. Betalen & Genieten. De gemeenteraden zijn hierover geïnformeerd in december 2025. Het groeipad dat we willen inzetten bestaat uit 3 plateaus, die we de komende jaren willen doorlopen: 1. Basis hernieuwen en grip krijgen (2025-2027); 2. Sturing optimaliseren (vanaf 2026); 3. Uitgroeien tot professionele dienstverlener en lerende organisatie (vanaf 2026). In vervolg op de strategische koers ontwikkelen we ook een sturingsfilosofie. Dit gaat onder andere over rollen, verantwoordelijkheden en mandaten. We zetten daarbij in op harmonisatie en integraal, planmatig, projectmatig en procesmatig werken en daar waar nodig programmatisch werken. Daarnaast is het belangrijk om bij de groei naar een ‘professionele dienstverlenende organisatie’ een aantal systemen en werkprocessen aan te passen. Zo moet de kostenverdeelsystematiek transparant, stuurbaar en toekomstbestendig gemaakt worden. Eén ABG-kantoor voor een nog betere dienstverlening In 2027 werken de medewerkers van onze organisatie vanuit een nieuw, gezamenlijk ABGkantoor aan het Anne Frankplein in Rijen. Eind 2025 is de aanbesteding voor de (ver)bouw succesvol afgerond, passend binnen het beschikbare krediet.
Vanuit één kantoor kunnen we elkaar straks gemakkelijker ontmoeten, werken we meer verbonden samen en leveren we uiteindelijk een nog betere dienstverlening.
5 – ABG Organisatie | Begroting 2027
Maatregelen ravijnjaar In deze begroting specificeren we het totale maatregelenpakket ravijnjaar (€ 465.000 in 2027), dus zowel de reeds ingevulde (€ 329.000) als de nog in te vullen (€ 136.000) delen daarvan. Loon- en prijscompensatie In deze begroting is gerekend met de looncompensatie zoals afgesproken in de CAO 20252027. Vanaf 1 april 2027, einddatum van de CAO, is voor looncompensatie gerekend met de cijfers uit de Septembercirculaire 2025. Voor de prijscompensatie hebben we ons gebaseerd op de meest recente indexeringscijfers, eveneens uit de Septembercirculaire. Deze methodiek is gelijk aan die waarop de Kadernota 2027 was gebaseerd, zodat hier geen verschil tussen zit. Vervolg Met deze begroting kijken we met vertrouwen vooruit. Na goedkeuring door het ABG -bestuur wordt deze begroting voor zienswijze aangeboden aan de gemeenteraden. Vervolgens zal het ABG-bestuur zijn oordeel en eventuele conclusies over de zienswijzen geven in de definitieve begroting. Vóór 15 september dienen we deze in bij de provincie Noord -Brabant.
Leeswijzer De begroting bestaat uit een beleidsbegroting en een financiële begroting: ▪ ▪
De beleidsbegroting bevat enerzijds de programmabegroting, waarin ingegaan wordt op de kaders 2027, de doelstellingen en de paragrafen; In de financiële begroting staan de lasten en baten opgenomen, voorzien van een toelichting, en daarnaast schetsen we de financiele positie.
De bijlagen bevatten enkele specifieke financiële onderbouwingen: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Bijlage A: Maatregelen ravijnjaar Bijlage B: Beleidsindicatoren BBV Bijlage C: Overhead en tarieven Bijlage D: Geraamde baten en lasten per taakveld Bijlage E: Meerjareninvesteringsplan 2026-2030
6 – ABG Organisatie | Begroting 2027
Beleidsbegroting 1. Programmabegroting 1.1. Uitgangspunten begroting De basis voor deze begroting 2027-2030 is de Kadernota 2027. Deze is begin 2026 behandeld in de gemeenteraden van de drie gemeenten. Er zijn geen zienswijzen kenbaar gemaakt. Onderstaand een korte samenvatting van de begrotingsuitgangspunten uit de Kaders 2027: Autonome ontwikkelingen De verwachte indexering van lonen en prijzen is gebaseerd op: ▪ CAO SGO (Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties) 2025-2027 ▪ Looncompensatie 2027-2030 conform Septembercirculaire 2025 (prijs overheidsconsumptie beloning werknemers) ▪ Prijscompensatie conform Septembercirculaire 2025 (prijs overheidsconsumptie netto materieel). Beleidsmatige ontwikkelingen Naast bovenstaande niet-beïnvloedbare ontwikkelingen is in de kadernota aandacht gevraagd voor enkele beleidsmatige ontwikkelingen: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Maatregelen ravijnjaar; Strategische koers; Goed werkgeverschap; ICT-ontwikkelingen; Ontwikkelingen toekomst Equalit; Duurzaamheidsverslaglegging; Huisvesting ABG-organisatie; Toerekening en verdeling kosten aan gemeenten; Formatie Ruimtelijke Ontwikkeling.
Voor bovenstaande ontwikkelingen zijn geen (extra) middelen opgenomen in de begroting van de ABG-organisatie, met uitzondering van formatie Ruimtelijke Ontwikkeling. Die formatie is verhoogd met als doel de inhuur(kosten) te verlagen. Deze kosten worden volledig gedekt uit projectgelden van de gemeenten.
7 – ABG Organisatie | Begroting 2027
1.2. Financieel perspectief
In onderstaande overzicht schetsen we eerst het meerjarig financieel perspectief 202 7-2030. Vervolgens presenteren we het financiële effect per gemeente. Bedragen x € 1.000 / - = nadeel
Onderdeel
2027
2028
2029
2030
€8
- € 32
- € 35
- € 35
Bestuursbesluiten na vaststelling begroting 2026 Effecten loon- en prijsontwikkelingen Effecten beleidsmatige ontwikkelingen − Extra formatie voor projecten − Dekking uit projectgelden gemeenten
- € 56
- € 337
- € 514 - € 2.545
- € 525 € 525
- € 525 € 525
- € 525 € 525
Totaal financieel perspectief 2027-2030
- € 48
- € 369
- € 549 - € 2.580
- € 525 € 525
De gemeentelijke bijdragen worden in de jaren 2027 tot en met 2030 hoger. De stijging wordt nagenoeg volledig veroorzaakt door de verwachte loon- en prijsontwikkelingen. In de Algemene Uitkering, die de gemeenten van het Rijk ontvangen, wordt rekening gehouden met verwachte loon- en prijsontwikkelingen. Vanuit de meerjarenbegroting 2026-2029 was er nog geen indexering opgenomen voor het jaar 2030. In de kadernota is de indexering voor 2030 verwerkt; dit verklaart het grote verschil in 2030. Op basis van de algemene verdeelsleutel ontstaat per gemeente het volgende financiële effect: Bedragen x € 1.000 / - = nadeel
2027
2028
2029
2030
Gemeente Alphen-Chaam (24,6%)
- € 12
- € 91
- € 135
- € 635
Gemeente Baarle-Nassau (21,6%)
- € 10
- € 80
- € 119
- € 557
Gemeente Gilze en Rijen (53,8%)
- € 26
- € 198
- € 295
- € 1.388
Totaal
- € 48
- € 369
- € 549
- € 2.580
1.3. Programma, Doelstellingen en resultaten In het programma Bedrijfsvoering zijn onze ambities verwoord.
Bedrijfsvoering
Het ABG-bestuur heeft een voorgenomen besluit genomen over de organisatiekoers en de directie de opdracht gegeven om binnen de bestaande begroting aan de slag te gaan met plateau 1: de basis hernieuwen en grip krijgen. Dit besluit markeert de start van een meerjarig ontwikkeltraject waarin de ABG-organisatie stap voor stap doorgroeit van professionele uitvoeringsorganisatie naar een professionele dienstverlener. De uitvoering van plateau 1 valt onder verantwoordelijkheid van het ABG-bestuur en wordt binnen de bestaande begroting gerealiseerd. Na afronding van de maatregelen voor plateau 1 leggen we aan de 3 gemeenteraden in de nieuwe bestuursperiode een evaluatie en vervolgopdracht voor over de structurele uitrol van de organisatieontwikkeling en een nieuwe systematiek van “Betalen & Genieten” met ingang van 2028. Bestuurlijk is het uitgangspunt dat de invoering van de nieuwe systematiek wordt gedaan gelijktijdig met de financiële ontvlechting van de bestuurszetels van de gemeenten.
