Bijlage 4 Antwoord college op advies Adviesraad Sociaal Domein

Adviesraad sociaal domein Baarle-Nassau

Behandelaar: Jurgen Van Hooijdonk Telefoonnummer: 088 3821 477 Mail: JurgenvanHooijdonk@abg.nl

Uw kenmerk: Zaaknummer: 410566

Verzonden op: 14 september 2022

Bijlage: -

Onderwerp: Reactie gevraagd advies met betrekking tot Koers jeugd(hulp) en regiovisie Beschermd wonen Hart van Brabant

Geachte adviesraad, Wij danken u voor het ontvangen advies inzake de koers jeugd(hulp) en de regiovisie beschermd wonen Hart van Brabant. Graag geven wij door middel van deze brief een reactie op uw advies. Reactie onderdeel koers jeugd(hulp) Hart van Brabant De gemeenten in de regio Hart van Brabant werken samen om uitvoering te geven aan de Jeugdwet. Hierbij voeren ze een wettelijk taak uit, daar regionale samenwerking ten aanzien van jeugdhulp een wettelijke verplichting is. U heeft in uw advies een aantal vragen over hoe in onze gemeenten de uitgangspunten concreet tot stand gaan komen. Hierbij willen we in de eerste plaats opmerken dat deze uitgangspunten niet alleen in Hart van Brabant gelden, maar ook in veel andere jeugdhulpregio’s als uitgangspunt gelden. Ze zijn ook niet allemaal nieuw. Gemeenten hebben sinds 2015 de verantwoordelijkheid om de jeugdwet uit te voeren. Dit betekent dat er al een aantal jaren ervaring is opgedaan met de verschillende uitgangspunten die worden genoemd. Dit geldt ook voor de zorgaanbieders en ons dorpsteam. Het dorpsteam kent de uitgangspunten en acteert hier ook op. Wij het met u eens dat realisatie van deze uitgangspunten tijd vragen; deze zijn niet (allemaal) in een kort tijdsbestek te realiseren.

Daarom wordt er ook gesproken over een koers: een compact, richtinggevend kader dat de ambities voor een passend Jeugdstelsel in de regio Hart van Brabant verwoordt. Deze koers is geen concept. Het is al een aantal jaren vastgesteld beleid in Hart van Brabant. Postbus 105 5110 AC Baarle-Nassau Telefoon 14 013 E-mail: info@baarle-nassau.nl

30 enclaves, 2 gemeenten, 2 landen

Wij gaan graag nader concreet in op de vragen die u heeft gesteld: - Op welke manier gaat de gemeente het beleid binnen het sociaal domein vertalen naar de uitgangspunten van de koers van de jeugd? - Heeft de gemeente een concreet beeld bij de nieuwe initiatieven waarover wordt gesproken in de koers? - Hoe wordt de gespecialiseerde jeugdzorg naar voren – naar de gemeente Baarle-Nassau gehaald waardoor eerdere signalering en opschaling tot stand kan komen? Zoals hiervoor is vermeld, werken de gemeenten in de regio Hart van Brabant samen om uitvoering te geven aan de Jeugdwet. De koers jeugd(hulp) geeft de regionale richting aan, waar de gemeenten gezamenlijk uitvoering aan willen geven. De uitvoering wordt geconcretiseerd in een regionale uitvoeringsagenda. De regionale bestuurscommissie jeugd (de wethouders jeugd van de gemeenten in de regio Hart van Brabant) stellen deze uitvoeringsagenda vast. Periodiek worden de gemeenteraden, maar ook de adviesraden sociaal domein op de hoogte gehouden van de uitvoeringsagenda en de stappen die hierin worden gezet. Op dit moment wordt gewerkt aan een regionale uitvoeringsagenda jeugd 2023. Zodra hier meer over bekend is, zullen wij u hierover informeren. De uitvoeringsagenda wordt samen met de andere regiogemeenten opgesteld en we hebben de ambitie om het ook samen uit te voeren met (alle) betrokkenen.