8 – ABG Organisatie | Begroting 2027
De volledige organisatieontwikkeling en doorgroei naar professioneel dienstverlener inclusief wijziging van Betalen & Genieten is de bevoegdheid en verantwoordelijkheid van het ABG bestuur. Eventuele financiële effecten worden aan de raden in zienswijzeprocedures voorgelegd bij de Kaders en de Begroting van de ABG-organisatie. Daarnaast is samen met medewerkers gewerkt aan een organisatieverhaal – De kracht van samen – waarin de gewenste identiteit van de ABG-organisatie is verwoord. Dit verhaal vormt de culturele basis voor de verdere ontwikkeling, met de kernwaarden verbinding, daadkracht en eigenheid. In het kader van verbinding met de organisatie en de gemeenten waarvoor de organisatie de taken uitvoert wordt geïnvesteerd in medewerkers door talentontwikkeling en een goede onboarding gedurende de loopbaan binnen de ABG. De nieuwe huisvesting met een andere manier van werken zal ook een positief effect op verbinding teweegbrengen. De gemeente Oosterhout ondersteunt collega-gemeenten met informatisering en automatisering van de gemeentelijke dienstverlening aan inwoners, bedrijven en instellingen. Dit doet zij onder de vlag van Equalit door het leveren en in stand houden van een ICTomgeving waar Oosterhout en de collega gemeenten gezamenlijk gebruik van maken en taakuitoefening op het gebied van informatisering en automatisering.
De vorm waarin we in Equalit-verband samenwerken is sinds 2005 niet veranderd. Met oog op de vlucht die digitalisering neemt en toekomstige ontwikkelingen, is de huidige samenstelling en vorm van Equalit niet meer houdbaar. Vanuit het bestuurlijk overleg is de vraag aan de gemeente Oosterhout gesteld om onderzoek te laten doen naar de toekomstige scenario’s van Equalit. De uitkomst van dit onderzoek heeft geleid tot twee aanbevelingen te weten: te kiezen voor een reguliere gemeenschappelijke regeling als de toekomstige governancevorm en om op de ITinfrastructuur maximaal te standaardiseren en op het vlak van informatievoorziening (IV) hybride samen te werken. Met de in 2025 vastgestelde visie op dienstverlening is een organisatiebrede koers bepaald voor de verdere ontwikkeling van onze dienstverlening. Deze visie geeft richting aan hoe wij inwoners, ondernemers en partners beter, duidelijker en meer vanuit hun behoefte willen bedienen. Vanaf 2026 werken alle bedrijfsonderdelen van de ABG -organisatie toe naar en vanuit deze visie, zodat dienstverlening in de volle breedte van de organisatie steeds meer volgens dezelfde uitgangspunten (peilers) wordt ingericht. Zo zorgen we dat elke afdeling mensgericht, betrouwbaar en voor iedereen is én daarnaast met de tijd meegaat. AMBITIE
De Kracht van Samen!
Doelstellingen
Resultaten / Activiteiten
Strategische koersontwikkeling via 3 plateaus
We voeren in 2027 de maatregelen van Plateau 1 verder uit: de basis hernieuwen en grip krijgen. In 2027 implementeren we de nieuwe kostenverdeelsystematiek.
Kostenverdeelmodel dat transparant, stuurbaar, toekomstbestendig en toetsbaar is Doorontwikkeling en borging van concern control.
9 – ABG Organisatie | Begroting 2027
We doen in 2027 een voorstel voor de verankering en positionering van concern-
Aantrekkelijk werkgeverschap
Nieuwe huisvesting
Moderne IT-werkomgeving met ruimte voor innovaties Vernieuwde governancevorm op het gebied van ICT-samenwerking
AMBITIE
control, met daarbij de onderdelen procescontrol (rechtmatigheidsverantwoording), projectcontrol, financial control en risicomanagement. We zetten in 2027 in op: • Talentontwikkeling • Onboarding • Ontwikkelkansen door opleiding • Digitale vaardigheden (o.a. AI) We brengen de financiële consequenties van de ontvlechting in beeld. We verhuizen medio 2027 naar het nieuwe kantoor van de ABG-organisatie. We richten een gestandaardiseerde ICTinfrastructuur in met aandacht voor veilig werken en AI. In principe richten we samen met de andere deelnemers een reguliere gemeenschappelijke regeling op in 2027.
We zijn er voor onze inwoners en organisaties
Doelstellingen
Resultaten
Realiseren van de ambities uit de gemeentelijke visies op dienstverlening
De ABG-organisatie werkt programmatisch aan de realisatie van de visies op dienstverlening. We zetten in 2027 o.a. stappen op gebied van klantgericht werken, bereikbaarheid en optimalisatie van onze processen. Voldoen aan de gemeentelijke servicenormen In 2026 vernieuwen de gemeenten hun servicenormen. Als ABG-organisatie maken we vervolgens in 2027 werkafspraken waarmee we kunnen voldoen aan deze servicenormen.
Paragrafen 2.1 Bedrijfsvoering
Deze paragraaf bestaat uit twee onderdelen: enerzijds een beschrijving van de bedrijfsvoering volgens het zogenaamde ‘7-S model’ en anderzijds een toelichting op de thema’s (fraude)risicobeheersing en rechtmatigheidsverantwoording.
10 – ABG Organisatie | Begroting 2027
7-S model
In het ‘7-S model’ wordt aandacht gegeven aan de harde en zachte elementen van een organisatie:
Significante gedeelde waarden / (organisatie)cultuur Centrale huisvesting In 2025 is de aanbesteding voor het nieuwe ABG-kantoor succesvol afgerond. Het werken in het nieuwe ABG-kantoor gaat ons helpen bij de verdieping van onze kernwaarden. Organisatieverhaal Het organisatieverhaal is in 2025 uitgewerkt en betrokken bij de strategische koers van de organisatie. Strategie-structuur-systemen De samenleving bevindt zich in voortdurende verandering. Tal van maatschappelijke en technologische ontwikkelingen dienen zich in snel tempo aan. Als eerste overheid vraagt dit veel van ons. Er is sprake van intensieve transities, met een lange doorlooptij d. In met name het sociale en fysieke domein. Deze ontwikkelingen raken ook de verhouding tussen stad en platteland. Onze gemeenten maken deel uit van de regio’s Hart van Brabant en West-Brabant. Samenhang in regionale ontwikkeling maakt het verschil voor de kwaliteit van wonen, werken, recreëren en l even. Dat vereist tijdige afstemming tussen regionale partners. Samenwerking tussen de actoren beperkt zich niet enkel en alleen tot of tussen overheden onderling, maar heeft ook betrekking op publiek-private samenwerking en onze dienstverlening aan burgers. In dit verband vraagt onze bestuurlijke en ambtelijke inspanning voor een gezamenlijke strategie in de zogenoemde groene driehoek Breda-Tilburg-Turnhout bijzondere aandacht.
Het vraagt van ons om als volwaardig partner te participeren in de SRBT (Stedelijke Regio Breda-
11 – ABG Organisatie | Begroting 2027
Tilburg) maar ook ontwikkelingen zoals Gebiedsgerichte Aanpak (GGA) en stikstofproblematiek. Strategische koers voor de organisatie In 2025 is de strategische koers vastgesteld door het ABG-bestuur. De gemeenteraden zijn geïnformeerd via een RIB. In 2025 heeft het ABG-bestuur een voorgenomen besluiten genomen om incidentele middelen beschikbaar te stellen voor de uitvoering van plateau 1 ‘Basis op orde’. In 2026 volgt een voorstel voor plateau 2 ‘Optimaliseren’ en plateau 3 ‘Professionele dienstverlener’. Daarnaast is onderdeel van deze koers een stuurbaar, transparant én toekomstbestendig model van ‘Betalen & Genieten’ te ontwikkelen. Sturingsfilosofie In 2025 zijn de voorbereidingen getroffen om in 2026 tot een nieuwe sturingsfilosofie te komen. Deze sturingsfilosofie maakt duidelijk wat de rollen en verantwoordelijkheden zijn op ambtelijk en bestuurlijk niveau. Als ABG-organisatie streven we naar het verder verinnerlijken van de ABG-waarden, te weten: daadkracht, eigenheid en verbindend vermogen. Opzet control We willen het onderdeel control beter borgen binnen de ABG organisatie. Het gaat daarbij om de verankering en positionering van concern-control, met daarbij de onderdelen proces-control (rechtmatigheidsverantwoording), project-control en financial control en risicomanagement.
Visie op dienstverlening Een voortdurend veranderde samenleving heeft ook gevolgen voor de dienstverlening aan de inwoners en bedrijven binnen de drie gemeenten. Dit heeft ertoe geleid dat we in 2025 de visie op dienstverlening hebben vernieuwd. De gemeenteraden hebben deze visie eind 2025 vastgesteld. Staf (personeel)-sleutelvaardigheden (skills)-stijl Aantrekkelijk werkgeverschap De ABG organisatie wil een aantrekkelijke werkgever zijn voor onze zittende medewerkers, die we graag willen behouden. We willen hierbij de juiste tools aan onze medewerkers bieden om onze mensen in staat te stellen om, naast hun inhoudelijke expertise, zich ook andere vlakken te ontwikkelen (sociaal-communicatief-verbindend). We willen ook in staat zijn om goede medewerkers aan te trekken en aan ons te binden. Daarom zijn de secundaire arbeidsvoorwaarden verbeterd en uitgebreid, waaronder een duurzame reiskostenregeling, die bijdraagt aan de vitaliteit van onze medewerkers. Personeelsverloop Ondanks dat de arbeidsmarkt nog steeds grillig is, slagen we er in vacatures in te vullen. Hierbij benutten we ook de mogelijkheden van het inzetten van stagiaires en trainees via onderwijsinstellingen.
Slim digitaal samenwerken Samen met de deelnemende Equalit gemeenten wordt invulling gegeven aan gezamenlijk opgestelde strategische agenda. In de strategische agenda staan drie thema’s centraal: ▪ Goede gemeentelijke dienstverlening die aansluit bij de behoefte en verwachting van de inwoners en bedrijven. ▪ Data gedreven werken waarbij op een integrale, gefundeerde en duurzame manier met data wordt omgegaan. 12 – ABG Organisatie | Begroting 2027
▪
Werken op een moderne betrouwbare infrastructuur en waar verantwoord mogelijk doorontwikkeling naar Common Ground.
De ontwikkelingen op ICT-vlak hebben grote invloed op de hele gehele bedrijfsvoering. Een van de meest toonaangevende veranderingen, die op dit moment volop in ontwikkeling is, betreft artificiële Intelligentie (afgekort AI). Maar ook op andere gebieden wil de ABG organisatie, samen met Equalit, blijven doorontwikkelen. In 2025 is het project “Slim digitaal samenwerken” volgens planning doorlopen en hebben we het eerste proces met robotic process automation (RPA) ingericht. Tot slot heeft de gemeente Oosterhout in 2025 een onderzoek gestart naar de toekomst van Equalit. Zie hiervoor het onderdeel “Bedrijfsvoering” op pagina 8. Management(stijl) In 2025 is het management development traject, gericht op talenmanagement, afgerond. Voor de overige medewerkers wordt dit uitgerold in 2026.
(Fraude)risicobeheersing
Het management van de ABG-Organisatie is zich bewust van het inherente risico van fraude, zowel intern als extern, dat gepaard gaat met de uitvoering van haar activiteiten. In 2027 blijft risicomanagement (met een nadruk op bewustwording en risicobereidheid) een centraal thema binnen de reguliere P&C-cyclus en in de werkzaamheden voor de rechtmatigheidswet. Het staat continu op de agenda van de directie, het management en het bestuur. Bij het ontstaan van nieuwe risico’s worden de directie en het bestuur, afhankelijk van de impact, tussentijds geïnformeerd. Ook bij beleidsnota's en -voorstellen wordt, indien nodig, een risicoparagraaf toegevoegd om mogelijke risico's te identificeren en te mitigeren. Het basisdocument voor (fraude)risicomanagement blijft expliciet aandacht schenken aan (fraude)risicoanalyse. Deze analyse vormt de basis voor de inrichting en bijsturing van werkprocessen en, indien nodig, ook voor het vaststellen van beleidsuitgangspunten. De risicoanalyse wordt jaarlijks geactualiseerd als onderdeel van het interne controleproces en vervolgens vertaald naar controledoelstellingen en interne controlemaatregelen.
Rechtmatigheid
De verantwoordelijkheid voor de rechtmatigheidsverantwoording ligt bij de directie. Deze verantwoording is gebaseerd op de verbijzonderde interne controle (VIC). De VIC toetst of de maatregelen van interne controle in de financiële processen effectief zijn en wordt ingezet om de kwaliteit van deze processen te verbeteren. De opstelling e n uitvoering van de VIC wordt uitgevoerd door de ambtelijke organisatie. De controlerend accountant maakt voor haar controle gebruik van de VIC-werkzaamheden en de bevindingen die hieruit voortvloeien. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording blijft in 2027 een belangrijk middel om het gesprek tussen het bestuur en de directie over (financiële) rechtmatigheid te ondersteunen. Het doel hiervan is om de kaderstellende en controlerende rol van het bestuur op dit gebied verder te versterken en om de integriteit van de organisatie te waarborgen.
2.2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandsvermogen Weerstandsvermogen definiëren we als de mate waarin een organisatie in staat is substantiële tegenvallers op te vangen zonder dat de continuïteit in gevaar komt.
13 – ABG Organisatie | Begroting 2027
We hebben de risico’s die betrekking hebben op de ABG-organisatie in onderstaande tabel in beeld gebracht. Het totaal van alle geschatte (maximale) risico’s bedraagt € 7,1 miljoen, met een gemiddelde kans van 18%. Dit resulteert in een risicobedrag van € 1,3 miljoen.
De inventarisatie van risico’s leidt tot een indicatie voor een minimaal aan te houden buffer. Daarvoor maken we een inschatting van de kans dat een bepaald risico zich voordoet. Zodra een risico reëel te kwantificeren is, is feitelijk geen sprake meer van een risico, maar van een verplichting waarvoor een voorziening moet worden gevormd. De ABG-organisatie beschikt niet over een algemene reserve of weerstandsreserve om risico’s op te vangen. De drie deelnemende gemeenten hebben een eigen weerstandsreserve die ook de risico’s van de gemeenschappelijke regeling van de ABG-organisatie afdekt. Bovenstaande risico’s zijn daarom ook opgenomen in de risicoprofielen van de afzonderlijke gemeenten. Financiële kengetallen BBV De begrotingsvoorschriften in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) stellen een basisset van vijf kengetallen verplicht. Deze cijfers geven informatie over de financiële positie 14 – ABG Organisatie | Begroting 2027
van een organisatie en weerspiegelen daarmee het gevoerde financiële beleid. Het BBV heeft geen normering voor de afzonderlijke kengetallen mee gegeven, omdat deze alleen in samenhang goed kunnen worden beoordeeld. Onderlinge vergelijking met andere organi saties is daardoor ook niet goed mogelijk. Kengetallen BBV Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit
2025 4,4% 4,4%
2026 34,2% 34,2%
2027 37,6% 37,6%
2028 35,7% 35,7%
2029 35,0% 35,0%
2030 33,1% 33,1%
28,0% 5,7% n.v.t. n.v.t.