De uitvoeringsagenda geeft een concreet beeld van de initiatieven die uitgevoerd zullen worden om de ambities uit de koers te realiseren. Dit biedt onze gemeente ook kansen om het jeugdbeleid lokaal te versterken en de jeugdhulp te innoveren en verbeteren. Door onze deelname aan de regio Hart van Brabant kunnen we hier invloed op uitoefenen. Binnen onze gemeente wordt daarnaast uitvoering aan de jeugdhulp gegeven door middel van ons dorpsteam (preventie en lichte ondersteuning) en het sociaal team ABG (toegang tot specialistische jeugdhulp). Op die manier wordt de jeugdhulp ook echt naar voren gehaald. Het dorpsteam heeft het lokale netwerk met o.a. scholen en huisartsen en vormen vaak het eerste aanspreekpunt. In samenwerking met het sociaal team worden hulpvragen eerder gesignaleerd en kan opschaling tot stand komen. Wij merken in de praktijk dat de samenwerking steeds beter loopt en de bekendheid van het dorpsteam toeneemt. U geeft een aantal adviezen: - Uitgaan van de behoeften van het kind Antwoord: wij vinden dit een goede en waardevolle suggestie en nemen deze mee in de uitvoering. We zoeken aansluiting bij wat kinderen en gezinnen willen, kunnen en nodig hebben. -

Stel meetbare vaardigheden Antwoord: Bij de uitvoering van de jeugdhulp maken wij een plan van aanpak waarin wordt opgenomen welke resultaten moeten worden bereikt. Er wordt gewerkt aan verschillende concrete doelen en vaardigheden waardoor de jongere en de ouders geholpen worden om, indien mogelijk, weer op eigen kracht verder te kunnen. Daarbij wordt ook de verbinding gemaakt met het onderwijs.

-

Heb aandacht voor de culturele achtergrond van het kind en zijn thuissituatie Antwoord: Wij vinden dit een goede en waardevolle suggestie en nemen deze graag mee in de uitvoering. Zoals eerder gezegd proberen we zo goed mogelijk aan te sluiten bij de specifieke situatie van kinderen en gezinnen.

-

Om de hoeveel jaar wordt er een uitvoeringsprogramma opgesteld? Antwoord: Deze wordt jaarlijks opgesteld, op dit moment voor 2023.

Reactie onderdeel regiovisie beschermd wonen Hart van Brabant Ook over de regiovisie Beschermd Wonen heeft u een aantal verduidelijkende vragen gesteld. We gaan daar nu nader op in: - Wat is de reden dat bij diagnosestelling en opname niet meegenomen wordt waar een cliënt het beste thuishoort? Opgenomen worden of in de wijk wonen? We denken dat hier sprake is van een misverstand: hier wordt juist nadrukkelijk wèl naar gekeken. In verleden was beschermd wonen in een instelling de norm. Nu wordt per cliënt gekeken wat past bij zijn/haar situatie en wat het meeste kans biedt voor zijn/haar herstel. Dat kan beschermd wonen in een instelling zijn, maar ook beschermd wonen thuis in de wijk. -

Waarom heeft de commissie Dannenberg nu pas deze wet ingevoerd? Op verzoek van de VNG heeft de commissie Dannenberg eind 2015 een advies uitgebracht over de toekomst van beschermd wonen. Dit advies is breed omarmd en wordt nu vertaald naar wet- en regelgeving.

-

Is het uitgangspunt bezuiniging en kan iedere cliënt die naar zijn woonomgeving terug gaat wel zelfstandig wonen? Voelen zij zich daar thuis en is er voldoende begeleiding? De inhoudelijke beweging die we willen maken staat centraal. We geloven erin dat mensen met psychiatrische problemen en/of een verstandelijke beperking hun zelfstandigheid vaker kunnen behouden als passende ondersteuning in de thuissituatie sneller beschikbaar is. De ambitie is om samen met alle betrokken partijen een duurzame beweging in gang te zetten om kwalitatief goede, beschikbare en betaalbare hulp te borgen dichtbij mensen: van beschermd wonen naar een beschermd thuis. Beschermd wonen wordt daarmee veel meer benaderd vanuit burgerschap, waarbij wonen een grondrecht is en een voorwaarde voor maatschappelijk herstel en participatie in plaats van mensen met psychische problematiek en/of een verstandelijke beperking buiten de samenleving te plaatsen.