5,0% 0,0% n.v.t. n.v.t.
2,8% 0,0% n.v.t. n.v.t.
1,9% 0,0% n.v.t. n.v.t.
1,5% 0,0% n.v.t. n.v.t.
1,2% 0,0% n.v.t. n.v.t.
Kleurindicatie: Groen = voldoende / Oranje = attentie / Rood = kwetsbaar
Toelichting/berekening kengetallen: Netto schuldquote: De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de investeringen uit het nabije verleden. Bij een score tussen de 100% en 130% is voorzichtigheid geboden. Bij een netto schuldquot e hoger dan 130% doet een organisatie er goed aan om schulden af te bouwen. Op basis van het verloop 202 7-2030 is de netto schuldquote ruim onder de 100%. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen: De netto schuldquote wordt tevens berekend met een correctie voor verstrekte leningen (uitgaand geld). Het verschil met de netto schuldquote (zonder correctie) vertegenwoordigt het mogelijke risico dat de organisatie loopt als alle verstrekte leningen niet terug betaald zouden worden. Omdat de ABG-organisatie geen verstrekte leningen heeft, is dit kengetal gelijk aan het kengetal “netto schuldquote”. Solvabiliteitsratio: De solvabiliteitsratio geeft de mate aan waarin bezit op de balans is afbetaald. Hoe hoger de uitkomst hoe gunstiger. We financieren dan immers meer met eigen vermogen. In het algemeen wordt een percentage groter of gelijk aan 25% als voldoende beschouwd. Het percentage voor de ABG-organisatie is laag, omdat de beleidskeuze gemaakt is dat de ABG-organisatie geen eigen algemene reserve heeft.
Structurele exploitatieruimte: Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder rente en aflossing van leningen) te dekken. We zien dat de structurele lasten en structurele baten met elkaar in evenwicht zijn, wat duidt op een duurzaam evenwichtige begroting (0%). Grondexploitatie: de ABG-organisatie heeft geen voorraden grond. Dit kengetal is dus niet van toepassing. Belastingcapaciteit: de ABG-organisatie heeft geen belastinginkomsten. Dit kengetal is dus niet van toepassing.
Onvoorzien Wettelijk is voorgeschreven dat in de begroting een post voor onvoorziene uitgaven is geraamd. Er zijn echter geen voorschriften of normen voor de omvang van deze post; die keuze wordt overgelaten aan het bestuur. De raming onvoorziene uitgaven voor 2027 bedraagt afgerond € 100.000. Bij aanwending moet worden voldaan aan de volgende criteria: onvoorzienbaar, onontkoombaar en onuitstelbaar (de drie O’s).
2.3. Financiering
De financieringsparagraaf is een onderdeel van de beleidsbegroting en voorgeschreven voor gemeenschappelijke regelingen. Regelgeving met betrekking tot de uitvoering van taken op het gebied van treasury is opgenomen in de Wet Financiering Decentrale Overheden (wet Fido). Het doel van deze wet is
15 – ABG Organisatie | Begroting 2027
onder andere om op een verantwoorde, prudente en professionele wijze de inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie (financieringsactiviteiten) van de gemeente middels een statuut te regelen. Treasurystatuut Het beleid op dit onderdeel is vastgelegd in het Treasurystatuut 2023 Gemeenschappelijke regeling ABG-organisatie (bestuur 19 december 2023). Rente In 2024 is de ABG-organisatie een lening aangegaan van € 3,9 miljoen voor de aankoop van het pand aan het Anne Frankplein 12 te Rijen voor centrale huisvesting van de ambtenaren. Deze lening is in twee jaartermijnen in 2025 en 2026 geheel afgelost. In 2026 verwachten wij één of meerdere leningen aan te moeten gaan van in totaal € 15.900.000. In 2027 verwachten wij nog € 1.900.000 aan te moeten trekken. Alle leningen zijn ter financiering van de centrale huisvesting. Renteschema De externe rentelasten over de korte en lange a. financiering b. De externe rentebaten (idem)
€ 582.813 -/- € 25.000
Saldo rentelasten en rentebaten c1. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend c2. De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
€ 557.813
-/- €
0
-/- € 582.813
De rentebaat van doorverstrekte leningen c3. indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend +/+ € Aan taakvelden toe te rekenen externe rente
-/- € 25.000
d1. Rente over eigen vermogen d2. Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente
+/+ € 0 +/+ € 0 -/- € 25.000
De aan taakvelden toegerekende rente e. (renteomslag)
-/- € 0
f. Renteresultaat op het taakveld Treasury
Kasgeldlimiet
16 – ABG Organisatie | Begroting 2027
Voordelig
€ 25.000
De kasgeldlimiet heeft betrekking op financieringsvormen met een looptijd tot maximaal 1 jaar. De kasgeldlimiet bepaalt het bedrag dat maximaal met kort geld mag worden gefinancierd en wordt berekend op basis van een vast percentage (8,5%) van het begrotingstotaal. Op basis van de begroting 2027 is de kasgeldlimiet voor de ABG-organisatie voor 2026 geraamd op € 4,60 miljoen. Renterisiconorm De renterisiconorm is direct gerelateerd aan het budgettaire risico. De renterisiconorm heeft als doel om het renterisico bij herfinanciering te beheersen. De renterisiconorm houdt in, dat de jaarlijks verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Tabel renterisico en renterisiconorm Begroot 2026
Begroot 2027
1.Renteherzieningen op vaste schuld 2.Aflossingen Renterisico (1+2)
0 1.950.000 1.950.000
0 397.500 397.500
3.Begrotingstotaal 4.Het bij ministeriële regeling vastgestelde percentage Renterisiconorm (3 x 4)
51.939.000 54.176.000 20% 20% 10.387.800 10.835.200
Toets renterisiconorm 5.Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
8.437.800 10.437.700
Bovenstaande tabel laat zien dat de renterisiconorm voor de begroting 2027 € 10.835.200 bedraagt. Gezien het renterisico van € 397.500 verwachten wij dat de renterisiconorm niet zal worden overschreden. Leningsbehoefte en leningenportefeuille Bij aanvang van 2027 bedraagt de leningportefeuille naar verwachting € 15,9 miljoen. In 2027 verwachten wij nog een lening van € 1,9 miljoen af te moeten sluiten. Alle leningen die afgesloten worden zijn ter dekking van de investeringen (17,8 miljoen) in de huisvesting voor de ABG-organisatie. Houdbare overheidsfinanciën Rijk en decentrale overheden In Europa zijn regels afgesproken over de overheidsfinanciën. Zij bepalen de normen voor het begrotingstekort (EMU-saldo) en de overheidsschuld (EMU-schuld). De Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet HOF) bevat het benodigde wettelijke instrumentarium voor het bereiken en in stand houden van houdbare overheidsfinanciën. De meest in het oog springende afspraak is het bereiken van begrotingsevenwicht op middellange termijn. Hiermee wordt uitdrukking gegeven aan de noodzaak van structurele reductie van het EMU-tekort en het garanderen van een houdbare EMU-schuld. De beheersing van het EMU-saldo is een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het Rijk en de decentrale overheden. De eindverantwoordelijkheid voor de overheidsfinanciën als geheel ligt bij het Rijk.
Gemeenten dienen hun tekort te houden onder de af te spreken percentages. Het
17 – ABG Organisatie | Begroting 2027
Rijk wil gemeenten een boete opleggen via een korting op het Gemeentefonds wanneer zij de aan hen toegewezen EMU-norm overschrijden.
Schatkistbankieren
Schatkistbankieren houdt in dat tegoeden worden aangehouden in de Nederlandse schatkist. Hierdoor hoeft de Nederlandse staat minder geld te lenen op de financiële markten en daalt de staatsschuld. Schatkistbankieren is ingevoerd voor gemeenten, provincies, waterschappen, en gemeenschappelijke regelingen. Dit heeft een positief effect op de omvang van de EMU -schuld. De ABG-organisatie heeft in 2027 geen hoge tegoeden, waardoor de invloed van schatkistbankieren beperkt is.
2.4. Verbonden partijen De ABG-organisatie is een gemeenschappelijke regeling van de gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen in de vorm van een bedrijfsvoeringsorganisatie. De ABG neemt zelf ook weer deel in een stichting: Karel (voorheen Inkoopbureau West-Brabant) Vestigingsplaats: Etten-Leur Aard verbonden partij: Stichting Bestuurlijk vertegenwoordiger:Wethouder E. Daandels Openbaar belang: Borgen kwaliteit en efficiency inkoop-en aanbestedingsproces Financieel belang: Geraamde bijdrage 2027: € 175.000 Wijziging belang: Niet van toepassing Zeggenschap: Zitting in algemeen bestuur Beschrijving risico’s: Er is in het algemeen sprake van krapte op de arbeidsmarkt. Dit geldt vooral voor inkoopadviseurs en adviseurs contractmanagement. Personeelsverloop levert het risico op dat de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening mogelijk in het gedrang komen. Daarnaast is de deels variabele bekostiging van het Inkoopbureau een kwetsbaarheid. Financiële positie: Eigen Vermogen: Vreemd Vermogen: Resultaat 2024:
31-12-2023: € 345.801 € 490.383 € 400.202
31-12-2024: € 746.003 € 435.089
2.5. Overige samenwerkingsverbanden
De gemeenschappelijke regeling Shared Service Centrum Equalit wordt volgens het BBV niet als verbonden partij aangemerkt, omdat de ABG-organisatie er geen bestuurlijk belang in heeft. Uit oogpunt van transparantie en volledigheid en gezien het belang voor de bedrijfsvoering van de ABG-organisatie, zijn de relevante gegevens onderstaand toch opgenomen. Service Centrum Equalit Vestigingsplaats: Aard verbonden partij: Bestuurlijke vertegenwoordiger: Openbaar belang: Financieel belang: Wijziging belang: Zeggenschap:
Oosterhout Gemeenschappelijke regeling Geen bestuurlijk vertegenwoordiger Samenwerking op het gebied van ICT Bijdrage gebaseerd op afgenomen diensten Geraamde bijdrage 2027: € 3,8 miljoen Niet van toepassing Adviserend in deelnemersraad
18 – ABG Organisatie | Begroting 2027
2.6. Wet Open Overheid Inleiding De inwerkingtreding van diverse informatiewetgevingen heeft impact op onze bedrijfsvoering en wijze van (digitaal) communiceren met inwoners en bedrijven. Dit resulteert in diverse beleidsvoornemens voor 2027. Wat is de huidige situatie? Op 1 mei 2022 is de Wet Open Overheid (Woo) in werking getreden. De Woo vervangt de Wet Openbaarheid Bestuur (Wob). De Woo verplicht overheidsinstanties om naast informatieverstrekking op verzoek (passief) ook zelf informatie gefaseerd openbaar te maken (actief). Verder verplicht de Woo gemeenten om de informatiehuishouding op orde te brengen en hun digitale overheidsinformatie duurzaam toegankelijk te maken en te houden. Hiertoe is een Woo-platform ingericht. Vanaf 1 mei 2022 is de passieve openbaarmaking binnen de gemeente aangepast. De eerste vijf informatiecategorieën van de verplichte actieve openbaarmaking zijn inmiddels actief. Wanneer de overige zeven categorieën openbaar worden gemaakt is nog niet duidelijk, deze is vertraagd. Wat zijn de Beleidsvoornemens? Onze organisatie voldoet aan hetgeen wettelijk is voorgeschreven voor de actieve openbaarmaking: De verplicht gestelde informatiecategorieën worden openbaar gemaakt.
In het kader van de informatiehuishouding op orde worden de (meta)data over onze bedrijfsmiddelen verbeterd door het verder inrichten van “Single points of Truth” (op één plek worden de gegevens van een type bedrijfsmiddel eenduidig beheerd).
19 – ABG Organisatie | Begroting 2027
Financiële begroting 3.1. Overzicht van baten en lasten
In onderstaand overzicht is de (meerjaren) begroting 2027-2030 op hoofdlijnen weergegeven: Lasten A. Personeel A1. Salariskosten A2. Overige personeelslasten A3. Personeel gerelateerde kosten A4. Tijdelijke vervanging/inhuur Tijdelijke vervanging/advieskosten Uitbestedingsbudgetten B. Huisvesting C. ICT D. Facilitaire kosten E. Materieel F. Overige kosten Stelpost onvoorzien Stelpost indexering overige lasten (A2 t/m E) Organisatie- en kwaliteitsontwikkeling Dwangsommen Maatregelenpakket ravijnjaar (-/- = nog te concretiseren) Totaal lasten
Baten
Rekening 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Begroting 2030
44.083.201 31.098.868 386.222 761.727
41.638.062 33.013.198 211.587 1.029.794
43.615.851 34.207.576 661.587 1.037.594
45.001.969 35.711.039 661.587 1.037.594
46.624.845 37.141.919 661.587 1.037.594
48.197.845 38.526.159 661.587 1.037.594
10.140.495 1.695.889 1.476.574 5.868.997 1.106.969 803.336 106.907 106.907 -
5.981.134 1.402.349 1.972.949 5.545.604 1.122.390 810.909 848.889 100.889 708.000 100.000
6.592.845 1.116.249 1.805.290 5.846.006 1.198.200 848.909 861.889 100.889 661.000 100.000
6.475.500 1.116.249 1.805.290 5.844.984 1.209.610 848.909 940.889 100.889 1.040.000 100.000
6.667.496 1.116.249 1.805.290 5.844.984 1.209.610 848.909 1.337.889 100.889 1.437.000 100.000
6.856.256 1.116.249 1.805.290 5.844.984 1.259.610 848.909 1.745.889 100.889 1.845.000 100.000
53.445.984
-60.000 51.938.803
54.176.145
-300.000 55.651.651
-300.000 57.671.527
-300.000 59.702.527
Rekening 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Begroting 2030
A. Personeel A1. Diverse personele opbrengsten A2. Overige personeelsbaten A3. Personeel gerelateerde baten A4. Tijdelijke vervanging/inhuur Detachering ingehuurd personeel Uitbestedingsbudgetten B. Huisvesting C. ICT D. Facilitaire baten E. Materieel F. Overige baten Totaal baten
916.048 528.778 386.890 380 80.505 9.103 44.914 33.672 1.084.242
95.843 92.843
95.843 92.843
95.843 92.843
95.843 92.843
95.843 92.843
3.000 18.000
3.000 18.000
3.000 18.000
3.000 18.000
3.000 18.000
25.000
25.000
25.000
25.000
25.000
138.843
138.843
138.843
138.843
138.843
Bijdrage gemeente Alphen-Chaam Bijdrage gemeente Baarle-Nassau Bijdrage gemeente Gilze en Rijen Totaal bijdragen gemeenten
12.894.571 10.232.797 32.213.299 55.340.667
12.404.389 10.307.172 29.176.399 51.887.960
12.957.574 10.812.449 29.948.279 53.718.302
13.397.091 11.244.730 30.908.987 55.550.808
13.894.099 11.679.746 31.996.839 57.570.684
14.394.099 12.117.746 33.089.839 59.601.684
Totaal baten
56.424.909
52.026.803
53.857.145
55.689.651
57.709.527
59.740.527
Saldo voor mutatie reserves Storting reserves Onttrekking reserves Saldo na mutatie resevers
2.978.925 -3.605.705 626.780 -
88.000 -88.000 -
-319.000 -85.000 404.000 -
38.000 -38.000
38.000 -38.000
38.000 -38.000
-
-
-
20 – ABG Organisatie | Begroting 2027
Om een goede vergelijking mogelijk te maken, zijn in de jaarschijf 2026 de cijfers opgenomen uit de oorspronkelijke begroting 2026, dus zonder latere begrotingswijzigingen. De begroting 2027 is gebaseerd op: ▪ (Meerjaren)begroting 2026-2029 die het bestuur van de ABG op 4 juli 2025 heeft vastgesteld; ▪ Bijstellingen vanuit de tussentijdse rapportages; ▪ Kaders 2027 (zie hoofdstuk 1.1). In onderstaande grafiek geven we de verdeling van de kosten van de ABG weer:
21 – ABG Organisatie | Begroting 2027
3.2. Toelichting op baten en lasten In deze paragraaf geven we per onderwerp een korte toelichting op de staat van baten en lasten. Ook verklaren we op hoofdlijnen de verschillen tussen de begroting 2026 en 2027. A. Personeelslasten en -baten Zoals uit bovenstaande grafiek blijkt, nemen de totale personeelslasten 80% van de totale kosten van de ABG-organisatie in beslag. De personeelskosten bestaan voor het grootste deel uit salariskosten (A1). De overige personeelskosten bestaan uit reis - en verblijfkosten, reiskostenvergoeding woon-werk, gratificaties en onkostenvergoedingen (A2). Onder de personeel-gerelateerde kosten (A3) vallen kosten als opleidingskosten, kosten voor werving en selectie, Arbo-maatregelen, kosten voor bedrijfsgeneeskundige zorg en dergelijke. Onder tijdelijke vervanging/inhuur zijn de inhuurkosten en uitbestedingsbudgetten opgenomen (A4). In deze meerjarenbegroting is, net als in voorgaande jaren, een bedrag voor inhuur van vacatures afgezonderd van de loonkosten en gepresenteerd als inhuur. Dit heeft geen financieel effect. Het bedrag is gebaseerd op het gemiddelde inhuurpercentage (12%) van inhuur voor vacatures van de afgelopen 5 jaar. Ten opzichte van de begroting 2026 stijgen de totale personeelslasten en -baten met circa € 2 miljoen, dit is minder dan 5%. Deze toename wordt voor een groot deel veroorzaakt door de opgenomen indexering voor 2027.