-

Van de 800 cliënten gaan er 125 uitstromen. De meesten zijn 30-jarigen. Vaak met een complexe problematiek. Waar gaan zij wonen in Baarle-Nassau? Het vinden van voldoende geschikte woningen is – zeker in de huidige woningmarkt – een behoorlijke opgave voor alle gemeenten. Dit speelt ook in Baarle-Nassau, waar relatief weinig sociale huurwoningen beschikbaar zijn. We maken afspraken met de corporaties over beschikbaarheid van woningen voor kwetsbare groepen, waaronder ook doorstroming uit beschermd wonen. Overigens is het aantal inwoners uit Baarle-Nassau dat beschermd woont naar verwachting gering (0-5 personen per jaar).

-

Hoe worden inwoners voorbereid en in hoeverre wordt er rekening gehouden met de draagkracht en draaglast van de bewoners? Inwoners die doorstromen uit een instelling voor beschermd wonen naar beschermd wonen in de wijk, worden daarbij begeleid door de beschermd wonen zorgaanbieder. Wonen in de wijk betekent dus niet dat er minder zorg geboden wordt. Er is oog voor de mogelijkheden en grenzen van cliënten.

-

Er komen steeds meer verwarde personen in de maatschappij. De politie wordt daarbij regelmatig ingezet. Worden de financiën niet verschoven van het ene naar het ander Ministerie? De doelgroep van Beschermd Wonen is divers. Het gaat over mensen die tijdelijk onvoldoende regie kunnen voeren om zelfstandig te kunnen wonen. Bijvoorbeeld als gevolg

van psychische kwetsbaarheid en/of een verstandelijke beperking, soms ook in combinatie met een verslavingsprobleem. Het gaat zeker niet altijd om mensen met verward gedrag. We hebben geen signalen dat budget voor de zorg van mensen met verward gedrag en/of psychische problematiek van het sociaal domein wordt overgeheveld naar het justitiële / veiligheidsdomein. Duidelijk is wel dat samenwerking tussen de betreffende ministeries van belang is voor een deel van deze doelgroep. -

De financiën vormen nog een groot probleem. Hoe gaat dat opgelost worden? We hebben nog geen inzicht in de financiële kaders voor de doordecentralisatie beschermd wonen. Het verdeelmodel moet nog vastgesteld worden, zo ook de definitieve wettekst waaruit blijkt welke gemeente nu precies (financieel) verantwoordelijk wordt voor de zorg aan welke mensen.

-

De GGZ zal meer ambulante begeleiding in moeten gaan zetten en er is nu al een groot tekort bij de GGZ. Hoe willen ze dat oplossen? Dit is een landelijk probleem, dat wij op schaal van Baarle-Nassau, ABG of zelfs regio Hart van Brabant niet op kunnen lossen. Een goede samenwerking tussen medische zorg (GGZ) en sociaal domein (Beschermd Wonen) is noodzakelijk om te kunnen werken aan herstel. Op regionaal niveau maken we hierover samenwerkingsafspraken. Wachtlijsten in de GGZ zijn hierbij een complicerende factor.

-

In het sociaal Domein zijn de volgende kaders gesteld en kan daar wel aan voldaan worden? Het zijn de kaders waarlangs we de decentralisatie van beschermd wonen vormgeven. Daarbij gaat het om meedoen op een manier die bij de inwoner past, dat zal niet voor iedere inwoner hetzelfde (kunnen) zijn.

Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Indien u vragen of opmerkingen heeft, neem dan gerust contact met ons op.

Met vriendelijke groet, namens het college van burgemeester en wethouders van Baarle-Nassau,

Piet Sprangers Afdelingsmanager Sociaal Beleid