Daarnaast hebben de gemeenten budgetten beschikbaar gesteld voor onder andere (extra) capaciteit voor Omgevingsplannen, toezicht naleving omgevingsvergunningen, duurzaamheid en is de formatie bij Ruimtelijke Ontwikkeling verhoogd met als doel inhuur te verlagen. De formatie van de buurtsportcoaches is verlaagd. B. Huisvesting De huisvestingskosten betreffen zowel de exploitatiekosten (energie, belasting, verzekering, beveiliging) van de gemeentehuizen en gemeentewerven als de huurbijdragen die de ABG organisatie betaalt aan de drie gemeenten voor gebruik van de diverse gebouwen. De huurbijdragen zijn gebaseerd op de rente- en afschrijvingskosten (kapitaallasten) en het planmatig onderhoud aan de gebouwen die de ABG-organisatie in gebruik heeft (zie ook activa en desinvesteringen in paragraaf 3.3). Voor de gemeenten is deze financiële constructie budgettair neutraal. Ten opzichte van 2026 zijn de huisvestingkosten en -baten € 165.000 lager. Dit wordt grotendeels veroorzaakt doordat in de begroting 2027 rekening is gehouden met verlaging van de huurkosten aan de drie gemeenten, omdat de ABG-organisatie geen gebruik meer maakt van de drie gemeentekantoren. Tegenover de verlaging van de huurbijdrage voor de drie gemeentekantoren zijn rente- en afschrijvingskosten opgenomen voor het nieuwe ABG-kantoor. Per saldo zorgt dit voor lagere kosten.
In februari 2024 heeft de ABG-organisatie het pand aan het Anne Frankplein 12 in Rijen aangekocht voor een bedrag van € 3,9 miljoen. Eind 2025 is de aanbesteding afgerond en gegund. Op het moment van opstellen van deze begroting (maart 2026) zijn we in afwachting van de vergunningverlening, waarna gestart kan worden met de ver-/nieuwbouw. Tevens zijn we bezig met het berekenen van de financiële ontvlechting van de exploitatie van de bestuurszetels. Het effect hiervan is uiteraard afhankelijk van het daadwerkelijke moment van ingebruikname van het nieuwe kantoor. Uitgangspunt is dat gelijktijdig met de financiële ontvlechting van de bestuurszetels ook de verandering van de gehele kostenverdeelsystematiek wordt doorgevoerd. Hierover zijn de raden geïnformeerd via een Raadsinformatiebrief. C. ICT
22 – ABG Organisatie | Begroting 2027
De kosten van ICT (11% van de totale ABG-kosten) bestaan voor het grootste deel uit de bijdrage die aan Equalit betaald wordt voor licentiekosten, hardware op de werkplekken, Verbindend Fundament, informatiebeveiliging e.d. Daarnaast zijn er kosten voor telefonie en internet, licenties voor / onderhoud van softwarepakketten en afschrijvingslasten van investeringen. De investeringen op het gebied van ICT zijn opgenomen in het Uitvoeringsprogramma van de Ivisie 2030. Daarbij kijken wij in volgorde van belangrijkheid naar: ▪ Wettelijke verplichtingen voor de gemeenten; ▪ Projecten voor verbetering van de bedrijfsvoering van de ABG-organisatie; ▪ Wensen en innovatie. De afschrijvingslasten van de investeringen zijn verwerkt in de meerjarenbegroting van de ABG-organisatie. De hogere kosten in 2027 ten opzichte van 2026 (circa € 300.000) worden voornamelijk veroorzaakt door structurele indexeringen. D. Facilitaire kosten Hieronder vallen kosten voor schoonmaak, lidmaatschappen, abonnementen en contributies, portokosten, voedingsmiddelen/dranken, printers en dergelijke. Ook de kosten van het Inkoopbureau zijn ondergebracht in deze categorie. Ten opzichte van 2026 zijn de kosten circa € 75.000 hoger. Dit komt met name door indexeringen. E.
Materieel Hieronder vallen de kosten voor brandstof, onderhoud, belastingen, verzekeringen, huurbijdragen en afschrijvingslasten van tractiemiddelen. De stijging van de kosten (€ 38.000) ten opzichte van 2026 betreft met name indexering en hogere kapitaallasten. In het meerjareninvesteringsplan (zie bijlage E) zijn de geplande vervangingsinvesteringen en bijbehorende afschrijvingslasten van het materieel voor de jaren 2026 tot en met 2030 opgenomen. F. Overige kosten ▪ De stelpost indexering wordt jaarlijks bij de 1 e tussentijdse rapportage ingezet voor verhoging van budgetten waarvan de kosten aantoonbaar geïndexeerd zijn; ▪ In bijlage A vindt u een specificatie en invulling van het maatregelenpakket ravijnjaar. Vanaf 2028 moet er nog voor € 300.000 aan bezuinigingsmaatregelen ingevuld worden. Bij het opstellen van de begroting 2028-2031 wordt deze invulling nader uitgewerkt. Bijdragen gemeenten De gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen betalen ieder een bedrag aan de ABG-organisatie voor de uit te voeren werkzaamheden. Voor het bepalen van de hoogte van de gemeentelijke bijdragen is als basis in het verleden de volgende (historische) verdeelsleutel afgesproken: Gemeente Alphen-Chaam Baarle-Nassau Gilze en Rijen Totaal
Percentage 24,6 % 21,6 % 53,8 % 100,0 %
Het onderzoek naar een transparante, stuurbare en toekomstbestendige kostenverdeling is afgerond. Dit heeft geleid tot een opdracht om een nieuw kostenverdeelmodel te 23 – ABG Organisatie | Begroting 2027
ontwikkelingen. Besluitvorming over aanpassing van de kostenverdeelsystematiek wordt separaat aan u voorgelegd. De bijdragen per gemeente zijn opgenomen in de staat van baten en lasten. Ten opzichte van de meerjarenbegroting 2026-2029 zijn de bijdragen toegenomen. Enerzijds zijn de bijdragen verhoogd door de kadernota 2027. Anderzijds hebben gemeenten budgetten overgeheveld naar de ABG-organisatie (o.a. Duurzaamheid, Toezicht naleving omgevingsvergunningen, Omgevingsplannen en Wet betaalbare huur); per saldo is dit neutraal voor de gemeenten. In onderstaand overzicht geven we het verloop van de bijdrage per gemeente weer, met als vertrekpunt de meerjarenbegroting 2026–2029: Bijdragen gemeenten: Meerjarenbegroting 2026-2029 Alphen-Chaam Baarle-Nassau Gilze en Rijen
Kaders 2027: autonome ontwikkelingen Alphen-Chaam Baarle-Nassau Gilze en Rijen
Kaders 2027: Extra capaciteit voor projecten t.l.v. projectgelden gemeenten (neutraal voor gemeenten) Alphen-Chaam Baarle-Nassau Gilze en Rijen
Budgetoverhevelingen van gemeenten naar ABG en v.v. (neutraal voor gemeenten) Alphen-Chaam Baarle-Nassau Gilze en Rijen
Bijdrage gemeenten meerjarenbegroting 2027-2030 Alphen-Chaam Baarle-Nassau Gilze en Rijen
24 – ABG Organisatie | Begroting 2027
2027
2028
2029
2030
12.743.929 10.502.618 29.561.749 52.808.296
13.106.539 10.823.976 30.352.881 54.283.396
13.560.539 11.220.976 31.344.881 56.126.396
13.560.539 11.220.976 31.344.881 56.126.396
12.000 10.000 26.000 48.000
91.000 80.000 198.000 369.000
135.000 119.000 295.000 549.000
635.000 557.000 1.388.000 2.580.000
129.150 113.400 282.450 525.000
129.150 113.400 282.450 525.000
129.150 113.400 282.450 525.000
129.150 113.400 282.450 525.000
72.495 186.431 78.080 337.006
70.402 227.354 75.656 373.412
69.410 226.370 74.508 370.288
69.410 226.370 74.508 370.288
2027 12.957.574 10.812.449 29.948.279 53.718.302
2028 13.397.091 11.244.730 30.908.987 55.550.808
2029 13.894.099 11.679.746 31.996.839 57.570.684
2030 14.394.099 12.117.746 33.089.839 59.601.684
3.3. Financiële positie In deze paragraaf geven we een uiteenzetting over de financiële positie. Incidentele baten en lasten De meerjarenbegroting van de ABG-organisatie is structureel sluitend. Onze baten en lasten zijn dus met elkaar in evenwicht (begrotingsevenwicht). Bij de beoordeling van onze begroting is het van belang dat er ook sprake is van materieel begrotingsevenwicht. Dit houdt in dat structurele lasten minimaal gedekt worden door structurele baten. Hierbij mogen incidentele lasten dus wel gedekt worden door structurele baten, maar structurele lasten niet door incidentele baten. De aard van de baten en lasten bepaalt in eerste instantie of een post als incidenteel of structureel aangemerkt wordt. Bij het bepalen van het structurele begrotingssaldo worden de incidentele lasten en baten uitgezonderd. In onderstaande tabel geven wij u een overzicht van de incidentele baten en lasten. In de begroting 2027 bedragen de totale incidentele lasten € 414.000, welke voor € 404.000 gedekt worden door incidentele baten. Tegenover de overige incidentele lasten van € 10.000 staan structurele baten. Bedragen x € 1.000 2029 2030
2027
2028
Lasten Concernstrateeg en concerncontrol t/m 2027 Tijdelijke meerkosten teamleider i.v.m. deelprojecten centrale huisvesting Tijdelijke meerkosten inhuur manager Programmamanager organisatieontwikkelingen 'Groeien naar professionele dienstverlener'
€ 256 € 24 € 34 € 100
€0 €0 €0 €0
€0 €0 €0 €0
€0 €0 €0 €0
Baten Onttrekking reserve budgetoverhevelingen voor meerkosten inhuur manager Onttrekking reserve budgetoverhevelingen voor 'Groeien naar professionele dienstverlener'
€ 34 € 370
€0 €0
€0 €0
€0 €0
€ 414 € 404 € 10
€0 €0 €0
€0 €0 €0
€0 €0 €0
Totaal Lasten: Totaal Baten:
Toelichting incidentele baten en lasten 2027 In september 2025 heeft het ABG-bestuur een voorgenomen besluit genomen om als ABGorganisatie te groeien van professionele uitvoeringsorganisatie naar professionele dienstverlener. In het kader hiervan is er tot en met 2027 budget gereserveerd voor een programmamanager, een concernstrateeg en concernjurist. Daarnaast zijn er tijdelijk meerkosten voor een (interim)manager en teamleider om de deelprojecten centrale huisvesting te begeleiden. Tegenover deze lasten staat een incidentele onttrekking aan de reserve budgetoverhevelingen. Activa en desinvesteringen De activa en kredieten voor bedrijfsvoeringsactiviteiten die dateren van vóór de ambtelijke fusie, zijn destijds niet overgegaan naar de ABG, omdat de fiscale consequenties niet helder waren en omdat de ABG niet beschikte over voldoende liquiditeiten. De ABG-organisatie betaalt in plaats daarvan nu een huurvergoeding aan de gemeenten voor het gebruik van de activa. De huurvergoeding is gebaseerd op de begrote kapitaallasten (rente en afschrijving) in de betreffende gemeente. Omdat de bedrijfsvoering van de drie gemeenten door de ABG wordt uitgevoerd, heeft het vanuit praktisch en beheersmatig oogpunt de voorkeur ook de investeringen op het gebied van bedrijfsvoering op te nemen in de begroting van de ABG. In bijlage E presenteren we een Meerjareninvesteringsplan.
Naast investeringen op het gebied van ICT betreft dit voor het overgrote deel investeringen in materieel voor de buitendienst van de afdeling Openbare 25 – ABG Organisatie | Begroting 2027
Ruimte. Ook het krediet voor centrale huisvesting is in het meerjareninvesteringsplan opgenomen. Desinvesteringen in de bedrijfsvoering ontstaan op het moment dat door bedrijfsmatige keuzes huidige investeringen vervroegd moeten worden afgeschreven. Wij stellen voor dat we hiervoor een afzonderlijke business case opstellen op het moment dat dit gaat spelen. De beslissing ligt bij het ABG-bestuur. Zij zijn hier echter wel gebonden aan de financiële kaders. Dit betekent dat een desinvestering mogelijk terugverdiend moet worden. Reserves en voorzieningen De ABG-organisatie heeft diverse bestemmingsreserves en voorzieningen. Hieronder volgt een korte toelichting per reserve en voorziening. Bestemmingsreserve verlofrisico In 2019 is besloten een buffer te creëren om vervanging van langdurig verlof voor pensioendatum van een medewerker te kunnen bekostigen. Bij het samenstellen van de 1 e tussentijdse rapportage actualiseren en beoordelen we de verlofrisico’s. Bestemmingsreserve restant budget Werkzaamheden welke niet meer gerealiseerd worden in het huidige boekjaar kunnen doorgeschoven worden naar het volgende boekjaar. Overheveling kan plaatsvinden op basis van de financiële verordening of op basis van een bestuursbesluit. De niet bestede (restant)budgetten voegen we toe aan deze reserve en worden in het volgende boekjaar weer onttrokken ter dekking van de uitgaven.
Bestemmingsreserve eigen risico WW-verplichting Vanaf 2020 “sparen” we jaarlijks een bedrag van € 25.000 voor WW-verplichtingen die mogelijk aan ons in rekening worden gebracht doordat wij eigen risicodrager zijn. Bestemmingsreserve reparatie derde jaar WW Vanaf 2018 “sparen” we jaarlijks circa € 13.000 via een inhouding op de salariskosten om eventuele aanspraken op derde jaar WW te kunnen bekostigen. In de CAO 2024-2025 is deze reparatie-uitkering WW tijdelijk stilgelegd. In de CAO 2025-2027 is de afspraak uit de vorige CAO verlengd. Bestemmingsreserve opstellen omgevingsplannen De middelen die de gemeenten in de afgelopen jaren hebben ontvangen voor implementatie van de Omgevingswet zijn – na overheveling – in de ABG ondergebracht in een bestemmingsreserve. Hieruit kan in de eerste jaren incidentele dekking gehaald worden voor de extra ambtelijke capaciteit die nodig is voor het opstellen van omgevingsplannen. De stand van de reserve is per 1-1-2026 ruim € 1 miljoen. Ondertussen hebben alle drie gemeenten uit eigen middelen vanaf begrotingsjaar 2027 ook structurele middelen beschikbaar gesteld aan de ABG-organisatie voor bekostiging van formatie-uitbreiding. Dat betekent dat vanaf dat jaar de reserve alleen nog aangewend hoeft te worden voor bekostiging van uitbestede werkzaamheden, externe advies etc.
Op basis van de huidige inzichten is de verwachting dat de middelen in de reserve toereikend zijn om voor alle gemeenten het hele traject van omgevingsplannen te doorlopen. Voorziening spaarverlof personeel Deze voorziening is ter dekking van bovenwettelijk verlof dat geen gelijke omvang kent en/of bestaat uit overmatige verlofsaldi of spaarsaldi.
26 – ABG Organisatie | Begroting 2027
Investerings- en financieringsstaat Omschrijving
Bedragen x € 1.000 2029 2030
2026
2027
2028
Investeringen (activa MIP 2026-2030)
12.217
2.945
436
1.251
595
Aflossingen (opgen. geldlening. totaal)
1.950
398
445
445
445
Onttrekkingen (reserves)
3.448
680
301
179
125
Uitgaven
Onttrekkingen (voorzieningen)
-
-
-
-
-
17.615
4.022
1.182
1.875
1.165
Exploitatieoverschot/tekort
-
-
-
-
-
Desinvesteringen (activastaat)
-
-
-
-
-
Totaal uitgaven: Inkomsten
Afschrijvingen
674
1.101
1.074
1.074
1.074
15.900
1.900
-
-
-
Toevoegingen (reserves)
88
85
38
38
38
Toevoegingen (voorzieningen)
-
-
-
-
-
Totaal inkomsten:
16.662
3.086
1.112
1.112
1.112
Saldo financiering:
-953
-936
-70
-763
-53
Begin begrotingsjaar
-559
-1.512
-2.448
-2.518
-3.281
Eind begrotingsjaar
-1.512
-2.448
-2.518
-3.281
-3.335
Nieuwe geldleningen
Positief = toename / negatief = afname Overschot financiering: Negatief = financieringstekort
Meerjarenbalans en EMU-saldo Met het oog op een betere raming en beheersing van het EMU-saldo is voorgeschreven dat we in de begroting een geprognosticeerde balans en het meerjarig EMU-saldo opnemen. Balans per ultimo ACTIVA Materiële vaste activa Financiële vaste activa Vlottende activa Liquide middelen (incl. rijks schatkist)
PASSIVA Eigen vermogen Voorzieningen Vaste schulden Kortlopende schulden Vlottende passiva
Bedragen x € 1.000
Realisatie 2025
Prognose 2026
Prognose 2027
Prognose 2028
Prognose 2029
Prognose 2030
€ 7.632 € 9.383
€ 19.351 € 9.500
€ 21.194 € 9.500
€ 20.557 € 9.500
€ 20.734 € 9.500
€ 20.255 € 9.500
€ 201
€ 200
€ 200
€ 200
€ 200
€ 200
€ 17.216
€ 29.051
€ 30.894
€ 30.257
€ 30.434
€ 29.955
€ 4.818 € 305 € 1.950 € 6.910 € 3.233 € 17.216
€ 1.445 € 305 € 15.900 € 7.863 € 3.538 € 29.051
€ 850 € 305 € 17.403 € 8.799 € 3.537 € 30.894
€ 587 € 305 € 16.958 € 8.870 € 3.537 € 30.257
€ 446 € 305 € 16.513 € 9.633 € 3.537 € 30.434
€ 359 € 305 € 16.068 € 9.686 € 3.537 € 29.955
27 – ABG Organisatie | Begroting 2027
EMU-saldo Het EMU-saldo is het verschil tussen inkomsten en uitgaven van alle overheidsorganisaties. De beheersing van het nationale EMU-saldo is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van het Rijk en de decentrale overheden. In de Wet Hof is vastgelegd dat dat Rijk en decentrale overheden een gelijkwaardige inspanning moeten leveren aan het voldoen van de Europese begrotingsafspraken. In onderstaande tabel staat het EMU-saldo van de ABG-organisatie: Omschrijving
2026 x € 1000 Volgens begroting / verwachting 2026
2027 x € 1000 Volgens begroting 2027
2028 x € 1000 Volgens meerjarenraming in begroting 2028
88
-319
38
11.543
1.844
-638
1.
Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c)
2.
Mutatie (im)materiële vaste activa
3.
Mutatie voorzieningen
0
0
0
4.
Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie)
0
0
0
5.
Verwachte boekwinst/verlies bij de verkoop van financiële vaste activa en (im)materiële vaste activa, alsmede de afwaardering van financiële vaste activa
0
0
0
-11.455
-2.163
676
Berekend EMU-saldo
28 – ABG Organisatie | Begroting 2027
Bijlagen Bijlage A: Maatregelen ravijnjaar In onderstaand overzicht treft u een recapitulatie van de besparingsmogelijkheden en de invulling daarvan aan: 2026
2027
Bedragen x € 1.000 2028 2029 2030
Bezuinigingsvoorstellen: Inkomsten schatkistbankieren Aanpassen stelpost onvoorzien Strikt beheer afname producten en diensten (ICT) Inbedding WOO in organisatie Robotisering van processen Effecten doorontwikkeling organisatie inclusief één huisvesting Totaal bezuinigingsvoorstellen
€ 25 € 25 € 40 €0 € 60 €0 € 150
€ 25 € 25 € 40 € 75 € 70 € 230 € 465
€ 25 € 25 € 40 € 75 € 70 € 530 € 765
€ 25 € 25 € 40 € 75 € 70 € 530 € 765
€ 25 € 25 € 40 € 75 € 70 € 530 € 765
Invulling bezuinigingsvoorstellen: Inkomsten schatkistbankieren Aanpassen stelpost onvoorzien Strikt beheer afname producten en diensten (ICT) Inbedding WOO in organisatie Pensioengevend IKB 17,05% i.p.v. 20,45% Aanbestedingsvoordeel brandverzekering huisvesting Busines case postintake Geen indexatie Equalit Totaal invulling bezuinigingsvoorstellen
€ 25 € 25 € 40 €0 € 60 € 24 €0 €0 € 174
€ 25 € 25 € 40 € 75 € 140 € 24 € 39 € 97 € 465
€ 25 € 25 € 40 € 75 € 140 € 24 € 39 € 97 € 465
€ 25 € 25 € 40 € 75 € 140 € 24 € 39 € 97 € 465
€ 25 € 25 € 40 € 75 € 140 € 24 € 39 € 97 € 465
Nog in te vullen bezuinigingsmaatregelen
-€ 24
€0
€ 300
€ 300
€ 300
Vanaf 2028 moet er nog voor € 300.000 aan bezuinigingsmaatregelen ingevuld worden. Bij het opstellen van de begroting 2028-2031 wordt deze invulling nader uitgewerkt.